III OSK 517/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych. Student ubiegał się o stypendium na Politechnice [...], jednak odmówiono mu z powodu przekroczenia łącznego okresu 12 semestrów studiowania, co wynikało z danych zawartych w systemie POL-on. Dane te obejmowały okresy studiów na kilku uczelniach, a sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo zsumowały semestry, wliczając również te, które pokrywały się czasowo. Student podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni przepisów dotyczących limitu semestrów (art. 93 ust. 4 i 5 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz naruszenia Konstytucji RP poprzez retroaktywne stosowanie przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne. Sąd podkreślił, że nowelizacja ustawy z 2021 r. radykalnie zmieniła przesłanki przyznawania świadczeń, uzależniając je od czasookresu studiowania, a nie tylko od faktycznego pobierania świadczenia. NSA stwierdził, że przepisy te mają zastosowanie do stanu faktycznego z chwili wydawania decyzji, a wliczanie semestrów studiów zakończonych przed wejściem w życie nowelizacji jest zgodne z prawem i nie narusza zasady równości. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą wydłużonego okresu pobierania stypendium na jednolitych studiach magisterskich, wskazując, że wymaga to aktywnego studiowania na takim kierunku, a nie tylko jego wcześniejszego podjęcia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących limitu semestrów na świadczenia stypendialne dla studentów, w tym zasady retrospektywnego stosowania nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Dotyczy studentów ubiegających się o świadczenia stypendialne w ramach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, w szczególności w kontekście nowelizacji z 2021 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy semestry studiów zakończonych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wprowadzającej limit 12 semestrów na świadczenia stypendialne, powinny być wliczane do tego limitu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, semestry studiów zakończonych przed wejściem w życie nowelizacji powinny być wliczane do limitu 12 semestrów, ponieważ przepisy te mają zastosowanie do stanu faktycznego z chwili wydawania decyzji stypendialnej.
Uzasadnienie
Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2021 r. wprowadziła limit 12 semestrów na świadczenia stypendialne, który obowiązuje niezależnie od faktycznego pobierania świadczenia. Ustawa działa z mocą wsteczną w zakresie stosowania stanu prawnego i faktycznego z chwili orzekania, a wliczanie wcześniejszych semestrów nie narusza konstytucyjnych zasad równości i zakazu retroakcji w sposób pogarszający sytuację prawną.
Czy samo podjęcie w przeszłości jednolitych studiów magisterskich trwających 11 lub 12 semestrów jest wystarczające do zastosowania przepisu o wydłużonym o 2 semestry okresie pobierania stypendium?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo podjęcie w przeszłości jednolitych studiów magisterskich nie jest wystarczające. Wydłużony okres pobierania stypendium dotyczy sytuacji, gdy student ubiegający się o stypendium aktualnie studiuje na kierunku trwającym 11 lub 12 semestrów.
Uzasadnienie
Interpretacja przepisu art. 93 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce w sposób proponowany przez skarżącego prowadziłaby do sytuacji, w której każdy student mógłby prewencyjnie rozpoczynać takie kierunki studiów, aby uzyskać status i pobierać stypendium przez dłuższy okres na innych kierunkach, co byłoby nieakceptowalne i dyskryminujące.
Przepisy (21)
Główne
p.s.w.n. art. 93 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Przepis ma zastosowanie do stanu faktycznego z chwili wydawania decyzji, wliczając semestry studiów zakończonych przed nowelizacją.
p.s.w.n. art. 93 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Łączny okres jest dłuższy o 2 semestry, gdy student podjął jednolite studia magisterskie trwające 11 albo 12 semestrów. Dotyczy to sytuacji aktywnego studiowania na takim kierunku.
Pomocnicze
p.s.w.n. art. 86 § ust. 1 pkt 1-4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
p.s.w.n. art. 359 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 70 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
u.i.d.p.z.p. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Dz. U. z 2021 r. poz. 2232 art. 16
Ustawa nowelizująca Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 17 listopada 2021 r.
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie dotychczasowych przepisów w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że samo posiadanie statusu studenta w danym semestrze warunkuje możliwość zaliczenia go do 12-semestralnego okresu świadczeń, podczas gdy należy zaliczać tylko semestry, podczas których świadczenie potencjalnie przysługuje. • Argument skarżącego, że samo podjęcie jednolitej studiów magisterskich trwających 11 lub 12 semestrów jest wystarczające do zastosowania przepisu o wydłużonym okresie pobierania stypendium. • Argument skarżącego, że wliczanie semestrów odbyte przez studenta w ramach kierunków, na których zakończył on studiowanie przed wprowadzeniem ograniczenia 12 semestrów, narusza Konstytucję RP (zakaz retroakcji, równość traktowania) i że zdarzenia prawne uległy zamknięciu przed wejściem w życie noweli.
Godne uwagi sformułowania
łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta • Ustawa działa z mocą wsteczną, kiedy m.in. początek jej stosowania pod względem czasowym ustalony został na moment wcześniejszy, aniżeli początek mocy obowiązującej jej przepisów
Skład orzekający
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących limitu semestrów na świadczenia stypendialne dla studentów, w tym zasady retrospektywnego stosowania nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce."
Ograniczenia: Dotyczy studentów ubiegających się o świadczenia stypendialne w ramach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, w szczególności w kontekście nowelizacji z 2021 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów i limitów czasowych, a także interpretacji przepisów prawa, w tym ich retroaktywnego stosowania, co może być interesujące dla prawników i studentów.
“Czy studia sprzed lat mogą odebrać Ci stypendium? NSA rozstrzyga o limicie semestrów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.