III OSK 4818/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Straży Granicznej, który domagał się równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że jego własny lokal zaspokajał potrzeby mieszkaniowe.
Funkcjonariusz Straży Granicznej utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego po nabyciu własności lokalu, który następnie sprzedał. Organy administracji i WSA uznały, że powierzchnia mieszkalna nabytego lokalu (28,51 m2) zaspokajała normy zaludnienia, a aneks kuchenny nie jest pomieszczeniem mieszkalnym. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość ustaleń.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Straży Granicznej K. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej o utracie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz początkowo otrzymał równoważnik, ale po nabyciu własności lokalu mieszkalnego o powierzchni 47,95 m2, organy uznały, że zaspokaja on jego potrzeby mieszkaniowe. Kluczowym elementem sporu była interpretacja powierzchni mieszkalnej, w szczególności czy aneks kuchenny powinien być wliczany do tej powierzchni. Organy administracji i WSA uznały, że łączna powierzchnia mieszkalna wynosi 28,51 m2 (pokój 12,07 m2 + salon 16,44 m2), co zaspokajało przysługujące cztery normy zaludnienia, a aneks kuchenny (6,31 m2) pełnił funkcję pomocniczą. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów materialnych i procesowych za niezasadne. Sąd podkreślił, że aneks kuchenny nie jest pomieszczeniem mieszkalnym, a salon, nawet z aneksem, może być traktowany jako pomieszczenie do dziennego pobytu ludzi. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w zakresie braku opinii biegłego, wskazując na posiadanie przez inspektora budowlanego wiadomości specjalnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, aneks kuchenny nie jest pomieszczeniem mieszkalnym, lecz pomocniczym, służącym do przygotowywania posiłków. Powierzchnia salonu, nawet z aneksem, może być wliczona do powierzchni mieszkalnej, ale sam aneks nie.
Uzasadnienie
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. definiuje aneks kuchenny jako część pomieszczenia mieszkalnego służącą do przygotowywania posiłków, a nie jako odrębne pomieszczenie mieszkalne. Powierzchnia salonu, jako pomieszczenie do dziennego pobytu ludzi, jest wliczana do powierzchni mieszkalnej, podczas gdy powierzchnia aneksu kuchennego nie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.S.G. art. 6a
Ustawa o Straży Granicznej
u.S.G. art. 96 § ust. 1
Ustawa o Straży Granicznej
u.S.G. art. 101 § ust. 5
Ustawa o Straży Granicznej
Pomocnicze
M.P. 1997 nr 76 poz 707 § par.4 ust.2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
t. j. § par.3 pkt.1, pkt.11 i pkt.26
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pt. 1) lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania § § 1 pkt 4 oraz § 2 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie własności lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe, co skutkuje utratą uprawnienia do równoważnika pieniężnego. Aneks kuchenny nie jest pomieszczeniem mieszkalnym, lecz pomocniczym, a jego powierzchnia nie wlicza się do powierzchni mieszkalnej przy ustalaniu norm zaludnienia. Opinia inspektora nadzoru budowlanego, sporządzona przez osobę z wiadomościami specjalnymi, jest wystarczająca do ustalenia powierzchni mieszkalnej lokalu.
Odrzucone argumenty
Salon z aneksem kuchennym powinien być traktowany jako jedno pomieszczenie mieszkalne. Niewłaściwa kwalifikacja prawna pomieszczeń (salonu i aneksu kuchennego) wymagała opinii biegłego. Błędna interpretacja przepisów materialnych dotyczących prawa do równoważnika pieniężnego.
Godne uwagi sformułowania
"wirtualne" ściany w sposób subiektywny pomieszczenie do dziennego pobytu ludzi pomieszczenie pomocnicze nie sposób celowościowo i funkcjonalnie uznać, że jako jeden pokój należy traktować jedno pomieszczenie, które pełni dwie zasadniczo różne od siebie funkcje.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Maciej Kobak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych, w szczególności w kontekście definicji pomieszczenia mieszkalnego i roli aneksu kuchennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących Straży Granicznej i równoważnika pieniężnego, ale zasady interpretacji definicji pomieszczeń mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa administracyjnego związanego z prawami socjalnymi funkcjonariuszy, a kluczowy spór o definicję pomieszczenia mieszkalnego i rolę aneksu kuchennego jest interesujący dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy aneks kuchenny to pokój? NSA rozstrzyga o równoważniku za brak lokalu dla funkcjonariusza.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 4818/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-12 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Kobak /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Straż graniczna Sygn. powiązane II SA/Wa 676/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-17 Skarżony organ Komendant Straży Granicznej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy M.P. 1997 nr 76 poz 707 art.6a, art.96 ust.1 i art.101 ust.5 u.S.G, par.4 ust.2 Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Dz.U. 2022 poz 1225 par.3 pkt.1, pkt.11 i pkt.26 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 676/20 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 17 stycznia 2020 r. nr 5/II/20 w przedmiocie utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 676/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "organ") z dnia 17 stycznia 2020 r. nr 5/II/20 w przedmiocie utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W dniu 20 czerwca 2016 r. skarżący złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego wraz z oświadczeniem mieszkaniowym do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. W związku z brakiem możliwości przydziału stosownego lokalu mieszkalnego, organ I instancji decyzją z 3 sierpnia 2016 r. nr 108/16/RB zrealizował prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego poprzez przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz w dniu 19 września 2019 r. złożył oświadczenie wraz z aktem notarialnym repertorium A Nr [...] z 14 sierpnia 2019 r. z którego wynika, że na podstawie umowy przeniesienia własności stał się właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 47,95 m2, znajdującego się w miejscowości S. przy ul. (...), tj. w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, następnie w dniu 30 września 2019 r. funkcjonariusz złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości wraz z aktem notarialnym repertorium A Nr [...] z 20 września 2019 r. z którego wynika, że sprzedał lokal mieszkalny znajdujący się w S. przy ul. (...). Wobec powyższego, organ I instancji uznał, że należy dokonać oględzin przedmiotowego lokalu. Po uzyskaniu zgody nowej właścicielki, w dniu 4 października 2019 r. dokonano oględzin lokalu i sporządzono protokół z przeprowadzenia dowodu. W dniu 8 października 2019 r. inspektor nadzoru w branży budowlanej mgr inż. P. G. sporządził opinię, wskazując, że metodologię pomiarów oparto o wytyczne ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. u. z 2019 r. poz. 1182) a także w oparciu o "Polską Normę PN-ISO 9836 Właściwości użytkowe w budownictwie. Określenie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". W wyniku pomiarów i obliczeń uzyskano powierzchnię mieszkalną 28,51 m2, jeden pokój o powierzchni 16,44 m2 (wyodrębniony z salonu z aneksem kuchennym) oraz drugi pokój o powierzchni 12,07 m2. Komendant Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej decyzją z 31 października 2019 r. nr 122/19/RB orzekł o utracie przez funkcjonariusza z dniem 14 sierpnia 2019 r. uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ I instancji, wliczając do powierzchni pokoju powierzchnię salonu uznał, że łączna powierzchnia mieszkalna wynosi 28,51 m2 co zapewniało funkcjonariuszowi należne cztery normy zaludnienia. W ocenie organu I instancji pomieszczenie spełniające wymogi pomieszczenia mieszkalnego, nazwane salonem, może pełnić rolę pokoju i jego powierzchnię należy uznać jako powierzchnię mieszkalną. W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołanie organ decyzją z 17 stycznia 2020 r. nr 5/II/20 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 6a, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy dnia z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 147 ze zm., dalej: "u.S.G.") w związku z § 1 pkt 4 oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm., dalej jako "rozporządzenie MSWiA z 28 czerwca 2002 r."), utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzielił co do zasady zawarte w niej ustalenia. Wskazał, że po analizie planów lokalu mieszkalnego skarżącego oraz treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) uznać należy, że organ I instancji właściwie ustalił, iż do powierzchni pokoju (12,07m2) należy doliczyć powierzchnię salonu (16,44m2), spełniającego funkcję pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi. Tym samym, stwierdzić należy, że ustalona w ten sposób powierzchnia mieszkalna wynosząca łącznie 28,51 m2 zabezpiecza przysługujące funkcjonariuszowi należne cztery normy. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do skarżącego nie ma zastosowania art. 96 ust. 1 u.S.G., w myśl którego, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Pismem z 24 lutego 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 815/15, powołanym w treści zaskarżonej decyzji, pokój to pomieszczenie, w którym znajduje się okno, drzwi i które jest oddzielone ścianami od innych pomieszczeń. W sprawie niniejszej organ odwoławczy błędnie uznał, że salon w mieszkaniu położonym w S. przy ul. (...) - wraz z aneksem kuchennym, wypełnia powołaną definicję pokoju. Przedmiotowy salon nie ma bowiem drzwi oraz nie jest oddzielony ścianami od innych pomieszczeń. Co do tego pomieszczenia zatem nie można przypisać definicji powołanej przez organ odwoławczy. Nadto, w zaskarżonych decyzjach przyjęto "wirtualne" ściany w sposób subiektywny (vide: rzut lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...) wraz z przyjętymi hipotetycznie ścianami przez inspektora nadzoru w branży budowlanej mgr inż. P. G.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację uznał zarzuty skargi za niezasadne. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, jakoby ustalenie przez organy obu instancji powierzchni pokoi nastąpiło w sposób subiektywny. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy opinii z 8 października 2019 r., sporządzonej przez pracownika organu I instancji, posiadającego uprawnienia inspektora nadzoru w branży budowlanej (k. 33 akt) wynika, że pomiaru powierzchni aneksu kuchennego dokonano na podstawie zróżnicowania w wykończeniu podłóg, które było dopasowane do ścianki działowej oddzielającej aneks kuchenny od holu i pokrywało się z linią zabudowy meblowej służącej do przygotowania posiłków. Pomiary zostały dokonane w oparciu o właściwe normy, nie zaś wyłącznie w oparciu o "estetykę pomieszczeń", jak podnosi skarżący. Skład orzekający podkreślił, że na etapie postępowania administracyjnego przed organem I instancji skarżący nie kwestionował prawidłowości wykonania pomiaru. Tak ustalona powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 28,51 m2, co oznacza, że skarżący miał zaspokojone należne mu cztery normy zaludnienia. Z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący od 14 sierpnia 2019 r., tj. od daty otrzymania od swoich rodziców darowizny lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w S., przy ul. (...) był właścicielem lokalu mieszkalnego, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Późniejsza zaś sprzedaż przez skarżącego przedmiotowego lokalu pozostawała w ocenie Sądu bez wpływu na ustalenie prawa funkcjonariusza do uzyskania w drodze decyzji przydziałowej lokalu mieszkalnego, a następczo – jego prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W uzasadnieniu wyroku podniesiono również, że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 84 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego przez organy obu instancji. W pierwszej kolejności wskazano, że dowód z opinii biegłego - zgodnie z dyspozycją przywołanego przez skarżącego przepisu - przeprowadza się, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne. Skarżący nie wskazał przy tym, jakie okoliczności sprawy wymagały posłużenia się wiadomościami specjalnymi. Zauważyć zaś należy, że za organ I instancji pomiar przeprowadziła osoba posiadająca uprawnienia budowlane oraz posiadająca stosowne umiejętności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, kwestionując go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: 1) art. 6a, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 u.S.G. w zw. z § 1 pkt 4 oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy Skarżący spełnia warunki do otrzymania wskazanego równoważnika zgodnie z powołanymi przepisami; 2) § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludniania lokali mieszkalnych w zw. z § 3 pt. 1) pt. 11 ) i pt. 26) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U z 2015 r. poz. 1422 z dnia 2015.09.18) poprzez: błędną interpretację tego przepisu, a w konsekwencji błędne przyjęcie definicji pokoju w kontekście sprawy niniejszej, tj. w sytuacji, gdy w lokalu mieszkalnym znajduje się salon wraz z aneksem kuchennym bez drzwi i oddzielenia ścianami od innych pomieszczeń. 3) art. 145 § 1 pt. 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że brak przeprowadzenia dowodu przez organy I i II instancji z opinii biegłego specjalisty co do właściwej kwalifikacji pomieszczenia będącego przedmiotem sporu nie prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie jest prawidłowość dokonanego technicznie obmiaru, lecz kwalifikacji prawnej pomieszczeń, których obmiaru dokonano, do czego niezbędne jest posiadanie wiadomości specjalnych. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z 7 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Wszystkie zarzuty kasacyjne niezależnie od ich normatywnej stylizacji i podstawy zmierzają do podważenia przyjętej przez Sąd pierwszej instancji oceny, o prawidłowości obliczenia przez organ powierzchni mieszkalnej sprzedanego przez skarżącego mieszkania. Zwraca uwagę fakt, że niektóre zarzuty kasacyjnie zostały sformułowane nieprecyzyjnie i nie zostały należycie uzasadnione. Do tej grupy z pewnością należało zakwalifikować zarzut błędnej wykładni art. 6a, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 u.S.G. w zw. z § 1 pkt 4 oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.06.2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.). Błędnej interpretacji powołanych przepisów skarżący kasacyjnie upatruje w bezpodstawnym przyjęciu przez WSA, iż nie spełnia wymogów do uzyskania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że zarzut błędnej wykładni prawa materialnego w swym systemowym paradygmacie sprowadza się podważenia przyjętego przez sąd sposobu rozumienia przepisów prawnych. Formułując zarzut błędnej wykładni prawa materialnego strona zmierza więc do wykazania, że norma prawna zrekonstruowana o przepisy prawa materialnego powołane przez sąd pierwszej instancji jako podstawa wydanego orzeczenia ma inną treść od tej, która została przez ten sąd przyjęta. Rzeczą skarżącego kasacyjnie jest wykazać zasadność tego zarzutu, a więc powołanie argumentów i ocen, które uzasadniają tezę o wadliwości wykładni prawa materialnego przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji. Oceniając skuteczność analizowanego zarzutu kasacyjnego przez pryzmat podanych rygorów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie odniesiono się do wadliwości interpretacji art. 6a, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 u.S.G. Możliwość przeprowadzenia oceny warstwy derywacyjnej wykładni powołanych przepisów została wyłączona. Jedynie na marginesie trzeba dodać, iż ustanawiają one ogólne reguły dotyczące właściwości organów (art. 6a), uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 96 ust. 1 u.S.G.) oraz decyzyjnej formy rozstrzygnięcia w sprawie o jego przyznanie (art. 101 ust. 5 u.S.G.). Tak w toku postępowania przed organami, jak i przed Sądem pierwszej instancji, wynikające z tych przepisów dyrektywy nie były kwestionowane. Naczelny Sąd Administracyjny przyznaje, że zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1005 - z późn. zm.). Skarżący kasacyjnie eksponuje, że WSA wadliwie potwierdził stanowisko organu, "że pokój i aneks kuchenny, stanowią łącznie jedno pomieszczenie o tożsamej funkcji". Dalej skarżący kasacyjnie podaje: "nie sposób celowościowo i funkcjonalnie uznać, że jako jeden pokój należy traktować jedno pomieszczenie, które pełni dwie zasadniczo różne od siebie funkcje." Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd pierwszej instancji sformułował oceny prawne odpowiadające oczekiwaniom skarżącego kasacyjnie. Przyjął bowiem, że pokój-salon z aneksem kuchennym to w istocie dwa odrębne pomieszczenia o różnych funkcjach. Do powierzchni mieszkalnej, od której zależy norma zaludnienia wliczył wyłącznie wydzieloną powierzchnię salonu – 16,44m2, z wyłączeniem powierzchni samego aneksu kuchennego – 6,31m2. Podstawą przyjętej normy zaludnienia była powierzchnia mieszkalna o wartości 28,51m2, na którą złożyła się powierzchnia salonu bez aneksu kuchennego (16,44m2) oraz powierzchnia drugiego pokoju (12,07m2). Nie można również podzielić tez skargi kasacyjnej o dokonaniu przez WSA błędnej wykładni § 3 pkt 1) pkt 11 ) i pkt 26) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 3 pkt 9 rozporządzenia (błędnie podany w skardze kasacyjnej pkt 1) przez mieszkanie należy rozumieć "zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego". Z kolei jako pomieszczenie mieszkalne rozporządzenie definiuje "pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego" - § 3 pkt 10 (błędnie powołany w skardze kasacyjnej pkt 11). Skarżący wywodzi, że rozporządzenie różnicuje pokoje, sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi, nie zauważa jednak, że czyni to wyłącznie w budynkach zamieszkania zbiorowego, które nie są tożsame z mieszkaniem – są to budynki przeznaczone do okresowego pobytu ludzi - § 3 pkt 5 rozporządzenia. W § 3 pkt 11 rozporządzenia ustalono treść terminu "pomieszczenie pomocnicze" rozstrzygając, iż oznacza ono "pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności". Treść cytowanego przepisu przekonuje, że pomieszczeniem mieszkalnym nie jest kuchnia oraz łazienka. W uzupełnieniu powyższego prawodawca przesądził, że pomieszczeniem mieszkalnym nie jest również aneks kuchenny. W § 3 pkt 26 rozporządzenia wskazano, iż jest to "część pomieszczenia mieszkalnego służącą do przygotowywania posiłków". Skorelowanie powołanych przepisów potwierdza sformułowane przez WSA oceny, że aneks kuchenny nie może być kwalifikowany jako pokój, albowiem z uwagi na swoje przeznaczenie pełni funkcję pomieszczenia pomocniczego. Uzasadnia to z jednej strony wyłączenie powierzchni aneksu kuchennego z powierzchni mieszkalnej, o której mowa w § 4 ust. i ust. 2 rozporządzenia z 2002 roku w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania, a z drugiej zakwalifikowanie do tej powierzchni, powierzchni salonu, jako części wydzielonej z pomieszczenia zespolonego, w której znajduje się salon z aneksem kuchennym. Negatywnej weryfikacji podlegał zarzut naruszenia art. 84 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią "[g]dy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii". Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił jakich konkretnie informacji specjalnych nie uzyskał organ w toku prowadzonego postępowania. Nie wyjaśnił, jakie ustalenia w sprawie zostały poczynione wadliwie z uwagi na brak dostępności wiedzy specjalistycznej. Organ, a za nim Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, w jaki sposób dokonano wydzielenia salonu z pomieszczenia, w którym znajdował się również aneks kuchenny. W aktach sprawy znajduje się sporządzona przez pracownika organu I instancji, posiadającego uprawnienia inspektora nadzoru w branży budowlanej (k. 33 akt) opinia z 8 października 2019 r. Wynika z niej, że pomiaru powierzchni aneksu kuchennego dokonano na podstawie zróżnicowania w wykończeniu podłóg, które było dopasowane do ścianki działowej oddzielającej aneks kuchenny od holu i pokrywało się z linią zabudowy meblowej służącej do przygotowania posiłków. Ponadto podano, że obmiarów dokonano w świetle wyprawionych ścian, nie licząc listew przypodłogowych, progów oraz powierzchni wnęki okiennej. Sporządzający opinię wskazał sposób wyliczenia powierzchni mieszkalnej oraz użyte narzędzie (dalmierz laserowy). Podał również, że metodologię pomiarów oparto o wytyczne ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (j.t. Dz. u. z 2019 r. poz. 1182) oraz o "Polską Normę PN-ISO 9836 Właściwości użytkowe w budownictwie. Skarga kasacyjna nie zawiera żadnych argumentów pozwalających na podważenie ustaleń przyjętych w tym zakresie przez WSA. Ogranicza się do ogólnych ocen o wadliwości wydzielenia powierzchni aneksu kuchennego i z tej przyczyny nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego kasacyjnie skutków procesowych. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI