Orzeczenie · 2026-01-13

III OSK 472/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-13
NSAochrona środowiskaŚredniansa
kontrolaochrona środowiskaodpadyprawo przedsiębiorcówkontrola pozaplanowakontrola interwencyjnainspekcja ochrony środowiskagospodarka odpadamipostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Kontrola pozaplanowa została wszczęta przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie upoważnienia nr 293/2022, obejmując przestrzeganie przepisów w zakresie gospodarki odpadami. Skarżąca wniosła sprzeciw, powołując się na naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców, w tym brak zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. GIOŚ utrzymał w mocy postanowienie WIOŚ, wskazując, że do kontroli pozaplanowych prowadzonych na podstawie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami nie stosuje się przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących ograniczeń kontroli. Kontrola została uznana za interwencyjną, wszczętą w związku ze zgłoszeniem Gminy B. dotyczącym podejrzenia zanieczyszczenia środowiska. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając zarzuty za nieuzasadnione. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją, stwierdzając, że kontrola miała charakter pozaplanowy interwencyjny, a przepisy Prawa przedsiębiorców dotyczące planowych kontroli nie miały zastosowania. Sąd uznał, że upoważnienie do kontroli spełniało wymogi formalne, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym doręczenia postanowienia, nie mogły odnieść skutku, gdyż nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kontroli pozaplanowych Inspekcji Ochrony Środowiska, wyłączeń stosowania Prawa przedsiębiorców oraz wymogów formalnych upoważnienia do kontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli interwencyjnej w zakresie gospodarki odpadami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kontrola pozaplanowa wszczęta przez Inspekcję Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami, na podstawie zgłoszenia podejrzenia zanieczyszczenia środowiska, podlega przepisom Prawa przedsiębiorców dotyczącym obowiązku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i ograniczenia czasu jej trwania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, do kontroli pozaplanowych prowadzonych na podstawie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami nie stosuje się przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących obowiązku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i ograniczenia jej czasu trwania.

Uzasadnienie

Kontrola została uznana za pozaplanową interwencyjną, wszczętą w związku ze zgłoszeniem podejrzenia zanieczyszczenia środowiska, co zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wyłącza stosowanie przepisów Prawa przedsiębiorców (art. 48, art. 55 ust. 1 pkt 2).

Czy upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przez Inspekcję Ochrony Środowiska spełnia wymogi formalne, w szczególności w zakresie wskazania podstawy prawnej i zakresu przedmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upoważnienie nr 293/2022 z dnia 30 marca 2022 r. spełnia wymogi formalne, zawierając wskazanie podstawy prawnej oraz zakresu przedmiotowego kontroli.

Uzasadnienie

Upoważnienie zawierało wskazanie podstawy prawnej oraz określenie zakresu przedmiotowego jako 'przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami', co jest wystarczające.

Czy doręczenie postanowienia organu administracji w formie papierowej, z pominięciem adresu do doręczeń elektronicznych, stanowi naruszenie prawa, jeśli strona mogła zapoznać się z treścią i złożyć środek zaskarżenia w terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli doręczenie w formie papierowej umożliwiło stronie zapoznanie się z treścią postanowienia i złożenie środka zaskarżenia w ustawowym terminie, nie można mówić o naruszeniu praw procesowych skutkującym koniecznością uchylenia postanowienia.

Uzasadnienie

Chociaż mogło dojść do uchybienia w sposobie doręczenia, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ pełnomocnik strony zapoznał się z treścią postanowienia i złożył skuteczne zażalenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

i.o.ś. art. 9 § ust. 1b pkt.2

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

i.o.ś. art. 9 § ust. 1c

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

i.o.ś. art. 9a § ust. 2

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Pomocnicze

u.p.p. art. 48

Ustawa Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 49 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

u.p.p. art. 55 § ust. 1 pkt.2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

k.p.a. art. 39 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kontrola pozaplanowa wszczęta na podstawie zgłoszenia podejrzenia zanieczyszczenia środowiska jest kontrolą interwencyjną, do której nie stosuje się przepisów Prawa przedsiębiorców o obowiązku zawiadomienia i ograniczeniu czasu trwania kontroli. • Upoważnienie do kontroli spełniało wymogi formalne, wskazując podstawę prawną i zakres przedmiotowy. • Doręczenie postanowienia w formie papierowej, mimo potencjalnego uchybienia, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż strona mogła skorzystać ze środków prawnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących obowiązku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. • Naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących ograniczenia czasu trwania kontroli. • Naruszenie art. 39 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie postanowienia z pominięciem adresu do doręczeń elektronicznych. • Naruszenie zasad k.p.a. (art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 124 § 1 i 2) poprzez prowadzenie kontroli bez podstawy prawnej, wadliwe uzasadnienie i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola została wszczęta w związku z interwencją – zgłoszeniem podejrzenia zaistnienia nieprawidłowości w sposobie zagospodarowania odpadów... • Przedmiotowa kontrola niewątpliwie ma zatem znamiona kontroli interwencyjnej. • Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej nawiązujące do art. 55 ust. 1 pkt 2 u.p.p. (zarzut 3) i art. 48 u.p.p. (zarzut 4) jawią się jako chybione. • Pełnomocnik strony zapoznał się z treścią postanowienia i z zachowaniem terminu złożył zażalenie.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Tadeusz Kiełkowski

sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli pozaplanowych Inspekcji Ochrony Środowiska, wyłączeń stosowania Prawa przedsiębiorców oraz wymogów formalnych upoważnienia do kontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli interwencyjnej w zakresie gospodarki odpadami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kontrolami przedsiębiorców przez organy ochrony środowiska, co jest istotne dla wielu firm. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania prawa w praktyce.

Kontrola środowiskowa bez zapowiedzi? Kiedy przedsiębiorca musi ją zaakceptować.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst