III OSK 492/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, uznając, że samorząd zawodowy nie jest organizacją społeczną w rozumieniu przepisów.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym bezczynności Ministra Obrony Narodowej, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące udziału organizacji społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, stwierdzając, że samorząd zawodowy radców prawnych, jako korporacja przymusowa tworzona przez państwo, nie spełnia definicji organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a.
Sprawa dotyczyła wniosku Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej P. M. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przeniesienie do rezerwy kadrowej. Izba Radców Prawnych wniosła o dopuszczenie do udziału na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 41 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, wskazując na cele ustawowe samorządu oraz interes społeczny i indywidualny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niezasadny. Sąd, odwołując się do art. 33 § 2 p.p.s.a. i art. 25 § 4 p.p.s.a., wyjaśnił, że organizacja społeczna to trwałe zrzeszenie osób, powołane do wypełniania celów społecznych, niebędące częścią aparatu państwowego. Sąd podkreślił, że samorząd zawodowy radców prawnych jest korporacją przymusową tworzoną przez państwo, co wyklucza jego kwalifikację jako organizacji społecznej w rozumieniu przepisów procesowych. W związku z tym, Izba nie mogła zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu jako organizacja społeczna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, Okręgowa Izba Radców Prawnych nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu jako organizacja społeczna.
Uzasadnienie
Samorząd zawodowy radców prawnych jest korporacją przymusową tworzoną przez państwo, a nie organizacją społeczną w rozumieniu przepisów p.p.s.a., która jest dobrowolnym zrzeszeniem osób powołanym do wypełniania celów społecznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
p.p.s.a. art. 25 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Pomocnicze
u.r.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
u.r.p. art. 41 § pkt 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samorząd zawodowy radców prawnych nie jest organizacją społeczną w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a., ponieważ jest korporacją przymusową tworzoną przez państwo, a nie dobrowolnym zrzeszeniem.
Odrzucone argumenty
Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, wskazując na cele ustawowe samorządu oraz przemawiający interes społeczny i indywidualny.
Godne uwagi sformułowania
Samorząd zawodowy jest jedną z podstawowych form decentralizacji rzeczowej władzy publicznej. Istotą organizacji społecznej jest to, że są one tworzone przez jednostki w ramach ich autonomii i dobrowolnej woli. Samorząd zawodowy radców prawnych jest korporacją przymusową tworzoną przez państwo, co a limine pozbawia go cech organizacji społecznej w jakimkolwiek przypadku.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'organizacja społeczna' na potrzeby postępowania sądowoadministracyjnego oraz statusu samorządu zawodowego radców prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia do udziału w postępowaniu kasacyjnym i kwalifikacji prawnej samorządu zawodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą tego, kto może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy samorząd radców prawnych to 'organizacja społeczna'? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 492/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi 658 Hasła tematyczne Dopuszczenie do udziału w postępowaniu Sygn. powiązane II SAB/Wa 759/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-12-21 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono wniosek Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 25 § 4, art. 33 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej P. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. II SAB/Wa 759/22 w sprawie ze skargi P. M. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przeniesienie do rezerwy kadrowej (dyspozycji) postanawia: oddalić wniosek. Uzasadnienie Postanowieniem z 21 grudnia 2022 r., sygn. II SAB/Wa 759/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. M. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przeniesienie do rezerwy kadrowej (dyspozycji). Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący. Pismem z 11 lipca 2023 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie wniosła o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2022 r., poz.1166 ze zm.). Izba wskazała, że jej żądanie jest uzasadnione celami ustawowymi samorządu oraz przemawia za tym interes społeczny oraz indywidualny interes strony postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "organizacja społeczna". W doktrynie wskazuje się, że przez organizacje społeczne w rozumieniu p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie trwałe zrzeszenia osób fizycznych i prawnych, powołane do wypełniania określonych, ważnych społecznie celów, posiadające więź organizacyjną, niewchodzące w skład aparatu organów administracji publicznej, zarówno rządowej, jak i samorządowej (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wolters Kluwer Warszawa 2016, s. 285). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Okręgowa Izba Radców Prawnych nie stanowi organizacji społecznej w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 25 § 4 p.p.s.a. Jak wskazuje się w piśmiennictwie: "samorząd zawodowy jest jedną z podstawowych form decentralizacji rzeczowej władzy publicznej. Tworzenie samorządu zawodowego ma na celu powierzenie jego organom wykonywania zadań publicznych niewykonywanych przez państwo oraz samorząd terytorialny." P. Tuleja [w:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 17. Istotą organizacji społecznej jest bowiem to, że są one tworzone przez jednostki w ramach ich autonomii i dobrowolnej woli. Samorząd zawodowy radców prawnych jest korporacją przymusową tworzoną przez państwo, co a limine pozbawia go cech organizacji społecznej w jakimkolwiek przypadku. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Krakowie nie jest zatem organizacją społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., która mogłaby na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 tej ustawy zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie ww. przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI