III OSK 5444/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-14
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorcyumowa o partnerstwie publiczno-prywatnymprawo zamówień publicznychjawność umówNSAskarga kasacyjnainformacja publiczna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy udostępnienia fragmentów umowy PPP ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, uznając, że jawność umów o zamówienia publiczne nie jest bezwzględna i podlega ograniczeniom.

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia fragmentów umowy o Partnerstwie Publiczno-Prywatnym ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że nie wykazał on spełnienia przesłanek materialnych odmowy. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że jawność umów o zamówienia publiczne (art. 139 ust. 3 Pzp) nie jest bezwzględna i podlega ograniczeniom wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że organ musi merytorycznie ocenić, czy informacje te faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odmawiającą udostępnienia fragmentów umowy o Partnerstwie Publiczno-Prywatnym, uznając, że organ nie wykazał spełnienia przesłanek materialnych do zastosowania tajemnicy przedsiębiorcy. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp) i ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), twierdząc, że umowy o zamówienia publiczne są jawne bezwzględnie i nie podlegają ograniczeniom ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że art. 139 ust. 3 Pzp, stanowiący o jawności umów, nie oznacza ich bezwzględnej jawności, lecz nakazuje udostępnianie ich na zasadach określonych w u.d.i.p. Oznacza to, że dostęp do umowy może być ograniczony, w tym ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). NSA podkreślił, że organ administracji musi merytorycznie ocenić, czy poszczególne fragmenty umowy faktycznie posiadają cechy tajemnicy przedsiębiorcy, a nie opierać się jedynie na ogólnikowych twierdzeniach. Sąd zwrócił również uwagę na zarzut naruszenia przepisów o finansach publicznych, uznając go za nieistotny dla wyniku sprawy, ale wskazując, że organ powinien uwzględnić te przepisy w dalszym postępowaniu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jawność umów o zamówienie publiczne nie jest bezwzględna i podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów o dostępie do informacji publicznej, w tym ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Art. 139 ust. 3 Pzp nakazuje udostępnianie umów na zasadach określonych w u.d.i.p., co oznacza, że stosuje się również przepisy ograniczające dostęp do informacji, takie jak tajemnica przedsiębiorcy. Organ musi jednak merytorycznie ocenić, czy informacje te faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (36)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 139 § 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.z.n.k. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

p.z.p. art. 139 § 3

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 8 § 1 i 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 11 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 33

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 35

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 141 § § 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 8 § 1 i 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 96 § 2 i 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.z.p. art. 96 § 2 i 3

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 8 § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 86 § 4

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

u.f.p. art. 33

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 35

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego kasacyjnie, że art. 139 ust. 3 Pzp wyraża bezwzględną zasadę jawności umów o zamówienie publiczne, wyłączającą stosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Argument skarżącego kasacyjnie, że zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy przez wykonawcę po terminie składania ofert jest dopuszczalne w odniesieniu do umowy. Argument skarżącego kasacyjnie dotyczący naruszenia przepisów o finansach publicznych i wadliwego uzasadnienia wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

jawność umów w sprawie zamówień publicznych nie wyłącza stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można przyjąć, że dostęp do umowy w sprawie zamówienia publicznego może zostać ograniczony z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy organ musi merytorycznie ocenić, czy poszczególne elementy treści umowy stanowią tajemnicę przedsiębiorcy

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Maciej Kobak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady jawności umów o zamówienie publiczne w kontekście tajemnicy przedsiębiorcy i dostępu do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym zawartej w ramach zamówienia publicznego. Konieczność indywidualnej oceny przez organ, czy informacje faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście umów zawieranych przez sektor publiczny, co jest istotne dla transparentności i kontroli wydatkowania środków publicznych.

Czy umowa z partnerem prywatnym zawsze musi być w pełni jawna? NSA wyjaśnia granice dostępu do informacji.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 5444/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2090/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 139 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 2 i 3, art. 8 ust. 1 i 3, art. 86 ust. 4, art. 5 ust. 2, art. 11 ust. 2, art. 33, art. 35, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 174 pkt 2, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2090/20 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr KO A 2597/Pi/20 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2090/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A. O. (dalej: "skarżący") uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Warszawie (dalej: "organ") z dnia 31 sierpnia 2020 r. nr KO A 2597/Pi/20
w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych sprawy.
Decyzją z 17 lipca 2020 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, dalej: "u.d.i.p.") Burmistrz Miasta i Gminy Konstancin-Jeziorna odmówił udostępnienia skarżącemu skanu umowy o Partnerstwie Publiczno-Prywatnym zawartej w dniu 22 października 2012 r. pomiędzy Gminą Konstancin-Jeziorna
a S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), w części obejmującej preambułę tiret 6 i 10, pkt 1.2, pkt 1.3, pkt 2.1, pkt 2.3, pkt 3, pkt 4.3, pkt 4.4, pkt 4.5, pkt 5, pkt 6.4, pkt 6.5, pkt 7.1, pkt 7.2, pkt 8, pkt 9, pkt 10, pkt 11.2, pkt 14, pkt 15 oraz załączniki nr 1, nr 2 i nr 3, zgodnie z zakresem jego wniosku z 25 lipca 2019 r.
Organ I instancji wyjaśnił, że żądana informacja publiczna nie może być udostępniona, ponieważ zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U.
z 2019 r., poz. 1010, dalej: "u.z.n.k."), a Spółka podjęła działania techniczne
i organizacyjne mające na celu zapewnienie ochrony wartościowych dla niej informacji.
W uzasadnieniu decyzji odwołano się do pism Spółki z 5 marca i 8 lipca 2020 r., w których podniosła ona, że informacje zawarte we wnioskowanym przez skarżącego zakresie mają charakter techniczny, technologiczny oraz organizacyjny lub posiadają wartość gospodarczą i stwierdził, że "nie znajduje (...) podstaw do odmówienia im takiego charakteru oraz zakwestionowania prawdziwości twierdzeń Spółki, zwłaszcza mając na uwadze strategiczny dla niej charakter przedmiotowej umowy, w której zawarto szereg istotnych dla tego podmiotu informacji i danych".
Burmistrz dodał, że Spółka podjęła działania w celu utrzymania w poufności spornych informacji. W umowie z 22 października 2012 r. postanowiono, że Gmina zobowiązana jest zarówno w czasie obowiązywania umowy, jak i po jej rozwiązaniu, do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji dotyczących wykonawcy, będących tajemnicą przedsiębiorstwa. Tajemnica przedsiębiorstwa mogłaby być ujawniona osobie trzeciej tylko po uzyskaniu uprzedniej, pisemnej zgody wnioskodawcy.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., art. 1 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz.1843, dalej: "p.z.p."). w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 711), art. 33 i art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869) oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.") w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i wniósł o jej uchylenie.
Odwołujący się podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano dostatecznie, że sporne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa oraz, że ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń. Skarżący zaznaczył, że mając na uwadze konstytucyjną zasadę dostępności do informacji publicznej, nie każda tajemnica przedsiębiorstwa będzie uzasadniać odmowę jej udostępnienia, gdyż znaczenie danej tajemnicy musi być bowiem proporcjonalnie większe, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej.
Decyzją z 31 sierpnia 2020 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. SKO podniosło, że Spółka
w piśmie z 7 lipca 2020 r. skierowanym do organu I instancji wskazała, że z uwagi na rodzaj infrastruktury i rodzaj zleconej usługi oczyszczania ścieków, świadczy ona usługi wyłącznie na rzecz Gminy Konstancin-Jeziorna i jej mieszkańców, którzy korzystają ze zbiorników bezodpływowych. Powyższe oznacza, że Umowa PPP stanowi niemal wyłączny dokument na podstawie którego Spółka świadczy usługi
i uzyskuje przychody. Innymi słowy, umowa PPP zawiera w całości informacje, które mają dla Spółki (i będą miały dla jej konkurentów) wartość gospodarczą, jako że opisuje niemal całościowo, w jaki sposób Spółka przy pomocy będącej jej własnością infrastruktury prowadzi działalność gospodarczą. W związku z tym, zdaniem organu, sporne informacje nie mogą być udostępnione, a Gminę jako podmiot publiczny wiąże postanowienie 13.1 umowy.
Powyższą decyzję zaskarżono do WSA w Warszawie zarzucając organowi niezastosowanie (ewentualnie błędną wykładnię) art. 139 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych i w konsekwencji niezasadną odmowę udostępnienia informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem z 25 lipca 2020 r. Organ
w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu I instancji, uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
WSA stwierdził, że organ w uzasadnieniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, nie zawarł argumentacji na okoliczność spełnienia w sprawie tzw. przesłanek materialnych tej odmowy. Zwrócono uwagę, że Spółka w piśmie z 5 marca 2020 r. podała szczegółowo, które z informacji "bezwzględnie nie mogą podlegać ujawnieniu". Wskazała, m. in. że w tiret 6 i 10 preambuły zawarte są informacje poufne odnośnie do przedmiotu własności S. oraz sposobu finansowania inwestycji, w pkt 1.2 oraz 1.3 umowy - informacje techniczne i technologiczne dotyczące obiektu będącego własnością S., w pkt 2.1 oraz 2.3 - informacje organizacyjne związane z procesem świadczenia usługi przez S. jako przedsiębiorcę, pkt 3 umowy zawiera dane organizacyjne, techniczne i technologiczne związane z zabezpieczeniem prawidłowości procesu oczyszczania ścieków w oczyszczalni będącej własnością S., pkt 4.3 do 4.5 dotyczą procesu organizacyjnego i technologicznego współpracy między oczyszczalnią będącą własnością S. a pomiotem władającym siecią kanalizacyjną, w pkt 5 zawarto zasady pomiaru ścieków wpływających do oczyszczani, w pkt 8 - informacje organizacyjne, a także dotyczące finansowania. Organ w zaskarżonej decyzji nie ocenił, czy te przepisy obiektywnie zawierają tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu wyżej przedstawionym.
Skład orzekający nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego, że
w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, gdyż nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że art. 139 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych poszerza zakres dostępu do informacji publicznej określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W art. 5 ust. 2 tej ustawy zawarto zasadę ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zatem należy przyjąć, że w stosunku do umów dotyczących zamówień publicznych również stosuje się przepis art. 5 ust. 2 tej ustawy, który uprawnia do ograniczenia ich jawności.
Odnośnie do twierdzenia skarżącego dotyczącego niezaistnienia formalnej przesłanki objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorcy, Sąd wyjaśnił, że art. 8 ust. 3 p.z.p. statuuje uprawnienie wykonawcy do zastrzeżenia, że złożone dokumenty zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa.
Jawność umów o zamówienie publiczne jest uregulowana w art. 139 ust. 3 p.z.p., wedle którego umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu
I instancji oznacza to, że umowy o zamówienie publiczne są udostępniane na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, co jednocześnie wskazuje, że w stosunku do umów o zamówienia publiczne stosuje się art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a więc możliwe jest ograniczenie ich jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Tak więc, określona w art. 139 ust. 3 p.z.p. zasada jawności umów o zamówienie, nie posiada charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniom przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a które odsyłają do innych ustaw w zakresie ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej.
W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Powyższy wyrok w całości zakwestionował skarżący, zarzucając mu naruszenie:
a) przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 139 ust. 3 p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 96 ust. 2 i 3, art. 8 ust. 1 i 3 p.z.p., a także art, 86 ust. 4 p.z.p., poprzez ich niezastosowanie (ewentualnie błędną wykładnię) i nieudostępnienie informacji publicznej jak to wskazano we wniosku, pomimo iż zgodnie ww. przepisami żądana informacja - Umowa (protokół wraz z załącznikami) i zawarte na jej podstawie aneksy - jest jawna w świetle przepisów p.z.p., stanowiących lex specialis w stosunku do u.d.i.p., a ustawa u.d.i.p. - zgodnie z art, 139 ust. 3 p.z.p., art. 8 i art. 96 p.z.p. - znajduje zastosowanie tylko w zakresie "zasad udostępnienia" określonych w przepisach ustawy u.d.i.p.;
2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez ich błędne zastosowanie (ewentualnie błędną wykładnię) w sytuacji, w której zgodnie z treścią art. 139 ust. 3 p.z.p. przepisy te, odnoszące się do "charakteru" danej informacji (na podstawie, których następuje określenie ich właściwości: jawne/ niejawne/ stanowiące tajemnicę), są wyłączone ze stosowania, gdyż -jak określono to w lex specialis jakim są przepisu p.z.p. w stosunku do u.d.i.p. - "umowy są jawne", a tylko ich udostępnienie następuje na zasadach określonych w u.d.i.p. (art. 6 i kolejne);
3. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, w której co najmniej część informacji, które mają stanowić rzekomą tajemnicę przedsiębiorstwa, jest powszechnie dostępna, a część natomiast była jawna w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia, co wskazuje na brak spełnienia przesłanek (formalnych) opisanych w treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k., które to Sąd meriti uznał w swoim wyroku za spełnione (nakazał SKO zweryfikowanie swojej Decyzji wyłącznie w zakresie przesłanek merytorycznych), a co skutkowało błędnym uznaniem, że treść art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w tym zakresie przez SKO nie została naruszona (prawidłowo uznano, że art. 11 u.z.n.k. znajduje zastosowanie) i prawidłowo zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.;
4. art. 33 i art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. finansach publicznych (Dz.U.2019.869, dalej: "f.p.") poprzez ich niezastosowanie (pominięcie) w sytuacji, w której przepisy te powinny znaleźć zastosowanie, a co skutkowało brakiem uznania przez Sąd meriti, że zastrzeżone informacje nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa i powinny zostać udostępnione zgodnie z treścią wniosku.
b) przepisów prawa procesowego:
art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art, 33 i art. 35 f.p. polegające na naruszeniu przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i wadliwe uzasadnienie wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.), a to z uwagi na brak odniesienia się przez Sąd meriti do trzeciego (3) z zarzutów postawionych w skardze na Decyzję SKO z dnia 13 marca 2020 r.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w przedmiotowej sprawie poprzez nakazanie Burmistrzowi Gminy Konstancin-Jeziorna udostępnienie wnioskowanych przez skarżącego dokumentów, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; rozpoznanie sprawy na rozprawie; oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
I. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia: 1) art. 139 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p., art. 96 ust. 2 i 3,
art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 86 ust. 4 u.p.z.p. oraz 2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Podniesione zarzuty należało ocenić komplementarnie, albowiem dotyczą one tożsamej oceny prawnej, która kwestionuje zasadność stanowiska Sądu pierwszej instancji co do tego, że ustalona postanowieniami art. 139 ust. 3 u.p.z.p. jawność umów w sprawie zamówień publicznych nie wyłącza stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Zgodnie z treścią art. 139 ust. 3 u.p.z.p. "[u]mowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej." Cytowany przepis przesądza dwie kwestie. Po pierwsze, rozstrzyga o tym, że umowy w sprawie zamówień publicznych stanowią informację publiczną. Pozwala to uwolnić się od analizowania treści poszczególnych umów przez pryzmat systemowych uwarunkowań normatywnych kształtujących przedmiotowy zakres informacji publicznej – art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Po drugie, zobowiązuje do udostępnienia tych informacji "na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej." W ocenie skarżącego kasacyjnie art. 139 ust. 3 u.p.z.p. wyraża bezwzględną zasadę, że każda umowa w sprawie zamówienia publicznego musi zostać udostępniona, a przepisy u.d.i.p. należy stosować zasadniczo wyłącznie
w kwestiach trybowych. Nie można natomiast przyjąć, że dostęp do umowy
w sprawie zamówienia publicznego może zostać ograniczony z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, poprzez zastosowanie klauzuli imitacyjnej z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., albowiem w takim układzie doszłoby do naruszenia wyrażonej w art. 139 ust. 3 u.p.z.p. zasady jawności tych umów. Zdaniem skarżącego kasacyjnie udostępnienie umów w sprawie zamówień publicznych "na zasadach określonych w przepisach
o dostępie do informacji publicznej" odnosi się wyłącznie do reguł normujących przekazanie jej podmiotowi wnioskującemu, nie zaś do tego, czy istnieją podstawy do takiego przekazania.
Ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie nie można się zgodzić.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że art. 139 ust. 3 u.p.z.p. nie odsyła wprost do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowi on, że umowy
w sprawie zamówień publicznych "są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej." Ustawodawca nie przesądził więc wprost, że przepisami kształtującymi zasady udostępnienia umów
w sprawie zamówień publicznych są wyłącznie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Gdyby takie było zamierzenie ustawodawcy rozwiązałby tę kwestię analogicznie, jak uczynił to w art. 139 ust. 1 u.p.z.p., gdzie ad verbum odsyła do stosowania "przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny".
W art. 139 ust. 3 u.p.z.p. ustawodawca zdecydował, że każda umowa w sprawie zamówienia publicznego jest informacją publiczną (jest jawna). Natomiast kwestia jej udostępnienia powinna być rozważana na gruncie wszystkich obowiązujących rozwiązań prawnych, kształtujących zasady dostępu do informacji publicznej. Nie można zatem wykluczyć, że dostęp do umowy w sprawie zamówienia publicznego będzie ograniczony z uwagi na konstytucyjnie gwarantowaną ochronę praw
i wolności podmiotów gospodarczych – art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Treść art. 139 ust. 3 u.p.z.p. nie upoważnia do wniosku, że każda umowa w sprawie zamówienia publicznego jest "bezwzględnie jawna", nawet wówczas, gdy zawiera postanowienia, które na gruncie przepisów innych ustaw stanowią tajemnice prawnie chronioną. Zasady udostępniania umów w sprawie zamówień publicznych, o których mowa
w art. 139 ust. 3 u.p.z.p. są kształtowane przez każdy przepis obowiązującego prawa, w tym również przez te przepisy, które wprowadzają ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Celem przepisów określających zasady dostępu do informacji publicznej jest wyznaczenie reguł, na podstawie których należy ocenić, czy informacja publiczna może zostać udostępniona, a jeżeli tak, to w jaki sposób,
w jakim terminie i pod jakimi warunkami (informacja publiczna przetworzona). Celu tego nie można zawężać wyłącznie do kwestii technicznych, odnoszących się jedynie do samego procesu przekazania informacji publicznej.
Analogiczne stanowisko w przedmiotowej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2018 r., I OSK 876/16.
Artykuł 96 ust. 2 u.p.z.p. wskazuje, jakie dokumenty stanowią załącznik do protokołu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Z kolei art. 96 ust. 3 u.p.z.p. potwierdza jawność protokołu wraz z załącznikami. Powołane przepisy nie zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, albowiem zakres ich stosowania nie obejmuje układu faktycznego właściwego dla niniejszej sprawy. Przedmiotem wniosku dostępowego nie był protokół z postępowania, lecz umowa o udzielenie zamówienia publicznego. Z tych samych przyczyn nie było podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 86 ust. 4 u.p.z.p. Jest to przepis normujący zakres informacji, jakie podlegają ujawnieniu w momencie otwarcia ofert przez zamawiającego. Nie znajduje zatem zastosowania w odniesieniu do umowy
o udzielenie zamówienia publicznego.
Nie doszło również do naruszenia art. 8 ust. 1 i ust. 3 u.p.z.p. Skarżący kasacyjnie wytyka, że przedsiębiorca, który zawarł umowę o udzielenie zamówienia publicznego, którego dotyczył wniosek dostępowy dokonał zastrzeżenia jej treści, jako tajemnicy przedsiębiorcy, po upływie terminu do składania ofert, a zatem
z naruszeniem art. 8 ust. 3 u.p.z.p. Skarżący kasacyjnie nie dostrzega, że powołany przepis dotyczy wyłącznie dokumentów składanych na etapie postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego. Nie reguluje on kwestii zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa umowy o udzielenie zamówienia publicznego – tak samo NSA w powołanym wyżej wyroku w sprawie I OSK 876/16.
II. Negatywnej weryfikacji podlegał zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw.
z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Skarżący kasacyjnie wytyka, że WSA błędnie przyjął, iż do wnioskowanych informacji powinna mieć zastosowanie klauzula limitacyjna z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Uszło uwadze skarżącego kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie przesądził, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Uwzględniając skargę WSA zwrócił uwagę, że
w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniesiono się merytorycznie do twierdzenia adresata wniosku dostępowego, że poszczególne elementy treści umowy
o udzielenie zamówienia publicznego stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. WSA nie wskazał więc, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., przyjął jedynie, że jego zastosowanie było przedwczesne, gdyż nie skorelowano poszczególnych elementów treści umowy z systemowo-normatywnymi wymogami materialnymi, od spełnienia których zależy uznanie danej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem WSA organ nie wykazał, że te elementy umowy, które uznano za tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób – art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela.
Poruszana w skardze kasacyjnej kwestia powszechnej jawności części wnioskowanych informacji nie była przedmiotem oceny WSA, co jednak nie przesądza o zasadności skargi kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie nie eksponował tej okoliczności w skardze, ani w toku postępowania, dlatego też Sąd pierwszej instancji nie posiadał w tym zakresie wiedzy, która pozwoliłaby na przedstawienie adekwatnych ocen prawnych. Bez wątpienia powszechna dostępność informacji publicznej a limine przesądza o braku spełnienia formalnej przesłanki pozwalającej uznać ją za tajemnicę przedsiębiorcy. Kwestia ta będzie podlegała badaniu przez organ w toku ponownie prowadzonego postępowania.
III. Oczekiwanych skutków procesowych nie mógł wywołać zarzut naruszenia art. 33 i art. 35 u.f.p. oraz art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zastrzeżenia skarżącego kasacyjnie, że WSA wbrew nakazowi wynikającemu z postanowień art. 141 § 4 p.p.s.a. w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do zarzutu nr 3 skargi, w którym podano, że odmowa udostępnienia wnioskowanych informacji narusza zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi – art. 33 ust. 1 u.f.p. oraz reguły wskazujące na warunki, w których nie ma ona zastosowania – art. 35 u.f.p. Przedmiotowe uchybienie Naczelny Sąd Administracyjny zakwalifikował, jako naruszenie przepisów prawa procesowego, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i zobowiązał organ w toku ponownie prowadzonego postępowania do rzetelnej i realizującej prawne standardy oceny, czy dostęp wnioskowanej informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Sformułowanie takiej oceny będzie od organu wymagało oceny stanu faktycznego sprawy również w kontekście zastosowania art. 33 i art. 35 u.f.p. W tym zakresie podana ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi wiążące dla organu wskazanie co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a.
Z wyłożonych względów naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę