III OSK 472/23

III OSK 472/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1052/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-26
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 9 ust. 1b pkt.2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1052/22 w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 kwietnia 2022 r. nr DP.401.481.2022.ask w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1052/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") oddalił skargę M. R. (dalej "skarżąca") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 kwietnia 2022 r., nr DP.401.481.2022.ask, w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 30 marca 2022 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ" lub "organ I instancji") wszczął pozaplanową kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Kontrola przeprowadzona została na podstawie upoważnienia nr 293/2022 z dnia 30 marca 2022 r. i obejmowała przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami. Skarżąca odebrała wspomniane upoważnienie wraz z pouczeniami o prawach i obowiązkach, a następnie wniosła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych. Uzasadniła go przekonaniem o naruszeniu przez organ I instancji takim działaniem przepisów art. 48, art. 49 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm., dalej także "u.p.p."). Podkreślono, że nie otrzymała zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli jak i zawiadomienia o wszczęciu kontroli. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2022 r. WIOŚ orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Na skutek zażalenia skarżącej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ" lub "organ II instancji"), postanowieniem nr DP.401.481.2022.ask z dnia 27 kwietnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 59 ust. 9 pkt 1 Prawa przedsiębiorców – utrzymał w mocy postanowienie WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 65 pkt 3 Prawa przedsiębiorców przepisów rozdziału 5, tj. dotyczących ograniczenia kontroli działalności gospodarczej, nie stosuje się do kontroli prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej "i.o.ś.") w zakresie gospodarki odpadami. Ponadto zgodnie z art. 9a ust. 2 i.o.ś. do kontroli pozaplanowych nie stosuje się przepisów art. 47, art. 48, art. 50, art. 51, art. 54, art. 55 i art. 58 Prawa przedsiębiorców. Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe (art. 9 ust. 1 i.o.ś.). Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole: przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem; interwencyjne (art. 9 ust. 1b i.o.ś.). Przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia (art. 9 ust. 1c i.o.ś.). Przedmiotowa kontrola pozaplanowa została wszczęta z uwagi na wniesioną przez Gminę B. interwencję dotyczącą zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia. Pismo interweniujące zostało błędnie nazwane wnioskiem o podjęcie czynności. Uprawienie do wniesienia interwencji przysługuje każdemu i wynika wprost z powołanego przepisu i.o.ś., przez co wszczęcie kontroli było uzasadnionym działaniem w sprawie. Z faktu uznania, że przedmiotowa kontrola miała charakter pozaplanowy oraz interwencyjny, a także dotyczyła gospodarowania odpadami – GIOŚ wywiódł, że w sprawie nie istniał wynikający z przytoczonych przepisów Prawa przedsiębiorców i podnoszony przez skarżącą obowiązek informacyjny co do zamiaru wszczęcia kontroli, jak również ograniczenie czasu trwania kontroli w roku kalendarzowym. Za nieuzasadniony uznano też zarzut naruszenia art. 6 oraz 8 k.p.a., ponieważ przepisy kodeksu są w toku kontroli stosowane jedynie w takim zakresie, w jakim brak jest uregulowań i.o.ś. oraz Prawa przedsiębiorców, jednakże nie czyni to z kontroli postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do kwestii doręczenia zaskarżonego postanowienia, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy obowiązane są stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 5 lipca 2022 r., zatem doręczenie w formie fizycznej nie stanowiło naruszenia prawa. Zaznaczono przy tym, że sama skarżąca dopuściła doręczenie "na adres do doręczeń kancelarii" ustanowionego pełnomocnika. Podkreślono też, że postanowienie zostało odebrane i zaskarżone w ustawowym terminie, przez co wniosek o ponowne jego doręczenie w formie elektronicznej jest bezzasadny.
Pismem z dnia 16 maja 2022 r. skarżąca wniosła do WSA w Warszawie skargę postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022 r. Skarżący zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: – art. 49 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 i 6 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 9a ust. 1 i 2 i.o.ś. poprzez podjęcie czynności kontrolnych bez podstawy prawnej, a także na podstawie upoważnienia nie spełniającego wymogów formalnych, w szczególności nie zawierającego podstawy prawnej prowadzonej kontroli oraz wadliwie określonego zakresu przedmiotowego kontroli; – art. 9 ust. 1b i.o.ś. poprzez rzekome prowadzenie kontroli pozaplanowej, gdy tymczasem z upoważnienia, na podstawie którego kontrola została przeprowadzona nie wynika, co stanowi podstawę prawną kontroli, jakie nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu skarżącej miałyby podlegać kontroli, ani też z czego one wynikają, brak również uzasadnienia z jakich przepisów szczególnych wynika uprawnienie "Kancelarii Prawnej Ł." do składania wniosków o przeprowadzenie takiej kontroli; – art. 55 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9a ust. 1 i.o.ś. poprzez prowadzenie kontroli u strony, w warunkach gdy czas trwania kontroli wykracza poza dopuszczalny limit kontroli u strony w danym roku, czego organ I instancji błędnie nawet nie zweryfikował, – art. 48 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 9a ust. 1 i.o.ś. poprzez prowadzenie kontroli u strony, pomimo braku uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęciu kontroli; – art. 39 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie postanowienia z pominięciem adresu do doręczeń elektronicznych, w warunkach gdy nie zachodziły okoliczności wskazane w art. 39 § 2 k.p.a.; – art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie kontroli bez podstawy prawnej, a nadto wydania postanowienia bez wskazania podstawy prawnej prowadzonej kontroli oraz z wadliwie wskazanym zakresem prowadzonej kontroli, a tym samym prowadzenie postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego niewłaściwej ocenie, polegającej na błędnym ustaleniu, że upoważnienie do kontroli zawierały wszystkie konieczne i prawidłowo zakreślone zakresowo elementy; – art. 8 i art. 124 § 1 i 2 k.p.a. polegające na nienależytym uzasadnieniu wydanego postanowienia, co uniemożliwia realizację zasady zaufania obywateli do państwa, poprzez lakoniczne i pozbawione uzasadnienia faktycznego. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień obu instancji. Organ wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 26 października 2022 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowa kontrola została przez organy inspekcji ochrony środowiska zakwalifikowana jako kontrola pozaplanowa interwencyjna, o której mowa w art. 9 ust. 1b i.o.ś. Skarżąca podniosła wiele zarzutów koncentrujących się wokół nieprawidłowego trybu wszczęcia i prowadzenia kontroli. W pierwszej kolejności kwestionuje, aby Kancelaria Prawna Ł. była podmiotem uprawnionym do wnioskowania o przeprowadzenie kontroli pozaplanowej w oparciu o art. 9 ust. 1b pkt 1 i.o.ś., co miałoby skutkować nieprawidłowością w jej zainicjowaniu. Zarzut ten jest nietrafny, gdyż przepis ten nie został w niniejszej sprawie w ogóle zastosowany. Kontrola została wszczęta w oparciu o pkt 2 powołanego przepisu, a nie pkt 1. W zaskarżonym postanowieniu GIOŚ wyraźnie zaznaczono, że była ona kontrolą interwencyjną, opartą o zgłoszenie wspomnianej kancelarii – działającej w imieniu Gminy B., a nie samodzielnie, co zdaje się sugerować skarżąca – przy jednoczesnym podkreśleniu, że pismo z dnia 23 grudnia 2021 r. potraktowano jako interwencję, a nie wniosek o przeprowadzenie kontroli. W treści postanowienia WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r. wskazano, że podstawę do podjęcia działań stanowiło zgłoszenie dotyczące podejrzenia zaistnienia nieprawidłowości w sposobie zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku realizacji umowy zawartej między Gminą B. a firmą skarżącej, dotyczącej "Zagospodarowania Parku [...]". Z powyższych informacji wyłania się pełny obraz przyczyn podjęcia przez organy inspekcji ochrony środowiska działań, które – w ocenie Sądu I instancji – mieszczą się w ramach zdefiniowanych treścią art. 9 ust. 1b pkt 2 w zw. z ust. 1c, tj. kontroli interwencyjnej, wszczętej w wyniku zgłoszenia podejrzenia wystąpienia zanieczyszczenia środowiska. Organy obu instancji w sposób poprawny i jasny wyjaśniły, w oparciu o jakie podstawy prawne i faktyczne podjęte zostały czynności kontrolne. Powyższe okoliczności wynikają wprost z akt sprawy.
Sąd I instancji wskazał dalej, że – w związku z powyższą konstatacją – za całkowicie nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, dotyczących przeprowadzania kontroli u przedsiębiorcy w związku z art. 9 ust. 1a i.o.ś. Za poprawne należy uznać przyjęte przez organy obu instancji założenie, że przedmiotowa kontrola miała charakter pozaplanowy interwencyjny, a nie była kontrolą planową. W związku z powyższym w sprawie miały zastosowanie wyłączenia, o których mowa w art. 9a ust. 2 i.o.ś., przez co nie można uwzględnić zarzutów dotyczących naruszenia praw skarżącej wynikających z ustawy Prawo przedsiębiorców – łącznego czasu trwania kontroli czy też obowiązku zawiadomienia o planowaniu jej przeprowadzenia. Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 39 k.p.a. Sąd I instancji zauważył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, zgodnie z którym art. 391 § 1 k.p.a. nie wyłącza zasady pisemności postępowania administracyjnego. Oznacza to, że jeśli doręczenie rozstrzygnięcia nastąpiło do rąk adresata (jego pełnomocnika) w formie papierowej, to nie można skutecznie twierdzić, że nie doszło do jego doręczenia w jeden z przewidzianych przez k.p.a. sposobów, a tym samym, że nie weszło ono do obrotu prawnego. Należy mieć na uwadze przede wszystkim to, czy w wyniku uchybienia przez organ administracji jego obowiązkom nastąpiły negatywne konsekwencje dla strony postępowania, a zatem, czy miało ono istotny wpływ na jej wynik. Pomimo doręczenia postanowienia niezgodnie z żądaniem pełnomocnika skarżącej, był on w stanie zapoznać się z jego treścią i z zachowaniem przewidzianego ustawą terminu złożyć merytorycznie uzasadniony środek zaskarżenia. Zatem nie nastąpiło naruszenie praw procesowych skarżącej. Nie można zatem mówić o naruszeniu norm procesowych, które skutkować by miało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że ustalony stan faktyczny i prawny rozpatrywanej sprawy nie uzasadnia jego uwzględnienia. Z treści postanowień obu instancji można wywnioskować, na skutek jakich okoliczności faktycznych WIOŚ podjął działania kontrolne, natomiast analiza akt sprawy dostarcza kolejnych wyjaśnień co do podstaw przyjęcia takiego a nie innego trybu postępowania. Fakt niezadowolenia skarżącej z przeprowadzenia w jej firmie kontroli dotyczącej przestrzegania przepisów i decyzji dotyczących gospodarowania odpadami nie może służyć za podstawę do uznania, że w sprawie nastąpiło naruszenie zaufania do władzy publicznej. Organy obu instancji wskazały i wyjaśniły, na podstawie jakich przepisów wszczęły kontrolę i dlaczego przyjęły, że jest to kontrola pozaplanowa interwencyjna. Tym samym należy uznać za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz 124 § 1 i 2 k.p.a.
Pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. skarżąca (dalej także "skarżąca kasacyjnie") wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 października 2022 r., zaskarżając go w całości. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r. w sytuacji, w której postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 49 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 i 6 u.p.p. w zw. z art. 9a ust. 1 i 2 i.o.ś. poprzez podjęcie czynności kontrolnych bez podstawy prawnej, a także na podstawie upoważnienia nie spełniającego wymogów formalnych, w szczególności nie zawierającego podstawy prawnej prowadzonej kontroli oraz wadliwie określonego zakresu przedmiotowego kontroli;
2) niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r., w sytuacji, w której postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 9 ust. 1b i.o.ś. poprzez rzekome prowadzenie kontroli pozaplanowej, gdy tymczasem z upoważnienia, na podstawie którego kontrola została przeprowadzona, nie wynika, co stanowi podstawę prawną kontroli, jakie nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu skarżącej miałyby podlegać kontroli ani też z czego one wynikają, brak również uzasadnienia z jakich przepisów szczególnych wynika uprawnienie "Kancelarii Prawnej Ł." do składania wniosków o przeprowadzenie takiej kontroli;
3) niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r., w sytuacji, w której postanowienie wydane zostało z naruszeniem z art. 55 ust. 1 pkt 2 u.p.p. w zw. z art. 9a ust. 1 i.o.ś poprzez prowadzenie kontroli u strony w warunkach, gdy czas trwania kontroli wykracza poza dopuszczalny limit kontroli u strony w danym roku, czego organ I instancji błędnie nawet nie zweryfikował;
4) niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r., w sytuacji, w której postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 48 u.p.p. w zw. z art. 9a ust. 1 i.o.ś., poprzez prowadzenie kontroli u strony pomimo braku uprzedniego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli;
5) niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ w sytuacji, w której postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 39 § 1 k.p.a. poprzez doręczenie postanowienia z pominięciem adresu do doręczeń elektronicznych w warunkach, gdy nie zachodziły po stronie organu, ani strony, okoliczności wskazane w art. 39 § 2 k.p.a.;
6) niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie GIOŚ z dnia 27 kwietnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie WIOŚ z dnia 6 kwietnia 2022 r., w sytuacji, w której postanowienie wydane zostało z naruszeniem: – art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie kontroli bez podstawy prawnej, a nadto wydania postanowienia bez wskazania podstawy prawnej prowadzonej kontroli oraz z wadliwie wskazanym zakresem prowadzonej kontroli, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego niewłaściwej ocenie, polegającej na błędnym ustaleniu, że upoważnienie do kontroli zawierały wszystkie konieczne i prawidłowo zakreślone zakresowo elementy; – art. 8 i art. 124 § 1 i 2 k.p.a. polegającym na nienależytym uzasadnieniu wydanego postanowienia, co uniemożliwia realizację zasady zaufania obywateli do państwa.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności wypada odnieść się zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w którym skarżąca kasacyjnie – obok przepisów wynikowych, tj. art. 145 § 1 ust. 1 c i art. 151 p.p.s.a.– powołała art. 9 ust. 1b i.o.ś. (zarzut 2). W ocenie skarżącej kasacyjnie, naruszenie tego przepisu nastąpiło przez "rzekome prowadzanie kontroli pozaplanowej". Art. 9 ust. 1b i.o.ś dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne – punkty 1 i 2 – a skarżąca kasacyjnie nie sprecyzowała, o który punkt idzie. "Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2025 r., III OSK 3006/23). W okolicznościach niniejszej sprawy brak sprecyzowania jednostki redakcyjnej przepisu ma istotne znaczenie, bowiem Sąd I instancji odnosił się do kwestii, czy organ działał na podstawie art. 9 ust. 1b pkt 1 i.o.ś., czy też na podstawie art. 9 ust. 1b pkt 2 i.o.ś. Już z tego względu zarzut, o którym mowa, nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Z tym zastrzeżeniem, wskazać należy, że – w ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego – Sąd I instancji poczynił w pełni prawidłowe ustalenia co do tego, iż kontrola została wszczęta w związku z interwencją – zgłoszeniem podejrzenia zaistnienia nieprawidłowości w sposobie zagospodarowania odpadów powstałych w wyniku realizacji umowy zawartej między Gminą B. a firmą skarżącej, dotyczącej "Zagospodarowania Parku [...]". Sąd I instancji zasadnie uznał też, że przyczyny podjęcia przez organy inspekcji ochrony środowiska działań kontrolnych mieszczą się w ramach zdefiniowanych treścią art. 9 ust. 1b pkt 2 w zw. z ust. 1c i.o.ś. Przedmiotowa kontrola niewątpliwie ma zatem znamiona kontroli interwencyjnej.
Zgodnie z art. 49 ust. 7 u.p.p. upoważnienie do przeprowadzania kontroli zawiera w szczególności: 1) wskazanie podstawy prawnej; 2) oznaczenie organu kontroli; 3) datę i miejsce wystawienia; 4) imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do przeprowadzenia kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej; 5) oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą; 6) określenie zakresu przedmiotowego kontroli; 7) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli; 8) imię, nazwisko oraz podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji; 9) pouczenie o prawach i obowiązkach przedsiębiorcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, upoważnienie do przeprowadzania kontroli nr 293/2022 z dnia 30 marca 2022 r. spełnia powyższe wymogi, zawiera wskazanie podstawy prawnej oraz zakresu przedmiotowego kontroli ("kontrola obejmuje przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie gospodarki odpadami)". Zarzut skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie przepisów postępowania "poprzez podjęcie czynności kontrolnych bez podstawy prawnej, a także na podstawie upoważnienia nie spełniającego wymogów formalnych, w szczególności nie zawierającego podstawy prawnej prowadzonej kontroli oraz wadliwie określonego zakresu przedmiotowego kontroli" (zarzut 1) – nie zasługiwał zatem na uwzględnienie (por. wyrok z dnia 1 czerwca 2022 r., III OSK 5065/21, w którym NSA uznał za wystarczające określenie przedmiotu kontroli jako "przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska").
Zgodnie z art. 9a ust. 2 i.o.ś. do kontroli pozaplanowych przedsiębiorców nie stosuje się przepisów art. 47, art. 48, art. 50, art. 51, art. 54, art. 55 i art. 58 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Z tego względu zarzuty skargi kasacyjnej nawiązujące do art. 55 ust. 1 pkt 2 u.p.p. (zarzut 3) i art. 48 u.p.p. (zarzut 4) jawią się jako chybione. Powołane przepisy nie miały w przedmiotowej sprawie zastosowania, toteż w założeniu nie mogły zostać naruszone ani przez organ, ani przez Sąd I instancji.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut wskazujący na naruszenie art. 39 § 1 k.p.a. "poprzez doręczenie postanowienia z pominięciem adresu do doręczeń elektronicznych w warunkach, gdy nie zachodziły po stronie organu, ani strony, okoliczności wskazane w art. 39 § 2 k.p.a." Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że do doręczenia postanowienia w istocie doszło, a ewentualne uchybienie, gdy idzie o jego sposób, należy w okolicznościach niniejszej sprawy rozpatrywać przez pryzmat konsekwencji dla strony postępowania. Pełnomocnik strony zapoznał się z treścią postanowienia i z zachowaniem terminu złożył zażalenie. Rację ma zatem Sąd I instancji, że nie doszło do naruszenia uprawnień procesowych strony, skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Jak wynika z poczynionych już rozważań, kontrola miała podstawę prawną, jej zakres został prawidłowo wskazany, upoważnienie do kontroli zawierało wszystkie wymagane elementy, a zaskarżone postanowienie zostało należycie uzasadnione – Sąd I instancji prawidłowo stwierdził zatem, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wymienionych w ostatnim zarzucie skargi kasacyjnej (zarzut 6). W tym kontekście warto też zauważyć, że: "Do czynności kontrolnych przeprowadzanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska, jak i co do wydawanych zarządzeń pokontrolnych, nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Przepisy k.p.a. zgodnie z art. 59 u.p.p. stosuje się tylko do postępowań określonych w art. 59 ust. 6, 7 i 9 ustawy w zakresie nieuregulowanym ustawą. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego rodzaju wyjątki. Przepis ten musi być interpretowany w sposób ścisły" (zob. powołany wyżej wyrak NSA z dnia 1 czerwca 2022 r.).
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.