III OSK 5423/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną rady gminy, potwierdzając, że uchwała regulaminu utrzymania czystości i porządku naruszała przepisy dotyczące odbioru bioodpadów.
NSA rozpatrzył skargę kasacyjną rady gminy na wyrok WSA, który stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku. WSA uznał, że rada gminy nieprawidłowo zinterpretowała przepisy dotyczące odbioru bioodpadów, w szczególności odpadów zielonych, ograniczając możliwość ich zagospodarowania jedynie do PSZOK. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i podkreślając obowiązek gminy w zakresie odbioru bioodpadów z nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Gminy Ozorków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność uchwały rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku. Sąd pierwszej instancji uznał, że rada gminy dokonała nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności art. 6r ust. 2d w związku z art. 6c ust. 1, poprzez ograniczenie odbioru bioodpadów (w tym odpadów zielonych) jedynie do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK). WSA wskazał, że nowelizacja ustawy z 2019 r. nakłada na gminę obowiązek odbioru bioodpadów, w tym odpadów zielonych, bezpośrednio z nieruchomości. Ponadto, WSA zakwestionował wprowadzenie przez radę gminy podkategorii "bioodpadów frakcji zielonej" i "bioodpadów frakcji kuchennej", uznając to za przekroczenie upoważnienia ustawowego. Rada Gminy Ozorków wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 3 ust. 2c, art. 4 ust. 2a pkt 2, art. 1b oraz art. 6r ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. NSA potwierdził, że art. 3 ust. 2c u.c.p.g. nie wprowadza alternatywy dla mieszkańca w postaci PSZOK zamiast odbioru z nieruchomości, a gmina ma obowiązek odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania. Sąd uznał również, że art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. upoważnia do odrębnego zbierania odpadów zielonych, ale nie pozwala na całkowite pominięcie ich odbioru z nieruchomości. NSA podkreślił, że art. 1b u.c.p.g. nakazuje stosowanie przepisów dotyczących bioodpadów do odpadów zielonych, a wprowadzanie podkategorii "bioodpadów frakcji zielonej" nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, gmina ma obowiązek odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, a możliwość nieprzyjmowania ich w PSZOK istnieje tylko w określonych warunkach, nie jako alternatywa dla odbioru z nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował art. 3 ust. 2c u.c.p.g. jako przepis dopuszczający nieprzyjmowanie bioodpadów w PSZOK tylko wtedy, gdy gmina zapewnia ich odbiór z nieruchomości w całości, a nie jako alternatywę dla odbioru z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.c.p.g. art. 1b
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Nakazuje stosowanie przepisów dotyczących bioodpadów do odpadów zielonych, cmentarnych i z targowisk.
u.c.p.g. art. 3 § ust. 2c
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez PSZOK, jeżeli w zamian zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania w całości. Nie oznacza to alternatywy dla mieszkańca.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2a pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Rada gminy może postanowić o zbieraniu odpadów zielonych odrębnie od innych bioodpadów, ale nie pozwala to na całkowite pominięcie ich odbioru z nieruchomości.
u.c.p.g. art. 6r § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 1a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o odpadach
Definicja bioodpadów.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów art. 3 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów art. 4 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów art. 4 § ust. 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA przepisów prawa materialnego, w tym błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 2c, art. 4 ust. 2a pkt 2, art. 1b oraz art. 6r ust. 3 u.c.p.g. Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak prawno-relewantnej argumentacji w uzasadnieniu wyroku.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez WSA art. 3 ust. 2c u.c.p.g. poprzez niezastosowanie przepisu dającego radzie gminy legitymację do zapewnienia odbioru bioodpadów w PSZOK jako działanie równoważne. Naruszenie przez WSA art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. poprzez niezastosowanie przepisu dającego radzie gminy uprawnienie do odrębnego zbierania odpadów zielonych. Naruszenie przez WSA art. 1b u.c.p.g. poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że do postępowania z odpadami zielonymi stosuje się przepisy dotyczące bioodpadów. Naruszenie przez WSA art. 6r ust. 3 u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że § 1 pkt 7 Regulaminu wprowadził nieznaną ustawie podkategorię "bioodpadów frakcji zielonej".
Godne uwagi sformułowania
Gmina ma obowiązek odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, a jedynie dodatkowo może określić, że takie odpady nie są przyjmowane w PSZOK. Pod pojęciem "odbierania" odpadów należy rozumieć tylko sytuację, w które odpady te są odbieranie od właściciela z terenu nieruchomości. Przepis ten upoważnia radę gminy do ustalenia odrębnych np. terminów odbierania odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie w stosunku do innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne. Jednakże nie jest dopuszczalnym taka jego wykładnia, zgodnie z którą rada gminy może albo ustalić odbieranie odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, albo całkowicie pominąć dopuszczalność ich odbierania z terenów nieruchomości i w zamian za to zobowiązać właścicieli do ich dostarczania do PSZOK i ich przyjmowania w takim punkcie. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie upoważnia rady gmin do wprowadzenia mechanizmu limitującego odbiór odpadów biodegradowalnych (w tym bioodpadów) z jednoczesnym dopuszczeniem ich nieodpłatnego przyjmowania w PSZOK.
Skład orzekający
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odbioru i zagospodarowania bioodpadów, w tym odpadów zielonych, przez gminy oraz zakres uprawnień rad gmin w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście gospodarki odpadami komunalnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarki odpadami komunalnymi i interpretacji przepisów, które mają bezpośredni wpływ na mieszkańców i samorządy.
“Gmina nie może zmuszać mieszkańców do wożenia odpadów zielonych do PSZOK – kluczowa interpretacja NSA.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 5423/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/ Rafał Stasikowski Symbol z opisem 6135 Odpady 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane II SA/Łd 873/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-04-30 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2010 art. 1a, art. 1b, art. 3 ust. 2c, art. 4 ust. 2a pkt 2, art. 6r ust. 3 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Dz.U. 2019 poz 2028 § 3 pkt 5 i § 4 ust. 5 i ust. 7 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Gminy Ozorków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 873/20 w sprawie ze skargi Z. Z. na uchwałę Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/196/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 873/20 po rozpoznaniu skargi Z .Z. na uchwałę Rady Gminy Ozorków z dnia 27 lutego 2020 r. nr XXIII/196/20 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Rada Gminy Ozorków dokonała nieprawidłowej interpretacji art. 6r ust. 2d w związku z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 z późn. zm.) zwanej dalej u.c.p.g. skutkującej uznaniem, iż w aktualnym stanie prawnym, ciążący na gminie obowiązek odbierania odpadów komunalnych bezpośrednio z nieruchomości odnośnie bioodpadów, dotyczy jedynie bioodpadów powstających w gospodarstwach domowych (spożywczych i kuchennych). Pominęła bowiem fakt, że w wyniku nowelizacji u.c.p.g. z 2019 r. ustawodawca wykreślając termin "odpadów zielonych", dodał jednocześnie art. 1b tej ustawy, zgodnie z którym do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne. Z powyższego wynika, że w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały, jak i obecnie bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk niewątpliwie nie mieszczą się w zakresie definicji odpadów komunalnych zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach, jednakże z woli ustawodawcy uznawane są za odpady komunalne i objęte są, ciążącym na gminie obowiązkiem ich odbioru bezpośrednio z nieruchomości, zgodnie z dyspozycją art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. Tym samym w ocenie Sądu uznać należało, że zapewniona właścicielom nieruchomości położonych na terenie Gminy Ozorków możliwość zagospodarowania przez gminę bioodpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych jedynie poprzez umożliwienie ich bezpośredniego oddania w prowadzonym przez gminę Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (dalej jako PSZOK) nie stanowi właściwej realizacji ustawowego obowiązku gminy w zakresie odbioru odpadów komunalnych bezpośrednio z nieruchomości. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie Ozorków został uchwalony z rażącym naruszeniem art. 4 ust. 2 u.c.p.g. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. nie stanowi podstawy do zwolnienia gminy z obowiązku odbioru bioodpadów, o których mowa w art. 1b u.c.p.g. bezpośrednio z nieruchomości mieszkańców. Ustawodawca wprowadzając wyżej wymieniony przepis miał na celu udzielenie gminie upoważnienia do podjęcia fakultatywnej decyzji, w oparciu o przeprowadzoną analizę możliwości przetwarzania odpadów komunalnych, czy będzie zbierała bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych łącznie z bioodpadami pochodzącymi z gospodarstw domowych, czy też postanowi o oddzielnym ich zbieraniu. Powyższe wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy VIII.3495, LEX/el). Za zasadny uznano zarzut skargi odnoszący się do wprowadzenia w treści uchwalonego regulaminu, nieznanego ustawie terminu "bioodpadów frakcji zielonej", przez który rozumie się, co wynika z w § 1 pkt 7 regulaminu części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych. Żaden z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie nie upoważnia organu stanowiącego gminy do tworzenia podkategorii określonych ustawą frakcji odpadów, w tym bioodpadów. Upoważnienie takie nie wynika również z przepisów ustawy o odpadach, do której stosowania, jak już wcześniej wskazano ustawodawca odsyła w sprawach nieuregulowanych przepisami u.c.p.g. Wymieniona przez Radę Gminy Ozorków w uchwalonym regulaminie podkategoria frakcji bioodpadów – bioodpady frakcji zielonej, wyodrębniona została więc z przekroczeniem ustawowej delegacji zawartej w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Z tych samych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na naruszenie przez Radę Gminy Ozorków art. 4 ust. 2 u.c.p.g. polegające na nieuprawnionym wyodrębnieniu kolejnej podkategorii frakcji bioodpadów – bioodpadów frakcji kuchennej, które jak wynika z § 1 pkt 6 kwestionowanego regulaminu stanowią odpady spożywcze i kuchenne. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości wskazując, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonego regulaminu jedynie w zakresie jego poszczególnych jednostek redakcyjnych, których zgodność z prawem Sąd zakwestionował (§ 1 pkt 6 i pkt 7, § 2, § 3, § 7 pkt 6 i pkt 7 załącznika) skutkowałoby pozostawieniem w obrocie prawnym aktu prawa miejscowego, który nie regulowałby kompleksowo wszystkich wymaganych prawem kwestii, określonych w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Rada Gminy Ozorków, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: 1) art. 3 ust. 2c u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i pominięcie przy ocenie ważności skarżonej uchwały, że powyższy przepis daje radzie gminy legitymację do zapewnienia odbioru bioodpadów nie tylko w miejscu ich wytworzenia, ale również w PSZOK jako działanie równoważne, 2) art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy i pominięcie, że powyższy przepis daje radzie gminy uprawnienie w zakresie postanowienia o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne, 3) art. 1b u.c.p.g. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w niesłusznym przyjęciu przez Sąd meriti, że do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne, 4) art. 6r ust. 3 u.c.p.g poprzez jego nieprawidłową wykładnię, wyrażającą się w niesłusznym przyjęciu przez Sąd meriti, że Rada Gminy postanawiając o odrębnym zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy oraz innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne utworzyła nieznaną ustawie podkategorię określonych frakcji odpadów w tym frakcji - bioodpadów zielonych, podczas gdy wskazana w § 1 pkt 7 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków definicja bioodpadów frakcji zielonej ma charakter roboczy, w celu wskazania odrębności strumienia frakcji bioodpadów, co do których Rada Gminy postanowiła o odrębnym zbieraniu, co zostało określone precyzyjnie w § 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków, czego skutkiem był błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonego wyroku poprzez bezpodstawne przyjęcie na kanwie niniejszej sprawy, że skarżona uchwała została uchwalona z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 6r ust. 3 u.c.p.g. i w efekcie pominięcie, że przepis art. 3 ust. 2c u.c.p.g. daje radom gmin legitymację do zapewnienia przyjmowania bioodpadów w PSZOK oraz bezpośrednio z miejsc wytworzenia jako działania prawnie równorzędne; II. przepisów prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na treść skarżonej decyzji, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej P.p.s.a poprzez: - brak prawno-relewantnej argumentacji Sądu meriti bez przedstawienia motywów w uzasadnieniu skarżonego wyroku dlaczego Sąd uznał, że art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. nie daje legitymacji dla Rady Gminy Ozorków do odmiennego uregulowania zasad postępowania z odpadami stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne przy złożeniu zapewnienia przyjmowania bioodpadów w PSZOK zgodnie z art. 3 ust. 2c u.c.p.g., - brak prawno-relewantnej argumentacji Sądu meriti i nie odniesienie się przez Sąd meriti do przepisu art. 3 ust. 2c u.c.p.g., który daje legitymację Radzie Gminy do zapewnienia odbioru odpadów komunalnych od mieszkańców w PSZOK, przewidując sytuację warunkową w zakresie odbioru bioodpadów dla mieszkańców, które nie muszą być w całości odbieranie sprzed nieruchomości. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Wniesiono nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu w postaci wyciągu z druku sejmowego VII.3495 wraz z załącznikiem stanowiącym m. in. uzasadnienie oraz załącznik do raportu z konsultacji publicznych i opiniowania stanowiący zestawienie uwag do projektu ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw, zawierającego zastrzeżenia Gminy Miasto Rzeszów w kwestii zasad postępowania z odpadami stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy oraz innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne na okoliczność ratio legis wprowadzenia przepisu art. 3 ust. 2c u.c.p.g. do ustawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. Z. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego polegający na niewłaściwym zastosowaniu art. 3 ust. 2c u.c.p.g. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie przepis ten, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pozwala na ustalenie przez radę gminy odbioru bioodpadów nie tylko w miejscu ich wytworzenia, ale również w PSZOK jako działanie równoważne. Zgodnie z art. 3 ust. 2c u.c.p.g. gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania. Wykładnia tego przepisu nie oznacza wprowadzenia przez ustawodawcę alternatywnego sposobu pozbywania się przez mieszkańca bioodpadów, tzn. albo poprzez ich przyjmowanie przez PSZOK albo poprzez odbieranie takich odpadów z miejsc ich wytwarzania (tak też NSA w wyroku z 18 października 2022 r. sygn. akt III OSK 5507/21). Gmina ma obowiązek odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, a jedynie dodatkowo może określić, że takie odpady nie są przyjmowane w PSZOK. Przy czym możliwość nieprzyjmowania takich odpadów w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych istnieje tylko wówczas, gdy w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zapewnione ich odbieranie z miejsc wytworzenia w całości. Innymi słowy gmina zawsze ma obowiązek zorganizowania odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, natomiast nie zawsze jest zobowiązana do ich obowiązkowego przyjmowania w punkcie selektywnego zbierania odpadów. Jeżeli ustawodawca zamierzał posłużyć się terminem "przyjmowanie" odpadów, to taką regulację wprost zamieszcza w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawodawca traktuje "przyjmowanie" odpadów jako odmienny od "odbierania" sposób postępowania z odpadami (np. termin "przyjmowanie" zawiera art. 3 ust. 2 pkt 6, art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. d tiret drugie, art. 3 ust. 2c, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 6r. ust. 2d u.c.p.g.). Natomiast tam, gdzie chodzi o "odbieranie", ustawodawca wprost posługuje się takim pojęciem (np. art. 3 ust. 2 pkt 4, art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. a, b i c, art. 3 ust. 3 pkt 3, art. 4 ust. 2a pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 4 u.c.p.g.). Nie budzi przy tym wątpliwości, że w sytuacji, gdy dochodzi do pozbywania się odpadów przez właściciela nieruchomości poprzez ich oddanie w punkcie selektywnego zbierania odpadów ustawodawca posługuje się pojęciem "przyjmowanie" odpadów, a nie ich "odbieranie". Pod pojęciem "odbierania" odpadów należy rozumieć tylko sytuację, w które odpady te są odbieranie od właściciela z terenu nieruchomości. Takie stanowisko w tej sprawie wyraził także Sąd pierwszej instancji i jest ono trafne. Nie jest zasadnym zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem rada gminy może w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne. Jak już zostało wskazane, ww. przepis posługuje się pojęciem "zbieranie" odpadów, a nie ich "przyjmowanie". Przepis ten upoważnia radę gminy do ustalenia odrębnych np. terminów odbierania odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie w stosunku do innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne. Jednakże nie jest dopuszczalnym taka jego wykładnia, zgodnie z którą rada gminy może albo ustalić odbieranie odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, albo całkowicie pominąć dopuszczalność ich odbierania z terenów nieruchomości i w zamian za to zobowiązać właścicieli do ich dostarczania do PSZOK i ich przyjmowania w takim punkcie. Nie jest zasadnym zarzut błędnej wykładni przez Sąd pierwszej instancji art. 1b u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, cmentarzy lub targowisk stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne. Zgodnie z art. 1b u.c.p.g. do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych lub cmentarzy, a także z targowisk, stosuje się przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne. Tym samym ww. przepis nakazuje, aby przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne stosować wprost do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, cmentarzy lub z targowisk. Taki też pogląd wyrażono w doktrynie (M. Budziarek, [w:] Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, M. Budziarek, A. Szymczak, WKP 2021, teza nr 1 i 2 do art. 1b). Nie ma wątpliwości, że bioodpady stanowiące odpady komunalne powinny być odbierane od właściciela z terenu jego nieruchomości. Również ostatni z zarzutów naruszenia prawa materialnego nie jest uzasadniony. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 6r ust. 3 u.c.p.g. poprzez błędne przyjęcie, że § 1 pkt 7 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ozorków wprowadził podział bioodpadów na bioodpady frakcji zielonej i bioodpady frakcji kuchennej, mimo że ten podział ma tylko znaczenie robocze. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie definiuje pojęcia "bioodpady", ale poprzez art. 1a pozwala na stosowanie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach pod pojęciem bioodpadów należy rozumieć ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, zakładów zbiorowego żywienia, jednostek handlu detalicznego, a także porównywalne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność. Podziału na frakcje bioodpadów nie zawiera również § 3 pkt 5 i § 4 ust. 5 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 2028). Zgodnie z § 4 ust. 5 i 7 ww. rozporządzenia frakcję wszystkich odpadów ulegających biodegradacji, ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów zbiera się w pojemnikach lub workach koloru brązowego oznaczonych napisem "Bio". Tym samym skoro w art. 1b u.c.p.g. nakazał ustawodawca, aby do postępowania z odpadami komunalnymi stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, cmentarzy lub targowisk stosować przepisy dotyczące postępowania z bioodpadami stanowiącymi odpady komunalne, to wprowadzanie takiego podziału dla celów "roboczych", jak wskazuje na to strona skarżąca kasacyjnie, nie ma uzasadnienia w powołanych przepisach ustawy. Zgodnie z art. 6r ust. 3 u.c.p.g. rada gminy określa, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie upoważnia rady gmin do wprowadzenia mechanizmu limitującego odbiór odpadów biodegradowalnych (w tym bioodpadów) z jednoczesnym dopuszczeniem ich nieodpłatnego przyjmowania w PSZOK. W szczególności delegacja zawarta w art. 6r ust. 3 u.c.p.g. nie daje podstaw do ograniczenia ilości bioodpadów odbieranych w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4944/21; wyrok NSA z 18 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2891/18). Ograniczenia ilości w odbiorze odpadów wynikją z art. 6r ust. 3a u.c.p.g. i mogą one dotyczyć jedynie wymienionych w tym przepisie rodzajów odpadów, do których bioodpady nie należą. W związku z tym, w oparciu o sformułowane w tej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż Rada Gminy Ozorków podejmując zaskarżoną uchwałę nie wypełniła ustawowej delegacji w zakresie prawidłowego wydania uchwały stanowiącej regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Nie jest również zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak właściwej argumentacji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jakoby art. 4 ust. 2a pkt 2 u.c.p.g. nie zawierał wystarczającej delegacji ustawowej do odmiennego określenia zasad postępowania z niektórymi frakcjami odpadów oraz art. 3 ust. 2 u.c.p.g., nie zawierał wystarczającej legitymacji dla Rady Gminy do zapewnienia odbioru odpadów komunalnych od mieszkańców w PSZOK jako alternatywnej formy ich odbierania. Przede wszystkim należy stwierdzić, że art. 141 § 4 P.p.s.a. może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a tym samym zarzut dotyczący nieprawidłowej wykładni tak art. 4 ust. 2a pkt 2 jak i art. 3 ust. 2 u.c.p.g. nie może być rozpatrywany jako naruszający art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze kasacyjnej, dotyczącego przeprowadzenia dowodu z załączonego do tej skargi wyciągu z druku sejmowego nr 3495 Sejmu VII kadencji wraz z załącznikami zawierającymi zastrzeżenia podmiotów opiniujących projekt ustawy co do postępowania z odpadami stanowiącymi części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków, cmentarzy i innych bioodpadów stanowiący odpady komunalne. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sprawie załączone dokumenty nie są niezbędne do wyjaśniania jakichkolwiek wątpliwości, ponieważ takie wątpliwości nie występują. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i nie wymagał wyjaśniania wątpliwości. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zarzuty zawarte w skardze kasacyjne nie okazały się trafne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu, to stosowanie do art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji i oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI