III OSK 5097/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-11
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaekwiwalent za urlopprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiTrybunał Konstytucyjnyzawieszenie postępowaniarozsądny terminKonwencja o prawach człowiekasłużby mundurowe

NSA podjął zawieszone postępowanie w sprawie ekwiwalentu za urlop policjanta, mimo braku rozstrzygnięcia TK, ze względu na długi czas oczekiwania i naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta. Postępowanie zostało zawieszone z powodu pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (TK) w sprawie zgodności przepisów wyłączających stosowanie art. 115a ustawy o Policji do pewnych kategorii policjantów. Po ponad dwóch latach oczekiwania na rozstrzygnięcie TK, NSA uznał, że dalsza zwłoka narusza prawo skarżących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co jest sprzeczne z Konwencją o ochronie praw człowieka.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w postanowieniu z dnia 11 lipca 2023 r. zdecydował o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji. Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla policjanta A. C. Postępowanie przed NSA zostało zawieszone na mocy postanowienia z 9 lipca 2021 r., zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Powodem zawieszenia było skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 7/21) dotyczącego zgodności z Konstytucją przepisów wyłączających stosowanie art. 115a ustawy o Policji do policjantów zwolnionych ze służby przed określonym terminem, w odniesieniu do spraw o ekwiwalent za urlop. Ponieważ sprawa w TK nie została do chwili obecnej rozstrzygnięta, a okres oczekiwania przekroczył dwa lata, NSA uznał, że dalsze wstrzymywanie postępowania narusza prawo skarżących do rozpoznania ich spraw w rozsądnym terminie, co jest sprzeczne z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd powołał się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazujące na naruszenie prawa do skutecznego środka odwoławczego w przypadku nadmiernej zwłoki spowodowanej oczekiwaniem na rozstrzygnięcie TK. W związku z tym, mimo braku ustania pierwotnej przyczyny zawieszenia, NSA uznał, że zaistniały inne okoliczności uzasadniające podjęcie postępowania ze względu na zasady sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, długotrwałe zawieszenie postępowania, nawet jeśli jego przyczyną jest oczekiwanie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, może naruszać prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co uzasadnia podjęcie zawieszonego postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ponad dwuletni okres oczekiwania na rozstrzygnięcie TK w sprawie dotyczącej ekwiwalentu za urlop policjanta, narusza prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, co jest sprzeczne z art. 6 ust. 1 EKPC i orzecznictwem ETPCz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (12)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2020 r. poz. 1610 art. 9 § 1

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

u.o. Policji art. 115a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długi okres oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego narusza prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Zasady sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej uzasadniają podjęcie zawieszonego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

dalsza zwłoka w rozpoznaniu zawisłych przed nim licznych spraw [...] narusza prawo skarżących do rozpoznania ich spraw w rozsądnym terminie Koliduje też z wynikającą z art. 7 p.p.s.a. zasadą, zgodnie z którą sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji długotrwałego oczekiwania na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i zasady procesowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie jest zawieszone z powodu pytania prawnego do TK, a dalsza zwłoka prowadzi do naruszenia praw strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne radzą sobie z długotrwałymi postępowaniami, gdy kluczowe jest oczekiwanie na decyzję Trybunału Konstytucyjnego, co jest częstym problemem w polskim systemie prawnym.

Policjant czekał 2 lata na wyrok ws. urlopu. Sąd podjął decyzję, bo TK milczał.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 5097/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
II SA/Go 270/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-04-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 kwietnia 2021 roku sygn. akt II SA/Go 270/21 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lutego 2021 r., nr K.F.1241.10.2021.MW w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop postanawia: podjąć zawieszone postępowanie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), zawiesił postępowanie z uwagi na przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o treści: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610), w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.".
Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym została zarejestrowana pod sygnaturą P 7/21 i do chwili obecnej nie została rozstrzygnięta.
Mając na uwadze długi okres oczekiwania na udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny (ponad 2 lata) oraz nieznany do chwili obecnej termin jej udzielenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dalsza zwłoka w rozpoznaniu zawisłych przed nim licznych spraw ze skarg policjantów w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (ponad 1000), w tym spraw, w których postępowania zostały zawieszone, narusza prawo skarżących do rozpoznania ich spraw w rozsądnym terminie. Koliduje też z wynikającą z art. 7 p.p.s.a. zasadą, zgodnie z którą sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Takie działania naruszają również zasadę wynikającą z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 21 lipca 2022 r. w sprawie Bieliński przeciwko Polsce (skarga nr 48762/19) zasygnalizował, że gdy długość postępowania sądowego uzależniona jest w znacznym stopniu od zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, dochodzi do naruszenia praw obywatela do skutecznego środka odwoławczego. W przedstawionych okolicznościach sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo iż nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, to zaistniały inne okoliczności uzasadniające ze względu na zasady: sprawiedliwości społecznej, celowości i ekonomii procesowej podjęcie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI