III OSK 4721/21

III OSK 4721/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1239/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-08
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1481
art. 90n ust 2-4, 90f
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tj
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1239/20 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1239/20 oddalił skargę Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia 2 września 2019 r. nr XIV/95/2019 w przedmiocie uchwalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...].
Wojewoda Mazowiecki domagał się orzeczenia nieważności w części § 8 ust. 1 oraz § 9 ust. 2 załącznika do uchwały nr XIV/95/2019.
Odnośnie § 8 ust. 1 załącznika do uchwały organ nadzoru podniósł, że Rada Miejska [...] dokonała nieuprawnionej modyfikacji przepisu art. 90n ust. 2 i 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r., poz. 1481) w zakresie ustalenia kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy materialnej, a jednocześnie posłużyła się regulacjami w sposób niespójny wewnętrznie, tj. w ramach tego samego aktu prawnego (§ 9 ust. 1 regulaminu).
Uzasadniając natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności § 9 ust. 2 regulaminu oraz jego załącznika, tj. wzoru wniosku o przyznanie pomocy materialnej Wojewoda stwierdził, że brak jest delegacji dla Rady do określenia wzoru wniosku o przyznanie pomocy materialnej oraz, że żaden przepis prawa nie przyznaje Radzie Miejskiej kompetencji do ustalenia wzoru wniosku o przyznanie pomocy, natomiast faktyczne posługiwanie się wzorami wniosków może służyć wyłącznie ułatwieniu złożeniu poprawnego wniosku. Zamieszczony w uchwale wzór wniosku może spełniać rolę pomocniczą bądź informacyjną z wykluczeniem roli obowiązującej.
Nie podzielając stanowiska organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził - w odniesieniu do zarzutu dotyczącego § 8 ust. 1 załącznika do uchwały – że nie można mu przypisać naruszenia prawa, w szczególności istotnego naruszenia art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty. Sąd I instancji wyjaśnił, że z zestawienia § 8 ust. 1 i § 9 ust. 1 regulaminu wynika, że określając podmioty legitymowane do złożenia wniosku o pomoc w § 8 ust. 1 posłużono się ogólnym, zbiorczym określeniem "strony", natomiast w § 9 ust. 1 pkt a i b niejako wyjaśniono to pojęcie, wskazując "imiennie" podmioty uprawnione do złożenia wniosku. Oba te postanowienia traktowane łącznie są zgodne z art. 90n ust. 2 i 3 ustawy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego § 9 ust. 2 regulaminu i przekroczeniu kompetencji polegającego na określeniu wzoru wniosku o przyznanie pomocy materialnej i zakresu żądanych w nim informacji, w ocenie Sądu, sposób i tryb udzielania pomocy o którym mowa w art. 90f ustawy o systemie oświaty, to procedura postępowania zmierzającego do osiągnięcia określonego celu – przyznania świadczeń materialnych. Ten tryb, sposób albo procedura postępowania może regulować zarówno określone czynności jak i rozwiązania organizacyjne w ramach których czynności te są podejmowane. Sąd Wojewódzki podkreślił, że przepis art. 90f ustawy o systemie oświaty zawiera jedynie przykładowe określenie elementów treści regulaminu udzielania stypendium szkolnego i zasiłku i nie ma prawnych przeszkód wprowadzenia wzoru wniosku o udzielenie pomocy, jeżeli tylko wniosek służy temu celowi. Zdaniem Sądu, nie ma również istotnych powodów do zakwestionowania elementów treści wzoru wniosku. Decydent w sprawie przyznania pomocy powinien dysponować informacjami i danymi niezbędnymi i zarazem pozwalającymi na rzetelną ocenę zasadności wniosku. Według Sądu Wojewódzkiego, informacje objęte treścią wzoru wniosku służą tym celom, są odpowiednie dla oceny sytuacji materialnej ucznia, o której nie decyduje jego osobista sytuacja materialna lecz sytuacja osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym determinowana ich wiekiem, statusem zawodowym i zarobkowym. Wymagane we wniosku informacje dotyczące członków rodziny wnioskodawcy (stopień pokrewieństwa, data urodzenia, miejsce pracy, czy nauki) pozwolą na zweryfikowanie, czy dany uczeń spełnia przesłanki do przyznania pomocy.
Nie zgadzając się z wyrokiem Sądu I instancji Wojewoda Mazowiecki wywiódł skargę kasacyjną zarzucając mu naruszenie:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisów prawa materialnego:
a) art. 90f i art. 90n ust. 4 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. UE.L. z 2016 r. 119.1) przez błędną wykładnię tych przepisów a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że dane objęte treścią wzoru wniosku służą rzetelnej ocenie zasadności wniosku i są odpowiednie dla oceny sytuacji materialnej ucznia oraz na uznaniu, że wymagane we wniosku dane dotyczące członków rodziny wnioskodawcy (stopień pokrewieństwa, data urodzenia, miejsce pracy, czy nauki) pozwolą na zweryfikowanie, czy dany uczeń spełnia przesłanki przyznania pomocy materialnej dla uczniów;
b) art. 90n ust. 2, 3 i 4 ustawy o systemie oświaty przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że zarówno § 8 ust. 1 i § 9 ust. 2 załącznika do uchwały są zgodne z art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty w ten sposób, że: w ocenie Sądu I instancji w § 8 ust. 1 regulaminu posłużono się ogólnym zbiorczym określeniem "strony"; nie ma prawnych przeszkód wprowadzenia do trybu udzielania stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego wzoru wniosku o udzielenie pomocy oraz, że tylko wniosek służy celom tego rodzaju pomocy przy braku uwzględnienia formy fakultatywnej przyznania pomocy materialnej o charakterze socjalnym, o której mowa w art. 90n ust. 3 ustawy o systemie oświaty;
c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 90f i art. 90n ust. 2, 3 ustawy o systemie oświaty oraz art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. UE.L. z 2016 r. 119.1) przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na równoczesnym oddaleniu skargi i uznaniu, że tylko wniosek służy celom pomocy w postaci stypendium szkolnego, czy zasiłku szkolnego uzależniając przyznanie tej pomocy od formy wniosku narzuconej przez Radę Miejską;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia:
a) art. 3 § 1 i 2 pkt 5, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 131) oraz art. 151 p.p.s.a. i art. 90f ustawy o systemie oświaty przez dokonanie wadliwej kontroli uchwały, polegające na braku w wyroku analizy konkretnych zarzutów postawionych wobec uchwały, w tym nieprzedstawienie własnej argumentacji prawnej wobec argumentów skarżącego;
b) art. 3 § 1 i 2 pkt 5, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. przez dokonanie wadliwej kontroli uchwały, polegające na sporządzeniu wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia wyroku przez jednoczesne uznanie przez Sąd I instancji, że z jednej strony dane podane we wniosku o przyznanie pomocy materialnej dotyczące członków rodziny wnioskodawcy (stopnia pokrewieństwa, daty urodzenia, miejsca pracy, nauki) są danymi niezbędnymi i zarazem pozwalającymi na rzetelną ocenę wniosku, z drugiej zaś strony uznanie, że podanie tych danych we wniosku ma jedynie ułatwić udzielenie pomocy materialnej; przez uznanie, że dopiero łączne czytanie § 8 ust. 1 i § 9 ust. 1 regulaminu nie narusza prawa, uznając tym samym, że czytanie § 8 ust. 1 bez korelacji z § 9 ust. 1 regulaminu narusza ustawę prawo o oświacie oraz przez błędne uznanie pojęć strony i wnioskodawcy, o których mowa w § 8 ust. 1 i § 9 ust. 1 regulaminu za pojęcia tożsame;
c) art. 3 § 1 i 2 pkt 5, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. przez dokonanie wadliwej kontroli uchwały polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku sprzecznego z sentencją przez jednoczesne uznanie, że Sąd I instancji nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały przy jednoczesnym uznaniu, że wzór wniosku zamieszczony w uchwale może spełniać rolę pomocniczą, zgadzając się tym samym ze stanowiskiem organu nadzoru zawartym w skardze do WSA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do oddalenia przez WSA skargi.
Wobec powyższego skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej określanej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował zatem zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Oceniając w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania wyjaśnić należy, że podany w podstawie kasacyjnej art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym i stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Naruszenie ww. przepisu ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11).
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Nie budzi wątpliwości, że podjęta w niniejszej sprawie uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a zawarty w niej regulamin jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Naruszenie tego przepisu miałoby miejsce wówczas, gdyby Sąd I instancji odmówił przeprowadzenia kontroli objętego skargą aktu prawa miejscowego. Taka sytuacja w tej sprawie nie zaistniała.
Nie może też podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa jedynie co ma zawierać uzasadnienie wyroku sądu. Może być on naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozbawione jest przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto, naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a., ale jest wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie nie może skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.
Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a., a zrozumienie stanowiska Sądu I instancji i przedstawionej argumentacji nie rodzi po stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego trudności, nie ograniczając tym samym możliwości kontroli instancyjnej. Nie ma również formalnej sprzeczności w pomiędzy sentencją a uzasadnieniem zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji dokonał wykładni kwestionowanych zapisów odnosząc się do przepisów ustawy o systemie oświaty i wyjaśnił dlaczego uważa je za odpowiadające prawu.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. Przepisy te mają charakter ustrojowy określając w sposób ogólny kompetencję sądów administracyjnych i kryterium legalności jako wyznacznik wykonywanej kontroli działalności organów administracji publicznej. Jednakże to, czy ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w danej sprawie była prawidłowa nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, gdy sąd dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 13 października 2015 r. sygn. akt II OSK 312/15). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Sąd I instancji w ramach określonych ustawowo kompetencji rozpoznał skargę na uchwałę Rady Miejskiej [...] pod kątem zgodności z prawem, przyjmując jako wzorzec kontroli w szczególności przepisy ustawy o systemie oświaty przyjęte za podstawę jej uchwalenia.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia zaskarżonym wyrokiem norm prawa materialnego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło do naruszenia art. 90n ust. 2, 3 i 4 ustawy o systemie oświaty przez akceptację przez Sąd Wojewódzki możliwości posłużenia się w § 8 ust. 1 regulaminu określeniem "strony". W kwestionowanym przepisie § 8 ust. 1 postanowiono, że "Świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznaje Burmistrz [...] w drodze decyzji administracyjnej, na żądanie strony lub z urzędu". W § 9 ust. 1 regulaminu wskazano, że "Świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznawane są na:
a) wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia;
b) wniosek odpowiednio dyrektora szkoły, kolegium pracowników służb społecznych lub ośrodka;
c) z urzędu".
Trafnie wywodzi skarżący kasacyjnie, że w art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty uregulowany już został krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Zgodnie z art. 90n ust. 2 tej ustawy, "Świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym są przyznawane na wniosek: rodziców albo pełnoletniego ucznia; bądź odpowiednio dyrektora szkoły, kolegium pracowników służb społecznych lub ośrodka, o którym mowa w art. 90b ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W myśl art. 90n ust. 3 ww. ustawy, "Świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym mogą być również przyznawane z urzędu".
O ile dyskusyjność może budzić celowość wskazywania przez prawodawcę lokalnego podmiotów uprawnionych do inicjowania postępowania w sprawie przyznania świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym, wobec uregulowania tej materii przez art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty, to istotna pozostaje ocena doniosłości prawnej zawarcia analizowanych postanowień w regulaminie.
Okoliczność, że w regulaminie zamieszczony został przepis § 9 ust. 1 o znaczeniowo tożsamej treści co przepis art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty, nie stanowi o niedozwolonym wkroczeniu w materię ustawową lub istotnym przekroczeniu upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego. Powtórzenie w treści regulaminu przepisu ustawowego, o ile nie niesie ono ze sobą jego modyfikacji, może być niekiedy pomocne dla jego odbiorców, dla których regulamin może stanowić podstawowe źródło informacji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis § 8 ust. 1 regulaminu, w którym przy określeniu podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku posłużono się pojęciem zbiorczym "strony" nie stanowi regulacji niespójnej wewnętrznie z § 9 ust. 1 regulaminu. Przede wszystkim nie stanowi takiej modyfikacji treści art. 90n ust. 2 ustawy o systemie oświaty, którą należałoby uznać za istotnie naruszającą prawo. Podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że odczytywane łączne § 8 ust. 1 i § 9 ust. 1 regulaminu, nie stoją w kolizji z treścią normatywną art. 90n ust. 2 i 3 ww. ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego akceptacji przez Sąd Wojewódzki możliwości uregulowania przez Radę Miejską wzoru wniosku o przyznanie pomocy, zasadnym jest przypomnienie, że podstawę prawną podjęcia spornej uchwały stanowił art. 90f ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym "Rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności:
1) sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowo w ort. 90d ust. 1;
2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów
zamieszkałych na terenie gminy;
3) tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego;
4) tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego."
W myśl art. 90n ust. 4 ww. ustawy, "Wniosek o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym zawiera w szczególności:
1) imię i nazwisko ucznia i jego rodziców;
2) miejsce zamieszkania ucznia;
3) dane uzasadniające przyznanie świadczenia pomocy materialnej, w tym zaświadczenie albo oświadczenie o wysokości dochodów, z zastrzeżeniem ust. 5;
4) pożądaną formę świadczenia pomocy materialnej inną niż forma pieniężna."
W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, § 9 ust. 2 regulaminu wprowadzający wzór wniosku o udzielenie pomocy materialnej wykracza poza normę kompetencyjną przywołanych przepisów poprzez żądanie danych wskazanych we wzorze wniosku oraz uzależniając jego rozpoznanie od złożenia go na formularzu. Zarzut ten dotyczy w istocie dwóch kwestii: zakresu informacji żądanych w złożonym wniosku oraz konieczności jego złożenia na wzorze stanowiącym załącznik do regulaminu.
Z treści przytoczonych regulacji wynika, że w określonej przepisami sferze, ustawodawca przeniósł na rzecz organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego, uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, regulaminu udzielania uczniom pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Zakres przedmiotowy postanowień regulaminu nie został przez ustawodawcę określony w sposób zamknięty, o czym świadczy użycie w tym kontekście zwrotu "w szczególności". Ustawodawca przekazując prawodawcy lokalnemu prawo do uregulowania określonej materii pozostawił mu pewien margines swobody, aby ten mógł osiągnąć zamierzony cel.
Każda pomoc socjalna wiąże się z koniecznością wykazania swojej sytuacji materialnej (w przypadku ucznia jego rodziny), a delegacja do określenia trybu i sposobu przyznania stypendium szkolnego i zasiłku szkolnego, w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, umożliwia radzie opracowanie wzoru formularza ułatwiającego wystąpienie o pomoc i rozpoznanie złożonych w tym zakresie wniosków. Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, że opracowanie wzoru formularza wniosku mieści się w granicach przyznanych radzie ustawą kompetencji.
Niewątpliwie wzór wniosku może być przydatny dla podmiotu go składającego. Wskazuje w sposób czytelny niezbędne informacje, jakie wnioskodawca winien podać organowi, niwelując ryzyko ich pominięcia. Prawidłowo wypełniony wniosek ułatwia jego merytoryczną ocenę i przyczynia się do sprawności rozpatrzenia sprawy.
Kwestionowany przez skarżący kasacyjnie organ przepis § 9 ust. 2 regulaminu nie wyklucza możliwości rozpoznania wniosków złożonych w innej postaci, a przede wszystkim nie wiąże z tym faktem żadnych konsekwencji prawnych.
Zauważyć należy, że przewidziany w § 9 ust. 6 skutek w postaci pozostawienia wniosku o przyznanie stypendium bez rozpatrzenia nie został automatycznie powiązany z brakiem złożenia go na odpowiednim formularzu, ale z faktem nieuzupełnienia braków wniosku pomimo wezwania.
Podsumowując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach trybu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym, mieści się wprowadzenie przez organ stanowiący wzoru wniosku.
W art. 90n ust. 4 ustawy o systemie oświaty, wskazując na informacje, które ma zawierać wniosek o przyznanie świadczenia, ustawodawca posłużył się sformułowaniem "w szczególności". Oznacza to, że wymienione w czterech punktach art. 90n ust. 4 elementy wniosku nie mają charakteru enumeratywnego. Ustawodawca wymienił jedynie obligatoryjne komponenty formalne wniosku pozostawiając przestrzeń na ustanowienie dodatkowych jego elementów, do samodzielnego określenia przez prawodawcę lokalnego.
Zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie organ, że żądanie przedstawienia przez organ dodatkowych informacji, poza wymienionymi w art. 90n ust. 4 ustawy, musi być uzasadnione celem ich pozyskania w kontekście przesłanek uzasadniających przyznanie poszczególnych świadczeń.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych - Dz. Urz. UE. L 119 z 4 maja 2016 r.), dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"). Według art. 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy (...) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (lit. c); (...) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi (lit. e).
Podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że objęte treścią wzoru wniosku informacje są uzasadnione koniecznością rzetelnej oceny wniosku o przyznanie pomocy materialnej. Wskazanie we wniosku danych takich jak: data urodzenia członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, stopień pokrewieństwa, miejsce pracy lub nauki, pozwalają na weryfikację danych o sytuacji życiowej ucznia zamieszczonych we wniosku oraz danych posiadanych przez organ z urzędu. Informacje te w sposób niezbędny indywidualizują poszczególnych członków rodziny oraz doprecyzowują, którzy z nich są osobami nieletnimi, nieuczącymi się albo mogącymi wykonywać pracę zarobkową. Ponadto, informacje te nie mają charakteru nader szczegółowego, tj. nie dotyczą form zatrudnienia, zajmowanego stanowiska lub pełnionych funkcji.
Nie może budzić wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania.
Mając na uwadze przedstawione wnioski, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a.