III OSK 4927/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję Centralnej Komisji w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, uznając zasadność zarzutu naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych w zakresie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący J.K. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Centralnej Komisji odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych. Sąd wskazał, że decyzja o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia innej jednostce organizacyjnej nie może być dowolna i wymaga uzasadnienia, szczególnie gdy strona wnioskuje o takie rozwiązanie. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Centralna Komisja odmówiła nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Centralnej Komisji. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, choć sformułowane jako naruszenie prawa materialnego, w istocie kwestionowały ustalenia faktyczne i nie mogły odnieść skutku. Jednakże, zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych został uznany za zasadny. Sąd podkreślił, że decyzja o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej, choć jest kompetencją organu odwoławczego, nie może być podejmowana dowolnie. Wymaga ona uzasadnienia i uwzględnienia zasad ogólnych prawa administracyjnego, w tym zasady budzenia zaufania oraz obowiązku wyjaśniania stronom przesłanek decyzji. W szczególności, gdy strona wnioskuje o przekazanie sprawy do innej jednostki, organ powinien to rozważyć i uzasadnić swoje stanowisko. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i decyzję Centralnej Komisji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi, który będzie musiał uwzględnić przedstawioną ocenę prawną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, choć jest kompetencją organu odwoławczego, nie może być podejmowana dowolnie. Wymaga uzasadnienia i uwzględnienia zasad ogólnych prawa administracyjnego, w tym zasady budzenia zaufania i obowiązku wyjaśniania stronom przesłanek decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, choć przyznaje organowi odwoławczemu kompetencję do wyboru jednostki do ponownego rozpatrzenia sprawy, nie oznacza dowolności. Rozstrzygnięcie to musi być uzasadnione i uwzględniać zasady ogólne prawa administracyjnego, zwłaszcza w kontekście zapewnienia obiektywizmu i bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.s.n. art. 21 § ust. 2
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Określa kompetencje organu odwoławczego (Centralnej Komisji) w przypadku uchylenia uchwały rady jednostki naukowej, w tym możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia tej samej lub innej jednostce.
Pomocnicze
u.s.n. art. 18a § ust. 5 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dotyczy wymogów dotyczących wyboru członków komisji habilitacyjnej.
u.s.n. art. 18a § ust. 7
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dotyczy wymogów dotyczących recenzji i opinii w postępowaniu habilitacyjnym.
u.s.n. art. 18a § ust. 10
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dotyczy obowiązku zaproszenia habilitanta na posiedzenie komisji habilitacyjnej.
u.s.n. art. 18a § ust. 11
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dotyczy głosowania w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego.
u.s.n. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dotyczy obowiązku dostarczenia kopii uchwały Rady Wydziału.
u.s.n. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Reguluje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach o nadanie stopni naukowych.
Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 art. 179 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dotyczy przepisów wprowadzających Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 art. 179 § ust. 2
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dotyczy przepisów wprowadzających Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
k.p.a. art. 24 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady bezstronności organu.
k.p.a. art. 27
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady praworządności.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny dowodów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku wyjaśniania stronom zasadności przesłanek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, co skutkowało uznaniem, że decyzja o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta dowolnie i nie wymaga uzasadnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 18a ust. 5, art. 20 ust. 6, art. 29 ust. 1 u.s.n. w zw. z k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że skład komisji habilitacyjnej nie odpowiadał wymogom ustawowym. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 24, art. 27 k.p.a. w zw. z k.p.a.) poprzez niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że pełnienie przez przewodniczącego funkcji recenzenta stanowiło naruszenie zasady bezstronności. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez niezastosowanie i brak uznania, że inni członkowie komisji mogli recenzować publikacje kandydata. Zarzuty naruszenia przepisów (art. 18a ust. 7 u.s.n. w zw. z k.p.a.) poprzez niezastosowanie i zaaprobowanie stanowiska organu, że recenzje są merytoryczne i rzetelnie uzasadnione. Zarzuty naruszenia przepisów (art. 18a ust. 7 u.s.n. w zw. z k.p.a.) poprzez niezastosowanie i uznanie, że niedochowanie sześciotygodniowego terminu pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia przepisów (art. 18a ust. 10 u.s.n. w zw. z k.p.a.) poprzez niezastosowanie i uznanie, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca rozmowę z kandydatem. Zarzuty naruszenia przepisów (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez niezastosowanie i uznanie, że brak jest racjonalnego uzasadnienia dla zarzutu braku bezstronności pozostałych członków komisji. Zarzuty naruszenia przepisów (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu Rady Wydziału przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie co do tego, której jednostce organizacyjnej przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (tej samej czy innej), nie może być podejmowane w sposób dowolny. Organ ma prawny obowiązek wybrać to rozwiązanie, które w okolicznościach danej sprawy najpełniej realizuje funkcję przyznanej mu kompetencji (zapewnienie obiektywizmu i bezstronności przy ponownym wydawaniu decyzji) i które jest optymalne z punktu widzenia urzeczywistnienia zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Wybór organu wymaga uzasadnienia i podlega legalnościowej ocenie.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w sprawach stopni naukowych, wymogi dotyczące przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasady ogólne postępowania administracyjnego w kontekście postępowań awansu naukowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z nadawaniem stopni naukowych, ale zasady dotyczące uzasadniania decyzji i wyboru jednostki do ponownego rozpatrzenia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy procedury nadawania stopnia doktora habilitowanego, co jest istotne dla środowiska akademickiego. Kluczowe jest rozstrzygnięcie NSA dotyczące wymogu uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w kwestii przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
“NSA: Decyzja o ponownym rozpatrzeniu sprawy habilitacyjnej musi być uzasadniona!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 4927/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Olga Żurawska - Matusiak Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów Hasła tematyczne Stopnie i tytuły naukowe Sygn. powiązane II SA/Wa 1261/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-20 Skarżony organ Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1789 art.21 ust. 2 Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska–Matusiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1261/20 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 27 stycznia 2020 r. nr BCK-VI-ORW-338/19 w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz J.K. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1261/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie" lub "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.K. (dalej "skarżący") na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (dalej "organ" lub "Centralna Komisja") z dnia 27 stycznia 2020 r. nr BCK-VI-ORW-338/19 w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego – oddalił skargę. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 13 marca 2018 r. Centralna Komisja zwróciła się do Dziekana Wydziału [...] W. (dalej "Dziekan") o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego wszczętego w dniu 8 marca 2018 r. w dziedzinie nauk technicznych w dyscyplinie mechanika oraz o wyznaczenie członków komisji habilitacyjnej. Uchwałą nr 17/WML/2018 z dnia 28 marca 2018 r. Rada Wydziału [...] W. (dalej "Rada Wydziału") wyraziła zgodę na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego i wyznaczyła trzech członków komisji habilitacyjnej. Pismem z dnia 1 maja 2018 r. Centralna Komisja poinformowała Dziekana o powołaniu komisji habilitacyjnej. W dniu 9 listopada 2018 r. komisja habilitacyjna podjęła uchwałę, w której wyraziła opinię, że osiągnięcia habilitanta nie spełniają wymagań ustawowych do nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego. W dniu 28 listopada 2018 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 ze zm.) w związku z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) Rada Wydziału podjęła uchwałę nr 75/WML/2018 odmawiającą nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk technicznych. Pismem z dnia 17 stycznia 2019 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej uchwały Rady Wydziału, zarzucając jej: 1) naruszenie art. 18a ust. 5 pkt. 2 ustawy o stopniach naukowych oraz Wymagań Centralnej Komisji wymienionych w załączniku do pisma z dnia 13 marca 2018 r. przy wyborze członków komisji habilitacyjnej wskazanych przez Radę Wydziału – dr hab. inż. K.F. oraz dr hab. inż. L.B. – którzy nie legitymują się uznaną renomą naukową, w tym międzynarodową oraz nie specjalizują się w zakresie mechaniki nieliniowej, 2) naruszenie zasady bezstronności poprzez niewyłączenie ze składu komisji habilitacyjnej jej przewodniczącego – prof. dr hab. inż. J.A. będącego recenzentem prac wchodzących w skład osiągnięcia naukowego stanowiącego postawę wniosku habilitacyjnego, co jest niezgodne z art. 27 i 24 k.p.a., Wymaganiami Centralnej Komisji oraz treścią pisma Centralnej Komisji z dnia 13 marca 2018 r. nr BCK-VI-L-6533/18, 3) przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w oparciu o recenzje i opinie niespełniające wymogów art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach naukowych, Kodeksu etyki pracownika naukowego oraz Wymagań Centralnej Komisji, które zostały odebrane nie przez Dziekana, a przez Prodziekana do Spraw Naukowych Wydziału [...] W., 4) naruszenie art. 18a ust. 7 powołanej ustawy poprzez niedotrzymanie sześciotygodniowego terminu opracowania recenzji liczonego od dnia powołania komisji habilitacyjnej – termin sporządzenia recenzji określono na dzień 28 września 2018 r., co mogło mieć wpływ na ich treść i przebieg postępowania w ten sposób, że dr hab. inż. K.F. oraz dr hab. inż. L.B. złożyli opinie w dniu 28 września 2018 r., kiedy to sekretarz komisji dysponował większością recenzji i opinii, a więc zachodzi prawdopodobieństwo, że wymienieni członkowie komisji, niemający w swym dorobku żadnych prac z zakresu nieliniowej mechaniki, sugerowali się w swoich opiniach dostępnymi recenzjami i opiniami, 5) naruszenie art. 18a ust. 10 powołanej ustawy oraz Wymagań Centralnej Komisji dotyczących przebiegu posiedzenia komisji habilitacyjnej w dniu 9 listopada 2018 r. poprzez niezaproszenie na nie habilitanta, 6) naruszenie art. 18a ust. 11 powołanej ustawy poprzez nieprzeprowadzenie przez Radę Wydziału głosowania w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, 7) naruszenie art. 21 ust. 1 powołanej ustawy oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez dostarczenie kopii uchwały Rady Wydziału z dnia 28 listopada 2018 r. nr 75/WML/2018 bez uzasadnienia. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej uchwały i wznowienie postępowania przed radą jednostki naukowej wskazaną przez Centralną Komisję, 2) przeprowadzenie dowodu z nagrania dźwiękowego dokumentującego przebieg obrad Rady Wydziału w dniu 28 listopada 2018 r. w części dotyczącej postępowania habilitacyjnego, a tym samym jego zabezpieczenie do chwili zakończenia postępowania odwoławczego. Odwołanie zostało uzupełnione pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. Do oceny odwołania Centralna Komisja powołała dwóch rzeczoznawców, którzy przedstawili opinie odnośnie podniesionych zarzutów. Decyzją z dnia 27 stycznia 2020 r. nr BCK-VI-ORW-338/19 Centralna Komisja, działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1789) w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dna 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669) – uchyliła uchwałę nr 75/WML/2018 Rady Wydziału z dnia 28 listopada 2018 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia W. w W. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że Sekcja Nauk Technicznych po zapoznaniu się z odwołaniem oraz wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w dniu 6 grudnia 2019 r. podjęła uchwałę odmawiającą poparcia odwołania od uchwały nr 75/WML/2018 Rady Wydziału z dnia 28 listopada 2018 r. (wynik głosowania tajnego: za uchyleniem zaskarżonej uchwały – 0 głosów, przeciw – 30 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji oraz dokumentacją sprawy w dniu 16 grudnia 2919 r. przyjęło odwołanie, a tym samym w oparciu o § 22 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji nie zatwierdziło uchwały Sekcji w sprawie odmowy poparcia odwołania (wynik głosowania tajnego: za uchyleniem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału – 11 głosów, przeciw – 0 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Sekcja Nauk Technicznych, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, ostatecznie w dniu 24 stycznia 2020 r. poparła odwołanie skarżącego od uchwały nr 75/WML/2018 Rady Wydziału z dnia 28 listopada 2018 r. i postanowiła uchylić w głosowaniu tajnym zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały – 32 głosy, przeciw – 0 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Prezydium Centralnej Komisji w dniu 27 stycznia 2020 r. po zapoznaniu się ze stanowiskiem sekcji oraz dokumentacją sprawy postanowiło w głosowaniu tajnym uchylić zaskarżoną uchwałę nr 75/WML//2018 Rady Wydziału z dnia 28 listopada 2018 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia W. w W. (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały – 11 głosów, przeciw – 0 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona uchwała posiadała wady formalne podważające prawidłowość postępowania habilitacyjnego. Zgodnie z wykładnią art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych odrzucenie uchwały "o nadaniu stopnia doktora habilitowanego" nie oznaczało automatycznie podjęcia uchwały "o odmowie nadania stopnia", czyli odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego. Stronę powiadomiono o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego bez przedstawienia uzasadnienia. Wystąpiła niezgodność liczby członków Rady Wydziału uprawnionych do głosowania na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2018 r. (19 osób) i liczby osób podanej na protokole z głosowania (18 osób), co poddaje w wątpliwość rzetelność zaprotokołowanego wyniku głosowania. Na podstawie przedstawionej dokumentacji nie można też jednoznacznie wyjaśnić wątpliwości co do braku udostępnienia uprawnionym do głosowania członkom Rady Wydziału materiałów związanych z postępowaniem habilitacyjnym celem wcześniejszego zapoznania się z nimi. Zdaniem organu odwoławczego, niezasadne były natomiast pozostałe zarzuty odwołania. W nawiązaniu do nich organ odwoławczy wskazał, że Rada Wydziału, jako niezależne i kolegialne ciało, miała niekwestionowane kompetencje, w tym merytoryczne, do wyznaczenia członków komisji habilitacyjnej, którzy legitymują się osiągnięciami naukowymi z zakresu dyscypliny wnioskowanej przez stronę. Wskazana jednostka naukowa wyznacza bowiem trzech członków komisji habilitacyjnej, w tym sekretarza i recenzenta. Natomiast ocena ich uznanej renomy naukowej, w tym międzynarodowej, nie leży w kompetencji habilitanta, lecz jednostki. Pełnienie przez przewodniczącego komisji habilitacyjnej funkcji niejawnego recenzenta niektórych publikacji kandydata nie może być traktowane jako istotne naruszenie zasady bezstronności przy opiniowaniu osiągnięć naukowych w postępowaniu habilitacyjnym. Natomiast zarzut i podejrzenie, że inni członkowie komisji habilitacyjnej, oprócz jej przewodniczącego, też mogli recenzować publikacje strony jest domniemaniem nieznajdującym żadnego potwierdzenia w faktach. Bezpodstawny jest również zarzut dotyczący braku rzetelności recenzji oraz braku uzasadnienia ich negatywnych konkluzji. Wbrew opinii habilitanta recenzje są merytoryczne i rzetelne – wskazują na brak osiągnięć naukowych wymaganych od osób ubiegających się o stopień doktora habilitowanego. Zarzut odnośnie niedotrzymania sześciotygodniowego terminu na opracowanie recenzji okazał się wprawdzie trafny, ale uchybienie to nie może stanowić podstawy podważenia prawidłowości przebiegu postępowania habilitacyjnego, którego celem jest ocena naukowych walorów osiągnięć kandydata. Zaproszenie kandydata na posiedzenie komisji habilitacyjnej nie jest wymagane zwłaszcza w sytuacji, gdy wszystkie recenzje są negatywne. Pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję Centralnej Komisji z dnia 27 stycznia 2020 r. w części dotyczącej jej uzasadnienia oraz przekazania W. w W. do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie: 1) art. 107 § 3 w związku z art. 8 i art. 9 oraz art. 11 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak wskazania w uzasadnieniu faktów lub okoliczności, które stanowiły podstawę jej podjęcia, 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, czego konsekwencją było nieuznanie zarzutów skarżącego w pełnym zakresie, 3) art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, a w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej jednostki organizacyjnej, podczas gdy w zaistniałym stanie faktycznym sprawy Centralna Komisja powinna przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie innej jednostki organizacyjnej. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, tj. pisma Dziekana z dnia 3 stycznia 2019 r. oraz Wymagań Centralnej Komisji, stanowiących załącznik do pisma Centralnej Komisji z dnia 13 marca 2018 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał w szczególności, że do Centralnej Komisji należy weryfikacja kompetencji członków komisji habilitacyjnej, a w udostępnionych skarżącemu do wglądu w dniu 7 lutego 2020 r. dokumentach postępowania habilitacyjnego brak jest jakichkolwiek dowodów, że kompetencje i bezstronność członków komisji habilitacyjnej były weryfikowane. Dr hab. inż. K.F. i dr hab. inż. T.P. – zdaniem skarżącego – nie posiadają dorobku w jego specjalności oraz uznanej renomy naukowej. Przewodniczący komisji habilitacyjnej, będący recenzentem publikacji wchodzących w skład ociągnięcia naukowego skarżącego, powinien być wyłączony z postępowania habilitacyjnego. Recenzje i opinie w postępowaniu habilitacyjnym nie spełniały wymogów z art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach naukowych, Kodeksu etyki pracownika naukowego oraz Wymagań Centralnej Komisji, co potwierdza opinia prof. K.K. – recenzenta w postępowaniu odwoławczym. Biorąc pod uwagę czas sporządzania oraz treść opinii i recenzji, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że członkowie komisji habilitacyjnej wymieniali się nimi przed terminem oficjalnego wpłynięcia do organu wszystkich recenzji i opinii. Skarżący powinien być zaproszony na posiedzenie komisji. Centralna Komisja powinna przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie innej jednostki organizacyjnej, a ponadto powinna zostać powołana nowa komisja habilitacyjna. W dniu 20 stycznia 2021 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji zauważył, że dopuszczalne jest zaskarżenie jedynie uzasadnienia decyzji administracyjnej jako jej integralnej części, jednak nie ma podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ decyzja Centralnej Komisji z dnia 27 stycznia 2020 r. w zaskarżonej części – nie narusza prawa. Przytoczywszy przepisy mające znaczenie w sprawie, w tym art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 ze zm.), art. 16 ust. 1 i ust. 2, art. 18a, art. 21 ust. 1 i 2, art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – Sąd I instancji podkreślił, że w ramach swej kognicji nie jest uprawniony do oceny wartości naukowej dokumentacji złożonej przez kandydata, czy trafności opinii recenzentów. Sąd nie jest bowiem uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. W zakresie kognicji sądu pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami odnośnej ustawy oraz k.p.a. Sąd I instancji uznał, że wobec uchybień formalnych w postępowaniu przed Radą Wydziału, wskazanych w zaskarżonej decyzji, podjęte rozstrzygnięcie kasatoryjne jest prawidłowe. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu co do uchybień formalnych uzasadniających uchylenie uchwały nr 75/WML/2018 Rady Wydziału z dnia 28 listopada 2018 r., a także stanowisko organu co do tego, że brak było podstaw do uznania za uzasadnione pozostałych zarzutów odwołania. W tym kontekście Sąd I instancji wskazał, że w świetle art. 18a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych wyznaczenie członków komisji habilitacyjnej jest autonomicznym uprawnieniem właściwej jednostki organizacyjnej (rady wydziału) oraz Centralnej Komisji, która wskazuje osoby o uznanej renomie naukowej, w tym międzynarodowej. Ocena, czy wymaganie to zostało spełnione w przypadku wybranych osób, nie należy do habilitanta, lecz do rady wydziału i Centralnej Komisji. Również Sąd, z uwagi na zakres kognicji w tego typu sprawach, nie jest właściwy do oceny legitymacji członków komisji habilitacyjnej w tym zakresie. Zatem zarzut skarżącego, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby dokonanie weryfikacji kompetencji członków komisji habilitacyjnej oraz ich uznanej renomy naukowej, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z art. 20 ust. 6 powołanej ustawy, członkiem komisji habilitacyjnej może być osoba posiadająca tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej lub osoba, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a, prowadząca działalność naukową lub dydaktyczną w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej. Z akt sprawy nie wynika, aby wymienieni przez skarżącego członkowie komisji habilitacyjnej nie spełniali powyższych wymogów, prowadzą bowiem działalność naukową w dyscyplinie mechanika (dr. hab. inż. L.B.), bądź pokrewnej – budowa i eksploatacja maszyn (dr. hab. inż. K.F., dr hab. inż. T.P.), w związku z tym zarzuty skarżącego, zwłaszcza w kontekście stwierdzenia, że: "Wybór K.F. i L.B. trudno (...) uznać za optymalny do oceny prac z zakresu mechaniki nieliniowej" – nie są uzasadnione. Sąd I instancji wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 33 ust. 1b powołanej ustawy Centralna Komisja w swoich pracach kieruje się zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości realizowanych działań. Natomiast w myśl § 14 ust. 2 rozporządzenia MNiSW z dnia 19 stycznia 2018 r. w skład komisji habilitacyjnej nie może być powołana osoba, w stosunku do której zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie zasada określona w tych przepisach została naruszona. Wprawdzie w opinii sporządzonej na potrzeby prac komisji habilitacyjnej z dnia 20 września 2018 r. prof. zw. hab. inż. J.A. wskazał: "niektóre z wykazanych prac Kandydata miałem okazję recenzować", jednak z powyższego (wysoce nieprecyzyjnego zresztą stwierdzenia) nie można wnioskować, że zaistniały jakiekolwiek racjonalne argumenty, wskazujące na "uzasadnione wątpliwości" co do bezstronności przewodniczącego komisji habilitacyjnej, zwłaszcza że nie był on recenzentem wydawniczym skarżącego. Ponadto zacytowany fragment opinii znajduje się w szerszym kontekście, w celu wzmocnienia argumentacji przemawiającej za pozytywną oceną zaprezentowanego przez kandydata dorobku naukowego. Wywód prof. J.A. w tym zakresie kończy bowiem stwierdzenie: "wartość naukową tych prac (cyklu publikacji składających się na przedstawione przez kandydata osiągnięcie naukowe – uwaga Sądu I instancji) oceniam dobrze". Odnośna opinia jest przy tym w całości pozytywna dla kandydata. Zarzuty skarżącego co do braku bezstronności pozostałych członków komisji habilitacyjnej, zwłaszcza w kontekście możliwości wymieniania się przez nich opiniami i recenzjami przed terminem oficjalnego wpłynięcia do organu wszystkich recenzji i opinii, nie znajdują jakiekolwiek racjonalnego uzasadnienia. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 18a ust. 7 w związku z art. 16 ustawy o stopniach naukowych poprzez brak sporządzenia rzetelnych, odpowiednio umotywowanych recenzji – Sąd I instancji przypomniał, że nie jest uprawniony do oceny meritum recenzji, jednak w tej kwestii wypowiedziała się Centralna Komisja, uznając recenzje za merytorycznie i rzetelnie uzasadnione i wskazujące na brak adekwatnych osiągnięć naukowych kandydata. Sąd I instancji dodał, że prof. dr hab. inż. K.K. – jeden z rzeczoznawców powołanych w postępowaniu odwoławczym – w recenzji z dnia 31 sierpnia 2019 r. – wskazał, iż: "Recenzja prof. dr. hab. inż. J.P. nie spełnia wymagań art. 18a ust. 7 ustawy. Brakuje w niej bowiem jednoznacznej oceny zarówno osiągnięcia naukowego, jak też istotnej aktywności naukowej kandydata". Jednak ten sam rzeczoznawca w dalszej części recenzji stwierdził, że: "W treści opinii przygotowanej na posiedzenie komisji habilitacyjnej prof. J. P. doprecyzował niedopowiedzenia wynikające z uprzednio opracowanej recenzji, natomiast zamieszczony fragment: "Finalna ocena negatywna wynika z braku monografii habilitacyjnej, braku udziału w projektach międzynarodowych lub krajowych finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju lub Narodowe Centrum Nauki oraz niewystarczającego udziału w działalności popularyzatorskiej i organizacyjnej, a także braku partycypacji w naukowej wymianie międzynarodowej" dowodzi niebudzącej wątpliwości oceny dorobku kandydata. W świetle powyższego, wspomnianego niespełnienia wymagań art. 18a ust. 7 ustawy nie można traktować jako uzasadnienia dowołania od zaskarżonej uchwały". Stanowisko to, w ocenie Sądu I instancji, zasługuje na aprobatę. Jako niezasadny Sąd I instancji ocenił również zarzut naruszenia art. 18a ust. 10 powołanej ustawy, ponieważ zaproszenie kandydata na rozmowę o jego osiągnięciach naukowych jest uprawnieniem komisji habilitacyjnej, z którego może, lecz nie musi ona skorzystać, a ponadto z akt sprawy nie wynika, aby przesłanka wymieniona w odnośnym przepisie (uzasadnione wątpliwości komisji habilitacyjnej dotyczące dokumentacji osiągnięć naukowych), uzasadniająca przeprowadzenie rozmowy, zaistniała w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu I instancji, sześciotygodniowy termin do sporządzenia recenzji, o którym mowa w art. 18a ust. 7 ustawy, wprawdzie nie został w niniejszej sprawie dochowany, jednak okoliczność ta pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd I instancji ocenił, że nie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. ani art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych. Z tego ostatniego przepisu wynika, że uchylając zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału, Centralna Komisja "przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej", przy czym rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tym zakresie stanowi jego wyłączną prerogatywę i nie może być skutecznie podważane zwłaszcza, gdy – jak w sprawie niniejszej – nie wykazano, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do ewentualnego braku obiektywizmu tej jednostki przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. skarżący (dalej także "skarżący kasacyjnie") wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1261/20, zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjne zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 18a ust. 5, art. 20 ust. 6 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że z akt sprawy nie wynika, że wymienieni przez skarżącego członkowie komisji habilitacyjnej nie spełniali wymogów, o których w art. 18a ust. 5 i art. 20 ust. 6 powołanej ustawy, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, aby członkowie komisji habilitacyjnej spełniali wskazane wymogi, w czego konsekwencji należało uznać, że skład komisji habilitacyjnej nie odpowiadał wymogom określonym w art. 18a ust. 5 i art. 20 ust. 6 przedmiotowej ustawy; 2) naruszenie art. 24 § 1 i 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, że pełnienie przez przewodniczącego komisji habilitacyjnej funkcji niejawnego recenzenta niektórych publikacji kandydata powinno być traktowane jako istotne naruszenie zasady bezstronności przy opiniowaniu osiągnięć naukowych w postępowaniu habilitacyjnym; 3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak uznania, że inni członkowie komisji, prócz przewodniczącego również mogli recenzować publikacje kandydata, natomiast okoliczności sprawy powinny doprowadzić Sąd do takiej konkluzji; 4) naruszenie art. 18a ust. 7 w zw. z art. 16 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i zaaprobowanie stanowiska organu, że recenzje są merytoryczne i rzetelnie uzasadnione, podczas gdy recenzje te w istocie nie spełniają wskazanych wymogów. 5) naruszenie art. 18a ust. 7 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że niedochowanie sześciotygodniowego terminu pozostaje bez istotnego wpływu na wynika sprawy i nie stanowi podstawy podważenia prawidłowości czy rzetelności recenzji, podczas gdy długi czas na wykonanie recenzji i opinii mógł mieć wpływ na ich treść i w rezultacie przebieg postępowania; 6) naruszenie art. 18a ust. 10 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że z akt sprawy nie wynika, że aby przesłanka wymieniona w przepisie art. 18a ust. 10 ustawy zaistniała w niniejszej sprawie, podczas gdy w niniejszej sprawie zaistniał szczególny przypadek, uzasadniający potrzebę przeprowadzenia przez komisję habilitacyjną rozmowy o osiągnięciach i planach naukowych kandydata; 7) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że zarzut braku bezstronności pozostałych członków komisji habilitacyjnej nie znajduje racjonalnego uzasadnienia, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że członkowie komisji habilitacyjnej wymieniali się swoimi opiniami i recenzjami jeszcze przed terminem oficjalnego spłynięcia wszystkich recenzji i opinii; 8) naruszenie art. 21 ust. 2 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do ewentualnego braku obiektywizmu Rady Wydziału przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, podczas gdy analiza całokształtu okoliczności, jakie zachodzą w niniejszej sprawie, prowadzi do odmiennych wniosków. Skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie z dnia 11 maja 2021 r. Rada Doskonałości Naukowej wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ma ona usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty okazały się trafne. Ponieważ skarżący kasacyjne zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), trzeba wpierw zauważyć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r, III OSK 5384/21). Zgodnie z utrwalonymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11; wyrok NSA z 8 listopada 2024 r., III OSK 5182/21). Zaznaczyć też należy, że świetle dominującego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej nie jest definitywnie wykluczone kwestionowanie również "niezastosowania" określonego przepisu prawa. Jeżeli jednak strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna zarazem wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji, a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej (zob. B. Dauter w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2024, s. 597; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10; wyrok NSA z dnia 25 października 2024 r., III OSK 129/24). Oceniając przez pryzmat powyższych uwag zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w punktach 1-7, stwierdzić trzeba, że – ze względu na samą ich konstrukcję – nie mogły one zostać uznane za zasadne ani odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty te wskazują na "niezastosowanie" wymienionych w nich przepisów, a zarazem skarga kasacyjna – uwzględniając także jej uzasadnienie – nie spełnia wymogów, od których zależy potencjalna skuteczność tak ujętych podstaw kasacyjnych. Niektóre z odnośnych zarzutów (zarzuty zawarte w punktach 2, 3 i 7) odwołują się wyłącznie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które nie mają statusu przepisów prawa materialnego. Ponadto wszystkie zarzuty, o których mowa, w istocie zasadzają się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych (w zarzucie pierwszym – ustaleń co do spełniania przez członków komisji wymogów ustawowych, w zarzucie drugim i trzecim – ustaleń co do istnienia podstaw do wyłączenia przewodniczącego i innych członków komisji habilitacyjnej; w zarzucie czwartym – ustaleń co do tego, że recenzje są rzetelne i merytorycznie uzasadnione; w zarzucie piątym – ustaleń co do wpływu czasu sporządzania recenzji na ich treść; w zarzucie szóstym – ustaleń co do okoliczności uzasadniających przeprowadzanie przez komisję habilitacyjną rozmowy o osiągnięciach i planach naukowych kandydata; w zarzucie siódmym – ustaleń co do istnienia prawdopodobieństwa, że członkowie komisji habilitacyjnej wymieniali się sowimi opiniami i recenzjami przed terminem oficjalnego spłynięcia wszystkich recenzji i opinii) – na które nie ma miejsca w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Odmiennie ocenić należało zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1789, dalej "u.s.n."), bowiem z całokształtu skargi kasacyjnej wynika, że intencją skarżącego kasacyjnie było zakwestionowanie przyjętej przez Sąd I instancji wykładni powołanego przepisu, w myśl której wynika z niego, że: "Uchylając zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału, Centralna Komisja przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej, przy czym rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tym zakresie stanowi jego wyłączną prerogatywę i nie może być skutecznie podważane zwłaszcza, gdy – jak w sprawie niniejszej – nie wykazano, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do ewentualnego braku obiektywizmu tej jednostki przy ponownym rozpoznaniu sprawy". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 21 ust. 2 u.s.n. przez związek z właściwością organu, będącą na gruncie prawa administracyjnego kategorią materialnoprawną, może być postrzegany również jako przepis prawa materialnego. Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 u.s.n. zasługiwał na uwzględnienie, bowiem przewidziane w nim rozstrzygnięcie co do tego, której jednostce organizacyjnej przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (tej samej czy innej) wprawdzie stanowi kompetencję organu odwoławczego – i w tym sensie jest jego prerogatywą – ale nie oznacza to, że czynienie z niej użytku odbywa się w sposób całkowicie dowolny, bez uwzględnienia aspektów funkcjonalnych tudzież determinant wynikających z zasad ogólnych prawa administracyjnego. Nie można też przyjąć, że rozstrzygnięcie, o którym mowa, może pozostać bez uzasadnienia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 zd. 1 u.s.n. w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. "W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że »odpowiednie« stosowanie k.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Zdaniem NSA regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 u.s.n. należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania k.p.a. oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, inne – z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a niektóre w ogóle nie będą miały zastosowania" (J.P. Tarno, Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia), Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6/2011, s. 19; zob. też wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W świetle art. 21 ust. 2 u.s.n. w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora habilitowanego uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego ograniczone są do utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały albo do wydania decyzji kasacyjnej. Uwzględniając odwołanie, Centralna Komisja może zatem jedynie uchylić zaskarżoną uchwałę i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Centralna Komisja nie ma natomiast uprawnień reformacyjnych, tzn. nie może uchylić zaskarżonej uchwały i nadać stopnia naukowego doktora lub doktora habilitowanego. Art. 21 ust. 2 u.s.n. jest zatem przepisem szczególnym wobec art. 138 k.p.a. (zob. J.P. Tarno, Rola odpowiedniego stosowania..., s. 30). Możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia innej jednostce organizacyjnej została tu wprowadzona celem zapewnienia obiektywizmu i bezstronności przy ponownym wydawaniu decyzji (zob. M. Dokowicz, w: Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, red. J. Woźnicki, Warszawa 2019, s. 509). W doktrynie trafnie akcentuje się też, że "jest to szczególnie istotne w kontekście wysoce ocennego charakteru postępowań w sferze nauki, w tym w sprawach stopni" (Ł. Kierznowski, Stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki. Komentarz, Warszawa 2021, s. 200). W postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora habilitowanego mają zastosowanie zasady ogólne k.p.a., w tym art. 8 k.p.a., statuujący zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej i art. 11 k.p.a., z którego wynika obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwieniu sprawy (por. S. Łazuk, Wybrane problemy stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego w procedurze awansu naukowego, w: Specyfika postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki, red. J.P. Tarno, A. Szot, P. Pokorny, Lublin 2016, s. 93). W kontekście tych zasad podkreśla się, że: "Nierzadko nadaniu stopnia naukowego towarzyszą okoliczności konfliktów personalnych, które mogą przekładać się na pomyślność przewodu habilitacyjnego. Powinny one być brane pod uwagę dla dostrzeżenia kontekstu, który towarzyszy nadaniu stopnia, i wszechstronnego rozpatrzenia dokumentów zebranych w postępowaniu habilitacyjnym" (D. P. Kała, Odwołanie od uchwały rady wydziału w sprawie odmowy nadania habilitacji – wybrane problemy praktyczne, w: Specyfika postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki, red. J.P. Tarno, A. Szot., P. Pokorny, Lublin 2016, s. 172 i 174). Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 1b u.s.n. Centralna Komisja w swoich pracach kieruje się zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości realizowanych działań. Poczynione rozważania prowadzą do wniosku, że rozstrzygnięcie co do tego, której jednostce organizacyjnej przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (tej samej czy innej), nie może być podejmowane w sposób dowolny. Organ ma prawny obowiązać wybrać to rozwiązanie, które w okolicznościach danej sprawy najpełniej realizuje funkcję przyznanej mu kompetencji (zapewnienie obiektywizmu i bezstronności przy ponownym wydawaniu decyzji) i które jest optymalne z punktu widzenia urzeczywistnienia zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W konsekwencji wybór organu wymaga uzasadnienia i podlega legalnościowej ocenie. Wymóg uzasadnienia aktualizuje się zwłaszcza w sytuacji, gdy w odwołaniu strona formułuje wniosek w tej mierze, a organ go nie uwzględnia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 u.s.n. przez błędną wykładnię za zasadny i z tej przyczyny – na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. – uchylił wyrok Sądu I instancji i zaskarżoną decyzję. Rozpatrując sprawę ponownie, organ obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku oraz wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI