III OSK 4804/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu nakazującą szkole zaprzestanie przetwarzania danych biometrycznych uczniów (odcisków palców) w celu weryfikacji opłat za posiłki w stołówce oraz nałożenie kary pieniężnej. Organ uznał, że przetwarzanie danych biometrycznych bez spełnienia przesłanek z art. 9 RODO jest niedopuszczalne, a zgoda rodziców nie legalizuje takiego przetwarzania. WSA uznał, że zgoda rodziców jest wystarczającą podstawą prawną i zasada minimalizacji danych nie została naruszona. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgoda rodziców, wyrażona dobrowolnie, świadomie i jednoznacznie, stanowi podstawę legalizującą przetwarzanie danych biometrycznych, a organ nadzorczy nie może podważać tej zgody, jeśli spełnia ona wymogi RODO. NSA stwierdził, że zasada minimalizacji danych nie została naruszona, ponieważ cel, zakres, sposób i czas przetwarzania danych zostały uzgodnione przez strony (szkołę i rodziców). Sąd wyjaśnił, że dane biometryczne były zapisywane jedynie w pamięci urządzenia identyfikującego, a nie w systemie komputerowym szkoły, co dodatkowo ograniczało przetwarzanie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za zgodny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności przetwarzania danych biometrycznych na podstawie zgody rodziców oraz interpretacja zasady minimalizacji danych w kontekście zgody.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania danych biometrycznych w szkole i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów danych i celów przetwarzania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przetwarzanie danych biometrycznych uczniów (odcisków palców) przez szkołę w celu weryfikacji opłat za posiłki w stołówce, na podstawie zgody rodziców, jest zgodne z RODO, w szczególności z zasadą minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 lit. c RODO) i wymogami dotyczącymi przetwarzania szczególnych kategorii danych (art. 9 RODO)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przetwarzanie danych biometrycznych uczniów na podstawie wyraźnej zgody rodziców w celu weryfikacji opłat za posiłki jest zgodne z RODO, a zasada minimalizacji danych nie została naruszona, ponieważ cel i zakres przetwarzania zostały uzgodnione przez strony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zgoda rodziców, wyrażona dobrowolnie, świadomie i jednoznacznie, stanowi wystarczającą podstawę prawną do przetwarzania danych biometrycznych uczniów. Sąd podkreślił, że organ nadzorczy nie może podważać takiej zgody, jeśli spełnia ona wymogi RODO. Zasada minimalizacji danych nie została naruszona, ponieważ cel i zakres przetwarzania zostały uzgodnione przez strony, a dane były przetwarzane w sposób ograniczony (tylko w urządzeniu identyfikującym).
Czy organ nadzorczy (Prezes UODO) ma kompetencję do podważenia prawidłowo wyrażonej zgody na przetwarzanie danych osobowych poprzez wykazanie, że dla osiągnięcia wskazanego celu przetwarzania wystarczające jest podjęcie innych działań, ingerujących w dane osobowe w mniejszym stopniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgoda na przetwarzanie danych osobowych jest wyrażona zgodnie z wymogami RODO, organ nadzoru nie może kwestionować przyjętego przez strony celu przetwarzania, zakresu i ilości przetwarzanych danych, sposobu ich przetwarzania oraz okresu ich przetwarzania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zgoda osoby, której dane dotyczą, wyrażona zgodnie z RODO, wyznacza ramy dopuszczalnego działania administratora danych i nie narusza zasady minimalizacji danych. Organ nadzoru może jedynie weryfikować, czy zgoda posiada wymagane przymioty (świadomość, dobrowolność, konkretność, jednoznaczność).
Czy zasady korzystania ze stołówki szkolnej, które przyznawały pierwszeństwo uczniom z identyfikacją biometryczną, świadczyły o braku dobrowolności zgody rodziców na przetwarzanie danych biometrycznych ich dzieci?
Odpowiedź sądu
Nie, zasady te nie świadczyły o braku dobrowolności zgody, ponieważ odmowa wyrażenia zgody nie skutkowała niewydaniem posiłku, a jedynie wydłużeniem czasu weryfikacji, a ponadto szkoła wyjaśniła, że pierwszeństwo było jedynie w okresie wdrożeniowym i zostało wyeliminowane.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo błędnego uzasadnienia WSA w tym zakresie, wyrok jest prawidłowy. Sąd stwierdził, że odmowa zgody nie blokowała dostępu do posiłków, a ewentualne pierwszeństwo było tymczasowe i zostało wyeliminowane przez regulaminy.
Przepisy (20)
Główne
RODO art. 5 § ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Zasada minimalizacji danych - dane muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane.
RODO art. 9 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Zakaz przetwarzania szczególnych kategorii danych osobowych, w tym danych biometrycznych.
RODO art. 9 § ust. 2 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Wyjątek od zakazu przetwarzania danych biometrycznych - wyraźna zgoda osoby, której dane dotyczą.
Pomocnicze
RODO art. 4 § pkt 11
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Definicja zgody osoby, której dane dotyczą.
RODO art. 5 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Zasady przetwarzania danych osobowych.
RODO art. 6 § ust. 1 lit. a-f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Warunki legalności przetwarzania danych osobowych.
RODO art. 58 § ust. 2 lit. f, g, i
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Uprawnienia organu nadzorczego, w tym nakazanie usunięcia danych, zaprzestania zbierania danych i nałożenie kary pieniężnej.
RODO art. 83 § ust. 2 i 3, ust. 5 lit. a, ust. 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Administracyjne kary pieniężne.
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.
Podstawa wydawania decyzji administracyjnych.
u.o.d.o. art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r.
Podstawy przetwarzania danych osobowych.
u.o.d.o. art. 60
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r.
u.o.d.o. art. 102
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Konstytucja RP art. 7
Zasada praworządności.
Ustawa Prawo oświatowe art. 106
Możliwość organizacji stołówki szkolnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgoda rodziców na przetwarzanie danych biometrycznych uczniów jest wystarczającą podstawą prawną do ich przetwarzania zgodnie z RODO. • Zasada minimalizacji danych nie została naruszona, ponieważ cel i zakres przetwarzania zostały uzgodnione przez strony (szkołę i rodziców). • Organ nadzorczy nie ma kompetencji do podważania prawidłowo wyrażonej zgody na przetwarzanie danych osobowych.
Odrzucone argumenty
Przetwarzanie danych biometrycznych uczniów przez szkołę naruszało zasadę minimalizacji danych (art. 5 ust. 1 lit. c RODO). • Przetwarzanie danych biometrycznych uczniów przez szkołę naruszało zakaz przetwarzania szczególnych kategorii danych (art. 9 ust. 1 RODO), ponieważ zgoda rodziców nie była wystarczającą przesłanką legalizującą. • Zgoda rodziców na przetwarzanie danych biometrycznych była wyrażona pod przymusem ze względu na zasady korzystania ze stołówki.
Godne uwagi sformułowania
zgoda osoby, której dane dotyczą, stanowi podstawę legalizującą przetwarzanie danych biometrycznych • organ nadzorczy nie może kwestionować przyjętego przez strony celu przetwarzania, zakresu i ilości przetwarzanych danych, sposobu ich przetwarzania oraz okresu ich przetwarzania, jeżeli zgoda została wyrażona zgodnie z rygorami RODO • zasada minimalizacji danych 'wypełnia' zgoda osoby, której dane osobowe będą przetwarzane
Skład orzekający
Maciej Kobak
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności przetwarzania danych biometrycznych na podstawie zgody rodziców oraz interpretacja zasady minimalizacji danych w kontekście zgody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przetwarzania danych biometrycznych w szkole i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów danych i celów przetwarzania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony danych osobowych dzieci w szkołach i interpretacji przepisów RODO w praktyce, co jest istotne dla wielu rodziców i placówek edukacyjnych.
“Czy szkoła może skanować odciski palców Twojego dziecka? NSA wyjaśnia, kiedy zgoda rodziców wystarczy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.