III OSK 4768/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą udostępnienia procedury badawczej, uznając ją za dokument wewnętrzny, a nie informację publiczną.
Wnioskodawca domagał się udostępnienia procedury badawczej dotyczącej oceny hazardowego charakteru urządzeń elektronicznych. Organ uznał dokument za wewnętrzny i niepodlegający udostępnieniu. Sąd pierwszej instancji podzielił to stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że procedura badawcza ma charakter organizacyjny i wewnętrzny, służąc usprawnieniu pracy laboratorium, a nie przesądzając o kierunku działania organu.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie dokumentu "Procedura Badawcza wyd. 1 z dnia 11.01.2019 r.", stanowiącego metodykę badań w celu potwierdzenia bądź wykluczenia hazardowego charakteru urządzeń elektronicznych. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni odmówił udostępnienia informacji, uznając procedurę za dokument wewnętrzny, służący jedynie usprawnieniu pracy Działu Laboratorium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na bezczynność organu, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, która zarzucała naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji poprzez błędną wykładnię i uznanie procedury za niebędącą informacją publiczną. Sąd kasacyjny oddalił skargę, stwierdzając, że procedura ma charakter organizacyjny i wewnętrzny, nie przesądza o kierunku działania organu i nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu ustawy. Sąd podkreślił również błędy formalne w konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej, w tym zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez ich niezastosowanie oraz nieprecyzyjne wskazanie podstaw prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dokument o charakterze organizacyjnym, wewnętrznym, pomocniczym i roboczym, służący usprawnieniu pracy komórki organizacyjnej i nieprzesądzający o kierunku działania organu, nie stanowi informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że procedura badawcza służy jedynie porządkowaniu pracy laboratorium i ujednolicaniu wyników badań, nie będąc dokumentem urzędowym ani nie przesądzając o władczej ocenie charakteru urządzenia. W związku z tym nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definicja informacji publicznej i zakres ustawy.
u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 4 lit. a
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowią dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.
Konstytucja art. 61 § ust. 1, 2 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konsekwencje uwzględnienia skargi na bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura badawcza ma charakter wewnętrzny i organizacyjny, nie stanowi informacji publicznej. Zarzuty skargi kasacyjnej są wadliwie sformułowane i nie spełniają wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Procedura badawcza stanowi informację publiczną, ponieważ zawiera informacje w zakresie zadań wykonywanych przez władzę publiczną.
Godne uwagi sformułowania
Procedura ta porządkuje jedynie pracę Działu Laboratorium, wprowadzając wzór arkusza badań [...] i ma wyłącznie charakter organizacyjny, wewnętrzny, pomocniczy i roboczy. Dokument ten wprawdzie służy realizacji ww. zadania publicznego, ale nie przesądza o kierunku działania organu w tej kwestii. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście dokumentów wewnętrznych organów administracji, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju dokumentu (procedury badawczej) i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów dokumentów wewnętrznych. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są ogólne dla postępowań przed NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, ale rozstrzygnięcie opiera się w dużej mierze na formalnych błędach skargi kasacyjnej, co czyni je mniej interesującym z perspektywy merytorycznej analizy prawa dostępu do informacji.
“Czy wewnętrzna procedura badawcza urzędu to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 4768/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Olga Żurawska - Matusiak Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Gd 92/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-12-09 Skarżony organ Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt: II SAB/Gd 92/20 w sprawie ze skargi W.Z. na bezczynność Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W.Z. na rzecz Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt: II SAB/Gd 92/20 oddalił skargę W.Z. na bezczynność Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. W.Z. złożył wniosek o udostępnienie przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni Dział Laboratorium informacji publicznej w zakresie treści dokumentu "Procedura Badawcza [..] wyd. 1 z dnia 11.01.2019 r.", stanowiącego metodykę do przeprowadzania badań w celu potwierdzenia bądź wykluczenia hazardowego charakteru urządzeń elektronicznych. Pismem z dnia 7 lipca 2020 r. organ poinformował, że w jego ocenie żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyjaśniając, że procedura badawcza została sporządzona na wyłączny użytek Działu Laboratorium Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni i ma charakter dokumentu wewnętrznego. Procedura ta porządkuje jedynie pracę Działu Laboratorium, wprowadzając wzór arkusza badań charakteru gier rozgrywanych na automatach/urządzeniach do gier, zatem ma wyłącznie charakter organizacyjny, wewnętrzny, pomocniczy i roboczy, służący usprawnieniu wewnętrznej pracy tej komórki organizacyjnej urzędu (celem zapewnienia, aby badania wykonywane przez tę samą osobę w różnym czasie, jak i aby badania wykonywane przez różne osoby były oparte na jednakowym schemacie i były powtarzalne). Pismem z dnia 30 lipca 2020 r., skierowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, wnioskodawca wniósł ponaglenie na bezczynność organu. W odpowiedzi z 28 sierpnia 2020 r. poinformowano wnioskodawcę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje instytucji ponaglenia, więc nie było możliwe uczynienie przedmiotem merytorycznego rozpoznania zarzutów przedstawionych w treści pisma z 30 lipca 2020 r. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, domagając się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od dnia uwzględnienia skargi oraz zobowiązania organu do podjęcia środków zapobiegających bezczynności w przyszłości. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśniając na wstępie pojęcie bezczynności organu w udostępnianiu informacji publicznej oraz stwierdzając, że organ, do którego skierowano wniosek jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, uznał, że żądany dokument ma charakter dokumentu wewnętrznego, co powodowało uznanie skargi za niezasadną. Sąd podzielił stanowisko organu, że procedura porządkuje jedynie pracę Działu Laboratorium, wprowadzając wzór arkusza badań charakteru gier rozgrywanych na automatach/urządzeniach do gier [...] i ma wyłącznie charakter organizacyjny, wewnętrzny, pomocniczy i roboczy, służący usprawnieniu wewnętrznej pracy tej komórki organizacyjnej urzędu. Dokument ten wprawdzie służy realizacji ww. zadania publicznego, ale nie przesądza o kierunku działania organu w tej kwestii. Jest jedynie elementem analizy, jaką organ przeprowadza w związku z kwalifikacją bądź dyskwalifikacją hazardowego charakteru danego urządzenia, służąc w szczególności utrwaleniu i ujednoliceniu wyników badań w tym kierunku, a nie przesądzając o ich ostatecznym kształcie (treści). Procedura ta nie stanowi zatem dokumentu urzędowego, który inkorporuje w swej treści władczą ocenę charakteru danego urządzenia jako automatu do gier hazardowych, lecz stanowi wewnętrzny dokument porządkujący i ujednolicający pracę podmiotu dokonującego takiej kwalifikacji. Organ prawidłowo zatem poinformował skarżącego, w ustawowym terminie, o tym, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł W.Z. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o przeprowadzenie rozprawy, uchylenie wyroku i stwierdzenie bezczynności organu ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zarzucając: 1) naruszenie art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że dokument "Procedura badawcza [..] wyd. 1 z dnia 11.01.2019 roku" nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy treść tego dokumentu zawiera informacje w zakresie zadań wykonywanych przez władze publiczną, zatem sklasyfikować go należy jako informację publiczną, co obliguje konieczność jego udostępnienia na stosowny wniosek; 2) w konsekwencji powyższego naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia takich danych, które są informacją publiczną, a zatem istniał ustawowy obowiązek ich ujawnienia, a brak dokonania tego skutkuje zaistnieniem stanu bezczynności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie podkreślił, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Prawo do udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów nie zostało ograniczone wyłącznie do dokumentów urzędowych. W art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej sformułowanie "w tym" również nie oznacza, iż jedynie te dane publiczne, które posiadają przymiot dokumentu urzędowego (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) podlegają ujawnieniu. Oznacza to, że wszystkie dane publiczne bez względu na treść, formę i rangę podlegają ujawnieniu, a w konsekwencji również dokumenty urzędowe. Zdaniem skarżącego kasacyjnie żądany dokument stanowi podstawę wielu sprawozdań z badań urządzeń do gier przeprowadzanych w Dziale Laboratorium Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, co wyklucza przyjęcie, że stanowi on dokument wewnętrzny. Nawet jednak przyjmując taką tezę, skarżący kasacyjnie stwierdził, że wewnętrzny charakter dokumentu nie oznacza automatycznie, że jest on wyłączony z zakresu obowiązku jego udostępnienia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, wnosząc o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania podkreślił, że porządkowanie z własnej inicjatywy dla celów powtarzalności pracy Laboratorium nie jest realizacją jakichkolwiek obowiązków ustawowych nałożonych na organ związanych z realizacją wykonywanej przez niego władzy publicznej, zaś skarżący kasacyjnie nie podważył leżących u podstaw zaskarżonego wyroku ustaleń, iż żądana informacja jest dokumentem wewnętrznym, gdyż nie przesądza o kierunkach działania organu i nie jest w związku z tym wiążącym wyrazem stanowiska organu. Nadto skarżący kasacyjnie, mimo stwierdzenia, iż podnosi zarzut prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, dąży w istocie do podważenia ustaleń faktycznych, podnosząc, że "Organ - a w ślad za nim Sąd I instancji - bezzasadnie próbowały zepchnąć owy dokument do najniższej rangi, traktując go na równi z zapiskami czy notatkami". Końcowo organ stwierdził, że skoro opinie biegłych w sprawach indywidualnych nie stanowią z reguły informacji publicznej, to tym bardziej charakteru informacji publicznej nie można przypisać dokumentowi, który jedynie służy "ustandardowieniu" wydania takiej opinii. Zarządzeniem z dnia 10 października 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) skierowała sprawę na posiedzenie niejawne. O możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia strony zostały poinformowane pismami z dnia 14 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Strony w niniejszej sprawie zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113). Zaznaczyć przy tym trzeba, że warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zarzut naruszenia przepisu postępowania dotyczył naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ dopuścił się bezczynności. Zarzut ten nie mógł być skuteczny. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w niezasadnym oddaleniu skargi, a zatem w istocie zarzuca niezastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. "w sytuacji, gdy organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia takich danych, które są informacją publiczną, a zatem istniał ustawowy obowiązek ich ujawnienia, a brak dokonania tego skutkuje zaistnieniem stanu bezczynności". W odniesieniu do tak skonstruowanego zarzutu należy zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie stosował art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako zarzutu naruszenia przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15). Wprawdzie nie dyskwalifikowałoby zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu, o ile strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazałaby przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Tego jednak wymogu nie spełnia omawiany zarzut skargi kasacyjnej, skoro strona skarżąca kasacyjnie nie powołuje art. 151 p.p.s.a. Ponadto należy zwrócić uwagę, że strona skarżąca kasacyjnie powołuje w treści omawianego zarzutu przepis, które my charakter wynikowy i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepis art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym "W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części" ma charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak np. 149 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147, czy art. 145 § 1 p.p.s.a. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego rodzaju przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, to nie można Sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1499/10; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., I OSK 1084/14). Naruszenie wymienionych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). W skardze kasacyjnej niezależnie od tego, że nie powołano art. 151 p.p.s.a., który był stosowany przez Sąd, a powołano art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który nie był przez Sąd stosowany, to nie powiązano zarzutu naruszenia przepisu wynikowego z jakimkolwiek innym przepisem. Nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p., w związku z art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji. Naruszenia tych przepisów strona skarżąca kasacyjnie upatruje w ich błędnej wykładni a w konsekwencji w wadliwym przyjęciu, że dokument "Procedura badawcza [..] wyd. 1 z dnia 11.01.2019 roku" nie stanowi informacji publicznej, podczas gdy treść tego dokumentu zawiera – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie - informacje w zakresie zadań wykonywanych przez władze publiczną, zatem sklasyfikować go należy jako informację publiczną, co obliguje konieczność jego udostępnienia na stosowny wniosek. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że wskazywany w treści tego zarzutu art. 1 u.d.i.p. składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych, tj. dwóch ustępów, z których każdy zawiera odrębne unormowania. Pierwszy z nich zawiera ustawową definicję informacji publicznej i określa u.d.i.p. jako akt normatywny regulujący zasady i tryb dostępu do informacji publicznej, natomiast ustęp drugi wskazuje, że przepisy u.d.i.p. nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przypomnieć zatem należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117; wyrok NSA z dnia 19 października 2022 r., I OSK 1407/19; wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r., III OSK 5368/21; wyrok NSA z dnia 8 września 2022 r., II GSK 713/19). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). W realiach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając treść uzasadnienia skargi kasacyjnej stwierdził, że skarżący kasacyjnie w istocie odnosi się do treści przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., co pozwalało na odniesienie się do zarzutu w tym zakresie. Nieprecyzyjnie powołano także przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a p.p.s.a. Również bowiem ten przepis zawiera mniejsze jednostki redakcyjne (podzielony jest na 3 tirety odnoszące się do wskazanych w nich dokumentów urzędowych). Mając jednak na uwadze treść art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a p.p.s.a., który wskazuje ogólnie, że informację publiczną stanowią dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, "w szczególności" (...), Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy przyjąć, że strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w istocie wykładnię ustawowego określenia "treści i postaci dokumentu urzędowego", jakim w ocenie skarżącego kasacyjnie jest wymieniana Procedura, a więc uznaje, że doszło do błędnego zastosowania powyższego przepisu w następstwie jego wadliwej wykładni. Wyjaśnieniem powołanego zarzutu naruszenia art. 1 (ust. 1) w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji skarżący kasacyjnie uczynił stwierdzenie w odniesieniu do dokumentu Procedury, że "treść tego dokumentu zawiera informacje w zakresie zadań wykonywanych przez władze publiczną, zatem sklasyfikować go należy jako informację publiczną". Uzasadnienie zarzutu odnosi się zatem bezpośrednio do ocen i ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, skoro odnosi się do treści wniosku złożonego w sprawie. W istocie zatem strona skarżąca kasacyjnie zarzuca niewłaściwą ocenę treści złożonego w sprawie wniosku w konsekwencji wadliwej wykładni powołanych przepisów, których rozumienia przyjętego przez Sąd I instancji jednak nie zakwestionowano w treści omawianego zarzutu. Oznacza to, że omawiany zarzut dotyczy elementu stanu faktycznego, jakim jest treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej i ma służyć zakwestionowaniu prawidłowości kwalifikacji i oceny przez Sąd I instancji treści wniosku z punktu widzenia jej podpadania pod zakres pojęcia informacji publicznej. W związku z taką konstrukcją zarzutu należy przypomnieć, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie w konsekwencji wadliwej wykładni należy ocenić jako co najmniej przedwczesny, a przez to nieskuteczny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), a wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej i podlegający ocenie w tym postępowaniu wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, co skutkowało jej oddaleniem w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI