III OSK 5051/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-12
NSAAdministracyjneNiskansa
samorząd terytorialnydiety sołtysówuchwała rady gminypostępowanie sądowoadministracyjnesprostowanie wyrokuwykładnia wyrokuNSA

NSA sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku, ale odmówił wykładni, uznając, że wniosek strony wykracza poza zakres tej instytucji procesowej.

NSA rozpoznał wniosek o sprostowanie i wykładnię wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r. Sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w sentencji, zamieniając "§ 1 pkt 1" na "§ 1 ust. 1" zaskarżonej uchwały. Natomiast wniosek o wykładnię został oddalony, ponieważ sąd uznał, że wątpliwości strony nie dotyczyły niejasności samego rozstrzygnięcia, lecz wykraczały poza zakres instytucji wykładni, domagając się dodatkowych wyjaśnień co do dalszego postępowania lub rozstrzygnięcia kwestii dotyczących wypłaty diet w konkretnych sytuacjach.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę dotyczącą wniosku o sprostowanie oraz wykładnię wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21. Wniosek o sprostowanie dotyczył oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji wyroku, gdzie zamiast "§ 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" błędnie wpisano "§ 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały". Sąd, działając na podstawie art. 156 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznał tę omyłkę za oczywistą i dokonał sprostowania, wpisując prawidłowe brzmienie "§ 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały". W zakresie wniosku o wykładnię wyroku, sąd odmówił jej dokonania. Zgodnie z art. 158 p.p.s.a., sąd rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do treści wyroku. Jednakże, utrwalone orzecznictwo i doktryna wskazują, że wykładnia nie służy rozstrzyganiu wszystkich wątpliwości strony, lecz jedynie tym związanym z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku. Sąd podkreślił, że wniosek strony w istocie zmierzał do uzyskania dodatkowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne lub rozstrzygnięcia kwestii dotyczących wypłaty diet w konkretnych sytuacjach (np. zbiegu funkcji sołtysa i radnego), co wykracza poza dopuszczalny zakres instytucji wykładni wyroku. Sąd zaznaczył, że podjęcie określonych czynności w nowym stanie faktycznym należy do organu orzekającego, a nie sądu w trybie wykładni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wykładnię wyroku nie może służyć uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne ani rozstrzygnięciu kwestii, które nie wynikają z niejasności samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej lub wykonalności wyroku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wykładni wyroku ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do treści orzeczenia, a nie udzielanie wskazówek co do dalszego postępowania czy uzupełnianie rozstrzygnięcia. Wniosek strony wykraczał poza te ramy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 156 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

p.p.s.a. art. 158

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 159

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o samorządzie gminnym art. 37b § 1

Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.

Ustawa o samorządzie gminnym art. 93 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oczywista omyłka pisarska w sentencji wyroku podlega sprostowaniu na podstawie art. 156 p.p.s.a. Wniosek o wykładnię wyroku wykracza poza zakres instytucji procesowej, gdy dotyczy wyjaśnień co do dalszego postępowania lub rozstrzygnięcia kwestii nieobjętych wątpliwościami co do treści wyroku.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wykładnię wyroku w celu uzyskania wskazówek co do dalszego postępowania lub rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z wypłatą diet.

Godne uwagi sformułowania

sprostować oczywistą omyłkę pisarską odmówić wykładni wyroku w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku wykładnia nie może sprowadzać się do udzielenia przez Sąd wskazówek i ocen prawnych poza tymi wyrażonymi już w wyroku podjęcie określonych czynności w stanie faktycznym powstałym w ponownie prowadzonym postępowaniu podlega rozważeniu organu orzekającego w sprawie i ciężaru tego obowiązku nie można przenosić na Sąd pod pretekstem dokonania wykładni prawomocnego wyroku

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

członek

Grzegorz Jankowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty sprostowania i wykładni wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ograniczenia instytucji wykładni."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania omyłki pisarskiej i odmowy wykładni w konkretnej sprawie dotyczącej diet sołtysów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych ze sprostowaniem i wykładnią wyroku, co jest mało interesujące dla szerszej publiczności, ale może mieć pewną wartość dla prawników procesowych.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 5051/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Grzegorz Jankowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Gl 631/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-01-28
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odmówiono wykładni wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 156 par 1 i 2, 158
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy o sprostowanie oraz wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 5051/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 631/20 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy Ż. z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasad wypłaty i ustalenia wysokości diet dla sołtysów p o s t a n a w i a: 1/ sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21 w ten sposób, że w miejsce " § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" wpisać "§ 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały"; 2/ odmówić wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5051/21 uchylił w części zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 631/20 i stwierdził nieważność § 1 ust. 1 uchwały Rady Gminy Ż. z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasad wypłaty i ustalenia wysokości diet dla sołtysów, w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Wojewoda [...] pismem z [...] sierpnia 2022 r. wniósł o sprostowanie sentencji ww. wyroku NSA poprzez zastąpienie wyrazów "stwierdza nieważność § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" wyrazami "stwierdza nieważność § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały". Nadto Wojewoda wniósł o dokonanie wykładni rzeczonego wyroku poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie w jakim Sąd uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w części dotyczącej pominięcia w zaskarżonej uchwale uregulowania zasad zwrotu kosztów podróży służbowej przy jednoczesnym stwierdzeniu nieważności jedynie § 1 ust. 1 uchwały ustalającego wysokość diety dla sołtysów za udział w posiedzeniu Rady Gminy w wysokości 150 zł i pozostawieniu w obrocie prawnym uchwały, w części w której nie realizuje ona upoważnienia ustawowego z art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie oraz w zakresie w jakim Sąd uznał, że przepis § 1pkt 2 uchwały przewidujący, że za udział w posiedzeniu Rady Gminy sołtysowi pełniącemu równocześnie funkcję radnego przysługuje jedna dieta uznać należy za prawidłowy.
Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.).
Wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny.
W niniejszej sprawie w sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego omyłkowo wpisano "§ 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały" zamiast "§ 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały".
Mając na uwadze fakt, że podstawową jednostką redakcyjną uchwały jest paragraf, który dzieli się na ustępy, a dla poprawienia przejrzystości aktu prawnego można zastosować wyliczenie składające się z punktów, błąd w podanym zakresie uznać należało za oczywistą omyłkę, skutkiem czego na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Odnośnie wniosku o wykładnię wyroku, wyjaśnić należy, że w myśl art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony jest pogląd, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98). Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja jak i jego uzasadnienie, zaś potrzeba jej dokonania zachodzi w sytuacji, gdy treść orzeczenia jest sformułowana w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku, bądź też co do innych skutków orzeczenia, np. zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 57/98). W doktrynie podkreśla się również, że wykładni uzasadnienia wyroku dokonuje się jedynie w wyjątkowych okolicznościach (por. Tadeusz Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. VI, WK 2016, Lex/el). Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu wykonania wyroku. W żadnym jednak wypadku wykładnia nie może sprowadzać się do udzielenia przez sąd szczegółowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne, czy też uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była uchwała Rady Gminy Ż. określająca zasady wypłaty i ustalenia wysokości diet dla sołtysów. Zgodnie z art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.
Z uzasadnienia wyroku NSA w sposób jednoznaczny wynika powód stwierdzenia nieważności § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Treść uzasadnienia w tym zakresie nie budzi żadnych wątpliwości i tym samym nie wymaga wykładni. Sformułowania zawarte w uzasadnieniu są jednoznaczne i nie wywołują wątpliwości co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Nie powodują również wątpliwości w zakresie wykonania wyroku. Wniosek organu w istocie zmierza do wykreowania przez Sąd wskazań i ocen prawnych poza tymi wyrażonymi już w wyroku. Tymczasem w ramach wykładni nie mieści się żądanie uzyskania wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania.
Podobnie za bezzasadny uznać należało wniosek o wykładnię wyroku w pozostałej części. Wnioskodawcy nie chodzi bowiem o istotę rozstrzygnięcia, ale wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, która dieta w przypadku zbiegu prawa do diety z tytułu pełnienia funkcji sołtysa i radnego winna być wypłacona.
Odpowiedź na tak skonstruowany wniosek jest niedopuszczalna, bowiem nie mieści się w instytucji wykładni wyroku. Podjęcie określonych czynności w stanie faktycznym powstałym w ponownie prowadzonym postępowaniu podlega rozważeniu organu orzekającego w sprawie i ciężaru tego obowiązku nie można przenosić na Sąd pod pretekstem dokonania wykładni prawomocnego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 158 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI