III OSK 53/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-05
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuwniosek o udostępnienie informacjielektroniczna wersja dokumentuprojekt organizacji ruchuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejNSAWSAskarga kasacyjna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy, potwierdzając bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej mimo problemów technicznych z odbiorem maila.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej (projektów organizacji ruchu). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu, uznając, że ryzyko problemów technicznych z odbiorem maila obciąża organ. Wójt Gminy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, twierdząc, że podjął wszelkie możliwe kroki. NSA oddalił skargę, podkreślając, że organ jest odpowiedzialny za organizację odbioru wniosków elektronicznych i że udowodnione wysłanie wniosku oraz potwierdzenie odbioru przez gminę świadczą o bezczynności.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna Wójta Gminy Gawłuszowice od wyroku WSA w Rzeszowie, który stwierdził bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek J. M. dotyczący elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu. WSA uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ wniosek wysłany e-mailem nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a ryzyko problemów technicznych z odbiorem korespondencji elektronicznej obciąża organ. Wójt Gminy zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) i przepisów postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.), twierdząc, że podjął wszelkie możliwe kroki do rozpoznania wniosku, a jego nie rozpoznanie wynikało z postawy skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisów postępowania był nieuzasadniony, ponieważ nie został powiązany z konkretnymi przepisami materialnymi lub procesowymi, a jedynie wskazywał na błędne przyjęcie bezczynności. Zarzut naruszenia prawa materialnego również został uznany za niezasadny. NSA podkreślił, że bezczynność organu następuje w przypadku niepodjęcia czynności w ustawowym terminie, a ryzyko problemów technicznych z odbiorem korespondencji elektronicznej obciąża organ zobowiązany do udostępnienia informacji. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że skarżący wysłał wniosek e-mailem, co zostało potwierdzone automatyczną wiadomością zwrotną od gminy, a mimo to organ nie udzielił odpowiedzi w terminie. NSA stwierdził, że brak śladu wniosku w zasobach informatycznych urzędu nie zwalnia organu z odpowiedzialności za bezczynność, jeśli skarżący udowodnił skuteczne wysłanie wniosku i jego odbiór przez organ.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności. Ryzyko problemów technicznych z odbiorem korespondencji elektronicznej obciąża organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.

Uzasadnienie

Organ jest odpowiedzialny za organizację odbioru wniosków elektronicznych. Udowodnienie wysłania wniosku i otrzymanie automatycznego potwierdzenia odbioru przez organ świadczy o skutecznym złożeniu wniosku i bezczynności organu w przypadku braku odpowiedzi w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza bezczynność organu, jeżeli organ nie podjął stosownych czynności w terminie lub wydał decyzję z naruszeniem przepisów o terminach załatwiania spraw.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Jeżeli informacja publiczna nie mogła być udostępniona w terminie, podmiot powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację.

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

W przypadku stwierdzenia, że informacja nie może zostać udostępniona, lub że postępowanie podlega umorzeniu, organ wydaje decyzję administracyjną.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zapewnia obywatelom prawo do uzyskiwania informacji publicznej.

Dz.U. 2022 poz 902 art. 10 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Dz.U. 2022 poz 902 art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym organy władzy publicznej, którymi są organy samorządu terytorialnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ jest odpowiedzialny za organizację odbioru wniosków elektronicznych. Ryzyko problemów technicznych z odbiorem korespondencji elektronicznej obciąża organ. Udowodnienie wysłania wniosku i otrzymanie automatycznego potwierdzenia odbioru przez organ świadczy o skutecznym złożeniu wniosku. Brak śladu wniosku w systemach informatycznych organu nie zwalnia go z odpowiedzialności za bezczynność, jeśli skarżący udowodnił skuteczne wysłanie wniosku i jego odbiór przez organ.

Odrzucone argumenty

Organ podjął wszelkie możliwe kroki niezbędne do rozpatrzenia wniosku skarżącego, a przez jego postawę wniosek nie mógł zostać rozpoznany. Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ nie odnalazł wniosku w swoich systemach informatycznych.

Godne uwagi sformułowania

ryzyko związane z ewentualnymi problemami technicznymi, wynikającymi z powiadamiania organu o wpływie pisma drogą elektroniczną, przyjętymi metodami obsługi poczty elektronicznej, w tym wybranymi do tej obsługi narzędziami, a także szeroko pojętymi metodami pracy sekretariatu jednostki - w całości obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. W kontekście samego stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, czy przyczyną bezczynności była kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez pocztę elektroniczną, które umożliwi organowi terminowe udostępnianie informacji publicznej.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności organów za skuteczne odbieranie i przetwarzanie wniosków o dostęp do informacji publicznej składanych drogą elektroniczną, nawet w przypadku problemów technicznych lub zagubienia wniosku przez organ."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z dostępem do informacji publicznej składanych drogą elektroniczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z komunikacją elektroniczną między obywatelami a urzędami i podkreśla odpowiedzialność organów za zapewnienie sprawnego obiegu dokumentów, co jest istotne dla wielu osób.

Urzędowy 'brak kontaktu' – czy organ może się tłumaczyć problemami technicznymi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 53/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Rz 114/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-10-23
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 14, 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy Gawłuszowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Rz 114/24 w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy Gawłuszowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 114/24, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. M. (dalej: "skarżący") na bezczynność Wójta Gminy Gawłuszowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie
art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", w pkt. 1. sentencji wyroku stwierdził, że Wójt Gminy Gawłuszowice dopuścił się bezczynności; w pkt. 2. sentencji wyroku zobowiązał Wójta Gminy Gawłuszowice do rozpoznania wniosku skarżącego J. M. z dnia 19 maja 2024 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku; w pkt. 3. sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; a w pkt 4. sentencji wyroku zasądził na rzecz skarżącego od organu zwrot kosztów postepowania sądowego.
Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Przedmiotem skargi J. M. uczynił bezczynność Wójta Gminy Gawłuszowice w zakresie udostępnienia informacji publicznej, na wniosek złożony przez skarżącego 19 maja 2024 r. o udostępnienie elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie gminy Gawłuszowice.
Wniosek skarżącego, który wpłynął na elektroniczny adres mailowy gminy: sekretariat@gawłuszowice.pl z adresu skrzynki nadawczej skarżącego: [...]@[...], pozostał bez reakcji ze strony organu, gdyż do czasu wniesienia skargi na bezczynność, gmina nie zorientowała się, że skierowano do niej wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W treści skargi, wniesionej 1 lipca 2024r. za pośrednictwem platformy e-PUAP skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm. - dalej u.d.i.p.) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Z wyjaśnień organu wynikało, że po otrzymaniu 1 lipca 2024 r. skargi na bezczynność przeszukane zostały wszystkie foldery poczty, jednak wspomnianego wniosku skarżącego z dnia 19 maja 2024 r. o udzielenie informacji publicznej nie znaleziono.
W tej sytuacji, organ pismem z 4 lipca 2024 r. wyjaśnił skarżącemu powody braku reakcji na jego wniosek o informację publiczną i jednocześnie wezwał do uzupełnienia braków wniesionej skargi, poprzez przedłożenie wydruku maila
z 19 maja 2024 r. zawierającego wniosek o udzielenie informacji publicznej oraz wskazanie adresu e-mail, pozwalającego na zadośćuczynienie wnioskowi o udzielenie informacji publicznej, a także poinformował go, że po uzupełnieniu braków organ rozstrzygnie zarówno w przedmiocie wniosku, jak i w przedmiocie uwzględnienia skargi bądź przesłania jej do WSA w Rzeszowie.
Z kolejnych pism w sprawie wynikało, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie organu do uzupełnienia braków, w związku z czym organ - nie dysponując adresem mailowym skarżącego - nie udostępnił żądanych informacji w wersji elektronicznej. W piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę organ podkreślił, że ogólny projekt organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie gminy Gawłuszowice jest dokumentacją bardzo obszerną - stanowi kilka tomów - zatem przesłanie tej dokumentacji w formie papierowej, bez precyzyjnego wniosku, nie jest rozwiązaniem zasadnym. Z tego względu organ starał się pozyskać utracony adres mailowy skarżącego na drodze pisemnej korespondencji.
W tym stanie faktycznym, wnioskując o wezwanie skarżącego do przedłożenia potwierdzenia nadania wniosku o informację publiczną, organ wniósł o oddalenie skargi w całości.
Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że w rozpoznanej sprawie nie budziło wątpliwości, że Wójt Gminy Gawłuszowice jest podmiotem wskazanym w
art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jako organ władzy publicznej, którym w rozumieniu tego przepisu są też organy samorządu terytorialnego – gminy, powiatu i województwa.
Następnie Sąd I instancji przypomniał, że przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. określa termin udostępnienia informacji publicznej, stanowiąc, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (wyjątki w tym zakresie zawierają: art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). Sąd podkreślił, że co do zasady przekroczenie tego terminu zarówno w przypadku udzielenia informacji, jak i wydania decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza bezczynność organu.
W tym zakresie Sąd wskazał, że w sprawie niesporne jest, że skarżący w ustawowym 14 dniowym terminie nie otrzymał żądanych informacji ani nie doręczono mu decyzji o odmowie ich udostępnienia. Tym samym oznaczało to, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności.
WSA w Rzeszowie stwierdził, że bezczynność organu wyniknęła z tego, że do czasu wniesienia skargi na bezczynność, organ nie zorientował się, że jakikolwiek e-mail zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął na konto mailowe gminy. Dopiero wniesienie skargi zainicjowało przeszukanie skrzynki korespondencji elektronicznej w poszukiwaniu wiadomości skarżącego z dnia 19 maja 2024 r., której jednak nie znaleziono. Z uwagi na brak zwrotnego adresu mailowego, organ nie był w stanie zadośćuczynić wnioskowi skarżącego.
Z materiałów zawartych w aktach sprawy nie wynika również, aby żądana informacja publiczna została skarżącemu udzielona w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego.
W ocenie Sądu I instancji, z akt sprawy wynikało, że sporny w sprawie e-mail, zawierający wniosek o udzielenie informacji publicznej, został przez skarżącego wysłany w dniu 19 maja 2024 r. Na żądanie Sądu skarżący przedłożył do akt sprawy wydruk, z którego wynika, że J. M. posługujący się adresem [...]@[...] w dniu 19 maja 2024r. o godz. 16:20 skierował na adres mailowy gminy Gawłuszowice: sekretariat@gawłuszowice.pl wiadomość o treści: "Szanowni Państwo Proszę o przesłanie zwrotnie mailem elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie państwa gminy z poważaniem J.M.[...] ".
Z kolei z potwierdzenia odbioru przedmiotowej wiadomości wynikało, że z adresu sekretariat@gawłuszowice.pl w dniu 20 maja 2024 r. 7:14 na adres adresata [...]@[...] wysłana została automatyczna wiadomość: "odczytano w dniu 20.05.2024 r. 07:14.".
Z tych powodów Sąd I instancji uznał, że organ – na skutek nieudzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym w terminie - dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. Według Sądu I instancji, ryzyko związane z ewentualnymi problemami technicznymi, wynikającymi z powiadamiania organu o wpływie pisma drogą elektroniczną, przyjętymi metodami obsługi poczty elektronicznej, w tym wybranymi do tej obsługi narzędziami, a także szeroko pojętymi metodami pracy sekretariatu jednostki - w całości obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Sądu I instancji, w kontekście samego stwierdzenia bezczynności nie miało znaczenia, czy przyczyną bezczynności była kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem bowiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez pocztę elektroniczną, które umożliwi organowi terminowe udostępnianie informacji publicznej.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że niezałatwienia sprawy w terminie nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Pierwotną przyczyną niezałatwienia wniosku w ustawowym terminie – była, jak wyjaśnił Sąd, prawdopodobnie utrata dokumentu, a następnie brak możliwości załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem z uwagi na nieznajomość adresu do korespondencji elektronicznej. Okoliczności te, mimo iż obciążają organ postępowania, świadcząc o jego bezczynności, nie mogą być kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt Gminy Gawłuszowice, reprezentowany przez adwokata. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Alternatywnie wystąpił o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych za obie instancje. Oświadczył, że zrzeka rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022, poz. 902) poprzez błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że organ dopuścił się bezczynności, w sytuacji gdy organ podjął wszelkie możliwe kroki, niezbędne do rozpatrzenia wniosku skarżącego, a przez którego postawę, wniosek nie mógł zostać rozpoznany;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 p.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu, że organ dopuścił się bezczynności, w sytuacji gdy organ podjął wszelkie możliwe kroki, niezbędne do rozpatrzenia wniosku skarżącego, a przez którego postawę, wniosek nie mógł zostać rozpoznany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ dopuścił się bezczynności, w sytuacji gdy organ podjął wszelkie możliwe kroki niezbędne do rozpatrzenia wniosku skarżącego, a przez którego postawę wniosek nie mógł zostać rozpoznany. Odnosząc się do tego zarzutu, stwierdzić należy, iż w ten sposób zredagowany zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł być skuteczny wobec orzeczenia Sądu I instancji zapadłego w niniejszej sprawie. Zarzuty naruszenia tzw. przepisów blankietowych, tj. przepisów określających kompetencje sądu pierwszej instancji w fazie orzekania, do których należy m.in. art. 149 § 1 p.p.s.a., wymagają powiązania z przepisami o charakterze materialnym lub procesowym, których naruszenia miały dopuścić się – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – organy administracji, czego w analizowanej skardze kasacyjnej brak. Zawarte we wskazanych przepisach unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. Tak skonstruowany zarzut nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Jako nieuzasadniony ocenić także należy zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że organ dopuścił się bezczynności, w sytuacji gdy organ podjął wszelkie możliwe kroki niezbędne do rozpatrzenia wniosku skarżącego, a przez którego postawę wniosek nie mógł zostać rozpoznany. Rozpoznając tak sformułowany zarzut, wskazać należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność organu polega na tym, iż organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, lub niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej dla tej czynności formie, bądź nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Ustawodawca przewidział bowiem, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź że postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Ponadto stronę informuje się w formie zwykłego pisma o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje (ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy), lub gdy zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Przypomnieć też należy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego jasno, co jest przedmiotem tego wniosku. U.d.i.p. nie precyzuje bowiem formy w jakiej wniosek powinien zostać złożony. Oznacza to, że dopuszczalne są w tym zakresie wszelkie formy komunikacji. Niemniej jednak warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 176/19). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną lub w systemie ePUAP (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2025 r., III OSK 878/24, dostępny w CBOSA).
W analizowanej sprawie, jak ustalił Sąd I instancji, a które to ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżący kasacyjnie organ, sporny e-mail, zawierający wniosek o udzielenie informacji publicznej, został przez skarżącego wysłany 19 maja 2024 r. Na żądanie WSA w Rzeszowie, skarżący przedłożył do akt sprawy wydruk, z którego wynika, że J. M. posługujący się adresem: [...]@[...] w dniu 19 maja 2024 r. o godz. 16:20 skierował na adres mailowy gminy Gawłuszowice: sekretariat@gawłuszowice.pl wiadomość o treści:
"Szanowni Państwo Proszę o przesłanie zwrotnie mailem elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie państwa gminy z poważaniem J. M. [...]".
Z potwierdzenia odbioru przedmiotowej wiadomości wynika, że z adresu sekretariat@gawłuszowice.pl w dniu 20 maja 2024 r. o godzinie 7:14 na adres [...]@[...] wysłana została automatyczna wiadomość: "odczytano w dniu 20.05.2024 r. 07:14."
Wobec powyższego jako trafne jawi się stanowisko Sądu I instancji że organ – na skutek nieudzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym w terminie - dopuścił się bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministaracyjnym utrwalony jest pogląd, iż ryzyko związane z ewentualnymi problemami technicznymi, wynikającymi z powiadamiania organu o wpływie pisma drogą elektroniczną, przyjętymi metodami obsługi poczty elektronicznej, w tym wybranymi do tej obsługi narzędziami, a także szeroko pojętymi metodami pracy sekretariatu jednostki - w całości obciąża podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. W kontekście samego stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, czy przyczyną bezczynności była kwestia możliwości technicznych serwera czy też błąd ludzki. Obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest takie zorganizowanie odbioru wniosków wpływających przez pocztę elektroniczną, które umożliwi organowi terminowe udostępnianie informacji publicznej, jak zasadnie uznał WSA w Rzeszowie. Podnoszony przez skarżący kasacyjnie organ fakt braku w zasobach informatycznych urzędu gminy jakiegokolwiek śladu przedmiotowego wniosku dostępowego, w sytuacji wykazania przez skarżącego, że wniosek taki wpłynął do organu na adres sekretariat@gawłuszowice.pl w dniu w dniu 19 maja 2024 r. o godz. 16:20, co potwierdza wiadomość zwrotna z dnia 20 maja 2024 r., wytworzona o godzinie 7:14, nie stanowi argumentu przemawiającego za przyjęciem, że adresat wniosku nie dopuścił się bezczynności. W świetle powyższego podniesiony zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku.
Mając na uwadze podane argumenty, stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i z tego powodu skarga ta nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI