III OSK 470/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-05
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejpolicjafunkcja publicznainformacja publicznawykształceniekariera zawodowawynagrodzenieochrona danychprawo administracyjneorzecznictwo

NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Policji, potwierdzając, że informacje dotyczące wykształcenia, kariery zawodowej i wynagrodzenia policjanta, mające związek z pełnieniem funkcji publicznej, są informacją publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi P. D. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej policjanta A. Ż. WSA w Rzeszowie zobowiązał Komendanta do rozpoznania wniosku. Komendant wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że żądane dokumenty (życiorys, dyplomy, przebieg kariery, wynagrodzenie) nie są informacją publiczną. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że informacje te, związane z pełnieniem funkcji publicznej, podlegają udostępnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji do rozpoznania wniosku P. D. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej policjanta A. Ż., w tym jego życiorysu, dyplomów, przebiegu kariery zawodowej, wynagrodzenia oraz badań psychiatrycznych i oświadczenia majątkowego. Sąd uznał, że większość z tych informacji, mających związek z pełnieniem funkcji publicznej, stanowi informację publiczną. Komendant Miejski Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę kwalifikację i zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że informacje dotyczące wykształcenia, przebiegu kariery zawodowej, mianowania na policjanta oraz wynagrodzenia funkcjonariusza publicznego, o ile mają związek z pełnieniem funkcji, stanowią informację publiczną. NSA zwrócił uwagę, że niektóre dokumenty, jak życiorys czy wyniki badań psychiatrycznych, mogą być dokumentami prywatnymi, ale ich treść związana z funkcją publiczną podlega udostępnieniu. Oświadczenie majątkowe policjanta, zgodnie z ustawą o Policji, nie podlega udostępnieniu bez zgody. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo uznał bezczynność organu, gdyż odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione, a WSA prawidłowo zinterpretował przepisy u.d.i.p. w kontekście żądanych informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje dotyczące wykształcenia, przebiegu kariery zawodowej, mianowania na policjanta oraz wynagrodzenia funkcjonariusza publicznego, o ile mają związek z pełnieniem funkcji, stanowią informację publiczną. Informacje o stanie zdrowia (badania psychiatryczne) mogą podlegać udostępnieniu w ograniczonym zakresie, a oświadczenie majątkowe jest wyłączone z udostępnienia.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że informacje o wykształceniu, karierze i wynagrodzeniu policjanta, mające związek z pełnieniem funkcji publicznej, są informacją publiczną. Podkreślono, że odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. Wskazano na ograniczenia w dostępie do informacji dotyczących stanu zdrowia i oświadczeń majątkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dokument urzędowy to treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyjątkiem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne mających związek z pełnieniem tych funkcji.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

u.o.P. art. 62 § ust. 5

Ustawa o Policji

Informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym funkcjonariuszy policyjnych nie podlegają udostępnieniu bez zgody, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 7.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje dotyczące wykształcenia, przebiegu kariery zawodowej, mianowania na policjanta oraz wynagrodzenia funkcjonariusza publicznego, o ile mają związek z pełnieniem funkcji, stanowią informację publiczną. Odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. WSA prawidłowo uznał bezczynność organu.

Odrzucone argumenty

Żądane dokumenty (życiorys, dyplomy, przebieg kariery, wynagrodzenie) nie stanowią informacji publicznej, ponieważ są dokumentami prywatnymi i nie spełniają kryterium dokumentów urzędowych. Brak podstaw prawnych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej do żądanych dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

policjant należy do kategorii osób pełniących funkcje publiczne informacje dotyczące podejmowanych przez niego w ramach obowiązków służbowych działań - mieszczących się w ustawowych kompetencjach Policji - są informacją publiczną Nie oznacza to, że nawet jeżeli wskazany przez skarżącego policjant należy do kręgu osób pełniących funkcję publiczną, to wszystkie informacje z nim związane (w tym objęte wnioskiem) podlegają bezwarunkowemu udostępnieniu z całkowitym wyłączeniem ochrony jego prywatności. konieczne jest, by żądana informacja o osobie pełniącej funkcję publiczną miała związek z pełnieniem tej funkcji. Musi zatem istnieć ścisły związek między informacją odnoszącą się do osoby pełniącej funkcję publiczną i jej funkcjonowaniem w sferze publicznej. Udostępnieniu podlega zatem jedynie treść informacji publicznej w nim zawartej, nie zaś sama postać takiego dokumentu. informacja o wynagrodzeniu funkcjonariusza - osoby pełniącej funkcje publiczne, jest informacją publiczną o majątku publicznym Skarbu Państwa udzielenie informacji o wysokości środków publicznych wydatkowanych na wynagrodzenie określonego pracownika jednostki publicznej, a taka, jak wskazano wyżej, informacja ma charakter informacji publicznej, nie zawsze będzie oznaczało ujawnienie rzeczywiście wypłaconego wynagrodzenia, na które może składać się wiele elementów, jak też mogą być z niego dokonywane potrącenia z różnych tytułów. informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym funkcjonariuszy policyjnych, którzy nie wyrazili na to zgody, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 7 ustawy o Policji. Informacje te stanowią bowiem tajemnicę prawnie chronioną

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu informacji publicznej dotyczącej funkcjonariuszy publicznych, w szczególności policjantów, w kontekście ich wykształcenia, kariery zawodowej, wynagrodzenia oraz ochrony prywatności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dostępu do informacji o funkcjonariuszu policji i może wymagać analizy w kontekście innych zawodów pełniących funkcje publiczne. Kwestia udostępniania dokumentów prywatnych zawierających informacje publiczne wymaga każdorazowej oceny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej w kontekście funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Czy policjant musi ujawnić swoje dyplomy i zarobki? NSA rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 470/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Rz 155/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-11-03
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Miejskiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 155/22 w sprawie ze skargi P. D. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 155/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie do rozpoznania wniosku P. D. z dnia 21 czerwca 2022 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt I), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), a także zasądził od Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 21 czerwca 2022 r. P. D. (dalej: "skarżący") za pośrednictwem poczty e-mail zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie (dalej: "organ") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej policjanta A. Ż. w postaci zanonimizowanych skanów dokumentów obejmujących:
1. życiorys,
2. kopię dyplomu ukończenia szkoły średniej, wyższej i policyjnej,
3. informację o przebiegu drogi zawodowej,
4. kopie mianowania na policjanta,
5. kopię oświadczenia majątkowego,
6. kopię aktualnych badań psychiatrycznych,
7. informację o wysokości wynagrodzenia brutto za 2022 r. za poszczególne miesiące.
Odpowiadając na ten wniosek Komendant, pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. wyjaśnił, że ujęty we wniosku w pkt 1-6 rodzaj informacji i dokumentów wykracza poza zakres informacji publicznej. Natomiast co do pkt 7 wniosku podał, że funkcjonariusz pobiera wynagrodzenie wg 5 grupy zaszeregowania, a wynagrodzenie brutto po przeliczeniu mnożnikiem 2,082 daje kwotę 3 360 zł. Nie jest jednak możliwe podanie wynagrodzenia brutto za 2022 r. z rozbiciem na poszczególne miesiące.
P. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Zdaniem skarżącego, organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem w terminie przewidzianym ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. To zaś stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący wniósł o zobowiązanie Komendanta do załatwienia wniosku.
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w Rzeszowie wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W ocenie organu, dokumentacja objęta wnioskiem skarżącego nie stanowi informacji publicznej, o czym poinformowano wnioskodawcę w piśmie z 30 czerwca 2022 r. (w aktach pismo opatrzono błędną datą 30 grudnia 2021 r., na co zwrócił uwagę skarżący).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Komendant Miejski Policji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że policjant jest osobą pełniącą funkcje publiczne (por. wyroki WSA w Rzeszowie: II SAB/Rz 98/19; II SAB/Rz 80/21 i II SAB/Rz 105/21). W szczególności zgodzić należy się ze stanowiskiem, że skoro policjant należy do kategorii osób pełniących funkcje publiczne, to co do zasady informacje dotyczące podejmowanych przez niego w ramach obowiązków służbowych działań - mieszczących się w ustawowych kompetencjach Policji - są informacją publiczną. Zgodzić należy się również z poglądem, wedle którego "Nie oznacza to, że nawet jeżeli wskazany przez skarżącego policjant należy do kręgu osób pełniących funkcję publiczną, to wszystkie informacje z nim związane (w tym objęte wnioskiem) podlegają bezwarunkowemu udostępnieniu z całkowitym wyłączeniem ochrony jego prywatności. Stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p. konieczne jest, by żądana informacja o osobie pełniącej funkcję publiczną miała związek z pełnieniem tej funkcji. Musi zatem istnieć ścisły związek między informacją odnoszącą się do osoby pełniącej funkcję publiczną i jej funkcjonowaniem w sferze publicznej. Z wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika wprost, że udostępnieniu podlega informacja o osobach pełniących funkcje publiczne, mająca związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Kryterium tych warunków spełniają informacje nt. posiadanego wykształcenia i doświadczenia zawodowego, przebiegu kariery zawodowej oraz stanu zdrowia, dające obraz kompetencji (kwalifikacji i predyspozycji) do pracy na określonym stanowisku, w które co do zasady wpisuje się żądanie skarżącego udzielenia wnioskowanych informacji obejmujących życiorys funkcjonariusza, kopię jego dyplomu ukończenia szkoły średniej, wyższej i policyjnej, informacji o przebiegu drogi zawodowej, kopii mianowania na policjanta, kopii aktualnych badań psychiatrycznych oraz wynagrodzenia za pracę".
Sąd I instancji zgładził się z poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II SAB/Rz 33/21, że informacje publiczne mogą wynikać nie tylko z dokumentów urzędowych sporządzonych przez uprawnionego funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji oraz skierowanych do innego podmiotu lub złożonych do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.), lecz także z innych dokumentów, którymi podmioty publiczne posługują się w celu wykonywania powierzonych im zadań publicznych. W związku z powyższym informacje publiczne mogą wynikać również z dokumentów nieurzędowych wytworzonych w związku z rozpoczęciem, trwaniem lub zakończeniem stosunku służbowego funkcjonariusza publicznego (np. policyjnego), jeśli tylko dokumenty te stanowią część bazy informacyjnej wykorzystywanej przez dany podmiot publiczny. Do grupy powyższej zaliczyć można życiorys i informacje o przebiegu drogi zawodowej policjanta.
Zdaniem WSA w Rzeszowie życiorys funkcjonariusza niewątpliwie nie ma charakteru dokumentu urzędowego. Gdy mamy do czynienia z dokumentem prywatnym należy wyraźnie oddzielić treść informacji od jej nośnika. Dokument prywatny może bowiem zawierać w sobie zarówno dane mające charakter publiczny - są to informacje związane z pełnieniem funkcji publicznej przez policjanta, jak i informacje pozbawione tego waloru. Udostępnieniu będzie podlegała zatem jedynie treść informacji publicznej w nim zawartej, nie zaś sama postać takiego dokumentu.
W ocenie Sądu informacja o przebiegu drogi zawodowej rozumiana jako informacja o przebiegu służby wynikająca z dokumentów urzędowych, ale i prywatnych w aktach osobowych, w oczywisty sposób związana jest z pełnioną funkcją publiczną, dotyczy warunków i przebiegu pełnienia służby (art. 6 ust. 1 pkt 4a u.d.i.p.). To samo dotyczy kopii mianowania policjanta. Jednakże jeżeli informacje o karierze zawodowej policjanta wynikają także z dokumentów prywatnych z akt osobowych, aktualne są tu uwagi dotyczące udostępnienia życiorysu funkcjonariusza. Dyplomy ukończenia szkół średniej, wyższej, policyjnej mają charakter dokumentów urzędowych i zawierają informacje publiczną o mającym związek ze służbą wykształceniu funkcjonariusza.
Sąd I instancji podkreślił, że rozważając możliwość udostępnienia żądanych informacji organ winien ważyć czy udostępnienie ich - a więc możliwe, że de facto z podaniem ocen z zachowania i z poszczególnych przedmiotów - pozostaje w związku z pełnieniem funkcji publicznej przez funkcjonariusza. Zdaniem Sądu zawarta w tych dyplomach informacja publiczna sprowadza się do faktu ukończenia szkoły, uzyskania określonego wykształcenia, a nie ocen z poszczególnych przedmiotów i zachowania.
Sąd I instancji stwierdził, że odnośnie udostępnienia kopii aktualnych badań psychiatrycznych funkcjonariusza organ powinien każdorazowo analizować, czy jest ona niezbędna z punktu widzenia celów prawa do informacji publicznej, a także czy nie narusza godności i intymności osoby, której taka informacja dotyczy. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wrażliwość żądanych danych, ujawnieniu może podlegać informacja, że funkcjonariusz jest zdolny do służby z uwagi na stan zdrowia. Wykluczone jest podanie wyników testów psychiatrycznych, psychologicznych czy też innych badań lekarskich. Dotyczą one sfery osobistej człowieka. Cel ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być realizowany z pogwałceniem prawa do intymnych, szczegółowych danych o stanie zdrowia, nawet jeśli dotyczy to funkcjonariusza publicznego. Szczegółowe informacje o stanie zdrowia, także psychicznego funkcjonariusza, nie są informacją publiczną, gdyż nie są informacją o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), mimo, że dokumentacja lekarska stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
W ocenie Sądu informacja o wynagrodzeniu funkcjonariusza - osoby pełniącej funkcje publiczne, jest informacją publiczną o majątku publicznym Skarbu Państwa (art. 6 ust. 1 pkt 5a u.d.i.p.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że należy zwrócić uwagę, że udzielenie informacji o wysokości środków publicznych wydatkowanych na wynagrodzenie określonego pracownika jednostki publicznej, a taka, jak wskazano wyżej, informacja ma charakter informacji publicznej, nie zawsze będzie oznaczało ujawnienie rzeczywiście wypłaconego wynagrodzenia, na które może składać się wiele elementów, jak też mogą być z niego dokonywane potrącenia z różnych tytułów. Podkreślić należy, że o ile ujawnienie wynagrodzenia "zasadniczego" funkcjonariusza nie będzie ograniczone prawem do prywatności, to już różnego rodzaju dodatki, np. o charakterze pomocy socjalnej mogą być taką ochroną objęte (np. świadczenia związane w chorobą członka rodziny). Potencjalnie ochronie będą podlegać także potrącenia np. z tytułu alimentów (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2021 r., III OSK 3275/21).
W ocenie Sądu na mocy art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. nie podlegają udostępnieniu informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym funkcjonariuszy policyjnych, którzy nie wyrazili na to zgody, z zastrzeżeniem art. 62 ust. 7 ustawy o Policji. Informacje te stanowią bowiem tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone" określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W tym zakresie skarżony organ policyjny był jednak zobowiązany do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z 6.05.2021 r., II SAB/Rz 33/21).
Sąd I instancji podkreślił, że sposób sformułowania wniosku przez żądanie udostępnienia informacji o nagrodach osób pełniących funkcję publiczne, z podaniem ich imienia i nazwiska (ich personalizację) i zajmowanego stanowiska nie wpływa na to, że wniosek ten przestaje być wnioskiem o informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych. Zatem nadal jest wnioskiem o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania tych podmiotów, majątku publicznym i ciężarach publicznych w rozumieniu art. 6 ust.1 pkt 3 i pkt 5 lit. h) u.d.i.p.
Sąd I instancji uznał, że co do zasady informacje na temat posiadanego wykształcenia, przebiegu drogi zawodowej oraz stanu zdrowia policjanta, dające obraz kompetencji (kwalifikacji i predyspozycji) do pracy na określonym stanowisku oraz stanu majątkowego, wynagrodzenia za pracę stanowią informację publiczną.
Zdaniem WSA w Rzeszowie odmowa udostępnienia danych kwalifikujących się do kategorii informacji publicznej - w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której uzasadnieniu organ winien wyjaśnić zasadność przyjęcia w danym wypadku zaistnienia ograniczenia wynikającego z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tymczasem Komendant Miejski Policji ani nie udostępnił skarżącemu żądanych danych, ani też nie wydał w tym zakresie decyzji administracyjnej. Na wskazane wyłączenie w zakresie udostępnienia informacji publicznej powołał się w "zwykłym" piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że w zakresie żądania dotyczącego udostępnienia kopii oświadczenia majątkowego policjanta, zgodnie z art. 62 ust. 5 ustawy o Policji informacje zawarte w takim oświadczeniu stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone" określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych z zastrzeżeniem art. 67 ust. 7 ustawy o Policji. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zatem powołując się na powyższe ograniczenie w dostępie do informacji publicznej Komendant winien był wydać decyzję administracyjną, z mocy art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z udzielonej odpowiedzi skarżącemu nie wynika też, jaką funkcję pełni policjant, którego dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej, a zatem, czy taka informacja nie została opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej. Ponadto przed wydaniem decyzji odmownej należałoby się zwrócić o ewentualne wyrażenie zgody przez policjanta i ta okoliczność winna być udokumentowana w aktach sprawy, a następnie w uzasadnieniu decyzji odmownej.
Za niewystarczające Sąd uznał też udzielenie informacji co do wysokości wynagrodzenia z pkt 7 wniosku. Podana wysokość wynagrodzenia wynika z przepisów prawa, a nie odnosi się do wynagrodzenia tego konkretnego funkcjonariusza Policji.
Sąd I instancji stwierdził, że w przedstawionych wyżej uwarunkowaniach sprawy należało uznać, że Komendant Miejski Policji pozostaje w bezczynności, bowiem w terminie 14 dni, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ani nie udostępnił żądanych danych, ani też nie wydał decyzji z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dlatego w pkt I wyroku zobowiązano go do rozpoznania wniosku strony, czego podstawę stanowił art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). Równocześnie, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził (w pkt II wyroku), że bezczynność Komendanta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jest to bowiem naruszenie o charakterze kwalifikowanym. Twierdzenia tego nie dyskwalifikuje pomyłka w dacie udzielonej odpowiedzi, gdyż nie mogło to nastąpić 30 grudnia 2021 r., gdyż wniosek o udzielenie informacji jest z 21 czerwca 2022 r. Skarga na bezczynność do WSA w Rzeszowie została nadana za pośrednictwem Poczty Polskiej 14 lipca 2022 r.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Komendant Miejski Policji w Rzeszowie, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie art. 6 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię, przyjęcie, że udostępnienie wnioskowanych dokumentów, dopuszczalność lub zakres udostępnienia informacji winny być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdzie właściwym jest uznanie, że jako dokumenty prywatne nie podlegają udostępnieniu w ramach powszechnego dostępu do informacji publicznej, nie spełniając kryterium dokumentów urzędowych, gdyż wnioskodawca wnosił o udostępnienie dokumentów w formie kopii poprzez wskazanie formy przesłania, po uprzedniej anonimizacji drogą elektroniczną na adres email;
2) naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez błędne przyjęcie, że kategorie dokumentów, o które wnosił wnioskodawca celem udostępnienia, stanowią informację publiczną, a dopuszczalność lub zakres udostępnienia tego rodzaju informacji winno nastąpić na tle art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., gdzie właściwym jest uznanie, że wnioskowane dokumenty stanowią dokumenty prywatne i nie spełniają kryterium informacji publicznej, tym samym brak jest podstaw prawnych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wnioskodawca nie wnosił o udostępnienie danych wynikających z dokumentów wymienionych we wniosku, a kopii dokumentów po uprzedniej anonimizacji na adres email.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej.
Podnieść należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie powiązał wskazanych naruszeń przepisów prawa z żadną z wyżej wymienionych podstaw skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznał jednak zarzuty skargi kasacyjnej merytorycznie, mimo jej błędnej konstrukcji.
W przedmiotowej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 6 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię, którą skarżący kasacyjnie upatruje w przyjęciu przez Sąd I instancji dopuszczalności udostępnienia wnioskowanych dokumentów w trybie u.d.i.p., podczas gdy w ocenie organu dokumenty te nie spełniają kryterium dokumentów urzędowych oraz naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że dopuszczalność lub zakres udostępnienia żądanych informacji winno nastąpić na tle art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., podczas gdy zdaniem organu wnioskowane dokumenty stanowią dokumenty prywatne i nie spełniają kryterium informacji publicznej, a tym samym brak jest podstaw prawnych do stosowania u.d.i.p.
Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu u.d.i.p. jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Taką też treść przepisu przytoczył WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Natomiast wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tego przepisu, wskazując jedynie, że skoro wniosek o informację publiczną dotyczy funkcjonariusza publicznego, a żądane informacje są związane pełnieniem przez niego funkcji publicznej, to mają charakter informacji publicznej. Sąd I instancji nie dokonywał zatem oceny, czy dokumenty, o które wnioskował skarżący, są dokumentami urzędowymi, czy też prywatnymi, lecz uznał, że informacje żądane przez skarżącego mają charakter informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Należy przy tym podnieść, że w świetle art. 6 ust. 1 lit. a i art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumenty urzędowe podlegają udostępnieniu nie tylko co do treści, ale i postaci, czyli także kopii, zaś w odniesieniu do dokumentów prywatnych znajdujących się w dyspozycji organu dostęp do informacji publicznej ogranicza się wyłącznie do ich treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2015 r. sygn. akt. I OSK 752/14).
Zauważyć należy, że żądanie zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej zostało tak sformułowane, że można mieć wątpliwości, czy dotyczyło ono faktycznie udostępnienia dokumentów, czy tylko informacji w dokumentach tych zawartych. Nawet jednak gdyby przyjąć, że wniosek dotyczył udostępnienia dokumentów urzędowych, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokumenty potwierdzające wykształcenie, czy też zawierające informacje o przebiegu drogi zawodowej lub akt mianowania na policjanta posiadają walor dokumentu urzędowego. Niewątpliwie bowiem zawierają one utrwaloną treść oświadczenia, podpisaną przez funkcjonariusza publicznego, w ramach jego kompetencji. Tego rodzaju cech nie można natomiast przypisać takim dokumentom, jak życiorys, wynik badań psychiatrycznych, czy oświadczenie majątkowe, które zresztą nie podlega udostępnieniu z mocy art. 62 ust. 5 ustawy o Policji.
Z kolei odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, że art. 5 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Natomiast w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Przepisy te mają zatem zastosowanie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, co zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność organu, a w związku z tym przepisy te nie były stosowane przez Sąd I instancji, zaś w uzasadnieniu wyroku WSA przywołał ich treść jedynie informacyjnie. Nie mogło zatem dojść do ich naruszenia przez Sąd I instancji.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI