Orzeczenie · 2025-04-25

III OSK 513/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-25
NSAAdministracyjneWysokansa
sądy administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuchwała senatuakt wewnętrznyautonomia uczelnikontrola sądowawładztwo zakładowenadzór ministrapotwierdzanie efektów uczenia się

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło skargę skarżącego na uchwałę Senatu Akademii dotyczącą organizacji potwierdzania efektów uczenia się. WSA uznał, że zaskarżona uchwała jest aktem wewnętrznym uczelni, niepodlegającym kontroli sądu administracyjnego, ponieważ uczelnia działa w ramach władztwa zakładowego, a uchwała nie jest decyzją administracyjną ani aktem zewnętrznym. Sąd wskazał, że nadzór nad takimi aktami sprawuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), twierdząc, że uchwała narusza jego uprawnienia studenckie. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że akty wewnętrzne uczelni, wydawane na podstawie wewnętrznych źródeł prawa, nie podlegają bezpośredniej kontroli sądów administracyjnych, chyba że mają charakter aktu zewnętrznego, który przesądza o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu stosunku zakładowego. NSA zaznaczył, że zaskarżona uchwała nie spełniała tych kryteriów, a w przypadku wątpliwości co do zgodności z prawem, właściwą drogą jest zwrócenie się do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego o podjęcie działań nadzorczych. Sąd nie uwzględnił również wniosku Akademii o zasądzenie kosztów postępowania, powołując się na brak podstaw prawnych w przypadku postanowień kończących postępowanie w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic kontroli sądów administracyjnych nad aktami wewnętrznymi uczelni wyższych oraz wskazanie właściwego trybu postępowania w przypadku naruszenia praw studentów przez uczelnię.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Senatu uczelni dotyczącej organizacji potwierdzania efektów uczenia się. Interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście aktów zakładowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała Senatu Akademii dotycząca organizacji potwierdzania efektów uczenia się, będąca aktem wewnętrznym uczelni, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała Senatu Akademii dotycząca organizacji potwierdzania efektów uczenia się, będąca aktem wewnętrznym uczelni, nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie jest decyzją administracyjną ani innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Uczelnia wyższa działa w ramach władztwa zakładowego, a jej akty wewnętrzne, wydawane na podstawie wewnętrznych źródeł prawa, nie podlegają bezpośredniej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli podlegają jedynie akty zewnętrzne, które przesądzają o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu stosunku zakładowego. W przypadku wątpliwości co do zgodności z prawem, właściwy jest nadzór ministra.

Czy naruszenie przez uczelnię prawa może być podstawą do zaskarżenia jej aktu wewnętrznego do sądu administracyjnego, jeśli skarżący uważa, że narusza to jego prawa studenckie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie prawa przez uczelnię nie uprawnia do zaskarżenia jej aktu wewnętrznego do sądu administracyjnego, jeśli akt ten nie jest decyzją administracyjną ani aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej. W takich przypadkach właściwy jest nadzór ministra.

Uzasadnienie

Art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odnosi się do aktów dotyczących indywidualnych uprawnień i obowiązków z zakresu administracji publicznej. Akty wewnętrzne uczelni, nawet jeśli skarżący uważa, że naruszają jego prawa studenckie, nie spełniają tej przesłanki, jeśli nie dotyczą bezpośrednio uprawnień z zakresu administracji publicznej i nie są decyzjami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Łodzi, które odrzuciło skargę na uchwałę Senatu Akademii.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy aktów lub czynności, które mają charakter władczy, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, z wyłączeniem decyzji i postanowień.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna odrzucenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

p.s.w.i.n. art. 85-91

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Prawa studenta.

p.s.w.i.n. art. 104

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Prawa studenta.

p.s.w.i.n. art. 106

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Prawa studenta.

p.s.w.i.n. art. 9 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Autonomia uczelni i ograniczenie ingerencji władz publicznych.

p.s.w.i.n. art. 426

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Nadzór ministra nad uczelniami.

p.s.w.i.n. art. 427 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Kompetencja ministra do kontroli aktów podejmowanych przez organ uczelni.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Senatu Akademii jest aktem wewnętrznym uczelni, niepodlegającym kontroli sądu administracyjnego. • Autonomia uczelni wyższych ogranicza kontrolę sądów administracyjnych do przypadków przewidzianych w ustawie. • Właściwym trybem ochrony praw studenta w przypadku naruszenia prawa przez uczelnię jest nadzór ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona uchwała narusza uprawnienia studenta wynikające z przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. • Uchwała Senatu Akademii spełnia hipotezę art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i powinna podlegać kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

uczelnia wyższa jest podmiotem działającym w formie zakładu administracyjnego • uchwała Senatu Akademii [...] nie stanowi decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. • akty zakładowe wewnętrzne wydawane są na podstawie wewnętrznych źródeł prawa niemających charakteru powszechnie obowiązujących źródeł prawa, w związku z czym nie mogą ostatecznie przesądzać o sytuacji prawnej użytkowników zakładu • nie każdy przejaw działalności organów uczelni podlega kontroli sądowej

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kontroli sądów administracyjnych nad aktami wewnętrznymi uczelni wyższych oraz wskazanie właściwego trybu postępowania w przypadku naruszenia praw studentów przez uczelnię."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Senatu uczelni dotyczącej organizacji potwierdzania efektów uczenia się. Interpretacja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w kontekście aktów zakładowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia autonomii uczelni wyższych i granic kontroli sądów administracyjnych nad ich wewnętrznymi aktami. Jest to istotne dla środowiska akademickiego i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Czy uchwała Senatu Akademii może trafić do sądu? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej nad uczelniami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst