III OSK 5251/21

III OSK 5251/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 733/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2020-10-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 310
art. 271 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w S. W. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 733/20 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. W. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 25 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w S. W. - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 733/20, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. W. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 25 lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych – uchylił zaskarżoną decyzję.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Dyrektor Zarządu Zlewni w S. W. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ PGW WP"), informacją roczną z dnia 13 stycznia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) - dalej: "ustawa Prawo wodne", ustalił Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C., opłatę stałą w wysokości 20331 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconych S-1, S-2, S-3, S-4, S-5, S-6 i S-7, dla potrzeb wodociągu gminnego w miejscowości C., powiat k.
Wyjaśniono, że opłata została obliczona, zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej opłaty wynoszącej 500 zł na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 366 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 0,1111 m3/s. Wskazano, że wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 15 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502) – dalej: "rozporządzenie".
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. złożyło reklamację w zakresie wysokości opłaty stałej, wnosząc o jej korektę i podnosząc brak możliwości korzystania ze studni S6 i S7 z powodu niezakończenia inwestycji; studnie te nie zostały uruchomione z uwagi na brak wykonania ich połączenia wodociągowego z Zakładem Produkcji Wody. Nie wykonano także zasilania energetycznego, kabli sterowniczych oraz dróg dojazdowych.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 lutego 2020 r. Dyrektor ZZ PGW WP określił Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C., za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2020 r., opłatę stałą w wysokości 20331 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconych S-1, S-2, S-3, S-4, S-5, S-6 i S-7.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że powodem nieuwzględnienia wniesionej reklamacji było posiadanie przez Przedsiębiorstwo pozwolenia wodnoprawnego z dnia 28 lutego 2019 r. zezwalającego na pobór wód podziemnych od 28 lutego 2019 r. do 28 lutego 2049 r., które obejmuje studnie wiercone oznaczone jako S-1, S-2, S-3, S-4, S-5, S-6 i S-7, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne, Przedsiębiorstwo jest obowiązane ponosić opłatę za usługi wodne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. podniosło, że organ bezzasadnie nie uwzględnił podnoszonej w sprawie okoliczności, iż studnie S-6 i S-7 zlokalizowane w kompleksie leśnym poza obszarem wykorzystywanej zlewni, w odległości ponad 2000 m od Zakładu, są to jedynie odwierty wykonane dla udokumentowania wydajności studni, wymagające kontynuacji inwestycji i znacznych nakładów. Brak wykorzystania tych studni powoduje, że wydajność możliwa do wykorzystania przez Przedsiębiorstwo wynosi 333 m3/h zamiast 400 m3/h.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZZ PGW WP wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za zawierającą usprawiedliwione podstawy. Sąd ten stwierdził, że Dyrektor ZZ PGW WP procedując w rozpoznawanej sprawie ograniczył się do stwierdzenia wydania Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, dokonując określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych w oderwaniu od analizy, czy każda z ujętych w pozwoleniu studni przewidzianych do ujmowania wody faktycznie stwarza taką możliwość, tj. czy są one odpowiednio podłączone i wyposażone. Bezkrytyczne uznanie, że rzeczywista możliwość korzystania z usługi wodnej pozostaje bez znaczenia wobec określonej w pozwoleniu maksymalnej ilości wody podziemnej, która zgodnie z nim może być pobrana – mimo danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym o wydobywaniu wody jedynie z pięciu studni głębinowych i braku podłączenia dwóch pozostałych, a także wobec argumentacji przedstawionej w reklamacji - świadczy o tym, że organ nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla jej rozpatrzenia, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przedwczesne uznanie zaistnienia przesłanek uzasadniających określenie opłaty stałej za pobór wód podziemnych ze wszystkich siedmiu studni ujętych w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. oprócz studni podstawowych S-1, S-2, S-3, S-4 i S-5, z których odbywa się pobór wody także z niepodłączonych studni awaryjnych S-6 i S-7.
Stosownie do powyższego Sąd Wojewódzki, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję.
Skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni w S. W. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. W. ustalając decyzją opłatę stałą dla podmiotu, posiadającego pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych nie ustalił, czy podmiot ów realnie wodę może pobierać, a tym samym obowiązany jest w tym zakresie opłatę dostosować do możliwego poboru, podczas gdy ustaleń takich ww. przepis nie przewiduje, zwłaszcza że zakład od 2004 r. posiadał pozwolenie wodnoprawne obejmujące sporne studnie jako awaryjne, a nadto skąd Sąd posiada informacje, że pobór wód ze studni S-6 i S-t7 jest nierealny;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne - poprzez błędne przyjęcie, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. W. ustalając decyzją opłatę stałą dla podmiotu posiadającego pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych powinien był naliczać opłatę stałą od tych studni (S-l do S-5), z których ww. zakład faktycznie wodę pobiera, chociaż stoi to w sprzeczności z zasadami naliczania opłaty stałej, w tym z faktem, że zakład w 2019 r. wniósł do organu o objecie pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych również tych nieużytkowanych studni, chociaż zgodnie z przywołanym przepisem woda ma być możliwa do pobrania, a nie faktycznie pobierana;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne - poprzez błędne przyjęcie, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. W. ustalając decyzją opłatę stałą dla podmiotu posiadającego pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych naliczył opłatę wadliwie - stosując automatyzm, podczas gdy pominiecie studni S-6 i S-7 w niniejszej sprawie spowodowałoby nienaliczenie opłaty za studnie, których użycie zakład wprost wskazuje w ramach awarii, zatem byłoby sprzeczne ze stanowiskiem samego zakładu, co uchyla wątpliwości w sposobie i zakresie naliczenia opłaty, które nie występują na kanwie niniejszej sprawy;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 271 ust. 5b ustawy Prawo wodne - poprzez błędne przyjęcie, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. W. ustalając decyzją opłatę stałą dla podmiotu posiadającego pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych winien był zastosować ww. przepis, podczas gdy zakład nie realizuje żadnej inwestycji liniowej ani obecnie, ani przez ostatnie lata;
5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 K.p.a. wobec wadliwego przyjęcie, że organ jakoby naruszył ww. przepisy procedury administracyjnej, gdyż zdaniem Sądu Wojewódzkiego przedwcześnie uznał o zaistnieniu przesłanek uzasadniających określenie na podstawie art. 271 ust 2 ustawy Prawo wodne opłaty stałej za pobór wód podziemnych ze wszystkich siedmiu studni ujętych w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, naliczył opłatę stałą z siedmiu studni, gdyż działanie takie zgodne było z treścią posiadanego przez zakład pozwolenia wodnoprawnego i okolicznościami sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ponadto o zasądzenie na rzecz Dyrektora ZZ w S. W. PGW WP kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych. Nadto, na mocy art. 176 § 2 P.p.s.a., skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w likwidacji z siedzibą w C. wniosło o jej oddalenie w całości i zasądzenie od Dyrektora Zarządu Zlewni w S. W. na rzecz Przedsiębiorstwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie organ formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek ich argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół niewłaściwej wykładni postanowień art. 270 ust. 2 i ust. 5b ustawy Prawo wodne, która, w ocenie kasatora, doprowadziła do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane powinny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z art. 271 ust. 1 ustawy Prawo wodne Wody Polskie ustalają oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia i wysokość opłaty stałej. Opłaty stałe wprowadzone zostały w ustawie Prawo wodne i obejmują korzystanie przez podmioty uprawnione z usług wodnych w okresie od dnia 1 stycznia 2018 r. Wskazać w tym miejscu należy, że uchwalenie i wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne z 2017 r., było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275) – dalej: "Dyrektywa wodna". Z postanowień art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci".
Wyrazem powyższego jest m.in. treść art. 9 ust 3 ustawy Prawo wodne, który stanowi, że: "Gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną." Stąd też wcześniejsze pobieranie opłat (także stałych), zanim dojdzie do faktycznego realizowania usługi wodnej jest nieracjonalne i nieuprawnione.
W myśl art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty za pobór wód podziemnych ustala się, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.
W przedmiotowej sprawie osią sporu jest kwestia oceny, czy przy wyliczaniu wysokości opłaty stałej powinny być także uwzględnione studnie S-6 i S-7, jako objęte udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych z 2019 r., mimo że studnie te faktycznie nie zostały uruchomione i jako nie podłączone do wodociągu oraz pozbawione niezbędnej infrastruktury (zasilania, kabli sterowniczych, dróg dojazdowych), nie są wykorzystywane do poboru wody dla potrzeb wodociągu. Studnie S-6 i S-7 stanowią tzw. studnie rezerwowe. Są to jedynie odwierty wykonane dla udokumentowania wydajności studni, wymagające kontynuacji inwestycji i znacznych nakładów. W sytuacji nie zakończonej inwestycji na studniach S-6 i S-7, przy braku możliwości fizycznego poboru wody dla celów zaopatrzeniowych, nie można twierdzić, że usługa wodna, za skorzystanie z której podmiot ma ponosić opłaty, może być zrealizowana. Zatem wbrew zarzutom i argumentom skargi zasadnie stwierdził Sąd Wojewódzki, że organ powinien ustalić możliwość faktycznego poboru wody wydając decyzję określającą wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych. W pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 15 lutego 2019 r. określono wartości odnoszące się do dopuszczalnych wielkości poboru wód podziemnych jednocześnie w uzasadnieniu pozwolenia wskazano wprost, że woda wydobywana jest z pięciu studni głębinowych (S-1 - S-5), a jedynie w razie konieczności może być dodatkowo pobierana z dwóch studni awaryjnych (S-6 i S-7), które dotychczas nie były wykorzystywane i nie są przyłączone do wodociągów zakładu. Brak wykorzystania tych studni powoduje, że wydajność możliwa do wykorzystania przez Przedsiębiorstwo wynosi 333 m3/h zamiast 400 m3/h. Okoliczność ta stanowi naruszenie przepisów ustawy Prawo wodne. Nie można bowiem z zasady dotyczącej ustalania wysokości świadczenia wywodzić zasady samej wymagalności tego świadczenia, tj. z zasady ustalania wysokości opłaty kreować zasadę dotyczącą powstania obowiązku uiszczenia tej opłaty. Organ uprawiony do ustalenia opłaty stałej nie może bowiem abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez dany podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarza rzeczywistej możliwości korzystania z określonej w nim usługi wodnej (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2022 r., sygn. III OSK 943/21, LEX nr 3328886). Należy przy tym zauważyć, że Przedsiębiorstwo uzyskało pozwolenie wodnoprawne na warunkach określonych ustawą Prawo wodne w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy, dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2170) – dalej: "ustawa nowelizującą z 2019 r.". Nowelizacja ta miała z założenia potwierdzić intencję ustawodawcy, że usługa wodna (pobór wody, odprowadzenie ścieków, itp.) spełnia się nie w momencie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, lecz istnienia fizycznych możliwości jej realizacji.
Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut błędnego przyjęcia przez Sąd Wojewódzki, że Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. W., ustalając decyzją opłatę stałą dla podmiotu posiadającego pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych, powinien był zastosować przepis art. 271 ust. 5b ustawy Prawo wodne, podczas gdy zakład nie realizuje żadnej inwestycji liniowej ani obecnie, ani przez ostatnie lata.
Zgodnie z art. 271 ust. 5b ustawy Prawo wodne: "W przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych". Trafnie zwraca uwagę Sąd Wojewódzki, że skoro pozwolenie wodnoprawne wydane na rzecz Przedsiębiorstwa stało się ostateczne jeszcze przed wejściem w życie przepisu art. 271 ust. 5b ustawy Prawo wodne (przepis ten został dodany na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy nowelizującej), to ustalenie opłaty stałej nie może być powiązane – jak wskazuje organ - jedynie z istnieniem pozwolenia wodnoprawnego. W przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych – a takimi zgodnie z art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) są wodociągi - opłatę stałą ponosi się od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego realizacji usług wodnych. W dyspozycji art. 271 ust. 5b zawarto sformułowanie: "W przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. II OSK 3686/18, (LEX nr 2945302): "Treść art. 271 ust. 5b ustawy potwierdza stanowisko [...], że w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych [...], opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych.".
Organ ograniczył się do stwierdzenia wydania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, dokonując określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych w oderwaniu od analizy, czy każda z ujętych w pozwoleniu wodnoprawnym studni przewidzianych do ujmowania wody faktycznie stwarza taką możliwość, tj. czy są one odpowiednio podłączone i wyposażone. Sąd Wojewódzki zatem zasadnie stwierdził, że organ - pozostając w błędnym przekonaniu o tym, czym jest obiekt liniowy oraz wadliwie interpretując treść art. 271 ust. 5b ustawy Prawo wodne - nie poczynił żadnych ustaleń dotyczących tego, czy można mówić o realizacji przez Przedsiębiorstwo przedsięwzięcia w zakresie obiektu liniowego, mimo podnoszonych w reklamacji twierdzeń w tym zakresie. Nie można wobec tego uznać, że organ zebrał i rozważył w całości materiał dowodowy, niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie poczynił żadnych ustaleń dotyczących charakteru, zakresu i rodzaju przedsięwzięcia.
Na tle powyższych rozważań wyraźnie trzeba zaznaczyć, że ciężary wynikające z ustawy Prawo wodne mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok TK z dnia 16 marca 2010 r., sygn. K 24/08, OTK-A 2010, nr 3, poz. 22). Stanowisko to potwierdza również dyspozycja art. 300 ustawy Prawo wodne, który nakazuje do ponoszenia opłat za usługi wodne stosować odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkami określonymi we wskazanych przepisach. Przepisy dotyczące nowej instytucji, jaką jest opłata za pobór wód podziemnych, powinny być zatem interpretowane na korzyść podmiotu, który taką daninę publiczną ma uiścić.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.), mając na uwadze stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. II FPS 4/12 (ONSAiWSA 2013 r., nr 3, poz. 38), że wskazane przepisy stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie, sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, odpowiedzi na skargę kasacyjną.