III OSK 5084/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, uznając, że nie stanowi to zbycia przedsiębiorstwa ani istotnej zmiany jego przedmiotu.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Ministra odmowną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu pozwolenia na utworzenie uczelni. Spółka argumentowała, że przeniesienie pozwolenia stanowiło zbycie przedsiębiorstwa lub istotną zmianę jego przedmiotu, co wymagało uchwały wspólników. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej ma charakter administracyjnoprawny i nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu prawa cywilnego, a jego przeniesienie w drodze decyzji administracyjnej nie jest zbyciem ani istotną zmianą przedmiotu działalności spółki.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej. Spółka kwestionowała przeniesienie pozwolenia z P. Sp. z o.o. na A. Sp. z o.o., twierdząc, że stanowiło to zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, co wymagało uchwały wspólników zgodnie z Kodeksem spółek handlowych. Ponadto, spółka podnosiła, że przeniesienie pozwolenia stanowiło istotną zmianę przedmiotu jej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej ma charakter administracyjnoprawny i osobisty, nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu jako przedsiębiorstwo. Przeniesienie tego pozwolenia w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie ze szczególnymi przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, nie jest zbyciem przedsiębiorstwa. NSA podkreślił, że przepis art. 26 ust. 3 i 4 p.s.w. stanowi lex specialis wobec przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zbycia przedsiębiorstwa. Sąd odniósł się również do zarzutu istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki, wskazując, że samo złożenie wniosku o przeniesienie pozwolenia nie jest czynnością prawną, a zaprzestanie działalności w zakresie prowadzenia uczelni, stanowiącej jeden z wielu obszarów działalności spółki według KRS, nie może być uznane za istotną zmianę przedmiotu działalności w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych. Sąd nie dopatrzył się również rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego przez organ pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej ma charakter administracyjnoprawny i osobisty, nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu jako przedsiębiorstwo. Jego przeniesienie następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej jest uprawnieniem administracyjnoprawnym, a nie składnikiem przedsiębiorstwa podlegającym obrotowi cywilnoprawnemu. Przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym regulujące przeniesienie pozwolenia mają charakter lex specialis wobec przepisów Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.w. art. 26 § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej może być przeniesione w drodze decyzji administracyjnej, co stanowi lex specialis wobec przepisów prawa cywilnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.s.h. art. 246 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 228 § pkt. 3
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 17 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 264
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
u.k.r.k. art. 13
Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
k.c. art. 552
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu prawa cywilnego. Przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej w drodze decyzji administracyjnej nie jest zbyciem przedsiębiorstwa. Zaprzestanie prowadzenia uczelni, będącej marginalną działalnością spółki, nie stanowi istotnej zmiany przedmiotu działalności. Postępowanie dowodowe organu było prawidłowe i nie miało rażących wad.
Odrzucone argumenty
Przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej stanowi zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej stanowi istotną zmianę przedmiotu działalności spółki. Organ wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, opierając się na oświadczeniach stron i nie zbierając istotnych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej objęte jest regulacją administracyjnoprawną i stanowi uprawnienie o charakterze osobistym związane z osobą założyciela i jest nieprzenoszalne poza przypadkiem opisanym w art. 26 ust. 3 i 4 p.s.w. przepis ten należy stosować jako lex specialis wobec art. 551 k.c. zaprzestanie lub organicznie tak marginalnej działalności nie mogło być uznane za istotną zmianę przedmiotu działalności spółki.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Tadeusz Kiełkowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia pozwoleń na utworzenie uczelni niepublicznych, rozróżnienie między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście przedsiębiorstwa, a także definicja istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej w drodze decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego obrotu uprawnieniami administracyjnymi w kontekście prawa spółek i prawa cywilnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy pozwolenie na uczelnię to przedsiębiorstwo? NSA wyjaśnia granice prawa administracyjnego i cywilnego.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 5084/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Wincenciak Tadeusz Kiełkowski Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym zawodowe Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Sygn. powiązane II SA/Wa 303/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-02 Skarżony organ Minister Edukacji i Nauki Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184, art. 204 pkt.1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2016 poz 1842 art. 26 ust. 3 i 4 Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity Dz.U. 2022 poz 2000 art. 107 § 4 art. 156 § 1 pkt. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037 art. 228 pkt. 3 art. 246 § 1 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 303/20 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 listopada 2019 r. nr DSW.WUN.6013.79.2018.22.BK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dot. przeniesienia pozwolenia na utworzenie szkoły wyższej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Ministra Nauki kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Decyzją z 27 czerwca 2017 r. na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.), dalej jako "p.s.w." Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeniósł pozwolenie na utworzenie M. w K. z P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Na podstawie art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) dalej jako "k.p.a." odstąpiono od uzasadnienia decyzji jako że w całości uwzględniała ona żądanie strony. Decyzją z 8 listopada 2019 r. na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego po rozpoznaniu wniosku P. Sp. z o.o. z 16 lipca 2019 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z 27 czerwca 2017 r. W części historycznej decyzji wskazano, że ponad dwa lata po wydaniu decyzji z 27 czerwca 2017 r. do organu wpłynął wniosek o stwierdzenie jej nieważności. W ramach postępowania administracyjnego organ poinformował wnioskodawcę w trybie art. 79a k.p.a., że nie spełnił on przesłanek od niego zależnych warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji. Przede wszystkim podkreślono, że uczelnia niepubliczna nie może zostać uznana za przedsiębiorstwo spółki założyciela, czy też zorganizowaną część takiego przedsiębiorstwa. Regulacja p.s.w. nadaje utworzeniu uczelni niepublicznej charakter prawa osobistego niemajątkowego założyciela, które nie podlega obrotowi cywilnoprawnemu, a przeniesienie tego prawa jest możliwe wyłącznie w drodze administracyjnej. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, do złożenia wniosku o przeniesienie tego pozwolenia nie było konieczne złożenie uchwały wspólników o wyrażeniu zgody na zbycie przedsiębiorstwa lub też jego zorganizowanej części. Organ uznał również, że zarzut związany z art. 246 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2016r. poz. 1578 ze zm.), dalej: "k.s.h.", jest niezasadny, bowiem złożenie wniosku o przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej nie stanowi istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki. W wyniku rozpoznania skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 303/20 oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że postępowanie w przedmiocie nieważności jest postępowaniem samodzielnym względem postępowania zakończonego decyzją ostateczną, badaną w postępowaniu nadzorczym. Głównym celem tego postępowania jest weryfikacja, czy decyzja dotychczasowa rażąco narusza prawo, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie zakończonej już sprawy. Podkreślono również, że oczywistość naruszenia prawa polega na niebudzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W oparciu o uchwałę NSA z 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 2/08 zauważono, że przy ocenie naruszenia sąd zobowiązany jest też ocenić funkcję naruszonego przepisu w relacji do całej regulacji, dotyczącej tego rodzaju sprawy i czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej. Rażącym naruszeniem prawa jest natomiast sytuacja, gdy spełnione są trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja z 27 czerwca 2017 r. nie została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ zarówno skarżąca, jak i spółka na którą pozwolenie przeniesiono byli reprezentowani przez P. M., co wynika z materiału dowodowego w tym oświadczenia spółki i pełnomocnika. Dowody te zostały dopuszczone do postępowania na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. zawierającego otwarty katalog dowodów, a dodatkowo wskazano, że art. 20 ust. 5 i 6 p.s.w. nie przewiduje żadnych szczególnych wymagań w odniesieniu do dowodów składanych w sprawach o przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej. Analogiczne wnioski dotyczyły dowodu z dokumentu w postaci zapytania o udzielenie informacji o niekaralności P. M. z 6 kwietnia 2017 r., który dopuszczony został do sprawy na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. i obejmował dane, o których mowa ww. przepisach prawa materialnego: art. 20 ust. 5 pkt 1 i ust. 6 pkt 5 p.s.w. w zw. z art. 26 ust. 3 i 4 p.s.w. W zaświadczeniu zaznaczono bowiem "Kartoteka Karnych" w świetle art. 13 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 678 ze zm.). Dodatkowo wskazano, że na dzień 27 czerwca 2017 r. P. M. nie był jeszcze objęty zakazem prowadzenia działalności gospodarczej, bo orzeczenie to nastąpiło 2 stycznia 2018 r. Tym samym w ocenie Sądu organ należycie ustalił stan faktyczny oraz ocenił wiarygodność zgromadzonych w sprawie dowodów i na tej podstawie dokonał przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni ze skarżącej na A. Sp. z o.o. Sąd nie zgodził się także z argumentacją skarżącej dotyczącą istotnej zmiany jej działalności, co rzekomo miało wpływać na możliwość przeniesienia pozwolenia. Podkreślono, że organ ustalił przedmiot działalności skarżącej na podstawie analizy odpisu pełnego KRS spółki, w którym ostatnie zmiany nastąpiły w roku 2014. Nie sposób zatem uznać, że doszło do jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa procesowego. Co więcej zmiana przedmiotu działalności skarżącej mogłaby jedynie nastąpić na mocy uchwały zgodnie z art. 264 k.s.h., co zostało wskazane w zaskarżonej decyzji organu. Odnośnie do zagadnienia czy pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej może być uznane za przedsiębiorstwo założyciela, bądź za zorganizowaną część takiego przedsiębiorstwa Sąd pierwszej instancji powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że zbycie przedsiębiorstwa dotyczy czynności cywilnoprawnej, a więc obejmuje jedynie te składniki przedsiębiorstwa, które są regulowane prawem cywilnym oraz nie odnosi się do pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, jako prawa o charakterze administracyjnoprawnym. Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wniosła skarżąca żądając przeprowadzenia rozprawy, uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa procesowego oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania: I. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez uchybienie dyspozycji art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 83 § 3 k.p.a., gdyż Sąd pierwszej instancji w wyroku błędnie ocenił, że organ wydając decyzję przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe dopuszczając jako dowody w sprawie stanowisko procesowe strony, w sytuacji w której w ocenie skarżącej organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego i nie zebrał żadnych dowodów, które mają istotne znaczenie dla oceny spełnienia przez uczestnika i skarżącą przesłanek uzasadniających przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni na inny podmiot, co w konsekwencji stanowi o rażącym naruszeniu prawa; II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez przez błędną interpretację art. 26 § 1 pkt 5 p.s.w., w związku z art. 17 § 1 k.s.h. w zw. 228 pkt 3 k.s.h. co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa procesowego i pominięcie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni nie stanowiło zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części i przedmiotowa czynność prawna dla swej skuteczności nie wymagała zgodnie z ustawą podjęcia uchwały przez wspólników skarżącej spółki; III. naruszenie przepisu prawa materialnego, poprzez błędną interpretację art. 26 § 1 pkt 5 p.s.w., w związku z art. 17 § 1 k.s.h w zw. z art. 246 § 1 zd. 2 k.s.h co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa procesowego i pominięcie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że przeniesienie pozwolenia nie stanowiło o istotnej zmianie przedmiotu działalności spółki i nie wymagało podjęcia przez wspólników kwalifikowanej uchwały o zgodzie wspólników na przedmiotową czynność. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie rozumieniem art. 75 § 1 w zw. z art. 75 § 2 k.p.a. oświadczenie bez rygoru odpowiedzialności karnej nie powinno być traktowe jako udowodnienie danej okoliczności, a tym samym oświadczenia stanowiące materiał dowodowy zebrany przez organ nie pozwalają ustalić stanu faktycznego istotnego dla przedmiotowej sprawy. W ocenie skarżącej dowód w postaci zapytania o udzielenie informacji o niekaralności P. M. nie mieści się w dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a., bowiem Sąd błędnie utożsamia informację o niekaralności, z informacją o tym, że dana osoba nie była skazana. Skarżąca stwierdziła również, że nie sposób zgodzić się z Sądem, że czynność faktyczna polegająca na utracie pozwolenia i wyzbyciu się głównego składnika majątkowego (obsługa M. w K.) nie prowadzi, do istotnej zmiany przedmiotu działalności. Właśnie w tym celu, w ocenie skarżącej, ustawodawca wprowadził art. 246 k.s.h., który uniemożliwia zmianę przedmiotu działalności bez zgody organu właścicielskiego spółki. Organ dokonując odwrotnej wykładni wprost naruszył ww. przepis k.s.h., co należy uznać za oczywiste naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skarżąca uważa, że pod pojęciem zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumieć należy wszelkie czynności prowadzące do zmiany władztwa, bądź dysponenta określonego składnika majątku, a nie tylko i wyłącznie zbycie przedsiębiorstwa w obrocie cywilnoprawnym. Powołując się na art. 228 pkt 3 k.s.h. skarżąca podkreśliła, że pojęcie zbycia nie ma definicji legalnej, a dodatkowo wskazała, że gdyby ustawodawca chciał faktycznie ograniczyć obrót przedsiębiorstwem lub jego zorganizowaną częścią to posłużyłby się węższym określeniem i wskazał na konkretne umowy charakterystyczne dla tego obszaru prawa. Nie można w ocenie skarżącej zgodzić się też z poglądem, że pozwolenie na utworzenie uczelni nie stanowi elementu przedsiębiorstwa. Przepis art. 551 k.c. jasno przesądza, że koncesje i zezwolenia są elementem składowym przedsiębiorstwa, a tym samym stanowisko Sądu i organu w tym zakresie jest chybione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne. W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, tj. naruszenia art. art. 7 k.p.a., art 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 83 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe. Z uzasadnienia tej podstawy dokładnie nie wynika czy naruszenia ww. przepisów strona skarżąca upatruje w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ w postępowaniu zwykłym czy w postępowaniu nieważnościowym. Brak powiązania naruszenia ww. norm postępowania odpowiednio z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i procedurą sądowoadministracyjną utrudnia w pewnym stopniu zbadanie zarzutu. Mając jednak na względzie, że naruszenia te skarżąca uzasadnia brakami w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym w trybie zwykłym o przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej należało uznać, że chodzi o wadliwość oceny Sądu pierwszej instancji co do ich rażącego naruszenia w postępowaniu zwykłym. Wyjaśnić zatem należy, że jeżeli chodzi o naruszenie przepisów proceduralnych, przypisanie decyzji wady nieważności w tego rodzaju przypadku dopuszczalne jest wyłącznie wówczas, gdy naruszenie tych przepisów mając rażący charakter, pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Za rażące naruszenie przepisów postępowania regulujących postępowanie dowodowe, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., II GSK 847/14). Jakkolwiek - co do zasady - możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego nie jest wyłączona, to jednak naruszenie takie musi prowadzić do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tegoż właśnie powodu. Innymi słowy - musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji i w niej tkwić (wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., II GSK 847/14). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Strona skarżąca nie twierdzi nawet, że oparcie się przez organ w postępowaniu zwykłym na oświadczeniach stron złożonych bez rygoru odpowiedzialności za fałszywe zeznania w myśl art. 75 § 2 k.p.a., czy też potraktowanie zaświadczenia o niekaralności jako dowodu na fakt nieskazania członka zarządu strony postępowania zwykłego, prowadziłoby do niespełnienia warunków przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni wyższej, a tylko w takim przypadku naruszenie przepisów proceduralnych mogłoby mieć charakter kwalifikowany. Zauważyć też trzeba, że zakres postępowania wyjaśniającego, jakie zgodnie z przepisami k.p.a. przeprowadza organ zawsze wynika z normy prawa materialnego. Artykuł 26 ust. 3 i 4 p.s.w. stanowi zaś: "Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek osoby, której udzielono pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, przenosi to pozwolenie w drodze decyzji, na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w pozwoleniu oraz nie zachodzą przesłanki określone w art. 20 ust. 5 lub 6", co oznacza, że zgoda między stroną przenoszącą a stroną przyjmującą pozwolenie jest kluczowym aspektem tego postępowania. Nie budzi więc wątpliwości NSA, że organ kompletując materiał dowodowy oparł się na dokumentacji potwierdzającej wolę obu stron do dokonania przeniesienia (oświadczenie stron z 21 maja 2017 r., oświadczenie P. M. z 21 maja 2017 r., oświadczenie A. Sp. z o.o. z 21 maja 2017 r.). Ponadto Sąd pierwszej instancji obszernie odniósł się do prawidłowości zebranego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego, w tym dopuszczenia dowodów w postaci ww. oświadczeń na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. i Naczelny Sąd Administracyjny argumentację tę w całości podziela. Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczą z kolei dwóch zagadnień – czy przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej stanowi zbycie przedsiębiorstwa oraz czy przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej stanowiło istotną zmianę przedmiotu działalności skarżącej. Odpowiedź na powyższe pytania pozwoli w pełni na wyjaśnienie sprawy. Skarżąca kasacyjnie twierdzi, że Sąd pierwszej instancji oraz organ błędnie uważają, że "zbycie", o którym mowa w art. 228 pkt 3 k.s.h., odnosi się do zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jednakże jedynie w znaczeniu cywilnoprawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony w zaskarżonym orzeczeniu i decyzji organu jest uzasadniony. Trzeba zauważyć, że pojęcie przedsiębiorstwa wynikające z art. 551 k.c. powinno być rozumiane jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, który może stanowić przedmiot obrotu cywilnoprawnego, natomiast pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej objęte jest regulacją administracyjnoprawną i stanowi uprawnienie o charakterze osobistym związane z osobą założyciela i jest nieprzenoszalne poza przypadkiem opisanym w art. 26 ust. 3 i 4 p.s.w. Ogólnej zasady nieprzenoszalności na gruncie prawa publicznego uprawnień wynikających z koncesji, zezwoleń i licencji nie podważa przepis art. 552 k.c. in fine, który - wprowadzając zasadę, iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa - zastrzega, że nie ma ona zastosowania, gdy co innego wynika z treści tej czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. (Wyrok NSA z 20 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 350/06, LEX nr 344615; Wyrok NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3677/15, LEX nr 2425548). Przepis art. 26 ust. 3 i 4 p.s.w. jasno wskazuje, że przeniesienie pozwolenia może mieć miejsce jedynie w drodze decyzji ministra ds. szkolnictwa wyższego, w związku z czym przepis ten należy stosować jako lex specialis wobec art. 551 k.c. Zasadnie więc Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej nie może być traktowane w kategoriach zbycia przedsiębiorstwa. Przechodząc do kolejnego zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przytoczyć treść art. 246 § 1 k.s.h., zgodnie z którym "[u]chwały dotyczące zmiany umowy spółki, rozwiązania spółki lub zbycia przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części zapadają większością dwóch trzecich głosów. Uchwała dotycząca istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki wymaga większości trzech czwartych głosów. Umowa spółki może ustanowić surowsze warunki powzięcia tych uchwał". Zgodnie natomiast z art. 17 § 1 k.s.h. nieważna jest czynność prawna dokonana bez wymaganej uchwały, o ile przepisy wymagają podjęcia uchwały wspólników albo walnego zgromadzenia bądź rady nadzorczej. W ocenie skarżącej kasacyjnie przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni publicznej stanowiło zmianę przedmiotu działalności spółki i wymagało podjęcia przez wspólników kwalifikowanej uchwały o zgodzie wspólników na przedmiotową czynność. Kwestia ta jednak została poprawnie zbadana i wyjaśniona w wydanej decyzji, w której organ podkreślił, że wskutek wniosku o przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej spółka nie dokonywała zmiany przedmiotu swojej działalności, lecz zwróciła się o określone ukształtowanie swoich praw i obowiązków w drodze decyzji administracyjnej. Takie działanie nie może nosić miana czynności prawnej, a stanowi jedynie pierwszy krok postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji. Nie sposób więc uznać, że w rozpatrywanej sytuacji zaistniała konieczność uzyskania uchwały wspólników skarżącej, aby złożyć wniosek o przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej. Co więcej należy podkreślić, że przeniesienie pozwolenia na utworzenie uczelni nie musi prowadzić do istotnej zmiany przedmiotu działalności albo nawet do zmiany przedmiotu działalności. Przez istotną zmianę rozumieć należy taką zmianę, co do której część wspólników mogłaby się nie identyfikować, gdyż tworząc lub przystępując do danej spółki była zorientowana na zupełnie odmienną działalność (A. Kidyba [w:] M. Dumkiewicz, A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2024, art. 246). Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego "[c]hodzi więc o taką zmianę, która jest poważnym (istotnym) rozszerzeniem lub zawężeniem, co może prowadzić do wniosku, że jest to praktycznie nowy zakres działania" (podobnie SN w wyroku z dnia 14 maja 2010 r., II CSK 565/09, LEX nr 852543). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano w oparciu o odpis pełny KRS skarżącej z 26 lipca 2018 r., że wpis "szkoły wyższe" stanowił jedynie 1 z 94 obszarów działalności spółki skarżącej, a tym samym zaprzestanie lub organicznie tak marginalnej działalności nie mogło być uznane za istotną zmianę przedmiotu działalności spółki. Powyższe okoliczności zostały poprawnie wyjaśnione zarówno przez organ, jak i Sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane przez skarżącą przepisy kodeksu cywilnego i kodeksu spółek handlowych nie zostały przez organ naruszone w jakimkolwiek stopniu, nie mówiąc już o ich "rażącym naruszeniu" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a. i art. 189 p.p.s.a.) orzekł o jej oddaleniu stosownie do art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI