III OSK 5362/21

III OSK 5362/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Małgorzata Pocztarek
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 936/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-02-09
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 41 ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 936/20 w sprawie ze skargi P. J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. J. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 9 lutego 2021 r., III SA/Lu oddalił skargę P. J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] (dalej: "KMP" lub "organ pierwszej instancji") 31 stycznia 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia sierż. szt. P. J. (dalej: "skarżący") ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882), w związku z uzyskaniem informacji z Prokuratury Rejonowej [...] w [...] o możliwości popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Organ pierwszej instancji ustalił, że [...] czerwca 2019 r. od godz. [...]w L. w restauracji "[...]" nad [...] miała miejsce impreza integracyjna z udziałem funkcjonariuszy Policji. W tym samym miejscu (w tej samej sali) i w tym samym czasie odbywało się także spotkanie urodzinowe osób niezwiązanych z funkcjonariuszami Policji. Od godziny ok. [...]skarżący, będąc pod wyraźnym wpływem alkoholu, zaczął podchodzić do zapewniającego oprawę muzyczną wydarzenia T. I. Wyrywał mu mikrofon i sam chciał obsługiwać sprzęt muzyczny. T. I. wielokrotnie prosił skarżącego, aby uspokoił się i nie przeszkadzał mu w prowadzeniu imprezy. Skarżący nie reagował i w miarę upływu czasu zaczął zachowywać się wobec prowadzącego imprezę coraz bardziej bezceremonialnie. Wymuszał natychmiastowe granie wybranych przez siebie piosenek dodając, że jest policjantem prewencji. Ponadto używał wobec T. I. słów powszechnie uznawanych za wulgarne i obelżywe oraz grożąc, że go uderzy. Wraz z upływem czasu zachowanie skarżącego stawało się coraz bardziej agresywne. Często podchodził do T. I. i szarpał go za koszulę, w konsekwencji czego naderwał kieszeń koszuli. Prowadzący oprawę muzyczną imprezy nie zgłaszał nikomu faktu niewłaściwego zachowana się policjanta. Skarżący w trakcie tej imprezy był bardzo pobudzony m.in. na parkiecie, gdy inne osoby tańczyły, wielokrotnie zdejmował koszulkę i zakładał ją na głowę, odsłaniając swój brzuch. Widząc to inni uczestnicy imprezy, zwłaszcza kobiety, przerywały tańce i schodziły z parkietu. W międzyczasie do krzesła zajmowanego przez T. I., skarżący dostawił drugie krzesło dla siebie i nie zważając na prośby o uspokojenie się nadal przeszkadzał w prowadzeniu imprezy, włączając i wyłączając muzykę. Około północy skarżący przysunął do konsoli swoje krzesło i zażądał zagrania wskazanego przez siebie utworu muzycznego. W pewnym momencie wstał i używając wobec T. I. słów wulgarnych i obelżywych złapał go za koszulę, a następnie odchylił się do tyłu i z zamachu uderzył go "z główki" w okolice prawej skroni, po czym odszedł. T. I. przewrócił się z krzesłem na podłogę. Po tym uderzeniu T. I. odczuwał zawroty głowy i był roztrzęsiony. Ok. godziny [...] [...] czerwca 2019 r. T. I. zgłosił na numer alarmowy 112 Centrum Powiadamiania Ratunkowego (CPR), że prowadząc obsługę muzyczną w restauracji "[...]" nad [...] został uderzony głową przez przebywającego w tym lokalu innego mężczyznę. Podał również rysopis sprawcy oraz dodał, że nie potrzebuje pomocy lekarskiej. O godz. [...] zastępca dyżurnego KMP w [...] otrzymał z CPR w [...] zgłoszenie o powyższym zdarzeniu i skierował patrol z KP II w [...]. Po przybyciu na miejsce zdarzenia o godzinie [...]patrol Policji zastał zgłaszającego T. I., który zrelacjonował przebieg zdarzenia. Pomimo podjętych czynności patrol nie spotkał sprawcy i o godz. [...] zakończył interwencję.
KMP postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne i orzeczeniem [...] listopada 2019 r. stwierdził winę obwinionego w zakresie popełnienia trzech zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta i na podstawie art. 134g ust. 2 ustawy o Policji wymierzył jedną, odpowiednio surowszą karę dyscyplinarną - wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Orzeczeniem nr [...] z [...] stycznia 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej: "KWP" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...]z [...] listopada 2019 r. Wyrokiem z 16 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 142/20, Sąd oddalił wniesioną skargę. Wyrok ten stał się prawomocny od 2 października 2020 r.
KMP rozkazem personalnym z [...] stycznia 2020 r., nr [...], zwolnił skarżącego z zajmowanego stanowiska z [...] stycznia 2020 r. i mianował go na niższe stanowisko służbowe policjanta Zespołu II Wydziału [...] w drugiej grupie uposażenia zasadniczego z wynagrodzeniem w kwocie 2700 zł i dodatkiem służbowym w dotychczasowej kwocie. Rozkazem personalnym z [...] marca 2020 r., nr [...] KWP utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] KMP z [...] stycznia 2020 r. Wyrokiem z 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 310/20, Sąd oddalił wniesioną skargę. Wyrok ten stał się prawomocny od 23 lutego 2021 r.
Prokurator Prokuratury Rejonowej wszczął śledztwo w sprawie stosowania przemocy wobec pokrzywdzonego T. I. w postaci szarpania go za ubranie oraz uderzenie w okolicy skroni, w celu zmuszenia do określonego zachowania. Prokurator prowadzący śledztwo, skierował sprawę do postępowania mediacyjnego. Postępowanie mediacyjne zakończono bez zawarcia ugody wobec czego Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w L. sporządził akt oskarżenia przeciwko skarżącemu oskarżając go o to, że [...] czerwca 2019 r. w L., w trakcie imprezy integracyjnej w lokalu "[...]" przy ul. [...], stosując przemoc wobec pokrzywdzonego T. l.a pełniącego funkcję DJ'a w postaci szarpania go za ubranie oraz uderzając jednokrotnie głową w okolice skroni, czym spowodował obrażenia jego ciała w postaci obrzęku tkanki podskórnej na powierzchni 3,5x4 cm w okolicy czołowej prawej, skutkujących naruszeniem czynności narządu ciała lub rozstrojem zdrowia trwającym na czas nie dłuższy niż 7 dni, zmuszał pokrzywdzonego do określonego zachowania polegającego na odtworzeniu określonego utworu muzycznego. Sąd Rejonowy [...]w [...] IX Wydział Karny [...] kwietnia 2020 r., [...]wydał wyrok nakazowy, od którego pokrzywdzony wniósł sprzeciw.
KMP 31 stycznia 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art.41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji.
ZW NSZZ Policjantów Województwa [...], uchwałą nr [...], wyraził pozytywną opinię w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
KMP rozkazem personalnym z [...] czerwca 2020 r., nr [...]zwolnił skarżącego ze służby, uznając, że zarzucany mu czyn z art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. jest czynem społecznie szkodliwym. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
KWP rozkazem personalnym z [...] lipca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie wymagane ustawowo przesłanki wymienione w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zdarzenie z udziałem skarżącego stanowiło czyn o znamionach przestępstwa określonego w art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. oraz, że popełnienie tego czynu było oczywiste. Oczywistość popełnienia czynu organ wywiódł ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Wydanie wyroku nakazowego przez Sąd Rejonowy [...] - IX Wydział Karny w sprawie [...] z [...] kwietnia 2020 r. (pomimo wniesienia sprzeciwu) wskazuje m.in. na to, że sąd na podstawie zgromadzonych w postępowaniu przygotowawczym dowodów uznał, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Jest to jedna z przesłanek warunkująca wydanie wyroku nakazowego w sprawie karnej. Równocześnie, stwierdzenie faktu oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa uniemożliwia dalsze pozostawanie skarżącego w czynnej służbie.
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozkazem personalny, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy wszystkie przesłanki wynikające z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały kumulatywnie spełnione, co znalazło odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W świetle dowodów zgromadzonych w sprawie organ miał pełne podstawy do przejęcia, że skarżący dopuścił się przypisywanego mu czynu o znamionach przestępstwa przewidzianego w art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 1 1 § 2 k.k., oraz że popełnienie przez niego tego czynu było oczywiste.
Sąd zwrócił uwagę, że organy orzekające dysponowały zgormadzonym w sprawie materiałem dowodowym obejmującym protokoły przesłuchania świadków, protokołem ustnego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i protokołem oględzin-stenogramem zgłoszenia do CPR, opinią biegłego w sprawie obrażeń ciała poszkodowanego T. I. KMP ustalił przebieg zdarzenia i dał wiarę faktom podanym przez świadków i biegłego.
Stosowanie przemocy przez skarżącego wobec pokrzywdzonego pełniącego funkcję DJ'a w postaci szarpania go za ubranie oraz uderzenie go jednokrotnie głową w okolice skroni, spowodowało u T. I. obrażenia ciała w postaci obrzęku tkanki podskórnej na powierzchni 3,5 x 4 cm w okolicy czołowej prawej, skutkujące naruszeniem czynności narządu ciała lub rozstrojem zdrowia trwającym na czas nie dłuższy niż 7 dni oraz zmuszanie pokrzywdzonego do określonego zachowania polegającego na odtworzeniu określonego utworu muzycznego, bezspornie wypełnia znamiona przestępstwa określonego w art. 191 § 1 k.k.
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, zaskarżył go w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W oparciu o art. 174 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia, tj.:
I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...], w sytuacji gdy rozkaz ten ewidentnie uchybiał przepisom:
a. prawa materialnego, a uchybienie to mogło mieć wpływ na treść decyzji, tj.:
i. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, iż w stosunku do skarżącego istnieją przesłanki do zwolnienia ze służby w Policji, podczas gdy w niniejszej sprawie przesłanki warunkujące możliwość podjęcia takiej decyzji nie zostały wykazane,
b. przepisów postępowania, a uchybienie to mogło mieć istotny i na treść decyzji tj.:
i. art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy rozkazu personalnego nr 674 Komendanta Miejskiego Policji w [...], podczas gdy rozkaz ten został wydany ż: rażącym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a., poprzez odstąpienie od obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zarówno interesu służbowego,
ii. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 80 k.p.a., poprzez odstąpienie od obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zarówno interesu służbowego Policji, jak i słusznego interesu skarżącego, skutkujące błędnym przyjęciem, że interes społeczny przemawia za wyda1eniem skarżącego ze służby w Policji pomimo szeregu dowodów wskazujących na niewątpliwą przydatność skarżącego do. wykonywanej dotąd pracy,
iii. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 22 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, poprzez niedostateczne uzasadnienie przez organy wyrażonego stanowiska, w tym przede wszystkim braku ustosunkowania się do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, które to wskazywałby na konieczność natychmiastowego zwolnienia skarżącej ze służby w policji i niemożności dalszego pozostawania w formacji;
II. art. 151 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne, oddalenie skargi na rozkaz personalny KWP, w sytuacji, w której rozkaz ten uchybiał przepisom, zaś dostrzeżenie tych uchybień skutkowałoby uchyleniem wadliwych aktów.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł w oparciu o art. 188 p.p.s.a. i art. 203 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku, natomiast po rozpoznaniu skargi: uwzględnienie skargi i uchylenie rozkazów personalnych organów obu instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o rozpoznanie kasacyjnej na rozprawie. Ponadto skarżący wniósł wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 p.p.s.a. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i naruszenie prawa materialnego. W tej sytuacji zasadniczo jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania dokonanej przez sąd I instancji wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. Sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych czyni jednak zasadnym łączne ich rozpoznanie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Cytowane unormowanie uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w Policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m. in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby.
Szczegółowa analiza normy zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że ma ona charakter częściowo uznaniowy. Nakłada to na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia decyzji. Powołując się na stanowisko orzecznictwa (zob. wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., III SA 7900/98) należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym związaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 k.p.a. Oznacza to, że sąd administracyjny kontrolując wydaną w sprawie decyzję obowiązany jest szczegółowo zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie nastąpić powinno z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tak więc Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Z obowiązku tego Sąd pierwszej instancji wywiązał się, a wyniki kontroli legalności zaskarżonego rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji zasługują na aprobatę. Zarzuty skargi kasacyjnej stanowią powtórzenie zarzutów skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, do których Sąd Wojewódzki bardzo szczegółowo się odniósł.
Zauważyć należy, że brak jest ustawowej definicji "oczywistości", o której stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż powinno się ją oceniać w okolicznościach indywidualnej sprawy i nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do rzeczywistego wypełnienia jego znamion.
Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że [...] czerwca 2019 r. zostało wszczęte śledztwo w sprawie zaistniałego [...] czerwca 2019 r. stosowania przemocy wobec T. I. w postaci szarpania go za ubranie oraz uderzenia w okolice skroni, w celu zmuszenia go do określonego zachowania polegającego na odtworzeniu określonego utworu muzycznego w trakcie imprezy integracyjnej w lokalu "[...]", prze funkcjonariusza Policji – skarżącego. 29 listopada 2019 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu z art. 191 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 1 2 k.k. Następnie został sporządzony i skierowany do Sądu akt oskarżenia, w którym zarzucono skarżącemu popełnienie opisanego powyżej przestępstwa, a [...] kwietnia 2020 r. został wydany wyrok nakazowy. Niewątpliwie wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a następnie skierowanie aktu oskarżenia do Sądu oraz wydanie wyroku nakazowego decyduje o prawdopodobieństwie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tym bardziej, że nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu, a na to wskazuje w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy. Podkreślenia dodatkowo wymaga, że stosownie do art. 500 k.p.k. sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Organ dysponował bowiem zeznaniami bezpośrednich świadków zdarzenia, którzy potwierdzili okoliczności popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu i nie ma podstaw aby te zeznania kwestionować co do ich prawdziwości. Organ pierwszej instancji ocenił zeznania świadków, a organ odwoławczy tę ocenę w pełni zaakceptował. Również Sąd pierwszej instancji, badając legalność zaskarżonego rozkazu personalnego, podzielił ocenę organu odnoszącą się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd szczegółowo odniósł się do zeznań świadków uznając je za wiarygodne i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, czyli z protokołem ustnego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, protokołem oględzin i opinią biegłego w sprawie obrażeń ciała poszkodowanego. W toku postępowania dowodowego nie wystąpiły wady polegające na braku analizy posiadanych dokumentów lub błędach w tej analizie. Skarżący kasacyjnie nie poważył skutecznie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś akta sprawy administracyjnej wskazują, że organy dokonały wszechstronnej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów, a wyprowadzone z tego materiału wnioski są logiczne i znajdujące w tym materiale oparcie. Na podstawie całokształtu okoliczności i zgromadzonego materiał dowodowego nie może budzić żadnych wątpliwości, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa z art. 191 § 1 k. k. w zb. z art. 157 § 2 k.k.
Na podkreślenie zasługuje nadto, że zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Chociaż zatem organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, z drugiej jednak strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 k.p.k. Z tego względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele. Zauważyć również należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie. Żaden organ nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie środków dowodowych na wskazane przez stronę okoliczności, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające – w ocenie organu procesowego a nie strony postępowania – znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały wyjaśnione. Nastąpiło to w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone tak w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania administracyjnego. Takie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie niniejszej, w świetle powyższych wywodów, należy uznać za prawidłowe. Nie było również podstaw, aby organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musiał czekać na prawomocne orzeczenie sądu karnego. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi samodzielną podstawę zwolnienia ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie. W szczególności nie zasługiwał na uznanie zarzut nierozważenia, czy pozostawienie skarżącego w służbie nie będzie korzystniejszym rozwiązaniem dla dobra formacji. Ocena, czy przy podejmowaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest niewątpliwie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych. W rozpoznawanej sprawie ocena taka została dokonana. Organ szczegółowo wykazał z jakich dokładnie przyczyn przełożony skarżącego uznał, że nie jest możliwe dalsze jego pozostanie w służbie i w konsekwencji dlaczego zdecydowano się na rozwiązanie z nim stosunku służbowego. W sprawie zostało wyjaśnione ponad wszelką wątpliwość z jakich względów interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad interesem społecznym pojmowanym jako interes służby, a uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego spełnia wszelkie wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i § 22 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Sąd pierwszej instancji tę ocenę w pełni zaaprobował, wykazując wnikliwie jej zasadność, a okoliczność, iż skarżący z tą oceną polemizuje, pozostaje bez wpływu na jej poprawność.
Skutkiem oddalenia zarzutów formalnych jest przesądzenie ustalonego dotąd stanu faktycznego. Na jego podstawie dokonano oceny wytyku naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej i właściwie sprowadza się do sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał konkretny przepis prawa materialnego konstruując materialnoprawny wzorzec kontroli rozstrzygnięcia organu administracji (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2006 s.367, vide H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s.224-226). Naruszenie prawa materialnego polegające na jego błędnej wykładni może stanowić podstawę kasacyjną, gdy miało wpływ na rozstrzygnięcie, a więc wówczas, gdy na skutek błędnej wykładni orzeczenie nie odpowiada prawu. Skarżący kasacyjnie choć jednoznacznie napisał, że wymieniony przez niego przepis prawa materialnego został naruszony przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jednak nigdzie nie napisał, na czym miałaby polegać błędna wykładnia wskazanego przepisu. Nie wyjaśnił również, jakie argumenty dowodzą prawdziwości jego twierdzenia, że wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest błędna, a zatem jego twierdzenia są gołosłowne.
Oczywistość popełnionego czynu, która to okoliczność została w rozpoznawanej sprawie wykazana, oznacza, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe, co wyczerpuje drugą przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". Ewentualna utrata jednego z tych walorów winna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie, wobec tego, że nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne odnoszące się do oczywistości popełnienia czynu i została spełniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zaistniały podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w oparciu o przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Przepis ten w okolicznościach przedmiotowej sprawy został zatem zastosowany prawidłowo, wobec czego zarzut jego naruszenia nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.