Orzeczenie · 2025-05-08

III OSK 542/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-08
NSAAdministracyjneWysokansa
szkolnictwo wyższeautonomia uczelnikontrola sądowaakty zakładoweuchwała senaturada uczelniprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymip.p.s.a.skarżący kasacyjnierozstrzygnięcie wewnętrzne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło skargę na uchwałę Senatu Akademii w przedmiocie uzupełnienia składu Rady Uczelni. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że zaskarżona uchwała narusza jego uprawnienia studenckie i powinna podlegać kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzasadnił odrzucenie skargi tym, że uczelnia wyższa jest zakładem administracyjnym, a uchwała Senatu dotycząca uzupełnienia składu Rady Uczelni ma charakter wewnętrzny i nie stanowi aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych. Sąd podkreślił autonomię uczelni i wskazał, że zaskarżalne są jedynie akty zewnętrzne, które kształtują prawa i obowiązki użytkowników zakładu, przesądzając o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. W przypadku wątpliwości co do zgodności działania uczelni z prawem, skarżący powinien zwrócić się do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w ramach nadzoru prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, uznając, że uchwała Senatu Akademii nie spełnia przesłanek aktu podlegającego kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że akty wewnątrzzakładowe, podejmowane w ramach autonomii uczelni, nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Sąd zaznaczył, że zaskarżona uchwała nie dotyczyła bezpośrednio uprawnień skarżącego z zakresu administracji publicznej, a jej charakter był wewnętrzny. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej nad aktami uczelni wyższych i zakresu autonomii uczelni.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie aktów wewnętrznych uczelni, a nie decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie przepisów prawa.

Zagadnienia prawne (1)

Czy uchwała Senatu uczelni dotycząca uzupełnienia składu Rady Uczelni, podjęta w ramach władztwa zakładowego, podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka, mająca charakter wewnętrzny i podejmowana w ramach autonomii uczelni, nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Uczelnia wyższa jest zakładem administracyjnym, a jej akty wewnętrzne, w tym uchwały Senatu dotyczące organizacji wewnętrznej, nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego. Kontroli sądowej podlegają jedynie akty zewnętrzne, które kształtują prawa i obowiązki użytkowników zakładu. W przypadku wątpliwości co do zgodności działania uczelni z prawem, właściwy jest nadzór ministra.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Łodzi o odrzuceniu skargi na uchwałę Senatu Akademii.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje m.in. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem pewnych postępowań. W niniejszej sprawie uchwała Senatu Akademii nie została uznana za taki akt.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna odrzucenia skargi przez WSA w Łodzi.

p.s.w.n. art. 72 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Przykład sytuacji, w której uczelnia wydaje decyzję administracyjną podlegającą kontroli.

p.s.w.n. art. 108

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Przykład sytuacji, w której uczelnia wydaje decyzję administracyjną podlegającą kontroli.

p.s.w.n. art. 110 § ust. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Przykład sytuacji, w której uczelnia wydaje decyzję administracyjną podlegającą kontroli.

p.s.w.n. art. 426

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Zakres nadzoru ministra nad uczelniami.

p.s.w.n. art. 427 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Kompetencja ministra do kontroli aktów podejmowanych przez organy uczelni.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Senatu Akademii dotycząca uzupełnienia składu Rady Uczelni ma charakter wewnętrzny i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. • Uczelnia wyższa korzysta z autonomii, a ingerencja sądów administracyjnych jest ograniczona do przypadków przewidzianych w ustawie. • Właściwą drogą ochrony praw w przypadku naruszeń na uczelni jest zwrócenie się do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w ramach nadzoru prawnego.

Odrzucone argumenty

Uchwała Senatu Akademii narusza uprawnienia studenta i powinna podlegać kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

uczelnia wyższa jest podmiotem działającym w formie zakładu administracyjnego • istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu • akty zakładowe zewnętrzne decydują o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu zasadniczych elementów stosunku zakładowego • akty zakładowe wewnętrzne nie podlegają reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego i nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego • rozstrzygnięcia podejmowane w ramach konstytucyjnej autonomii uczelni • nie każdy przejaw działalności organów uczelni podlega kontroli sądowej

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności kontroli sądowej nad aktami uczelni wyższych i zakresu autonomii uczelni."

Ograniczenia: Dotyczy głównie aktów wewnętrznych uczelni, a nie decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie przepisów prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia autonomii uczelni wyższych i granic kontroli sądowej nad ich wewnętrznymi rozstrzygnięciami, co jest istotne dla środowiska akademickiego i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Autonomia uczelni wyższych: Kiedy uchwała Senatu nie podlega kontroli sądu?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst