Orzeczenie · 2024-09-19

III OSK 4707/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-19
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona danych osobowychRODOzwiązki zawodoweprawa pracowniczemonitoringprofilowaniepostępowanie administracyjneinteres społecznycele statutowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną związków zawodowych od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Prezesa UODO o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie naruszeń ochrony danych osobowych pracowników przez pracodawcę. Związki zawodowe wniosły o wszczęcie postępowania, powołując się na naruszenia związane z monitoringiem, profilowaniem i zautomatyzowanym podejmowaniem decyzji wobec pracowników. Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że cele statutowe związków nie obejmują ochrony danych osobowych wynikających z RODO, a interes społeczny nie został wykazany. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko. NSA uchylił jednak wyrok WSA, uznając, że związki zawodowe mają prawo inicjować postępowania w sprawach ochrony danych osobowych pracowników, jeśli przemawia za tym interes społeczny i cele statutowe. Sąd podkreślił, że prawo do ochrony danych osobowych jest częścią szeroko rozumianych praw pracowniczych, a przepisy RODO i Kodeksu pracy tworzą podstawę do ochrony tych praw. NSA uznał, że związki wykazały zarówno cele statutowe, jak i interes społeczny, wskazując na trudności pracowników w samodzielnym dochodzeniu swoich praw oraz na wagę naruszeń dla ich prywatności i godności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie możliwości inicjowania postępowań administracyjnych przez związki zawodowe w sprawach ochrony danych osobowych pracowników oraz interpretacja przesłanek z art. 31 k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy związki zawodowe chcą zainicjować postępowanie w imieniu pracowników w sprawach ochrony danych osobowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy związki zawodowe mogą inicjować postępowanie administracyjne w sprawie ochrony danych osobowych pracowników, jeśli przemawia za tym interes społeczny i cele statutowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, związki zawodowe mogą inicjować postępowanie administracyjne w sprawie ochrony danych osobowych pracowników, jeśli wykażą, że przemawia za tym interes społeczny i cele statutowe.

Uzasadnienie

NSA uznał, że prawo do ochrony danych osobowych jest częścią szeroko rozumianych praw pracowniczych, które związki zawodowe mają prawo reprezentować. Wykazały one zarówno cele statutowe, jak i interes społeczny, wskazując na trudności pracowników w samodzielnym dochodzeniu praw oraz wagę naruszeń.

Czy prawo do ochrony danych osobowych jest prawem pracowniczym wynikającym z przepisów prawa pracy i RODO?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do ochrony danych osobowych pracowników wynika zarówno z RODO, jak i z przepisów prawa pracy (art. 22¹-22³ Kodeksu pracy), które zostały dostosowane do wymogów RODO.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 88 RODO pozwala państwom członkowskim na szczegółowe regulacje ochrony danych osobowych pracowników, a polskie przepisy Kodeksu pracy zostały zmienione w tym celu, co potwierdza powiązanie ochrony danych z prawami pracowniczymi.

Jakie są przesłanki wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu na wniosek organizacji społecznej (art. 31 k.p.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania, jeśli jest to uzasadnione celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny. Organizacja musi wykazać merytoryczne powiązanie przedmiotu sprawy z celami statutowymi oraz interes społeczny, w tym wiedzę merytoryczną i rozeznanie w sprawie.

Uzasadnienie

NSA skorygował stanowisko WSA i Prezesa UODO, uznając, że związki zawodowe wykazały spełnienie przesłanek z art. 31 k.p.a., wskazując na złożoność materii, obawy pracowników i potrzebę interwencji organu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i zaskarżone postanowienie Prezesa UODO.

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.z. art. 1 § ust. 1

Ustawa o związkach zawodowych

Pomocnicze

u.o.d.o. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

k.p.a. art. 31 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 153

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 188

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 203 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 202 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.z. art. 19

Ustawa o związkach zawodowych

k.p. art. 22¹

Kodeks pracy

k.p. art. 22²

Kodeks pracy

k.p. art. 22³

Kodeks pracy

RODO art. 1 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

RODO art. 88 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cele statutowe związków zawodowych obejmują obronę praw pracowniczych, w tym ochrony danych osobowych. • Interes społeczny przemawia za wszczęciem postępowania, biorąc pod uwagę trudności pracowników w samodzielnym dochodzeniu praw i wagę naruszeń. • Prawo do ochrony danych osobowych jest prawem pracowniczym wynikającym z RODO i Kodeksu pracy. • Związki zawodowe posiadają wiedzę merytoryczną i rozeznanie w sprawie naruszeń ochrony danych osobowych.

Godne uwagi sformułowania

prawo do ochrony danych osobowych nie wynika z przepisów prawa pracy, lecz z rozporządzenia (RODO) • interes społeczny może przemawiać za wszczęciem postępowania przez organizację społeczną wówczas, gdy sama strona mając trudności z zainicjowaniem postępowania nie wszczyna go, albo organ administracyjny nie ma wiedzy co do danego przedmiotu postępowania, a sprawa powinna być prowadzona celem jej załatwienia • Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości inicjowania postępowań administracyjnych przez związki zawodowe w sprawach ochrony danych osobowych pracowników oraz interpretacja przesłanek z art. 31 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy związki zawodowe chcą zainicjować postępowanie w imieniu pracowników w sprawach ochrony danych osobowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony danych osobowych w miejscu pracy i roli związków zawodowych w tym procesie, co jest istotne dla prawników i pracowników.

Związki zawodowe mogą walczyć o ochronę danych osobowych pracowników przed urzędami!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst