Orzeczenie · 2023-09-26

III OSK 5272/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-09-26
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznadostęp do aktKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o dostępie do informacji publicznejbezczynność organuskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia A. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii wniosków o wszczęcie postępowania oraz orzeczeń dotyczących określonych nieruchomości. Organ częściowo udostępnił dokumenty, a w pozostałym zakresie odmówił, powołując się na art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), który reguluje wgląd do akt sprawy dla stron postępowania. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA, wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r., zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej niektórych nieruchomości, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę w pozostałej części oddalił. Organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), zarzucając naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) w związku z art. 73 § 1 KPA, argumentując, że dostęp do informacji publicznej znajdującej się w aktach administracyjnych jest możliwy wyłącznie na podstawie przepisów KPA, jako przepisu szczególnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że art. 73 KPA stanowi lex specialis jedynie w zakresie dostępu do akt dla stron postępowania, ale nie wyłącza stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) dla podmiotów, które nie są stronami postępowania. NSA podkreślił, że akta administracyjne jako całość nie są informacją publiczną, ale poszczególne dokumenty w nich zawarte mogą stanowić informację publiczną, dostępną na zasadach u.d.i.p. Sąd wskazał, że Stowarzyszenie, nie będąc stroną postępowań, nie miało dostępu do akt na podstawie art. 73 KPA, ale mogło uzyskać informacje publiczne na zasadach ogólnych wynikających z u.d.i.p.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja relacji między art. 73 KPA a ustawą o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w kontekście dostępu do informacji publicznej przez podmioty niebędące stronami postępowań administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy podmiot nie jest stroną postępowania administracyjnego, a wnioskuje o informację publiczną znajdującą się w aktach sprawy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 73 KPA, regulujący dostęp do akt sprawy dla stron postępowania, stanowi przepis szczególny wyłączający stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie informacji publicznej znajdującej się w aktach administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 73 KPA stanowi lex specialis jedynie w zakresie dostępu do akt dla stron postępowania, ale nie wyłącza stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej dla podmiotów, które nie są stronami postępowania. Akta administracyjne jako całość nie są informacją publiczną, ale poszczególne dokumenty w nich zawarte mogą stanowić informację publiczną, dostępną na zasadach u.d.i.p.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 73 KPA dotyczy dostępu do akt dla stron postępowania, podczas gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje szerszy zakres informacji, dostępnych również dla podmiotów niebędących stronami. Podmiot niebędący stroną postępowania administracyjnego i niemogący realizować uprawnień procesowych przyznanych treścią art. 73 k.p.a., nie ma dostępu do akt sprawy administracyjnej jako całości. Może natomiast uzyskać dostęp do informacji publicznej, jaka się w tych aktach znajduje w trybie regulowanym przepisami u.d.i.p.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną organu.

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust.1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stowarzyszenie, nie będąc stroną postępowania administracyjnego, ma prawo uzyskać informacje publiczne znajdujące się w aktach sprawy na zasadach ogólnych ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie przysługuje mu dostęp do akt na podstawie art. 73 KPA.

Odrzucone argumenty

Art. 73 KPA, jako przepis szczególny, wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie informacji publicznej znajdującej się w aktach administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Akta administracyjne jako całość nie są informacją publiczną. Nie oznacza to jednak, że poszczególne informacje zawarte w dokumentach urzędowych, precyzyjnie określone, a znajdujące się w tych aktach nie będą podlegać u.d.i.p. jako nośnik konkretnej informacji. • Podmiot niebędący stroną postępowania administracyjnego i niemogący realizować uprawnień procesowych przyznanych treścią art. 73 k.p.a., nie ma dostępu do akt sprawy administracyjnej jako całości. Może natomiast uzyskać dostęp do informacji publicznej, jaka się w tych aktach znajduje w trybie regulowanym przepisami u.d.i.p.

Skład orzekający

Maciej Kobak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między art. 73 KPA a ustawą o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w kontekście dostępu do informacji publicznej przez podmioty niebędące stronami postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podmiot nie jest stroną postępowania administracyjnego, a wnioskuje o informację publiczną znajdującą się w aktach sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię praktyczną dotyczącą dostępu do informacji publicznej, która może dotyczyć wielu organizacji i obywateli. Rozróżnienie między dostępem do akt a dostępem do informacji publicznej jest kluczowe.

Czy możesz dostać informacje z akt sprawy, nawet jeśli nie jesteś jej stroną? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst