III OSK 529/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się ze skargi K.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego, który był pierwotnie przydzielony dziadkom skarżącego jako mieszkanie służbowe Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA uznał, że doszło do nieważności postępowania przed WSA, ponieważ skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Głównym zarzutem było naruszenie art. 91 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwe zawiadomienie o terminie rozprawy, które nie zostało doręczone z odpowiednim wyprzedzeniem. Dodatkowo, w czasie rozprawy skarżący przebywał w szpitalu po operacji, co stanowiło przeszkodę uniemożliwiającą mu udział. Sąd pierwszej instancji nie odroczył rozprawy mimo tych okoliczności, co skutkowało nieważnością postępowania. NSA prostował również oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa strony do obrony w postępowaniu sądowym administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwych doręczeń i zawiadomień o rozprawach, a także procedury związane z lokalem służbowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sądowej administracyjnej i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych gałęziach prawa, choć zasady prawa do obrony są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przepisów dotyczących zawiadomienia o terminie rozprawy, w szczególności art. 91 § 2 P.p.s.a., może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (pozbawienie strony możliwości obrony jej praw)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy z naruszeniem dyspozycji art. 91 § 2 P.p.s.a. może stanowić przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie doręczył skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy z wymaganym co najmniej siedmiodniowym wyprzedzeniem. Dodatkowo, skarżący przebywał w szpitalu po operacji w dniu rozprawy, a sąd nie odroczył postępowania, co skutkowało pozbawieniem strony możliwości obrony jej praw.
Czy organ administracji publicznej (Komendant Policji) posiada kompetencje do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który był pierwotnie przydzielony funkcjonariuszowi Policji, a obecnie jest zajmowany przez osoby niebędące funkcjonariuszami ani ich uprawnionymi spadkobiercami?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ sprawa została uchylona z powodu nieważności postępowania przed WSA. Jednakże, argumentacja skarżącego wskazuje na wątpliwości co do właściwości organów administracyjnych w sprawach dotyczących lokali mieszkalnych.
Uzasadnienie
Skarżący podnosił, że organy administracji nie wykazały prawa do dysponowania lokalem ani umocowania do działania w imieniu właściciela, sugerując, że sprawa powinna być rozpatrywana w trybie cywilnym. Sąd pierwszej instancji uznał sprawę za administracyjną.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 91 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawiadomienie o posiedzeniu jawnym powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem, z możliwością skrócenia terminu do trzech dni w przypadkach pilnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku stwierdzenia nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 109
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron lub gdy nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem.
p.p.s.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu sprostować w wyroku oczywiste omyłki pisarskie lub inne oczywiste omyłki.
u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby.
u.o. Policji art. 90
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
Uchwała Rady Miasta [...] nr LVIII/1751/2009 art. 40a § ust. 1
Dotyczy zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta.
Konst. RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Umożliwia zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 91 § 2 P.p.s.a. poprzez wadliwe zawiadomienie o terminie rozprawy, co skutkowało pozbawieniem strony możliwości obrony jej praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). • Nieprawidłowość doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy, która powinna skutkować odroczeniem rozprawy na podstawie art. 109 P.p.s.a. • Fakt przebywania skarżącego w szpitalu w dniu rozprawy, co stanowiło przeszkodę uniemożliwiającą udział w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące braku kompetencji organów administracji do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i właściwości trybu cywilnego (nie zostały merytorycznie rozpoznane z uwagi na stwierdzenie nieważności postępowania).
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie możności obrony swych praw • nie spełnia dyspozycji art. 91 § 2 p.p.s.a. • nieprawidłowość zawiadomienia skarżącego o terminie rozprawy • nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy w ustawowym terminie i nie uczestniczył w niej
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa strony do obrony w postępowaniu sądowym administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwych doręczeń i zawiadomień o rozprawach, a także procedury związane z lokalem służbowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury sądowej administracyjnej i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych gałęziach prawa, choć zasady prawa do obrony są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia są podstawowe zasady proceduralne, takie jak prawo do obrony i prawidłowe doręczenia. Ilustruje też, jak błąd proceduralny sądu może doprowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd proceduralny sądu pozbawił stronę prawa do obrony – kluczowe orzeczenie NSA w sprawie lokalu służbowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.