II OSK 418/06

II OSK 418/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska -Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Gorski
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Wodne prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1803/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-12-07
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Zakładów Chemicznych S. Spółka Akcyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1803/05 w sprawie ze skargi [...] Zakładów Chemicznych S. Spółka Akcyjna na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wprowadzenie ścieków oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] Zakładów Chemicznych "S" S.A. w I. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2002 r. o ustaleniu opłaty za wprowadzanie ścieków do wód i urządzeń wodnych - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że podstawę prawną orzeczenia administracyjnego w sprawie stanowił art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne w związku z art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 100 poz. 1085/, w którym wskazano, że za szczególne korzystanie z wód, a także za korzystanie ze stanowiących własność Państwa urządzeń wodnych pobiera się opłaty, zaś art. 56 a reguluje kwestię poboru odsetek od nieterminowo wnoszonych opłat. Szczególne korzystanie z wód definiuje art. 53 Prawa wodnego wskazując pomioty zobowiązane do ponoszenia przedmiotowych opłat. Wysokość opłat ustalono w oparciu o dane przedstawione przez stronę na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie zarzucono niezgodność przepisów, na podstawie których orzekano, z Konstytucją RP oraz naruszenie art. 107 ( 1 i 269 kpa jak też art. 56 a Prawa wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd nie dopatrzył się, aby przepisy Prawa wodnego i rozporządzenia wykonawczego w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych były sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Stwierdził również, że także pozostałe zarzuty podniesione w skardze są pozbawione podstaw, bowiem zaskarżone orzeczenie zawiera rzeczowe i logiczne uzasadnienie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła S.A. [...] Zakłady Chemiczne "S." w I. reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
- przepisu ( 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za szczególe korzystanie z wód i urządzeń wodnych /Dz. U. Nr 120, poz. 120, poz. 1287/ w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych /Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze zm./ w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż cytowane rozporządzenie weszło w życie z dniem określonym w ( 3 tego aktu, wskutek nieuwzględnienia faktu, że takie określenie daty wejścia w życie jest sprzeczne z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, a tym samym narusza konstytucyjną zasadę państwa prawa,
- przepisu ( 3 ww. rozporządzenia i art. 56 ust. 2 pkt 2 i ust. 2c ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm./, w związku z art. 92 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż powyższe rozporządzenie weszło w życie z dniem określonym w ( 3 tego rozporządzenia i nieuwzględnienie, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 56 ust. 2 pkt 2 i ust. 2c Prawa wodnego, sprzecznej z art. 92 ust. 1 Konstytucji, a także poprzez przyjęcie, że opłaty za szczególne korzystanie z wód mogły zostać nałożone w drodze rozporządzenia nie odpowiadającego warunkom upoważnienia ustawowego określonym w art. 92 Konstytucji,
- przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 i w związku z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz. U. Nr 155, poz. 1014 ze zm./, w związku z art. 84 i 217 Konstytucji, poprzez przyjęcie, że opłaty uregulowane w powyższym rozporządzeniu nie stanowią danin publicznych,
- art. 78 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 120, poz. 1268/ w związku z art. 56 ust. 2 pkt 2 i ust. 2c ustawy Prawo wodne, w związku z art. 92 ust. 1 art. 31 ust. 3 oraz art. 236 ust. 1 Konstytucji, poprzez przyjęcie, że po dniu 29 marca 2001 r. nadal obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych /Dz. U. Nr 133, poz. 637 ze zm./ w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 28 grudnia 2000 r., mimo, że przepis art. 78 ustawy z dnia 22 grudnia o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zianie niektórych ustaw, jest sprzeczny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 84 i art. 217 Konstytucji,
2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności art. 7 i art. 134 ppsa w zw. z art. 193 Konstytucji RP "poprzez nie zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego, mimo że istniały poważne wątpliwości co do zgodności przepisów z Konstytucją".
W skardze kasacyjnej w związku z powyższymi zarzutami wnosi się o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji.
W obszernym uzasadnieniu wywodzi się, iż przepisy, na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja są niezgodne z Konstytucją RP. Opłata za szczególne korzystanie z wód jest daniną publiczną podlegającą rygorom zawartym w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Z przepisu art. 84 Konstytucji wynika, że zasada ustawowego nakładania ciężarów publicznych nie dotyczy wyłącznie danin publicznych, użyte w tym przepisie pojęcie "świadczenie publiczne" jest szersze niż pojęcie daniny publicznej. W doktrynie wskazuje się, że opłaty za wprowadzanie ścieków stanowią rodzaj podatku.
Naczelny sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do regulacji art. 183 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko okoliczności przesądzające o ewentualnej nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 ( 2 ppsa. To zaś oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, Zarzutów tych nie można domniemywać. Jeżeli tak, to również w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że nie zachodzi nieważność postępowania, ograniczył się do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw.
Nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, to jest art. 7 i art. 134 ppsa dotyczące odpowiednio: szybkiego załatwienia sprawy i rozstrzygania w granicach danej sprawy, w sytuacji gdy Sąd ten tak właśnie w sprawie procedował.
W zakresie zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, skarga zasadza się na zarzucie naruszenia przepisu ( 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych /Dz. U. Nr 120, poz. 1287/, poprze określenie daty wejścia w życie ww. rozporządzenia w sprzeczności z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych /Dz. U. Nr 62, poz. 718/. Ustosunkowując się do tego zarzutu nie sposób nie zauważyć, że przepis ( 3 ww. rozporządzenia stanowi o terminie jego wejścia w życie a nie o wysokości opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych i jako taki nie stanowił materialnoprawnej podstawy zakwestionowanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Przepisy rozporządzenia dotyczące podstawy prawnej rozstrzygnięcia administracyjnego nie zostały w skardze kasacyjnej wskazane. Jeżeli tak, to mogły być przedmiotem kontroli ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego i skutecznie wpłynąć na byt prawny zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu administracji, a sam zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przywołanych wyżej przepisów ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych nie ma usprawiedliwionych podstaw. Już z prostego porównania daty wydania rozporządzenia, o którym mowa /28 grudnia 2000 r./, z datą wejścia w życie ww. ustawy /1 stycznia 2001 r./ wynika, że jej przepisy nie miały zastosowania, również w kwestii podnoszonego w skardze kasacyjnej minimalnego 14-dniowego vacatio legis dla aktów normatywnych zawierających przepisy powszechnie obowiązujące. Tym samym nie można zasadnie twierdzić, że przepis ( 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych jest sprzeczny z przywołanymi w skardze kasacyjnej przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych i w konsekwencji skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż przeszedł do porządku nad tą istotną kwestią, Tak samo zresztą nie można skutecznie zarzucić sprzeczności ( 3 ww. rozporządzenia ze standardami, jakim winno odpowiadać ustawowe upoważnienie do wydawania aktów wykonawczych po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. Standardy te, zawarte w art. 92 ust. 1 Konstytucji, dotyczą kwestii organu właściwego do wydania rozporządzenia, zakresu spraw przekazanych do uregulowania oraz wytycznych dotyczących treści aktu, a nie terminu wejścia w życie aktu, o którym to terminie stanowi przepis ( 3 ww. rozporządzenia.
Zamierzonego skutku nie mogły też odnieść zarzuty naruszenia przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz. U. Nr 155, poz. 1014 ze zm./ w zw. z art. 84 i 217 Konstytucji, jak również ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 120, poz. 1268/ wobec braku odniesienia się w skardze kasacyjnej do konkretnych przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych i rozporządzenia go zmieniającego. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że przedmiotem skargi kasacyjnej kierowanej do naczelnego sądu Administracyjnego winny być zarzuty naruszenia konkretnych przepisów, a nie abstrakcyjnie formułowany zarzut niekonstytucyjności określonego aktu prawnego, innymi słowy w skardze kasacyjnej winno się expressis verbis wskazać, jakie konkretnie normy prawne, stanowiące podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, są niekonstytucyjne, a mimo to nie zostały przez Sąd w danej sprawie zakwestionowane poprzez odmowę ich zastosowania w sprawie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ppsa.