III OSK 481/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o informację publiczną nie może być stosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. bez wskazania na zamiar wydania decyzji administracyjnej.
Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nagród przyznanych pracownikom Powiatowego Lekarza Weterynarii. Organ wezwał do uzupełnienia braków wniosku, powołując się na art. 64 § 2 k.p.a., nie wskazując jednak na zamiar wydania decyzji administracyjnej. WSA uznał skargę na bezczynność za zasadną. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że art. 64 § 2 k.p.a. ma zastosowanie tylko w kontekście wydania decyzji administracyjnej, a wniosek o informację publiczną jest odformalizowany.
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nagród przyznanych pracownikom. Stowarzyszenie zwróciło się z wnioskiem o podanie informacji o nagrodach i ich wysokościach w poszczególnych miesiącach od 2020 roku. Organ wezwał do usunięcia braków wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., domagając się przedstawienia upoważnienia do reprezentowania Stowarzyszenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. WSA w Poznaniu uznał skargę na bezczynność za zasadną, zobowiązując organ do załatwienia wniosku i stwierdzając bezczynność. Sąd I instancji podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje szczególnych wymogów formalnych dla wniosku, a art. 64 § 2 k.p.a. ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną (np. odmowną). Organ nie wskazał w wezwaniu na zamiar wydania decyzji, a jedynie na braki formalne związane z reprezentacją. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wniosek o informację publiczną jest odformalizowany, a art. 64 § 2 k.p.a. stosuje się do usuwania braków formalnych tylko wtedy, gdy organ zmierza do wydania decyzji administracyjnej, co nie miało miejsca w tym przypadku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 64 § 2 k.p.a. ma zastosowanie do usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej tylko wtedy, gdy organ zmierza do wydania decyzji administracyjnej (np. odmownej lub o umorzeniu postępowania). Wniosek o informację publiczną jest odformalizowany i nie wymaga wykazywania interesu prawnego.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej jest odformalizowana. Przepisy k.p.a., w tym art. 64 § 2, stosuje się do wniosków o informację publiczną tylko w sytuacji, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, w tym umocowania do reprezentacji, nie może być stosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. bez jasnego wskazania na zamiar wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o informację publiczną jest odformalizowany i nie wymaga wykazywania interesu prawnego. Art. 64 § 2 k.p.a. stosuje się do usuwania braków formalnych wniosku o informację publiczną tylko w sytuacji, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną. Organ nie może stosować art. 64 § 2 k.p.a. do wezwania o uzupełnienie umocowania do reprezentacji bez wskazania na zamiar wydania decyzji.
Odrzucone argumenty
Organ był uprawniony do wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o informację publiczną na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zakresie wykazania umocowania osoby działającej w imieniu jednostki organizacyjnej. Ustawa wymaga badania prawidłowego umocowania do reprezentowania podmiotu składającego wniosek o informację publiczną.
Godne uwagi sformułowania
wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem bardzo odformalizowanym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 64 § 2 k.p.a. w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej oraz odformalizowany charakter wniosków w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ wzywa do uzupełnienia braków formalnych wniosku o informację publiczną, a nie rozstrzyga sprawy decyzją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważne niuanse proceduralne dotyczące wniosków o informację publiczną i stosowania k.p.a. w takich przypadkach, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy organ może żądać od Stowarzyszenia "dowodu tożsamości" przy wniosku o informację publiczną?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 481/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący/ Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane IV SAB/Po 164/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-12-13 Skarżony organ Lekarz Weterynarii Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 164/23 w sprawie ze skargi "Stowarzyszenia [...]" z siedzibą w Z. na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 164/23 zobowiązał Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. do załatwienia wniosku "Stowarzyszenia [...]" o udostępnienie informacji publicznej z dnia 15 września 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt 1); stwierdziła, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałej części (pkt 3) oraz zasądziła od Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. na rzecz skarżącego "Stowarzyszenia [...]" kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 15 września 2023 r. "Stowarzyszenie [...]" zwróciło się do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. z wnioskiem o udostępnienie informacji w następującym zakresie: ile nagród i w jakiej wysokości brutto każda zostały przyznane pracownikom Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. w poszczególnych miesiącach w okresie od 1 stycznia 2020 roku do dnia udzielenia odpowiedzi na wniosek. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. pismem z dnia 21 września 2023 r. wezwał "Stowarzyszenie [...]" do usunięcia braków wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie spełnia wymagań ustalonych w przepisach prawa to wzywa się wnoszącego do usunięcia braków. Jednocześnie organ poinformował, że nieusunięcie braku upoważnienia do reprezentowania Stowarzyszenia w zakresowym 7-dniowym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W wezwaniu organ nie zawarł żadnej informacji dotyczącej wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej. Pismem z dnia 3 października 2023 r. "Stowarzyszenie [...]" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O.. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że na etapie czynności wstępnych, skarżący jako Przedstawiciel "Stowarzyszenia [...]" wykazał, że jest umocowany do wniesienia skargi na bezczynność organu w imieniu Stowarzyszenia (k. 36 – 54 akt sąd.). Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji uznał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w O., do którego został skierowany wniosek Skarżącego stowarzyszenia z 15 września 2023 r. jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Następnie stwierdził, że nie był także sporny charakter wnioskowanej informacji jako publicznej. Natomiast sporne było wezwanie przez organ Stowarzyszenia pismem z dnia 21 września 2023 r., w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 15 września 2023 r. poprzez przedłożenie upoważnienia do reprezentowania "Stowarzyszenia [...]", zgodnie ze statutem Stowarzyszenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Organ pouczył Skarżącego, iż nieusunięcie braków formalnych w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Pismo zostało doręczone Skarżącemu dnia 25 września 2023 r. Skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakreślonym terminie. Jak zauważył Sąd I instancji ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Sąd I instancji podkreślił także, że na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15, CBOSA). Zatem w niniejszej sprawie, skoro organ zdecydował o wezwaniu do usunięcia braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 k.p.a., to w ocenie Sądu powinien w wezwaniu wskazać, że wzywa o uzupełnienie braku formalnego wniosku w związku z zamiarem wydania decyzji administracyjnej w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej (art. 16 u.i.d.p.). Taki tryb załatwienia sprawy z wniosku Stowarzyszenia stanowiłoby prawidłową podstawę do skierowania wezwania z 21 września 2023 r. do wnioskodawcy. Przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków podania, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu podaniu (wnioskowi) biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy. Organ dopiero bowiem w odpowiedzi na skargę wskazał, że w jego ocenie żądana informacja ma charakter przetworzony, która podlega udostępnieniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że w sytuacji niewykazania interesu publicznego w danej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia żądanej informacji publicznej przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem. To oznacza, że w sytuacji, gdy wnioskodawca, ustosunkowując się do wezwania, nie wykaże istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, organ zobowiązany powinien wydać decyzję administracyjną odmawiającą udzielenia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a nie pozostawić wniosek o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Decyzja ta podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i kontroli pod względem zgodności kwalifikacji informacji jako przetworzonej z prawem i prawidłowości wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. W niniejszej sprawie wezwanie z dnia 21 września 2023 r. dotyczyło jedynie kwestii przedłożenia upoważnienia do działania w imieniu Stowarzyszenia, nie zawierało przy tym wezwania do wykazania interesu publicznego w udostępnieniu informacji w związku z jej przetworzonym charakterem. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że zmierzał do wydania w sprawie decyzji odmownej w związku z wnioskiem o informację publiczną z uwagi na przetworzony charakter tej informacji. Jednakże w ocenie Sądu, organ błędnie uznał, że nie mógł wezwać wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego z uwagi na brak umocowania dla K. J. do działania w imieniu Stowarzyszenia. W tym stanie rzeczy Sąd, orzekł jak na wstępie, zobowiązując Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. do załatwienia wniosku "Stowarzyszenia [...]" o udostępnienie informacji publicznej z dnia 15 września 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nadto na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., WSA w Poznaniu stwierdził, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym bezczynność ta nie miała charakteru rażącego. Wreszcie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd I instancji oddalił skargę w zakresie wniosku Skarżącego o przyznanie mu od organu grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną wniósł Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2022 poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), przez uznanie, iż braki w zakresie wykazania umocowania osoby działającej w imieniu jednostki organizacyjnej nie mogłyby być uzupełnione przed wezwaniem do wykazania interesu prawnego do żądania informacji publicznej, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., przez bezpodstawne uznanie, iż w przypadku podmiotów składających wniosek o udostępnienie informacji publicznej, niebędącymi osobami fizycznymi, ustawa nie wymaga badania prawidłowego umocowania do reprezentowania takiego podmiotu, a zatem, do badania, czy wniosek został złożony poprawnie. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oddalenie skargi na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. "przez uznanie, iż braki w zakresie wykazania umocowania osoby działającej w imieniu jednostki organizacyjnej nie mogłyby być uzupełnione przed wezwaniem do wykazania interesu prawnego do żądania informacji publicznej". Zaznaczyć na wstępie należy, że strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała postaci tego naruszenia tj. czy nastąpiło to poprzez błędną wykładnię, czy też poprzez niewłaściwe zastosowanie. Biorąc pod uwagę treść zarzutu oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej można jedynie się domyślać, że chodzi o błędne zastosowanie wskazanych przepisów. Przypomnieć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem bardzo odformalizowanym. Tym samym co do zasady brak było podstaw do wzywania do uzupełnienia jakichkolwiek braków formalnych wniosku. Ponadto postępowanie prowadzone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie podlega zasadniczo, tj. poza określonymi ustawowo wyjątkami, regułom określonym w k.p.a. Z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że k.p.a. ma zastosowanie jedynie do wydania decyzji odmownej lub o umorzeniu postępowania. Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana w formie czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15). Skoro na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Dopiero na tym etapie zachodzi możliwość zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., a więc wezwania wnioskodawcy o uzupełnienie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez jego uzupełnienie np. poprzez jego podpisanie, podanie danych adresowych, czy też wykazanie umocowania do reprezentowania osoby prawnej lub działania w jej imieniu. Tymczasem Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. w piśmie z dnia 21 września 2023 r. wzywając "Stowarzyszenie [...]" do usunięcia braków formalnych wniosku, w zakresie upoważnienia do reprezentowania Stowarzyszenia, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pod rygorem jego pozostawienia bez rozpoznania nie zawarł żadnej informacji o zamiarze wydania decyzji administracyjnej. Na uwzględnienie nie zasługuje także drugi z podniesionych zarzutów tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., "przez bezpodstawne uznanie, iż w przypadku podmiotów składających wniosek o udostępnienie informacji publicznej, niebędącymi osobami fizycznymi, ustawa nie wymaga badania prawidłowego umocowania do reprezentowania takiego podmiotu, a zatem, do badania, czy wniosek został złożony poprawnie". Podobnie jak w przypadku pierwszego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała postaci tego naruszenia tj. czy nastąpiło to poprzez błędną wykładnię, czy też poprzez niewłaściwe zastosowanie. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, a autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Tymczasem, ani w treści zarzutu, a przede wszystkim w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, autor skargi kasacyjnej nie wykazał błędnej wykładni wskazanych przepisów przez Sąd I instancji, ani też nie podał, jaka powinna być ich właściwa interpretacja. Tym samym można przyjąć, że chodzi o błędne zastosowanie wskazanych przepisów. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem w jej uzasadnieniu do tego, iż organ jest obowiązany do zweryfikowania, czy osoba podpisana pod wnioskiem jest prawidłowo umocowana, gdyż nie można identyfikować złożonego przez jednostkę organizacyjną wniosku, w przypadku braku wykazania umocowania, za wniosek osoby fizycznej, która się pod wnioskiem podpisała. Tym samym, wobec braków formalnych wniosku, kwestionuje jego kwalifikację jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który pochodzi od podmiotu uprawnionego. W tym miejscu przypomnieć należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie przyjętego przez WSA w Poznaniu stanu faktycznego. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI