III OSK 4976/21

III OSK 4976/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1021/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 611
art. 2 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - t. j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Tezy
Pobyt w placówce opiekuńczo-leczniczej nie ma charakteru zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.), co oznacza, iż miejsce to nie może być uznane za miejsce pobytu stałego w znaczeniu przyjętym w art. 25 k.c.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1021/20 w sprawie ze skargi A. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia 12 lutego 2020 r., nr 1203/2020 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1021/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy z dnia 12 lutego 2020 r., nr 1203/2020, w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Uchwałą z 12 lutego 2020 r. Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, działając na podstawie m.in. § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm., zwana dalej: uchwałą z 2009 r.), w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, nie wyraził zgody na zakwalifikowanie wniosku A. P. o najem lokalu (§ 1). Wykonanie uchwały powierzył Członkowi Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nadzorującemu Wydział Zasobów Lokalowych (§ 2). Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia (§ 3).
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o najem lokalu na czas nieoznaczony. Zgodnie z jej oświadczeniem od urodzenia do 2014 r. mieszkała w lokalu własnościowym swoich rodziców przy ul. [...] w Warszawie (2 pokoje z kuchnią o powierzchnia użytkowej 40 m2) w Dzielnicy [...]. Zgodnie z bazą ewidencji ludności SELWIN wnioskodawczyni od 1984 r. była zameldowana w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, a od 1996 r. zameldowana jest w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. W wieku 30 lat wnioskodawczyni popadła w ciężką depresję i była hospitalizowana. W sierpniu 2014 r. w wyniku upadku z wysokości skarżąca doznała urazu wielonarządowego, urazu kręgosłupa szyjnego, złamania trzonów obu kości podudzia lewego. Została przewieziona do szpitala S. w K., gdzie przebywała rok. Z uwagi na konieczność pozostawania pod 24 - godzinną opieką, wnioskodawczyni dwa tygodnie przebywała w Ośrodku Opiekuńczo-Leczniczym w W. Następnie od września 2015 r., celem kontynuacji rehabilitacji, przebywała w Niepublicznym Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym [...] w K.. W marcu 2016 r. skarżąca została wypisana do innego Ośrodka Opiekuńczo-Rehabilitacyjnego.
Od 30 marca 2016 r. skarżąca przebywa w A. w Warszawie przy ul. [...]. Jest to pobyt komercyjny: opłata miesięczna wynosi 4 390 zł. Umowa o świadczenie usług opiekuńczo-zdrowotnych została zawarta 28 sierpnia 2018 r. pomiędzy A. a matką skarżącej, występującą jako jej opiekun. Środki na pokrycie tych kosztów pochodzą w głównej mierze z darowizn, 1% od podatku od osób chętnych do pomocy oraz aukcji organizowanych przez znajomych raz do roku. Źródłem dochodu skarżącej jest renta z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatek pielęgnacyjny. Skarżąca ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Motywacją wnioskodawczyni do złożenia wniosku o przydział lokalu mieszkalnego jest brak możliwości samodzielnego opłacania kosztów pobytu w Ośrodku, co wprowadza atmosferę niepewności, jest źródłem stresu, gdyż nie wie ona, czy będzie ją stać na opłacenie kolejnego miesiąca pobytu w Ośrodku.
Organ wskazał, że skarżąca wniosła o przyznanie dwupokojowego mieszkania, w którym jeden pokój byłby przeznaczony dla niej, a drugi pokój zajmowałby opiekun oraz będzie to także miejsce na sprzęt rehabilitacyjny. Z uwagi na niepełnosprawność, skarżąca potrzebuje mieszkania na parterze z podjazdem dla wózka inwalidzkiego lub mieszkania na piętrze z windą. Rodzice wnioskodawczyni są w podeszłym wieku i są schorowani, a mieszkanie, które zajmują, znajduje się na pierwszym piętrze w bloku bez windy. Skarżąca od 3,5 lat przebywa w Ośrodku przy ul. [...] w Warszawie, który stanowi jej miejsce zamieszkania i centrum życiowe.
Organ stwierdził, iż zgodnie z uchwałą lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają kryterium metrażowe, tj. zamieszkują w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej oraz kryterium dochodowe, które obecnie wynosi 2 420 zł dla gospodarstw jednoosobowych. Jednocześnie wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. W niniejszej sprawie ustalono, że Dzielnica [...] nie jest stałym miejscem zamieszkania wnioskodawczyni, ponieważ przebywa ona w A. przy ul. [...] w Warszawie i nie można uznać, że jest to jej miejsce zamieszkania. Przed rozpoczęciem leczenia skarżąca mieszkała przy ul. [...] w Warszawie, Dzielnica [...]. Zatem o pomoc mieszkaniową winna ubiegać się w Dzielnicy [...], która jest miejscem jej ostatniego faktycznego zamieszkania.
Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, podnosząc, że jej wszelkie aktywności koncentrują się w A., tam przebywa niemal 24 godziny na dobę, spożywa posiłki, jest rehabilitowana, posiada rzeczy osobiste, korzysta z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej. Jest zapisana do SZPZLO Warszawa [...] przy ul. [...] i w Dzielnicy [...] głosuje. Zdaniem skarżącej wszelkie fakty i argumenty świadczą o tym, że jej miejscem zamieszkania jest Dzielnica [...] m.st. Warszawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności omówił podstawę materialną zaskarżonej uchwały, a więc regulacje zawarte w uchwale Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która to zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe.
Sąd ten przytoczył § 22 ust. 1 ww. uchwały, zgodnie z którym uchwały, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.
Zdaniem Sądu z przytoczonego wyżej przepisu wyraźnie wynika, że przedmiotowy wniosek powinien być, w przypadku skarżącej, złożony w urzędzie właściwym dla jej miejsca zamieszkania. Sąd pierwszej instancji powołał się również na art. 25 kodeksu cywilnego, w świetle którego na miejsce zamieszkania wskazują dwa czynniki: zewnętrzny - fakt przebywania i wewnętrzny - zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności, pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, gdy skoncentrowana jest tam jej aktywność życiowa.
W sprawie niesporną jest okoliczność, że od wypadku z sierpnia 2014 r., skarżąca przebywała w szpitalach i innych placówkach o charakterze opiekuńczo-leczniczym, aktualnie od 30 marca 2016 r. przebywa w A. przy ul. [...] w Warszawie, który znajduje się na terenie Dzielnicy [...] m. st. Warszawy. Jest to pobyt komercyjny, na podstawie umowy o świadczenie usług opiekuńczo-zdrowotnych z dnia 28 sierpnia 2018 r. Niesporny jest też fakt, iż skarżąca nie jest osobą bezdomną.
Sąd przytoczył art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.), który stanowi, że pod pojęciem "lokalu" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. W świetle powyższej ustawowej definicji, z uwagi na charakter działalności prowadzonej przez A. w Warszawie, pobytu w ww. placówce nie można utożsamiać z miejscem zamieszkania w lokalu mieszkalnym. Ww. placówka z założenia świadczy usługi opiekuńczo-lecznicze. Jej działalność nie służy zatem zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a leczeniu, rehabilitacji, itp. Nie jest to więc podmiot, którego celem jest zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych osób, które w nim przebywają, nawet jeśli czas tego pobytu, jak w przypadku wnioskodawczyni, jest znaczny. Pobytu w ww. placówce nie można więc utożsamiać z zamieszkiwaniem.
Zdaniem Sądu o przejściowym charakterze pobytu skarżącej w ww. placówce świadczy chociażby fakt wnioskowania o przydział lokalu mieszkalnego i okoliczności podane we wniosku. Skarżąca jako swoją motywację do jego złożenia podała brak możliwości samodzielnego opłacania kosztów pobytu w Ośrodku, co wprowadza atmosferę niepewności, jest źródłem stresu, gdyż nie wie ona, czy będzie ją stać na opłacenie kolejnego miesiąca pobytu w Ośrodku. Skoro zatem argumentacja wniosku podkreśla tymczasowość pobytu w Ośrodku, trudno za trafny przyjąć twierdzenie skarżącej, iż aktualnie w tym miejscu koncentruje się jej centrum życiowe.
Sąd ten wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarówno pobyt w ośrodku dla osób bezdomnych, jak i w domu samotnej matki, nie ma w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, charakteru zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I OW 83/14, publ. LEX nr 1529071; postanowienie NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OW 86/14, publ. 1529072). Zdaniem Sądu właściwą jest zatem ocena organu, iż ostatnim miejscem zamieszkania skarżącej jest mieszkanie jej rodziców pod adresem – ul. [...] m [...] w Warszawie na terenie Dzielnicy [...]. W świetle powyższego za słuszną uznać należy argumentację zaskarżonej uchwały, iż organem właściwym dla rozpoznania wniosku wnioskodawczyni o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie jest Rada Dzielnicy [...] m. st. Warszawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca reprezentowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie, że skarżąca kasacyjnie winna zostać zakwalifikowana do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie art. 25 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że A. w Warszawie przy
ul. [...] nie stanowi dla skarżącej kasacyjnie miejsca zamieszkania w rozumieniu wskazanej normy prawnej, podczas gdy skarżąca nieprzerwanie od 30 marca 2016 r. przebywa w tymże ośrodku, jest to centrum jej interesów życiowych i aktywności życiowej, przebywa w tym miejscu z zamiarem stałego pobytu, co w konsekwencji prowadzi do uznania, że jest to dla skarżącej kasacyjnie miejsce, w którym przeciętny obserwator stwierdzi, że to jej główny ośrodek działalności, a w konsekwencji naruszenia normy wskazanej w pkt 1 powyżej;
2) naruszenie § 4 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 1 i następne uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., nr LVIII/1751/2009, poprzez niezakwalifikowanie skarżącej kasacyjnie jako osoby, wobec której lokal
z mieszkaniowego zasobu winien być przyznany.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca odniosła się do powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto zrzekł się rozprawy.
Zarządzeniem z 29 czerwca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t.: Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedziach z 1 i 5 lipca 2022 r. strony wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W tej sytuacji sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., ani żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Zarzut pierwszy, dotyczący naruszenia art. 25 k.c. przez jego błędną wykładnię, jest nieuzasadniony. Jego istota sprowadza się do oceny bezspornego w sprawie stanu faktycznego przez pryzmat ww. normy prawnej. Potrzeba sięgnięcia do regulacji Kodeksu cywilnego wynika z faktu, że w uchwale z 2009 r. brakuje definicji legalnej pojęcia "miejsca zamieszkania", którego użyto w § 22 ust. 1 tego aktu prawnego.
W niniejszej sprawie zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy odmówił zakwalifikowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta stołecznego Warszawy. Przyczyną odmownego rozpoznania wniosku skarżącej było przyjęcie, że Dzielnica [...] nie jest stałym miejscem zamieszkania wnioskodawczyni, ponieważ przebywa ona w A. przy ul. [...] w Warszawie i nie można uznać, że jest to jej miejsce zamieszkania. Przed rozpoczęciem leczenia skarżąca mieszkała przy ul. [...] [...] w Warszawie, Dzielnica [...]. Zatem o pomoc mieszkaniową winna ubiegać się w Dzielnicy [...], która jest miejscem jej ostatniego faktycznego zamieszkania. Z powyższym konsekwentnie nie zgadza się skarżąca, podnosząc, że nieprzerwanie od 30 marca 2016 r. przebywa w ww. ośrodku z zamiarem stałego pobytu.
Zgodnie z § 22 ust. 1 zd. pierwsze uchwały z 2009 r. wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Przepis ten reguluje więc kwestię właściwości miejscowej urzędów dzielnic m.st. Warszawy, do których składane są wnioski
w ramach umów najmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta.
Jak już wskazano powyższa regulacja nie definiuje pojęcia "miejsca zamieszkania wnioskodawcy", dlatego trafnie Sąd pierwszej instancji sięgnął do art. 25 k.c., który stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że na ww. pojęcie składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie
w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Jak zauważono w doktrynie, ustalenie istnienia drugiej przesłanki jest zawsze rzeczą niełatwą i w tym zakresie przyjmuje się kryterium zobiektywizowane.
O zamieszkiwaniu z zamiarem stałego pobytu mówi się wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej (J. Gudowski (red.). Kodeks cywilny. Komentarz. Księga pierwsza. Część ogólna - komentarz do art. 25 k.c., LEX/el).
Od miejsca zamieszkania należy odróżnić pobyt zwykły, kiedy osoba fizyczna przebywa w danej miejscowości przez dłuższy czas i prowadzi tam aktywną działalność życiową, ale jednak nie ma lub nie uzewnętrznia zamiaru związania się na stałe z daną miejscowością, np. pracownik przebywający na kilkuletnim tylko kontrakcie w danej miejscowości (szerzej: A. Kidyba (red.) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna. Wyd. 2 - komentarz do art. 25 k.c., LEX/el). Z tego też względu w orzecznictwie wyrażono pogląd, że nawet długotrwała przerwa w przebywaniu w danej miejscowości nie pozbawia danej osoby miejsca stałego zamieszkania.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu oraz Sądu pierwszej instancji, że Dzielnica [...] nie jest stałym miejscem zamieszkania wnioskodawczyni, bowiem jej pobyt w A. przy ul. [...] w Warszawie, chociaż jest dość długi, to nie ma ze swej istoty charakteru stałego. Placówka ta świadczy usługi opiekuńczo-lecznicze i nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, co ustalił Sąd pierwszej instancji i nie zostało to zakwestionowane w skardze kasacyjnej.
Pobyt w placówce opiekuńczo-leczniczej nie ma charakteru zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.), co oznacza, iż miejsce to nie może być uznane za miejsce pobytu stałego w znaczeniu przyjętym w art. 25 k.c.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz organu, iż pobyt skarżącej we wskazanym wyżej ośrodku ma charakter przejściowy, a więc nie stały.
Zgodnie z § 22 ust. 1 zd. pierwsze uchwały z 2009 r. Przepis ten przewiduje, że wniosek składa się:
1) w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy;
2) w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania;
3) w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżąca nie jest osobą bezdomną. Skoro tak, to wniosek powinna złożyć w urzędzie dzielnicy właściwym dla jej miejsca zamieszkania. Jako, że jej pobyt w A. ze swojej istoty nie ma charakteru stałego, lecz jest związany z działalnością A. – opieką i leczeniem, to nie można uznać, że ośrodek ten zaspakaja jej potrzeby mieszkaniowe. Co za tym idzie pobyt w A. nie może wyznaczać Dzielnicy [...] jako miejsca zamieszkania skarżącej.
W związku z powyższym pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej okazał się bezzasadny. W konsekwencji drugi z zarzutów skargi kasacyjnej również nie mógł zostać uwzględniony.
W drugim zarzucie skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie § 4 ust. 1 w zw. z § 22 ust. 1 i następne uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., nr LVIII/1751/2009 poprzez niezakwalifikowanie skarżącej kasacyjnie jako osoby, wobec której lokal z mieszkaniowego zasobu winien być przyznany. Abstrahując od formalnej poprawności konstrukcji tego zarzutu, stwierdzić należy, że przyczyną odmowy zakwalifikowania skarżącej było złożenie wniosku w niewłaściwym urzędzie dzielnicy. Jak wyżej wskazano, stanowisko organu w tym zakresie, potwierdzone przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, okazało się trafne. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że miejscem zamieszkania skarżącej, na potrzeby § 22 ust. 1 zd. pierwsze uchwały z 2009 r., jest ul. [...] [...] w Warszawie, Dzielnica [...], gdzie skarżąca mieszkała przed rozpoczęciem leczenia wraz z rodzicami i wciąż jest tam zameldowana na pobyt stały. Zatem o pomoc mieszkaniową winna ubiegać się w Dzielnicy [...].
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z tym przepisem
w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części. Skład orzekający doszedł do przekonania, że taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, z uwagi na jej charakter.