III OSK 469/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
odpady komunalnebioodpadyodpady zieloneuchwała rady gminysamorząd gminnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnazagospodarowanie odpadów

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchwały Rady Miejskiej w Mielcu w sprawie sposobu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, uznając, że podział bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone oraz ich częstotliwość odbioru mieściły się w granicach upoważnienia ustawowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.Ł. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Mielcu dotyczącą zmiany sposobu odbioru odpadów komunalnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów poprzez błędne rozróżnienie bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone oraz ograniczenie częstotliwości ich odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, stwierdzając, że podział bioodpadów był działaniem technicznym mieszczącym się w granicach upoważnienia ustawowego, a gmina zapewniła mieszkańcom możliwość pozbywania się wszystkich odpadów komunalnych zgodnie z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Mielcu z dnia 10 marca 2022 r. zmieniającą uchwałę w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Skarżący zarzucał radzie przekroczenie upoważnienia ustawowego poprzez wprowadzenie rozróżnienia na odpady BIO (żywnościowe i kuchenne) oraz odpady zielone, a także poprzez ograniczenie częstotliwości odbioru odpadów zielonych w zabudowie jednorodzinnej do 13-14 razy w roku. Sąd pierwszej instancji uznał te zarzuty za bezzasadne, wskazując, że rada nie wyszła poza granice upoważnienia ustawowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że rozróżnienie bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone było jedynie technicznym działaniem mającym na celu podkreślenie odmiennych sposobów ich zagospodarowania, co było dopuszczalne przez ustawodawcę. Sąd wskazał, że gmina zapewniła mieszkańcom możliwość pozbywania się wszystkich odpadów komunalnych, w tym odpadów zielonych, poprzez punkty selektywnego zbierania oraz możliwość gromadzenia ich w pojemnikach na odpady BIO. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie, a wyrok sądu pierwszej instancji był prawidłowy. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Gminy Miejskiej Mielec zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy może dokonać takiego rozróżnienia, jeśli jest to działanie techniczne służące podkreśleniu odmiennych sposobów zagospodarowania tych odpadów, dopuszczonych przez ustawodawcę, a gmina zapewnia możliwość pozbywania się wszystkich odpadów komunalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podział bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone przez radę gminy był działaniem technicznym, mającym na celu zróżnicowanie sposobu pozbywania się tych odpadów, co mieściło się w granicach upoważnienia ustawowego. Kluczowe było zapewnienie przez gminę możliwości zagospodarowania wszystkich odpadów komunalnych zgodnie z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.c.p.g. art. 6r § ust. 3, 3a, 3b, 3c i 3d

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów art. 1 § pkt 6

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Mielcu w zaskarżonej części wskutek błędnego przyjęcia, iż wprowadzenie podziału bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone oraz wprowadzenie nieznanych ustawie i rozporządzeniu kategorii stanowiło jedynie 'techniczne działanie'. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Mielcu w zaskarżonej części pomimo wprowadzenia zasady odbierania odpadów zielonych nie więcej niż 13 razy w roku, co jest sprzeczne z regulacją ustawową. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Mielcu w zaskarżonej części pomimo sprzeczności uregulowania zawartego w § 1 ust. 4 uchwały z innymi przepisami uchwały i regulaminu, co wprowadza wątpliwości interpretacyjne.

Godne uwagi sformułowania

podział bioodpadów zdefiniowanych w ustawie o odpadach (art. 3 ust. 1 pkt 1) na odpady BIO i odpady zielone został dokonany wyłącznie – jak to zaznaczono w odpowiedzi na skargę – w celu zróżnicowania sposobu pozbywania się wskazanych rodzajów odpadów, które to sposoby zostały dopuszczone przez ustawodawcę. W takiej zaś sytuacji, dokonany przez zmieniającą uchwałę podział bioodpadów [...] został dokonany wyłącznie [...] w celu zróżnicowania sposobu pozbywania się wskazanych rodzajów odpadów, które to sposoby zostały dopuszczone przez ustawodawcę. Wyrażony w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymóg przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Hanna Knysiak-Sudyka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zagospodarowania odpadów komunalnych przez gminy, w szczególności możliwość rozróżniania bioodpadów i ustalania częstotliwości ich odbioru."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchwały Rady Miejskiej w Mielcu i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów prawa miejscowego i krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu życia codziennego – gospodarki odpadami komunalnymi. Choć rozstrzygnięcie jest techniczne, pokazuje, jak sądy interpretują uprawnienia gmin w tym zakresie.

Czy gmina może dzielić śmieci na 'BIO' i 'zielone'? NSA wyjaśnia zasady odbioru odpadów.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 469/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Jerzy Stelmasiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
II SA/Rz 703/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-10-26
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia WSA (del.) Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 703/22 w sprawie ze skargi R.Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w Mielcu z dnia 10 marca 2022 r., nr XLIII/445/2022 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od R.Ł. na rzecz Gminy Miejskiej Mielec kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Rz 703/22 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi R.Ł. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na uchwałę Rady Miejskiej w Mielcu z 10 marca 2022 r., nr XLIII/445/2022 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniu 10 marca 2022 r. Rada Miejska w Mielcu (dalej: Rada) podjęła uchwałę Nr XLIII/445/2022 o zmianie uchwały w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powołując jako podstawę art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559; dalej: u.s.g.) oraz art. 6r ust. 3, 3a, 3b, 3c i 3d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888; dalej: u.c.p.g.). Skargę na powyższy akt złożył skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności kwestionowanej uchwały w zaskarżonej części, tj. § 1 pkt 1, § 1 pkt 4 i w § 1 pkt 5 w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje, że dodatkowy odbiór gromadzonych odpadów, o których mowa w § 2 ust. 11 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XXVI/267/2020 z dnia 26 listopada 2020 r., możliwy jest w zabudowie jednorodzinnej nie więcej niż 13 razy w roku, a w roku 2022 nie więcej niż 14 razy, zgodnie z harmonogramem oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Mielcu wniosła o jej oddalenie.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że Rada Miejska dokonując zmiany swojej uchwały nie wyszła poza granice tego, do czego została ustawowo upoważniona. Oznacza to, że złożona skarga okazała się być bezzasadną.
Sąd I instancji wyjaśnił, że w skarżonej uchwale Rada dokonała zmiany swojej wcześniejszej uchwały tj. z dnia 26 listopada 2020 r. w ten sposób, że zdefiniowała użyte tam pojęcie "odpady BIO" tj. odpady komunalne odbierane bezpośrednio z nieruchomości jako "bioodpady rozumiane jako odpady żywności i kuchenne pochodzące z gospodarstw domowych", jak też pojęcie "odpady zielone" wskazane w zmienianej uchwale jako te przyjmowane w punkcie selektywnego zbierania odpadów tj. jako "bioodpady rozumiane jako odpady komunalne stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów". Uchwała zmieniająca dopuściła też w ramach dodatkowego odbioru odpadów zielonych z nieruchomości zamieszkałych ich gromadzenie w pojemnikach na odpady BIO, jeżeli umożliwia to ilość odpadów BIO zgromadzonych w pojemniku przed jego odbiorem. Równocześnie, uchwała zmieniająca sprecyzowała, że wskazany dodatkowy odbiór w zabudowie jednorodzinnej możliwy jest nie więcej niż 13 razy w roku, a w roku 2022 nie więcej niż 14 razy, zgodnie z harmonogramem.
W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowany przez adw., na podstawie art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. 2021 poz. 906; dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 699; dalej: u.o.), przez zaniechanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLIII/445/2022 z 10 marca 2022 r. w zaskarżonej części wskutek błędnego przyjęcia, iż wprowadzenie w przepisach § 1 ust. 1 i § 1 ust. 5 skarżonej uchwały podziału bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone oraz wprowadzenie nieznanych w/w ustawie oraz rozporządzeniu kategorii odpadów BIO definiowanych jako "bioodpady rozumiane jako odpady żywności i kuchenne pochodzące z gospodarstw domowych" oraz odpadów zielonych definiowanych jako "bioodpady rozumiane jako odpady komunalne stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów" stanowiło jedynie "swego rodzaju techniczne działanie podjęte wyłącznie w celu podkreślenia innego sposobu pozbywania się określonych odpadów", podczas gdy rozróżnienie to nie może być traktowane jako jedynie techniczne działanie o charakterze zdaniem Sądu porządkującym, bowiem jego wprowadzenie poskutkowało istotnym ograniczeniem częstotliwości odbioru odpadów zielonych z nieruchomości położonych na terenie Miasta Mielec, a jednocześnie rozróżnienia takiego nie wprowadza ani ustawowa definicja bioodpadów zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.o., ani też w/w rozporządzenie, w którym bioodpady określone zostały jako jedna frakcja odpadów zbierana selektywnie przez gminy, w związku z czym wprowadzając tego rodzaju rozróżnienie, Rada Miejska zmieniła ogólnie obowiązującą definicję bioodpadów, a tym samym przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 6r ust. 3b ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.) przez zaniechanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLIII/445/2022 z dnia 10 marca 2022 r. w zaskarżonej części pomimo wprowadzenia w § 1 ust. 4 skarżonej uchwały zasady odbierania odpadów zielonych nie więcej niż 13 razy w roku, a w roku 2022 nie więcej niż 14 razy, tj. w sposób sprzeczny z regulacją ustawową, zgodnie z którą w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania bioodpadów stanowiących odpady komunalne z budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie może być rzadsza niż raz na dwa tygodnie, w związku z czym - biorąc pod uwagę potrzebę odbierania odpadów zielonych w pozostałych miesiącach - liczba odbiorów odpadów zielonych w ciągu roku określona w ustawie przekracza liczbę odbiorów określoną w skarżonej uchwale;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) przez zaniechanie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLJ11/445/2022 z 10 marca 2022 r. w zaskarżonej części pomimo sprzeczności uregulowania zawartego w § 1 ust. 4 skarżonej uchwały w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje, że dodatkowy odbiór gromadzonych odpadów, o których mowa w § 2 ust. 11 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XXVI/267/2020 z 26 listopada 2020 r. (tj. odpady zielone), możliwy jest w zabudowie jednorodzinnej nie więcej niż 13 razy w roku, a w roku 2022 nie więcej niż 14 razy, zgodnie z harmonogramem, z uregulowaniem zawartym w § 1 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLIII/445/2022 z 10 marca 2022 r. w zw. z § 2 ust. 7 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XXVI/266/2020 z 26 listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Mielec i § 1 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLIll/445/2022 z 10 marca 2022 r., która to sprzeczność wprowadza istotne wątpliwości interpretacyjne i niepewność co do istniejącego stanu prawnego, bowiem z zapisu § 1 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLlll/445/2022 z 10 marca 2022 r. wynika, iż odpady zielone odbierane są podczas dodatkowego odbioru odbywającego się w zabudowie jednorodzinnej nie więcej niż 13 razy w roku, a w roku 2022 nie więcej niż 14 razy, zgodnie z harmonogramem, podczas gdy z § 1 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr LIIl/445/2022 z dnia 10 marca 2022 r. w zw. z § 2 ust. 7 obowiązującego regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Mielec i § 1 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w Mielcu nr XLIII/445/2022 z 10 marca 2022 r. wynika, iż odpady zielone, gromadzone w pojemnikach na odpady BIO, odbierane są z terenów w zabudowie jednorodzinnej za każdym razem, gdy odbierane są odpady BIO, tj. nie rzadziej niż jeden raz w tygodniu w miesiącach od kwietnia do października, nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu w listopadzie i nie rzadziej niż jeden raz w miesiącu w miesiącach od grudnia do marca.
Mając na uwadze powyższe: 1. na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 26 października 2022 r., sygn. akt: II SA/Rz 703/22 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; 2. na podstawie art. 203 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepianych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej.
W piśmie z 28 grudnia 2022 r., stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej, skarżący kasacyjnie złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w Mielcu, reprezentowana przez r.pr., wniosła o: 1) oddalenie skargi kasacyjnej i 2) zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz Gminy Miejskiej Mielec zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wyrażony w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymóg przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa. Naruszony przez sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Wymóg ten jest spełniony gdy autor skargi kasacyjnej wskazuje konkretny przepis jaki został w jego ocenie naruszony, z podaniem numeru konkretnej jego jednostki redakcyjnej. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia.
W petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie powołano się na treść art. 174 wskazując na podstawy kasacyjnej.
Całkowicie chybione są zarzuty naruszenia przepisów p w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a. Przepisy te dotyczą wyłącznie orzekania w sprawach skarg na decyzje i postanowienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z 29.09.2016 r., II OSK 3205/14, LEX nr 2261625). W myśl art. 145 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może polegać na: 1) uchyleniu zaskarżonego aktu, 2) stwierdzeniu jego nieważności, 3) stwierdzeniu wydania wymienionego aktu z naruszeniem prawa. Z treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie wynika, że Sąd I instancji stosował art. 145 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że uznał, iż zakwestionowana uchwała Rady Miejskiej w Mielcu jest prawidłowa tj. nie spełnia przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Dlatego oddalono złożoną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia art. 147 § 1 i 151 p.p.s.a. Wskazać należy, że w przypadku ustalenia przez sąd administracyjny, na skutek złożonej skargi, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności aktu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu (np. uchwały) organu gminy. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. M. Stahl, Z. Kmieciak Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001 r., z. 1-2, s. 101-102; wyrok NSA z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2674/19, LEX nr 2777895; wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 7598/21, LEX nr 3451864). Przy czym uchylenie badanej uchwały nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu jej nieważności. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94 (OTK 1994, Nr 2, poz. 44) stwierdził, że skarga na uchwałę rady gminy jest dopuszczalna także, gdy uchwała taka została zmieniona lub uchylona, ale może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej zmianę lub uchylenie. Przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Zakres czasowy obowiązywania prawa i jego stosowania nie pokrywają się ze sobą w przypadku uchylenia uchwały i stwierdzenia jej nieważności (por. orzeczenie TK z 14 lutego 1994 r., sygn. K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7). Odmienne są bowiem skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności. Uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza jej wyeliminowanie ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje natomiast skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Innymi słowy - stwierdzenie nieważności oznacza uznanie braku skuteczności stosowania aktu od chwili jego wydania. Ma to znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały. Jak podkreśla się, bowiem w judykaturze jeżeli zaskarżona uchwała została uchylona lub zmieniona, lecz może być - nadal - stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, to nadal istnieje potrzeba weryfikacji twierdzeń co do naruszania przez uchwałę interesu prawnego lub uprawnień danego podmiotu (por. uchwała TK z dnia 14 września 1994 r., sygn. W 5/94; wyrok NSA z 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06, LEX nr 327767; postanowienie NSA z 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1765/19, LEX nr 741587). Jednocześnie utrata mocy obowiązującej przepisu prawa następuje w sytuacji, gdy nie może być on zastosowany (zob. wyrok NSA z 29.02.2024 r., III OSK 1358/22, LEX nr 3694796).
Zaznaczenia wymaga, że wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), to jednak zasada ta doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia przez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1679/11). W praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w razie gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. W rozpoznawanej sprawie należało przyjąć więc, że sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej umożliwiał ich odczytanie w sposób niebudzący wątpliwości i możliwe było ustalenie zakresu zaskarżenia.
Przypomnieć należy, że w skarżonej uchwale Rada dokonała zmiany swojej wcześniejszej uchwały tj. z dnia 26 listopada 2020 r. w ten sposób, że zdefiniowała użyte tam pojęcie "odpady BIO" tj. odpady komunalne odbierane bezpośrednio z nieruchomości jako "bioodpady rozumiane jako odpady żywności i kuchenne pochodzące z gospodarstw domowych", jak też pojęcie "odpady zielone" wskazane w zmienianej uchwale jako te przyjmowane w punkcie selektywnego zbierania odpadów tj. jako "bioodpady rozumiane jako odpady komunalne stanowiące części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów". Uchwała zmieniająca dopuściła też w ramach dodatkowego odbioru odpadów zielonych z nieruchomości zamieszkałych ich gromadzenie w pojemnikach na odpady BIO, jeżeli umożliwia to ilość odpadów BIO zgromadzonych w pojemniku przed jego odbiorem. Równocześnie, uchwała zmieniająca sprecyzowała, że wskazany dodatkowy odbiór w zabudowie jednorodzinnej możliwy jest nie więcej niż 13 razy w roku, a w roku 2022 nie więcej niż 14 razy, zgodnie z harmonogramem.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kasacyjnie kwestionuje podział bioodpadów na odpady BIO i odpady zielone, jak też częstotliwość odbioru tych ostatnich, wskazując na niejasność regulacji w tym zakresie.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że zapewnienie przez gminę czystości i porządku na jej terytorium w zakresie zagospodarowania odpadów komunalnych może nastąpić na trzy sposoby, gdzie odbieranie takich odpadów z terenu nieruchomości jest tylko jednym z dopuszczalnych przez ustawodawcę sposobów realizacji przez gminę wskazanego zadania. W takiej zaś sytuacji, dokonany przez zmieniającą uchwałę podział bioodpadów zdefiniowanych w ustawie o odpadach (art. 3 ust. 1 pkt 1) na odpady BIO i odpady zielone został dokonany wyłącznie – jak to zaznaczono w odpowiedzi na skargę – w celu zróżnicowania sposobu pozbywania się wskazanych rodzajów odpadów, które to sposoby zostały dopuszczone przez ustawodawcę. Istotne jest bowiem przy ocenie kwestionowanych regulacji, że Gmina Miejska Mielec zapewniła swoim mieszkańcom pozbywanie się wszystkich odpadów komunalnych przy wykorzystaniu dwóch wskazanych przez ustawodawcę sposobów. Co należy podkreślić, mimo prawnej możliwości Gmina ta nie ograniczyła ilości odpadów zielonych, które zagospodaruje, natomiast oprócz przewidzianej jako zasady możliwości oddawania tego rodzaju odpadów do punktów selektywnego zbierania odpadów, dopuściła ich gromadzenie w pojemnikach na odpady żywności i kuchenne, jeżeli jest to możliwe z uwagi na ilość tych ostatnich.
Ma rację Sąd I instancji, że akty wydawane na podstawie określonego upoważnienia ustawowego nie są zasadniczo miejscem na definiowanie określonych pojęć, które zwykle wynikają z aktu wyższego rzędu – w niniejszej sprawie jest to art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, do której stosowania odsyła art. 1a, u.c.p.g. – to w warunkach sprawy zabiegu dokonanego przez Radę Miejską w Mielcu nie sposób ocenić w ten negatywny sposób.
W trafnej ocenie Sądu I instancji, było to bowiem swego rodzaju techniczne działanie podjęte wyłącznie w celu podkreślenia innego sposobu pozbywania się określonych odpadów tj. odpadów żywności i kuchennych oraz odpadów stanowiących części roślin pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych i ogrodów, przy czym – jak wyżej – wskazano – takie odmienne sposoby zagospodarowania odpadów dopuścił sam ustawodawca. Świadczy o tym brzmienie powołanego wyżej art. 6r ust. 2d, u.c.p.g., w którym wskazano na trzy sposoby pozbywania się przez właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych. Wskazuje na to także art. 3 ust.2 pkt 6 u.c.p.g., który przewiduje, że tworzone przez gminy punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych zapewniają przyjmowanie m. in. bioodpadów, a zatem tak odpadów żywności kuchennych, jak i odpadów "zielonych".
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI