III OSK 4658/21

III OSK 4658/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Piotr Korzeniowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Gd 740/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-01-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 310
art.271 ust.4 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 740/20 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Chojnicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 maja 2020 r., nr GD.ZUO.1.4700.640.2020.DS w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w Chojnicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 740/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Chojnicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor, organ) z 28 maja 2020 r., nr GD.ZUO.1.4700.640.2020.DS w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka M. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.; dalej: Prawo wodne) poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa procesowego polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, kiedy czynnik temporalny czasu wyrażonego w dniach nie został przez organ w sposób właściwy ustalony;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego - ustawy Prawo wodne polegające na błędnym ustaleniu ilości dni dla wymierzenia opłaty stałej;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy doszło do szeregu uchybień przepisom postępowania administracyjnego po stronie organu, tj. uchybień art. 7, 77 § 1 polegających na nieustaleniu i nieudowodnieniu ilości dni dla ustalenia wyliczenia opłaty stałej;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisu ustawy procesowej zobowiązującej do uchylenia decyzji w sytuacji, gdy naruszono art. 8 § 2 k.p.a. w ten sposób, że w piśmie przedłożonym przez skarżącą spółkę organ w identycznym postępowaniu uwzględnił w całości reklamację i przyjął dla wyliczenia opłaty stałej taką ilość dni, jaką wskazywała skarżąca spółka;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie normy ustawy procesowej zobowiązującej do uchylenia decyzji w sytuacji, gdy naruszono art. 7a § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ naruszył zasadę tłumaczenia wątpliwości na korzyść strony, a wątpliwość ta polegała na tym, że ilość dni o której mowa w art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne może być rozumiana zarówno jako ilość dni kalendarzowych (wykładnia niekorzystna dla strony), jak i ilość dni faktycznego odprowadzania wód opadowych i roztopowych (wykładnia korzystna dla strony);
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez całkowite przemilczenie w uzasadnieniu wyroku dowodu złożonego przez stronę na rozprawie, tj. pisma wód polskich informującego o uwzględnieniu reklamacji skarżącej spółki w zakresie ilości dni dla wyliczenia opłaty stałej.
Wobec tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji organu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto spółka oświadczyła, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu spółka przedstawiła argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazano, iż skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, co do zasady, istnienia swojego obowiązku uiszczania opłaty stałej za usługi wodne polegające na wprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do wód. Pomiędzy organem, a skarżącą sporna pozostawała jedynie kwestia sposobu liczenia tej opłaty, a ściślej rzecz ujmując sposób ustalania parametru ilości dni.
W ocenie spółki Sąd I instancji doszedł do niewłaściwego wniosku, iż ilość dni, która powinna być wyliczona w opłacie za usługi wodne powinna być wyrażona liczbą 365 lub 366 dni. Dokonując wykładni art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne należało bowiem odpowiedzieć w pierwszej kolejności na pytanie, dlaczego ustawodawca w konstrukcji opłaty stałej za usługi wodne przyjął parametr temporalny, skoro opłata ma mieć charakter stały, a idąc tokiem rozumowania Sądu I instancji ma mieć charakter ryczałtowy. Co więcej, skarżąca kasacyjnie zauważyła, że Sąd I instancji stwierdził, iż jest to opłata roczna, niestety w uzasadnieniu wyroku zabrakło jakichkolwiek rozważań na ten temat i Sąd nie wyjaśnił jakie były motywy prawodawcy, aby opłatę stałą za usługi wodne wyrażać w dniach, czy też szerzej, po co w ogóle wprowadzono do ustawy w konstrukcji tej opłaty jakikolwiek czynnik temporalny. Spółka zauważyła, że gdyby ustawodawca rozumował tak jak sugeruje Sąd I instancji, to przepis winien być skonstruowany w ten sposób, że czynnik temporalny powinien być wyrażony w latach, jednak ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie parametru ilości dni. Oznacza to, że w toku postępowania administracyjnego wywołanego reklamacją skarżącej, organ zobowiązany był ustalić ilość dni, która następnie zostanie przyjęta do wyliczenia opłaty za usługi wodne. Sąd I instancji uwolnił organ od obowiązku ustalania tej okoliczności wskazując, iż można uczynić zadość wymogom ustawowym, podając parametr temporalny wyrażony w dniach - 365 dni. Zdaniem spółki, z punktu widzenia konstrukcji przepisu nie jest obojętne, w jakich jednostkach czasu ta opłata jest ustalana. Prowadzenie czynnika temporalnego wyrażonego w dniach oznacza procesową konieczność ustalenia tej ilości, a nie posługiwanie się arbitralnym założeniem a priori, że jest to okres 365 dni.
Następnie wskazano, iż pozwolenie wodnoprawne nie jest wystarczającym źródłem ustalenia niezbędnych danych dla wyliczenia opłaty. Choć ustawodawca wprost odwołuje się do pozwolenia wodnoprawnego, to czyni to jednak w odniesieniu do parametru ilości wody, a nie parametru temporalnego. Spółka zauważyła, że parametr temporalny jest w ustawie potraktowany autonomicznie i samodzielnie oraz stanowi jeden z mnożników, obok danych, wywiedzionych prosto z pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca kasacyjnie wskazała również, iż z treści pozwolenia nie można wyprowadzić jakiegokolwiek elementu temporalnego, bowiem jego istota sprowadza się do podawania ilości odprowadzanej wody liczonej w jakiejś jednostce czasu, a nie ilości dni. Wobec tego, w ocenie spółki organ był zobowiązany poszukiwać kryterium wyliczenia opłaty z uwzględnieniem parametru ilości dni, jednak takich ustaleń całkowicie zaniechał, czym doprowadził do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Kolejno zaznaczono, iż postępując według rozumowania organu, który twierdzi, że opłata stała za usługi wodne jest opłatą za gotowość środowiska do przyjęcia takich wód, należałoby z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego wskazać, że środowisko winno być gotowe do przyjęcia wód opadowych i roztopowych przez cały rok, 24 na dobę, 7 dni w tygodniu. W ocenie skarżącej kasacyjnie tego typu prezentacja charakteru opłaty stałej za usługi wodne pozostaje w oczywistej sprzeczności z doświadczeniem życiowym, które jednoznacznie wskazuje na to, że ani Polska, jako państwo, ani B. jako miasto, nie są obszarami, w których codziennie dochodzi do powstawania opadów, składających się na wody opadowe i roztopowe. Należy zatem stwierdzić, iż środowisko nie musi być w gotowości każdego dnia do przyjęcia wód opadowych i roztopowych, można jednak ustalić ilość dni, w których rzeczywiście środowisko musi być gotowe do przyjęcia wód opadowych lub roztopowych.
Spółka nie zgodziła się również ze stanowiskiem Sądu I instancji, wedle którego opłata za usługi wodne jest opłatą o charakterze ryczałtowym czy abonamentowym, podkreślając, że w uzasadnieniu kilkukrotnie wskazywano, iż jest to opłata zależna od maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód. Zdaniem spółki wskaźnik ten jest ewidentnie powiązany z rzeczywistym oddziaływaniem na środowisko, choć w wymiarze maksymalnej ilości. Ustawodawca zatem nie czyni z tej opłaty ryczałtu, a jednak uzależnia ją od ilości wody. Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że WSA wskazywał, iż uzależnienie opłaty od ilości dni deszczowych jest charakterystyczne dla opłaty zmiennej, pominięto natomiast okoliczność, iż w przypadkach obu opłat bierze się pod uwagę ilość wody, a więc bierze się pod uwagę faktyczne oddziaływanie na środowisko. Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że trudno dopatrzyć się w opłacie stałej jakichś cech abonamentowych lub ryczałtowych, skoro dwa z trzech parametrów zdecydowanie odnoszą się do stanu faktycznego (ilość dni, a maksymalna ilość wód opadowych i roztopowych), a nie do stanu abstrakcyjnego.
W ocenie spółki, powyższa argumentacja jednoznacznie wskazuje na to, iż przepis będący podstawą materialnoprawną opłaty stałej za usługi wodne może być rozumiany w dwojaki sposób. Sąd I instancji zaprezentował pogląd, wedle którego czynnik temporalny, zobowiązujący organ do podania ilości dni, wyrażany jest poprzez podanie ilości dni kalendarzowych, abstrahując od tego, czy rzeczywiście dochodziło do oddziaływania na środowisko, tak jak twierdzi organ. Wskazano, że możliwe jest jednak inne rozumienie tego parametru, z którego wynika, że chodzi jedynie o dni faktycznie albo potencjalnie mogące stanowić dni deszczowe, w których rzeczywiście dochodzi do odprowadzania wód opadowych i roztopowych. W przypadku, kiedy daną normę prawną można rozumieć w dwojaki sposób i powstają wątpliwości interpretacyjne, organ powinien przyjąć wykładnię bardziej korzystną dla podatnika in dubio pro tributario. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej kasacyjnie ewidentnie organ naruszył art. 7a § 1 k.p.a., a Sąd w sposób wadliwy przyjął, iż nie doszło do naruszenia tego przepisu.
Jednocześnie wskazano, że skarżąca kasacyjnie okazała i złożyła do akt sprawy pismo innego organu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w którym to piśmie organ informuje skarżącą, iż reklamacja opłaty stałej za usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do wód została uwzględniona i że organ przychyla się do prezentowanego przez skarżącą spółkę stanowiska, iż jest to ilość 270 dni rzeczywistych odpadów dla tego obszaru, a nie 365 dni w roku. Zdaniem spółki, stanowisko organu uwzględniające reklamacje skarżącej świadczy jednoznacznie o tym, że w danym konkretnym wypadku organ podzielił punkt widzenia skarżącej. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, iż te same organy administracji wodnej - organy Wód Polskich w identycznej sprawie prezentują różne stanowiska. W ocenie skarżącej kasacyjnie, w tej sytuacji, istnieją uzasadnione argumenty przemawiające za możliwością różnego rozumienia tego samego przepisu.
Konkludując spółka zauważyła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszając przepisy prawa procesowego w żaden sposób nie wskazał, że dowód ten jest niewiarygodny, jak również w żaden sposób tego dowodu nie skonstatował lub zdyskrecjonował. W uzasadnieniu w ogóle nie ma jakichkolwiek rozważań dotyczących tego dowodu i wynikającego z niego stanowiska organu w pełni akceptującego pogląd skarżącej spółki. Doszło zatem do istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, a co więcej Sąd również nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. właśnie z uwagi na przedłożone do akt sprawy stanowisko organu. Uzasadnienie wyroku pozbawione jest jakichkolwiek dywagacji w tym zakresie, co stanowi istotną wadę konstrukcyjną nie tylko uzasadnienia wyroku, ale również samego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że problemy prawne zawarte w zarzutach skargi kasacyjnej były już przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4777/21; z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4777/21; z 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 281/22; z 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 282/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprawy te były tożsame pod względem faktycznym i prawnym ze sprawą będącą przedmiotem rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zapatrywania prawne wyrażone w przywołanych wyżej wyrokach i czyni je własnymi.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku wskazać należy, że opłaty za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi oraz za pobór wód uregulowane były do 31 grudnia 2017 r. w ustawie z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.; dalej: p.o.ś.) i wysokość tych opłat zależała od ilości i jakości pobranej wody oraz od tego czy pobrano wodę powierzchniową czy podziemną, a także od jej przeznaczenia (art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 290 p.o.ś.). Opłaty te związane więc były z faktycznym poborem wody lub wprowadzaniem ścieków do wód w danym okresie. Zmiana systemu opłat za pobór wód i za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi nastąpiła w związku z wejściem w życie ustawy Prawo wodne, której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Zwrot kosztów usług wodnych wiąże się z nałożeniem opłat na podmioty korzystające z tych usług. Opłaty te mają służyć zachęceniu użytkowników do bardziej racjonalnego i oszczędnego sposobu gospodarowania wodami. W uzasadnieniu wyroku z 7 grudnia 2016 r. (pkt 24) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że z art. 9 dyrektywy 2000/60, jak i z żadnego innego z jej przepisów nie wynika, żeby prawodawca unijny zamierzał stawiać przeszkody temu, żeby państwa członkowskie przyjęły odnośnie wody taką politykę cenową, która opiera się na naliczaniu użytkownikom ceny wody, która składa się z części zmiennej powiązanej z ilością rzeczywiście zużywanej wody i części stałej, która nie jest z tym zużyciem powiązana (Vodoopskrba i odvodnja d.o.o. v. Željce Klafurić, C-686/15, ZOTSiS 2016/12/I-927). Prawodawca unijny pozostawił więc swobodę państwom członkowskim w kształtowaniu systemu opłat za usługi wodne, przy czym system ten ma uwzględniać analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy oraz zasadę "zanieczyszczający płaci".
W obecnie obowiązującym Prawie wodnym opłata za usługi wodne składa się z opłaty stałej i opłaty zmiennej (art. 270 Prawa wodnego). Zgodnie natomiast z art. 270 ust. 11 Prawa wodnego, opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Ponadto, stosownie do art. 270 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód.
Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady dla ustalenia ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 należy się odwołać do osnowy odpowiedniej decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego ustalającej średnią ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w m3/rok. Tego rodzaju odwołanie się do pozwolenia wodnoprawnego jest dopuszczalne, jeżeli decyzja ta została wydana już pod rządami obecnie obowiązującego Prawa wodnego. Kwestią sporną w tej sprawie jest natomiast przyjęcie 365 (lub w latach przestępnych 366 dni), jako parametru "czasu wyrażonego w dniach".
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w tym zakresie przez Sąd I instancji. Zgodnie bowiem z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2505; dalej: rozporządzenie), jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych w formie opłaty stałej wynosi 2,50 zł na dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych. Rozporządzenie przewiduje zatem stawkę jednostkową opłaty za 1 m3/s, a opłata ta ma wymiar roczny. Oznacza to, że należało zastosować wskaźnik roczny ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, a więc prawidłowo wskazano jako parametr czasu 366 dni. Wynika to przede wszystkim z rocznego charakteru opłaty stałej. Z tego rodzaju wykładnią powołanych przepisów nie stoi w sprzeczności przyjęcie przez ustawodawcę parametru "czasu wyrażonego w dniach", ponieważ nie w każdej sytuacji czas ten będzie wynosił 365 lub 366 dni. Dotyczy to jednak sytuacji wyjątkowych, w których dany podmiot nie mógł korzystać w całym roku z usług wodnych z uwagi albo na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie w trakcie roku albo z uwagi na to, że urządzenie wodne, przy pomocy którego usługa wodna miałaby być realizowana nie istniało przez cały rok, a przez to nie mogło w całym tym okresie funkcjonować. W tego rodzaju wyjątkowych okolicznościach parametr czasu może zostać wyrażony odpowiednio do okresu, kiedy korzystanie z usługi wodnej było możliwe, nie dotyczy to jednak sytuacji, w których strona nie korzysta z usługi wodnej z powodów faktycznych takich jak np. zmniejszone opady atmosferyczne. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że opłata stała stanowi "swoisty abonament" za możliwość korzystania z usług wodnych, co potwierdza zresztą powołany wyżej wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-686/15. Brak jest zatem podstaw do określenia "realnego" odprowadzania wód opadowych na podstawie danych przekazanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, ponieważ byłoby to sprzeczne z istotą opłaty stałej oraz brak jest podstaw do prowadzenia tego rodzaju ustaleń na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko, że skoro opłata stała ma charakter roczny i niezależny od faktycznej ilości dni odprowadzania wód, to parametr czasowy iloczynu ("czas wyrażony w dniach") musi obejmować wszystkie dni kalendarzowe roku w liczbie 365 dni (z wyjątkiem lat przestępnych 366 dni).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji, że art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego nie rodzi w omawianym zakresie wątpliwości interpretacyjnych, które prowadziłyby do nieprawidłowego ustalenia w tej sprawie opłaty stałej. Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia tego przepisu jest prawidłowa i uwzględnia zarówno cel, jak i funkcję opłaty stałej.
Powyższe oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Kluczowe znaczenie miał w tej sprawie zarzut podnoszący naruszenie art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że do wyliczenia opłaty stałej w tej sprawie należy zastosować 366 dni w roku. Przyjęcie czasu wyrażonego w dniach, w których następuje odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, czyli liczby dni z opadem atmosferycznym w roku kalendarzowym, może mieć ewentualnie zastosowanie w przypadku opłaty zmiennej. Wynika to z tego, że polityka cenowa Ramowej Dyrektywy Wodnej opiera się na naliczaniu użytkownikom ceny wody, która składa się z części zmiennej powiązanej z ilością rzeczywiście zużywanej wody i części stałej, która nie jest z tym zużyciem powiązana. Sąd I instancji nie naruszył ponadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a., ponieważ brak jest podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie wątpliwości co do treści normy prawnej określonej w art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Z treści tego przepisu nie wynika wprost, że należy przyjąć 365 lub 366 dni tj. jako parametr czasu wyrażonego w dniach. Wynika to natomiast z wykładni funkcjonalnej i systemowej powołanego przepisu uwzględniającej cel i funkcję opłaty stałej. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 8 § 2 k.p.a.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uchwałą NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, przesądzono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taki stan rzeczy nie miał jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., będącego przepisem procesowym, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu wpływ ewentualnego naruszenia wymogów uzasadnienia, skargą kasacyjną wykazany nie został. Uzasadnienie wyroku nie musi zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony (tak: wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3919/17). Uzasadnienie wyroku zaskarżonego w niniejszej sprawie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.
Jedynie ubocznie należy podkreślić, że kwestia ustalania wysokości opłat stałych na gruncie Prawa wodnego była przedmiotem licznych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wątpliwości budziło przede wszystkim prawidłowe określenie wskaźnika "maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s" w powiązaniu z tym parametrem ustalonym w pozwoleniach wodnoprawnych wydanych w poprzednim stanie prawnym. Natomiast w żadnym z tych orzeczeń wątpliwości nie budziło przyjęcie 365 (lub 366) dni jako parametru "czasu wyrażonego w dniach".
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.