Orzeczenie · 2024-12-18

III OSK 4897/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-12-18

NSAochrona środowiskaWysokansa

ochrona środowiskaodpadykara biegnącapozwolenie zintegrowanekontrolapostępowanie administracyjneprawo ochrony środowiskaNSAskarżący kasacyjnieuchylenie decyzji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kary biegnącej nałożonej na spółkę za magazynowanie odpadów z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który ustalił nowy, niższy wymiar kary biegnącej po częściowym usunięciu odpadów z nieutwardzonego terenu. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 301 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska (p.o.ś.) oraz niezastosowanie art. 299 ust. 2 p.o.ś. Skarżący argumentował, że organy nie mogły ponownie weryfikować materiału dowodowego, na podstawie którego wydano wcześniejszą decyzję ustalającą wymiar kary biegnącej, bez prowadzenia nowych czynności dowodowych. Podkreślono, że pismo spółki z 2 lutego 2018 r. nie mogło być uznane za wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej, gdyż w dacie jego złożenia nie istniała jeszcze pierwotna decyzja ustalająca karę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za uzasadnione. Sąd wskazał, że w obrocie prawnym istniał prawomocny wyrok WSA oddalający skargę na decyzję GIOŚ określającą pierwotną karę biegnącą. W tej sytuacji, organy nie były uprawnione do wydania decyzji zmieniającej wymiar kary w oparciu o przepisy art. 300 i 301 ust. 1 p.o.ś., ani do ponownej weryfikacji materiału dowodowego w nieznanym prawu trybie. Sąd podkreślił, że zmiana ostatecznej decyzji w zakresie wymiaru kary biegnącej musi wynikać z nowych okoliczności prawnie istotnych, a przepisy art. 301 ust. 2-5 p.o.ś. przewidują odrębną konstrukcję zmiany wysokości kary. Z tych względów NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zmiany wymiaru kary biegnącej w prawie ochrony środowiska, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych i kontroli, a także znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z karami biegnącymi za naruszenia przepisów ochrony środowiska. Kluczowe jest ustalenie, czy w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja ustalająca karę.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji mogą wydać decyzję zmieniającą wymiar kary biegnącej w oparciu o przepisy art. 300 i 301 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, gdy w obrocie prawnym istnieje już prawomocna decyzja ustalająca pierwotny wymiar kary, bez prowadzenia odrębnego postępowania w trybie art. 301 ust. 2-5 p.o.ś.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie mogą wydawać decyzji zmieniającej wymiar kary biegnącej w oparciu o przepisy art. 300 i 301 ust. 1 p.o.ś., gdy istnieje prawomocna decyzja ustalająca pierwotny wymiar kary. Ustawa przewiduje odrębną konstrukcję zmiany wysokości kary biegnącej w art. 301 ust. 2-5 p.o.ś., która wymaga spełnienia określonych warunków.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego, wydając decyzję zmieniającą wymiar kary biegnącej w oparciu o przepisy nieprzewidziane do tego celu, zwłaszcza w sytuacji istnienia prawomocnego wyroku WSA oddalającego skargę na pierwotną decyzję ustalającą karę. Podkreślono, że taka praktyka prowadziłaby do ponownej weryfikacji materiału dowodowego w nieznanym prawu trybie i podważałaby stabilność orzecznictwa.

Czy pismo spółki informujące o zakończeniu usuwania odpadów z określonego terenu może być uznane za wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej w rozumieniu art. 301 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, jeśli w dacie jego złożenia nie istniała jeszcze pierwotna decyzja ustalająca karę biegnącą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo spółki informujące o zakończeniu usuwania odpadów nie może być uznane za wniosek o zmianę wymiaru kary biegnącej, jeśli w dacie jego złożenia nie istniała jeszcze pierwotna decyzja ustalająca karę biegnącą, która mogłaby ulec zmianie.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że pismo spółki z 2 lutego 2018 r. nie mogło stanowić wniosku o zmianę wymiaru kary biegnącej, ponieważ w czasie jego składania nie było jeszcze w obrocie prawnym pierwotnej decyzji ustalającej karę biegnącą. W związku z tym, nie było podstaw do odstąpienia od zasad naliczania kary biegnącej określonych w art. 299 ust. 1 p.o.ś.

Czy niezachowanie przez organ terminu 21 dni na przekazanie wyników pomiarów geodezyjnych i zawiadomienie o stwierdzeniu naruszenia, zgodnie z art. 299 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, skutkuje wygaśnięciem uprawnienia organu do wymierzenia kary?

Odpowiedź sądu

Nie, niezachowanie terminu 21 dni na przekazanie wyników pomiarów i zawiadomienie o stwierdzeniu naruszenia ma charakter instrukcyjny i nie powoduje wygaśnięcia uprawnienia organu do wymierzenia kary.

Uzasadnienie

NSA uznał, że termin wskazany w art. 299 ust. 2 p.o.ś. ma charakter instrukcyjny, a jego niezachowanie nie powoduje skutków prawnych w postaci wygaśnięcia kompetencji organu do dalszego procedowania i wymierzenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, a także poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Przepisy (19)

Główne

p.o.ś. art. 299 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 300 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 301 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

p.o.ś. art. 299 § 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 301 § 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 301 § 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 301 § 4

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 301 § 5

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § 1