III OSK 540/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zarządzenia pokontrolnego w sprawie nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami, potwierdzając prawidłowość ustaleń organu i Sądu I instancji.
Skarga kasacyjna dotyczyła zarządzenia pokontrolnego w sprawie nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli i zarządzenia organu, a następnie wyrok WSA w Poznaniu, który uchylił część zarządzenia, a w pozostałej części oddalił skargę. NSA rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, uznając je za niezasadne. Sąd podkreślił, że zarządzenie pokontrolne ma charakter sygnalizacyjny, a kontrola ma na celu ustalenie zgodności stanu faktycznego z prawem. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.W. (zarządcy sukcesyjnego) od wyroku WSA w Poznaniu, który częściowo uchylił, a częściowo oddalił skargę na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zarządzenie dotyczyło nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, w tym prowadzenia ewidencji odpadów, przestrzegania warunków zezwolenia, przetwarzania odpadów, monitoringu wizyjnego oraz sporządzania sprawozdań. Sąd I instancji uznał, że podstawą zarządzenia były ustalenia kontroli, a skarżący naruszył przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji odpadów, przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia oraz monitoringu wizyjnego. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz przepisów materialnych (m.in. art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, art. 66, 41, 25 ust. 6a ustawy o odpadach). NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że zarządzenie pokontrolne jest aktem sygnalizacyjnym, a nie decyzją administracyjną. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wymagane elementy. Zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach uznano za niezasadny, gdyż skarżący przekroczył progi ilościowe odpadów wymagające prowadzenia ewidencji. Zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach również oddalono, wyjaśniając, że organ kontroluje zgodność z zezwoleniem, a nie interpretuje je przez pryzmat decyzji środowiskowej. Zarzut dotyczący braku monitoringu wizyjnego uznano za niezasadny, gdyż kontrola wykazała brak kamer w miejscach magazynowania odpadów. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym, ale nie stanowi decyzji administracyjnej. Ma charakter sygnalizacyjny i określa ramowe kierunki postępowania, a jego celem jest przeciwdziałanie i eliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zarządzenie pokontrolne nie nakłada obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, a jego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie. Jest to akt sygnalizacyjny, a nie decyzja administracyjna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.i.o.ś. art. 12 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska
Przepisy te stanowią podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska oraz określają obowiązek informacyjny adresata zarządzenia.
u.o. art. 66 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów.
u.o. art. 41 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Zakaz przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia.
Pomocnicze
u.o. art. 25 § ust. 6a
Ustawa o odpadach
Przepis dotyczący monitoringu wizyjnego miejsc magazynowania odpadów.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o. art. 15
Ustawa o odpadach
Zakaz łącznego magazynowania odpadów i przedmiotów, które utraciły status odpadów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieprawidłowe wnioskowanie sądu I instancji. Naruszenie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska przez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach przez oddalenie skargi mimo braku podstaw do zarzucenia nieprawidłowości w ewidencji odpadów. Naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach przez uznanie naruszenia zezwolenia w zakresie oznaczania miejsc magazynowania i używania zagęszczarki. Naruszenie art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach przez uznanie braku monitoringu, mimo że naruszenie zostało wyeliminowane przed wydaniem zarządzenia.
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Piotr Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru zarządzeń pokontrolnych organów Inspekcji Ochrony Środowiska oraz obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zarządzeniem pokontrolnym i przepisami o odpadach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z ochroną środowiska i gospodarowaniem odpadami, co jest istotne dla przedsiębiorców działających w tej branży. Interpretacja charakteru zarządzeń pokontrolnych jest również istotna dla prawników.
“NSA wyjaśnia: Zarządzenie pokontrolne to nie wyrok, ale obowiązek!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 540/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Kazimierz Bandarzewski Piotr Korzeniowski Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane IV SA/Po 679/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-12-21 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1070 art.12 ust.1 pkt 1 i ust.2 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.W. - zarządcy sukcesyjnego J.W. - Zakład [...] w spadku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 679/22 w sprawie ze skargi A.W. - zarządcy sukcesyjnego J.W. - Zakład [...] w spadku na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wyrokiem z 21 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi A.W. - zarządcy sukcesyjnego J.W. - Zakład [...] w spadku (dalej: skarżący) uchylił pkt 5 i 6 zarządzenia pokontrolnego Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska (pkt 1 wyroku) oraz oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2 wyroku). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawę zarządzenia pokontrolnego stanowił art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070) oraz ustalenia kontroli działalności gospodarczej skarżącego przeprowadzonej od 18 maja 2021 r. do 22 czerwca 2021 r., w miejscowości [...], [...] [...], na terenie działki o nr ewid. [...], obręb [...], udokumentowanej protokołem kontroli. Organ zarządził: 1. Rzetelnie prowadzić ilościową i jakościową ewidencję odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów. Termin realizacji: na bieżąco. 2. Przestrzegać warunków posiadanej decyzji udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych. 3. Prowadzić przetwarzanie odpadów na zagęszczarce po uzyskaniu regulacji formalnoprawnej w tym zakresie. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych. 4. Objąć monitoringiem wizyjnym wszystkie miejsca magazynowania odpadów zgodnie z "zapisami" ustawy o odpadach. Termin realizacji: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych. 5. Sporządzać rzetelnie roczne sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami. Termin realizacji: sprawozdanie za 2021 r.: niezwłocznie dostosować do wymagań prawnych. Kolejne: zgodnie z terminem ustawowym. 6. Terminowo wprowadzać roczny raport do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji. Termin realizacji: na bieżąco. Ponadto organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na 23 września 2022 r. Rozpoznając skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne, Sąd I instancji wskazał, że skarżący prowadzi działalność zbierania i przetwarzania odpadów na podstawie decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 15 stycznia 2014 r. udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (w ramach procesu R12). Istota sporu dotyczy prawidłowości ustaleń faktycznych organu inspekcji ochrony środowiska dokonanych w toku kontroli oraz treści (stanowiących konsekwencję tych ustaleń) wskazań zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Zarzuty skargi sprowadzają się przede wszystkim do zakwestionowania wyników kontroli dokonanej w miejscu prowadzenia działalności przez skarżącego. Jednak w ramach sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wojewódzki sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. Sąd I instancji wyjaśnił, że pkt 1 zarządzenia pokontrolnego koresponduje z wynikami przeprowadzonej kontroli, której wyniki zawarto w protokole kontroli z 1 czerwca 2022 r. Wskazano w nim, że kontrolowany podmiot prowadząc zbieranie i przetwarzanie odpadów tworzyw sztucznych zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji odpadów z zastosowaniem karty przekazania odpadów i karty ewidencji odpadów. Ewidencję kontrolowany prowadzi za pomocą indywidualnego konta w bazie BDO. Na podstawie dokumentacji ewidencyjno-sprawozdawczej pobranej z bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie prowadzi kart ewidencji odpadów. Natomiast na podstawie karty przekazania odpadów (zakładka "potwierdzony transport") w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. oraz do 18 maja 2022 r. kontrolowany podmiot zebrał, a w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. oraz do 10 maja 2022 r. przekazał wskazane w tabeli odpady. Zgodnie z art. 66 ustawy 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm., dalej: ustawa o odpadach) posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach. Skoro skarżący jako posiadacz odpadów nie sporządzał kart ewidencji odpadów, to zasadne było zobowiązanie go do tego, jak w pkt 1 zarządzenia pokontrolnego. Odnosząc się do pkt 2 zarządzenia pokontrolnego, Sąd I instancji wskazał, że z protokołu kontroli wynika, że skarżący prowadzi zbieranie oraz przetwarzanie odpadów metodą R12. Proces, polega na rozdrabnianiu odpadów tworzyw sztucznych w młynie typu TRYMET T4, głównie odpadów o kodzie 07 02 13 - Odpady tworzyw sztucznych, w wyniku którego powstaje przemiał, który kontrolowany podmiot sprzedaje jako produkt. Skarżący wskazał, że powstający przemiał nigdy nie był uznany przez ich zakład jako odpad i był sprzedawany jako produkt. W decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 15 stycznia 2014 r. udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (w ramach procesu R12), w pkt 11.2 "Rodzaje oraz ilości odpadów powstających w wyniku przetwarzania w ciągu roku" wpisano odpad o kodzie 19 12 04 w ilości 1000 Mg/rok. W opisie procesu technologicznego przetwarzania (odzysku) odpadów w pkt II.5 ww. decyzji wpisano, że po wstępnym sortowaniu, wstępnym rozdrobnieniu w kruszarce, odpady poddawane są mieleniu w młynie typu TRYMET T4. W wyniku czego powstaje "granulat" z tworzyw sztucznych - odpad o kodzie 19 12 04, który w dalszej kolejności przez cyklon i lej zasypowy trafia do opakowań typu big-bag, a następnie jest przekazywany uprawnionym podmiotom do dalszego przetworzenia. Stosowana metoda przetwarzania odpadów określona została w decyzji w pkt II.4 jako proces R12 - wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji Rl-Rll. Zdaniem Sądu I instancji, zgodnie z decyzją Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 15 stycznia 2014 r., do przetwarzania odpadów wykorzystywany jest proces R12, więc nie jest możliwe, żeby w procesie odzysku R12 powstawał produkt (granulat/przemiał), a nie odpad. Efektem procesu odzysku niebędącego recyklingiem jest zawsze odpad. Recykling natomiast daje w efekcie nowy produkt, który nie jest już uznawany za odpad. Z decyzji z 15 stycznia 2014 r. nie wynika, żeby obejmowała zezwolenie na proces recyklingu odpadów. W procesie odzysku R12 powstaje zatem odpad, który w dalszej kolejności jest wykorzystywany w celu przetworzenia. Ponadto, skarżący narusza zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów, w którym określono, że w wyniku przetwarzania odpadów w procesie R12 wytwarzany jest odpad o kodzie 19 12 04 - Tworzywa sztuczne i guma, bowiem ich źródłem powstawania jest mechaniczne przetwarzanie. Ponadto, z decyzji Starosty Poznańskiego z 30 kwietnia 2002 r. wynikało, że w działalności skarżącego dopuszczono metody odzysku i na podstawie tej decyzji można było poddać odpady procesowi przemiału, w wyniku którego powstawał materiał nadający się do ponownego przetwórstwa. Jednak decyzja ta obowiązywała do 30 kwietnia 2012 r., a w obecnie obowiązującym zezwoleniu nie ma analogicznych uprawnień. Dodatkowo w zakresie pkt 2 zarządzenia, w protokole kontroli wskazano, że w pierwszym pomieszczeniu, w którym tylko magazynowano odpady, miejsca magazynowania odpadów o kodach 15 01 02, 07 02 13 w big-bagach, w postaci zbelowanych kostek oraz w pojemnikach tzw. skrzyniopaletach, oznaczone były tabliczkami z kodami odpadów, jednak nie oznaczono miejsc w celu rozróżnienia, czy są to odpady zbierane, przeznaczone do przetwarzania czy wytworzone. Wskazano, że podczas kontroli skarżący wydzielił żółtą linią 3 strefy i oznaczył tabliczką z napisem odpady zbierane i odpady przetwarzane, środkowe miejsce nie zostało oznaczone (według skarżącego miejsce przeznaczone jest dla wytworzonego produktu-przemiału). Zgodnie z art. 15 ustawy o odpadach, zakazuje się łącznego magazynowania odpadów i przedmiotu lub substancji, które utraciły status odpadów, a także magazynowania przedmiotu lub substancji, które utraciły status odpadów w miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów lub składowania odpadów. W związku z powyższym organ prawidłowo uznał, że jeśli skarżący zamierza ubiegać się o utratę statusu odpadu dla "granulatu", to powinien posiadać wyznaczone dla niego miejsce magazynowania inne niż obecnie wykorzystywane w hali magazynowej. W toku kontroli ustalono także, że w drugim pomieszczeniu (hali produkcyjno-magazynowej) odpady o kodzie 07 02 13 były poddawane przetwarzaniu w instalacji -młynie typu TRYMET T4. W hali tej magazynowano w kartonach odpady butelek z tworzywa sztucznego, miejsce oznaczone było tabliczką z kodem odpadu 07 02 13. Z informacji otrzymanej od skarżącego, w pomieszczeniu tym nie będzie prowadzone magazynowanie odpadów, ponieważ będzie to hala produkcyjna i stąd kamera nie została zamontowana. Sąd I instancji podzielił w związku z tym stanowisko organu, że skarżący naruszył decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 15 stycznia 2014 r. w zakresie pkt II.7, tj. warunków zezwolenia w zakresie zbierania odpadów, a dokładniej miejsca zbierania odpadów, zgodnie z którym miejsce zbierania odpadów będzie prowadzone w wydzielonej części hali produkcyjno-magazynowej. Podczas kontroli kontrolowany podmiot tylko w jednym pomieszczeniu (hali) zamontował kamerę monitoringu wizyjnego oraz wyznaczył żółtą linią strefy magazynowanych odpadów i je oznaczył. Odnosząc się do pkt 3 zarządzenia pokontrolnego, Sąd I instancji wskazał, że w protokole kontroli stwierdzono, że skarżący eksploatuje także zagęszczarkę zlokalizowaną w osobnym budynku niż młyn typu TRYMET T4. Zagęszczarka służy do rozdrabniania odpadów folii, odpadów o kodzie 15 01 02 - opakowania z tworzyw sztucznych. W posiadanym zezwoleniu na zbieranie i przetwarzanie odpadów nie ma warunków dotyczących eksploatacji zagęszczarki. W związku z powyższym kontrolowany podmiot przetwarzał odpady folii bez posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, czym naruszył art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach. W skardze skarżący wskazał, że używanie tego urządzenia uwzględniono w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia z 4 stycznia 2013 r. Jednak Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że to na skarżącym ciążył obowiązek podjęcia działań w celu dostosowania posiadanego zezwolenia do treści decyzji środowiskowej. Sąd I instancji odniósł się do pkt 4 zarządzenia pokontrolnego, wskazując, że podczas oględzin zakładu stwierdzono, że kamery monitoringu wizyjnego zamontowane były tylko na zewnątrz miejsc magazynowania odpadów (4 sztuki), które monitorowały bramę wjazdową na teren zakładu i wejścia do poszczególnych trzech hal. Nie stwierdzono kamer monitoringu wizyjnego wewnątrz pomieszczenia hali magazynowej, gdzie magazynowano odpady o kodach 15 01 02, 07 02 13 i hali produkcyjno-magazynowej (hala, gdzie przetwarzano odpady przy użyciu młynka), w której magazynowano w kartonach odpady butelek z tworzywa sztucznego o kodzie 07 02 13. Podczas kontroli skarżący tylko w jednym pomieszczeniu (hali) zamontował kamerę monitoringu wizyjnego. Skarżący w dniu 23 maja 2022 r. przesłał elektronicznie na adres inspektora prowadzącego kontrolę zdjęcia przedstawiające zrzut obrazu z nowej kamery zamontowanej wewnątrz hali magazynowania odpadów z 23 maja 2022 r. Ustalono, że miejsca magazynowania odpadów znajdujące się w dwóch sąsiadujących halach w budynku produkcyjno-magazynowych nadal nie były objęte monitoringiem wizyjnym. Sąd I instancji podkreślił, że naruszenie w tym zakresie zostało usunięte jedynie częściowo w toku kontroli. Z tych powodów Sąd I instancji oddalił skargę w powyższej części. Natomiast w zakresie pkt 5 i 6 zaskarżonego zarządzenia Sąd I instancji uwzględnił skargę przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywy tego rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej punktu 2. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz postępowania I instancji, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z naruszeniem następujących przepisów: - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez oparcie wyroku oddalającego skargę na przyjętym w jego uzasadnieniu "nieprawidłowym wnioskowaniu co do ustaleń faktycznych w zakresie przedmiotowo pozostającym w relacji do regulacji materialnoprawnych wymienionych niżej", - art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w części w sytuacji, gdy przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zaskarżone zarządzenie pokontrolne o określonej treści nie powinno być wydane przez organ, - art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach przez oddalenie skargi, pomimo, że w odniesieniu do ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów skarżącego nie należało zarzucać "nieprawidłowości o ciężarze gatunkowym pozwalającym na wywiedzenie wniosków o naruszeniu wymienionego tu przepisu ustawy o odpadach", - art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach przez uznanie, że skarżący narusza wydaną decyzję zezwalającą na zbieranie i przetwarzanie odpadów z uwagi na to, że nie wytwarza odpadów i źle oznacza miejsca magazynowania oraz przez uznanie, że skarżący narusza ten przepis, bo używa zagęszczarki - aglomeratora, - art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach przez uznanie, że brak jest monitoringu, podczas gdy jeszcze w trakcie kontroli zostały przekazane informacje o zmianach ustawień kamery i co za tym idzie, wydanie zarządzenia pokontrolnego było bezprzedmiotowe, ewentualne naruszenie zostało wyeliminowane przed wydaniem zarządzenia pokontrolnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zaskarżone do Sądu I instancji zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Zarządzenie pokontrolne jest władczym aktem administracyjnym adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, niestanowiącym jednak decyzji administracyjnej. Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określającym ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 10009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86; z 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1156/15, dostępne, (w:) CBOSA; zob. też T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011 r., nr 3, s. 93). Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma zatem na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały częściowo błędnie sformułowane. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w ocenie skarżącego polega na oparciu wyroku oddalającego skargę na przyjętym w jego uzasadnieniu "nieprawidłowym wnioskowaniu co do ustaleń faktycznych w zakresie przedmiotowo pozostającym w relacji do regulacji materialnoprawnych wymienionych niżej". Należy jednak wyjaśnić, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę w zaskarżonej obecnie części. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego, a do tego w istocie sprowadza się tak sformułowany zarzut. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca zarzuca Sądowi I instancji pominięcie rozstrzygnięcia zarzutów podnoszonych w toku postępowania przed tym Sądem, ale twierdzenia te nie zostały powiązane z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Nieprawidłowo zostało także sporządzone uzasadnienie skargi kasacyjnej, które w istocie nie zostało w sposób jednoznaczny powiązane z podstawami kasacyjnymi. W szczególności na stronie 3 skargi kasacyjnej skarżący w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii stwierdzonego w zarządzeniu pokontrolnym uchybienia polegającego na braku prowadzenia ewidencji odpadów. Należy założyć, że stanowi to uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach, jednak nie wynika to jednoznacznie z uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia, który jest środkiem sformalizowanym, wymagającym precyzyjnego sporządzenia z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Niezależnie jednak od tego uchybienia formalnego, zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący wskazuje, że nie przekraczał progów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 23 grudnia 2019 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz.U. z 2019 r., poz. 2531). Nie wskazuje jednak na żadne konkretne wielkości wynikające z tego rozporządzenia i nie odnosi ich do konkretnych wielkości zebranych i przekazanych przez siebie odpadów w 2021 i 2022 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący w 2021 r. oraz od stycznia do 18 maja 2022 r. zebrał i przekazał odpady tworzyw sztucznych oraz opakowania z tworzyw sztucznych w ilości znacząco przekraczającej wielkości przewidziane dla tych odpadów w powołanym wyżej rozporządzeniu (k. 241 akt sądowych). Ponadto, nie ulega wątpliwości, że skarżący był zobowiązany do prowadzenia jakościowej i ilościowej ewidencji odpadów na podstawie decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 15 stycznia 2014 r. udzielającej zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów (k. 70 verte akt sądowych). Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, chociaż również w tym przypadku brak jest jednoznacznego powiązania tego zarzutu ze stosownym fragmentem uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy domniemywać, że argumentacja dla tego zarzutu sprowadza się do stwierdzenia, że organ nie wziął pod uwagę ustaleń wydanej dla skarżącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, która była wiążąca dla organu wydającego zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów i co nieprawidłowo pominął Sąd I instancji. Skarżący wskazuje również na fragment uzasadnienia Sądu I instancji, z którego wynika, że "działalność w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów prowadzona jest przede wszystkim w oparciu o postanowienia decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 15 stycznia 2014 r.". Na tej podstawie skarżący wywodzi, że skoro "przede wszystkim" na podstawie zezwolenia, to również na podstawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie jest to jednak stanowisko prawidłowe, chociaż użyte przez Sąd I instancji sformułowanie nie jest precyzyjne. Natomiast nie ulega wątpliwości, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia stanowi prejudykat dla zezwolenia w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów. Wiążący charakter powyższej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oznacza, że jej ustalenia powinny zostać uwzględnione w zezwoleniu, a samo zezwolenie nie może być z nią sprzeczne. Jeżeli jednak do tego rodzaju sprzeczności dojdzie, to rolą strony lub organu z urzędu w stosownym trybie, jest doprowadzenie do zgodności zezwolenia z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie jest jednak tak, że zezwolenie powinno być niejako "interpretowane" z uwzględnieniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organ inspekcji ochrony środowiska. Rolą organu podczas kontroli jest sprawdzenie, czy kontrolowany podmiot prowadzi działalność zgodnie z wydanym zezwoleniem, ponieważ to zezwolenie jest podstawą prowadzenia tej działalności. Zarządzenie pokontrolne wskazuje jedynie na ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie i to na kontrolowanym podmiocie spoczywa obowiązek doprowadzenia do stanu zgodności z prawem. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach przez uznanie, że brak jest monitoringu, podczas gdy jeszcze w trakcie kontroli zostały przekazane informacje o zmianach ustawień kamery i co za tym idzie, wydanie zarządzenia pokontrolnego było bezprzedmiotowe, a ewentualne naruszenie zostało wyeliminowane przed wydaniem zarządzenia pokontrolnego. Skarżący wskazuje w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w jednej z hal produkcyjno-magazynowych nie zamontowano kamery, ponieważ nie będą magazynowane tam odpady. Jednak stwierdzenia tego nie potwierdzają ustalenia kontroli, na podstawie której wydano zarządzenie pokontrolne. Jak bowiem wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w toku kontroli nie stwierdzono kamer monitoringu wizyjnego wewnątrz pomieszczenia hali magazynowej, gdzie magazynowano odpady o kodach 15 01 02, 07 02 13 i hali produkcyjno-magazynowej (hala, gdzie przetwarzano odpady przy użyciu młynka), w której magazynowano w kartonach odpady butelek z tworzywa sztucznego o kodzie 07 02 13. Wynika z tego, że w obu halach magazynowane były odpady, a więc w obu halach powinien zostać zamontowany monitoring wizyjny. Brak tego rodzaju kamery w jednej z hal uzasadniał wydanie zarządzenie pokontrolnego o wskazanej w pkt 4 treści. W konsekwencji zarzuty podnoszące naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz art. 151 p.p.s.a. również nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a uznając, że odpowiedź na skargę kasacyjną poza ogólnymi rozważaniami odnoszącymi się do przesłanek stosowania art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie zawiera w istocie odniesienia się do konkretnych zarzutów skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI