III OSK 543/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Senatu Akademii dotyczącą zmiany statutu uczelni. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała ta, będąca aktem wewnętrznym uczelni (traktowanej jako zakład administracyjny), nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Uzasadnił to tym, że akty wewnętrzne nie kształtują bezpośrednio praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a jedynie regulują stosunki wewnątrz uczelni. NSA przychylił się do tego stanowiska. Podkreślono, że uczelnie wyższe korzystają z konstytucyjnej autonomii, a ingerencja sądów administracyjnych jest ograniczona do przypadków przewidzianych w ustawie. Zaskarżona uchwała nie była decyzją administracyjną ani innym aktem podlegającym kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ponieważ miała charakter wewnętrzny i nie rozstrzygała o prawach lub obowiązkach studentów wynikających z przepisów prawa w sposób władczy. NSA wskazał, że w przypadku naruszenia prawa przez uczelnię, właściwym trybem jest zwrócenie się do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o podjęcie działań nadzorczych. W związku z tym, skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności zaskarżania aktów wewnętrznych uczelni do sądów administracyjnych, podkreślenie autonomii uczelni i roli nadzoru ministerialnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Senatu uczelni dotyczącej zmiany statutu; interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście aktów wewnętrznych uczelni.
Zagadnienia prawne (1)
Czy uchwała Senatu uczelni dotycząca zmiany statutu, będąca aktem wewnętrznym uczelni, podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Senatu uczelni dotycząca zmiany statutu, będąca aktem wewnętrznym uczelni (zakładu administracyjnego), nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Uczelnia wyższa jest zakładem administracyjnym. Akty wewnętrzne uczelni, takie jak uchwały dotyczące statutu, nie kształtują bezpośrednio praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa w sposób władczy i jednostronny. Podlegają one autonomii uczelni i nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego. Kontroli sądowej podlegają jedynie akty zewnętrzne, które rozstrzygają o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu lub rozwiązaniu stosunku zakładowego. W przypadku naruszenia prawa przez uczelnię, właściwym trybem jest nadzór ministra.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmujący m.in. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem pewnych postępowań. Sąd uznał, że uchwała Senatu uczelni nie spełnia kryteriów aktu podlegającego kontroli na podstawie tego przepisu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia skargi, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
p.s.w.n. art. 72 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Wymieniony jako przykład sytuacji, w których uczelnia wydaje decyzje administracyjne podlegające kontroli sądowej.
p.s.w.n. art. 108
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Wymieniony jako przykład sytuacji, w których uczelnia wydaje decyzje administracyjne podlegające kontroli sądowej.
p.s.w.n. art. 426
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Określa zakres nadzoru ministra nad uczelniami w zakresie zgodności działania z przepisami prawa.
p.s.w.n. art. 427 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Przyznaje ministrowi kompetencję do kontroli aktów podejmowanych przez organ uczelni.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące rozstrzygania o kosztach sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Senatu uczelni dotycząca zmiany statutu jest aktem wewnętrznym uczelni i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Uczelnie wyższe korzystają z autonomii, a ingerencja sądów administracyjnych jest ograniczona do przypadków przewidzianych w ustawie. • W przypadku naruszenia prawa przez uczelnię, właściwym trybem jest zwrócenie się do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o podjęcie działań nadzorczych.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona uchwała spełnia hipotezę art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i narusza uprawnienia studenta wynikające z przepisów prawa. • Od okoliczności, czy uczelnia działa zgodnie z prawem, zależy merytoryczna wartość uzyskanego wykształcenia.
Godne uwagi sformułowania
uczelnia wyższa jest podmiotem działającym w formie zakładu administracyjnego • istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu • akty zakładowe zewnętrzne decydują o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu zasadniczych elementów stosunku zakładowego • akty zakładowe wewnętrzne są jednostronnymi działaniami prawnymi organów zakładu, skierowanymi na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych, skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego • kognicji sądów administracyjnych podlegają tylko decyzje organów uczelni mające wyraźną podstawę prawną w przepisach p.s.w.n. • nie każdy przejaw działalności organów uczelni podlega kontroli sądowej
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności zaskarżania aktów wewnętrznych uczelni do sądów administracyjnych, podkreślenie autonomii uczelni i roli nadzoru ministerialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Senatu uczelni dotyczącej zmiany statutu; interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście aktów wewnętrznych uczelni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii granicy między autonomią uczelni a kontrolą sądową, co jest istotne dla studentów i pracowników naukowych. Pokazuje, kiedy można, a kiedy nie można skarżyć decyzje uczelni.
“Czy uchwała Senatu uczelni jest poza zasięgiem sądu? NSA wyjaśnia granice kontroli aktów wewnętrznych.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.