III OSK 5304/21

III OSK 5304/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 225/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-02-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 2058
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 225/20 w sprawie ze skargi W. C. na bezczynność Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B. w przedmiocie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek W. C. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 24 lutego 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 225/20 wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B. w przedmiocie informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3 i § 1a oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a." stwierdził bezczynność Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B. w zakresie udzielenia informacji o sposobie wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych oraz że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1), zobowiązał Gminę Wyznaniową Żydowską w B. do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem strony skarżącej z 29 lipca 2020 r. w zakresie informacji o sposobie wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4).
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 29 lipca 2020 r. skarżący zwrócił się do Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w B., dalej: zwanej "Gminą" lub "organem" o udzielenie informacji dotyczących cmentarzy, miejsc pochówku oraz miejsc martyrologii narodu żydowskiego, usytuowanych na obszarze działania Gmin oraz wysokości środków finansowych przeznaczonych przez Gminę w latach 2000-2020 na utrzymanie i opiekę nad takimi miejscami ze szczególnym uwzględnieniem środków publicznych pozyskiwanych przez GWŻ z różnych źródeł – przekazanych przez samorządy, instytucje państwowe, organizacje pozarządowe, darowizny od osób fizycznych polskich i zagranicznych.
Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że Gmina pozostawała w bezczynności. Za niekonsekwentne uznał stanowisko Gminy, która twierdziła, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a jednocześnie wskazywała, że wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności udzielenia informacji dla interesu publicznego, który warunkuje udostępnienie informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) dalej zwanej "u.d.i.p." Tymczasem, zdaniem Sądu Gmina była zobowiązana do częściowej odpowiedzi na wniosek, tj. w zakresie udzielenia informacji o sposobie wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są m.in. podmioty dysponujące majątkiem publicznym. W sytuacji, gdy Gmina Wyznaniowa Żydowska dysponuje majątkiem publicznym, np. dofinansowaniem z gminy, czy dotacjami otrzymanymi ze środków publicznych np. od Miejskiego Konserwatora Zabytków, jest w tym zakresie zobowiązana do udostępnienia informacji. W takim stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że Gmina znajdowała się w bezczynności w zakresie częściowym, zaś bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina, zaskarżając go w części dotyczącej pkt 1, pkt 2 i pkt 4 rozstrzygnięcia i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1947 ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zobowiązaniu strony przeciwnej do udzielenia skarżącemu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego z 29 lipca 2020 roku w zakresie dotyczącym sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych, tj. na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że Gmina Wyznaniowa Żydowska nie udostępniła skarżącemu informacji publicznej w tym zakresie, podczas gdy wraz z pismem z 25 listopada 2020 roku strona przeciwna udzieliła takiej informacji załączając do tego pisma:
- uchwałę nr Vll/77/2019 Rady Miejskiej w B. z 16 kwietnia 2019 roku, na podstawie której Rada Miejska w B. postanowiła przyznać dotację w kwocie 80.000,00 PLN (osiemdziesiąt tysięcy złotych) Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w B., na sporządzenie projektu i remont ogólnodostępnego węzła sanitarnego, wraz ze wszystkimi instalacjami i stolarką w domu pogrzebowym na cmentarzu żydowskim znajdującym się przy ul. [...], wpisanym do rejestru zabytków nieruchomych pod pozycją [...];
- uchwałę nr XL783/2018 Rady Miejskiej w B. z 17 kwietnia 2018 roku, na podstawie której Rada Miejska w B. postanowiła przyznać dotację w kwocie 80.000,00 PLN (osiemdziesiąt tysięcy złotych) Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w B., na remont konserwatorski muru oraz bramy wjazdowej i dwóch furt (od ul. [...]) cmentarza żydowskiego znajdującego się przy ul. [...], wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych pod pozycją [...];
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Gmina wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części przez oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym należnych kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od skarżącego na rzecz strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym należnych kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegał wyłącznie zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w ich niewłaściwym zastosowaniu polegającym na zobowiązaniu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej do udzielenia skarżącemu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 29 lipca 2020 r., w zakresie dotyczącym sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych, podczas gdy Gmina Wyznaniowa Żydowska udzieliła takiej informacji.
Zarzut ten nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Sąd I instancji uznał, że żądana przez wnioskodawcę we wniosku z 29 lipca 2020 r. informacja w zakresie sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych jest informacją publiczną. W skardze kasacyjnej nie kwestionuje się tej okoliczności a nawet twierdzi się, że udostępniono tę informację w piśmie skierowanym do Sądu z 25 listopada 2020 r. Natomiast Sąd na podstawie ustalonego przez siebie stanu faktycznego uznał, że adresat wniosku nie udostępnił informacji w zakresie sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych i wobec tego stwierdził, że adresat wniosku nie udostępnił wnioskodawcy tej informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem Sądu I instancji świadczy to o bezczynności Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w rozumieniu art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego Sąd zobowiązał adresata wniosku do jego załatwienia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podważając w skardze kasacyjnej ustalenie Sądu, że nie udostępniono żądanej informacji w zakresie sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych i zobowiązanie do załatwienia wniosku w tym zakresie, nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów normujących ustalenie stanu faktycznego przez Sąd ani wskazanych wyżej przepisów stanowiących podstawę stwierdzenia bezczynności adresata wniosku i zobowiązania go do załatwienia wniosku. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Natomiast stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Na stronie 4 skargi kasacyjnej wskazano, iż nie ulega żadnej wątpliwości, że Gmina Wyznaniowa Żydowska, może być podmiotem zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej, jeżeli wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Takie stanowisko przyjął też Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. W skardze kasacyjnej nie podważa się uznania Gminy Wyznaniowej Żydowskiej za zobowiązaną do udostępnienia żądanej we wniosku z 29 lipca 2020 r. informacji publicznej w zakresie sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych. Nadto, skarżąca kasacyjnie twierdzi, że udostępniła tę informację publiczną. Zatem nie można się zgodzić, że Sąd I instancji naruszył art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Natomiast odnośnie do zarzucanego naruszenia art. 8 ust. 2 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, wskazać należy, że stanowi on, że "[w] miejscowościach, w których nie ma cmentarzy komunalnych, zarząd cmentarza wyznaniowego jest obowiązany umożliwić pochowanie na tym cmentarzu, bez jakiejkolwiek dyskryminacji, osób zmarłych innego wyznania lub niewierzących." Zarówno w zarzucie podniesionym w skardze kasacyjnej jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w żaden sposób nie nawiązano do treści tego przepisu. To uniemożliwia poznanie stanowiska skarżącej kasacyjne co do sposobu naruszenia tego przepisu i czyni zarzut kasacyjny w tym zakresie niezasadnym.
Niezależnie od wskazanego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnosząc się do przedstawionego w skardze kasacyjnej twierdzenia, że wnioskodawcy udostępniono żądaną we wniosku informację w zakresie sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych, stwierdzić należy, że jest ono bezzasadne. Skarżąca kasacyjnie swoje stanowisko opiera na tym, że w piśmie procesowym skierowanym do Sądu I instancji z 25 listopada 2020 r., które wpłynęło 1 grudnia 2020 r., tj. po wniesieniu skargi na bezczynność z 2 października 2020 r., poinformowała Sąd, że skorygowała stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę przez wyjaśnienie, że na podstawie dwóch uchwał Rady Miejskiej w B. z 2018 i 2019 r. uzyskała dotacje po 80 000 zł na remont obiektów znajdujących się na cmentarzu żydowskim. Do pisma złączyła te dwie uchwały. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo to nie stanowi odpowiedzi na w niosek z 29 lipca 2020 r. w zakresie sposobu wykorzystania dotacji otrzymanych ze środków publicznych. Pismo to nie zostało zaadresowane do wnioskodawcy a jego forma odbiega od zwyczajowo przyjętej formy odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazuje się w nim dwie uchwały Rady Gminy o dotacjach przyznanych skarżącej kasacyjnie. Z analizy tego pisma wynika, że nie podano w nim, czy są to wszystkie uzyskane dotacje ze środków publicznych, a przede wszystkim w jaki sposób zostały wykorzystane, w szczególności, czy w sposób określony w uchwałach i jakie podmioty realizowały cel na jaki zostały przeznaczone otrzymane dotacje.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 209 p.p.s.a. oddalił wniosek W. C. o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych wraz z kosztami dojazdu do Sądu. Stosownie do § 3 ww. artykułu "[p]rzysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1144)". Zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 91 w zw. z art. 85 ust. 1, 2 i 4 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stronie przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jej zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu m.in. własnym samochodem, a górną granicę tych należności, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Ponadto strona ma obowiązek wysokość tych kosztów należycie wykazać. Właściwe wykazanie kosztów podróży powinno zatem obejmować oświadczenie strony o ich poniesieniu z podaniem liczby przejechanych kilometrów w celu dojazdu do sądu, wskazaniem pojemności skokowej silnika samochodu i właściwej stawki należności za 1 km przebiegu pojazdu. W rozpatrywanej sprawie skarżący ograniczył się do wskazania wysokości poniesionych kosztów, tj. kwoty 299 zł, nie wykazując choćby liczby przejechanych kilometrów, czy też właściwej stawki należności za 1 km przebiegu pojazdu, co przesądzało o bezzasadności wniosku.