III OSK 4632/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-11-26
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyradnyochrona stosunku pracywypowiedzenie warunków pracyzgoda rady gminymandat radnegoochrona praw pracowniczychprawo pracyprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Rady Dzielnicy Ursynów, potwierdzając, że odmowa zgody na wypowiedzenie warunków pracy radnemu wymaga wykazania związku przyczynowego z wykonywaniem mandatu, a nie tylko oceny zasadności przyczyn pracodawcy.

Rada Dzielnicy Ursynów odmówiła zgody na wypowiedzenie warunków pracy radnemu, uznając przyczyny podane przez pracodawcę za pozorne i związane z pełnieniem mandatu. WSA stwierdził nieważność uchwały, uznając, że Rada nie wykazała związku wypowiedzenia z mandatem. NSA oddalił skargę kasacyjną Rady, potwierdzając, że odmowa zgody jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wypowiedzenie wynika ze zdarzeń związanych z wykonywaniem mandatu, a w innych przypadkach rada musi wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę, a nie tylko oceniać zasadność przyczyn pracodawcy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Dzielnicy Ursynów od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały Rady odmawiającej zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu. Rada Dzielnicy argumentowała, że przyczyny podane przez pracodawcę (zmiany organizacyjne po zniesieniu jednostki i utworzeniu nowej) są pozorne i mają na celu obejście wyroku sądu pracy przywracającego radnego do pracy na poprzednich warunkach. Rada podniosła również, że podstawową przyczyną działań pracodawcy jest pełnienie przez radnego funkcji radnego. WSA uznał, że Rada nie wykazała związku wypowiedzenia z wykonywaniem mandatu, a twierdzenie o pozorności przyczyn nie jest zasadne, gdyż pracodawca przedstawił zrozumiałe powody związane z dostosowaniem warunków zatrudnienia do nowych regulacji. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną Rady, podzielił wykładnię art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którą rada gminy ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu. W pozostałych przypadkach rada musi wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę, a nie tylko oceniać zasadność przyczyn podanych przez pracodawcę. NSA podkreślił, że uprzywilejowanie radnych w zakresie ochrony stosunku pracy jest uzasadnione tylko wtedy, gdy rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Rady Dzielnicy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W innych przypadkach rada musi wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę, a nie tylko oceniać zasadność przyczyn pracodawcy.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 25 ust. 2 u.s.g. w sposób ewolucyjny, odchodząc od swobodnej oceny rady do obowiązku wykazania przez nią uzasadnionych przyczyn odmowy, gdy wypowiedzenie nie jest związane z mandatem. Ochrona radnego jest uzasadniona tylko w kontekście wykonywania mandatu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.s.g. art. 25 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Rada gminy odmawia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W innych przypadkach rada ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę, a nie tylko oceniać zasadność przyczyn pracodawcy.

Pomocnicze

k.p. art. 42 § § 1

Kodeks pracy

Ustawa o ustroju miasta stołecznego Warszawy art. 8 § ust. 1

Statut Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy art. 24 § pkt 1

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA podzielił wykładnię art. 25 ust. 2 u.s.g., zgodnie z którą rada gminy ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tylko wtedy, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W innych przypadkach rada musi wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę, a nie tylko oceniać zasadność przyczyn pracodawcy.

Odrzucone argumenty

Rada Dzielnicy Ursynów argumentowała, że WSA błędnie zinterpretował art. 25 ust. 2 u.s.g., przyjmując, że rada ma obowiązek wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy radnemu, jeżeli wypowiedzenie nie ma związku z wykonywaniem mandatu, a odmowa w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa. Rada Dzielnicy zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 8, 77 § 1, 80) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i uznanie za niezasadne przywołania wyroku Sądu Okręgowego. Rada Dzielnicy zarzuciła naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania przepisu o umorzeniu postępowania, gdy umowa o pracę została rozwiązana.

Godne uwagi sformułowania

Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. Rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę [zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym] i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym.

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Tamara Dziełakowska

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście odmowy zgody na wypowiedzenie warunków pracy radnemu, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego nad uchwałami rad gmin."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i jego ochrony stosunku pracy, ale może być stosowane analogicznie do innych przypadków, gdzie organy samorządowe wydają zgody wymagane prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony radnych i ich mandatu, a także precyzyjnej wykładni przepisów dotyczących zgody organów na działania pracodawców wobec pracowników pełniących funkcje publiczne.

Czy rada gminy może blokować wypowiedzenie warunków pracy radnemu bez związku z jego mandatem? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 4632/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Wa 888/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-12-18
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 506
art. 25 ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 41 poz 361
art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 888/20 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy z dnia 25 lutego 2020 r. nr XVI/99/2020 w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy radnemu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Rady Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Wa 888/20 po rozpoznaniu skargi [...] z siedzibą w [...] na uchwałę Rady Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy z dnia 25 lutego 2020 r. nr XVI/99/2020 w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy radnemu w punkcie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz zasądził od Rady Dzielnicy Ursynów m. st. Warszawy na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Rada Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy uchwałą nr XVI/99/2020 z dnia 25 lutego 2020 r., na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm., dalej: u.s.g.) w zw. z art. 42 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm.), art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1817) oraz § 24 pkt 1 Statutu Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy stanowiącego załącznik Nr 12 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (t.j. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018, poz. 8814), odmówiła wyrażenia zgody na dokonanie przez [...] z siedzibą w [...] wypowiedzenia wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy radnemu M. M., o którym mowa we wniosku z dnia 10 grudnia 2019 r.
Uzasadniając uchwałę Rada Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy podała, że we wniosku inicjującym postępowanie wskazano, że przyczyną zamierzonego wypowiedzenia warunków pracy i płacy jest nowa organizacja pracy, będąca następstwem zniesienia [...] oraz utworzenie z dniem 1 września 2017 r. [...]. Powołano się przy tym m.in. na okoliczność wprowadzenia nowych regulacji wewnętrznych, w tym regulaminu organizacyjnego oraz na obowiązywanie zarządzenia nr 13 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wynagradzania pracowników [...]. Wskazano, że w [...] nie ustalono dotąd regulaminu wynagradzania. Rada Dzielnicy podniosła, że wnioskodawca nie przedstawił przy tym informacji o jakimkolwiek związku wyżej wymienionych zmian organizacyjnych oraz wprowadzonych regulacji z sytuacją zawodową pracownika - radnego, który uzasadniałby dokonanie zmiany na jego niekorzyść warunków zatrudnienia, w szczególności w świetle faktu, że [...] jest następcą prawnym zniesionej [...] i wykonuje całość jej zadań.
Rada Dzielnicy wskazała, że w toku postępowania uchwałodawczego radny M. M. poinformował, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie, XXI Wydział Pracy, z dnia 26 listopada 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. XXI Pa 48/19, został przywrócony do pracy w [...] na warunkach pracy i płacy obowiązujących w [...] do dnia 31 sierpnia 2017 r.
W dalszej części uzasadnienia Rada Dzielnicy przywołała treść art. 25 ust. 2 u.s.g. Następnie Rada Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy podała, że w jej ocenie przyczyny wskazane we wniosku [...] są niekonkretne i pozorne. Rada podniosła, że zamierzona czynność z zakresu prawa pracy zmierza w istocie do zniweczenia skutków orzeczenia sądu pracy, przywracającego radnego do pracy na poprzednich warunkach zatrudnienia. W ocenie Rady, podstawową przyczyną podejmowania przez wnioskodawcę (pracodawcę radnego) działań ukierunkowanych na zmianę radnemu M. M. warunków zatrudnienia jest pełnienie przez niego funkcji radnego, wybranego z listy wyborczej [...].
Wskazana uchwała Rady Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy stała się przedmiotem skargi [...] z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rada Dzielnicy Ursynów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia.
Jak wskazano wyżej zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd I instancji stwierdził nieważność uchwały z dnia 25 lutego 2020 r.
Na wstępie uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza art. 25 ust. 2 u.s.g. zgodnie z którym - rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmawia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również z treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby podstawą wypowiedzenia zmieniającego były zdarzenia związane z wykonywaniem przez M. M. mandatu radnego. Rada w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, powołała się jedynie na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt XXI Pa 48/19, nie wykazała jednakże, że wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu M. M. ma jakikolwiek związek z wykonywaniem mandatu radnego. W ocenie WSA w Warszawie, twierdzenie przez Radę Dzielnicy, że przyczyny wypowiedzenia zmieniającego wskazane we wniosku [...] są niekonkretne i pozorne nie jest zasadne. Wskazanie przez wnioskodawcę we wniosku, że wypowiedzenie to zmierza do dostosowania warunków zatrudnienia M. M. do regulacji obowiązujących w [...], jest zrozumiałe i wynika z powołanych przez pracodawcę uregulowań. Rada twierdząc, że wskazane przez pracodawcę przyczyny są pozorne nie wykazała, że rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego.
Nadto Sąd I instancji nie podzielił twierdzenia, że kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma uzasadnienie ww. wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 listopada 2019 r. Okoliczność, że wyrokiem tym M. M. został przywrócony do pracy w [...] w [...] na warunkach zatrudnienia obowiązujących w [...], nie wyklucza dokonania przez pracodawcę w trakcie trwania stosunku zatrudnienia wypowiedzenia zmieniającego i z pewnością z tej przyczyny nie można mówić o pomijaniu przez skarżącego wskazań sądu pracy.
Zdaniem WSA w Warszawie, twierdzenie Rady, że przyczyną podejmowania przez pracodawcę działań w zakresie zmiany warunków pracy i płacy jest pełnienie przez M. M. funkcji radnego nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym i Rada Dzielnicy w istocie tego nie wykazała. Próba uzasadnienia tego stanowiska powołaniem się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt XXI Pa 48/19, jest całkowicie nietrafna. Przedmiotem oceny SO we wskazanym postępowaniu nie były kwestie istotne na gruncie rozpatrywanej przez sąd administracyjny sprawy dotyczącej wypowiedzenia zmieniającego, a okoliczności dotyczące braku złożenia M. M. propozycji zatrudnienia w 2017 r.
Podsumowując stwierdzono, że zaskarżona uchwała Rady nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o samorządzie gminnym, co potwierdza uzasadnienie tej uchwały. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały opiera się na niemerytorycznych przesłankach, niezasadnie kwestionuje powody wypowiedzenia zmieniającego podane przez pracodawcę w piśmie z dnia 10 grudnia 2019 r., nie bierze przy tym pod uwagę zaproponowanych warunków zatrudnienia i wynagrodzenia. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika również, aby nowe warunki pracy i płacy mogły stanowić (w porównaniu z poprzednimi) jakąkolwiek przeszkodę w należytym pełnieniu przez M. M. funkcji radnego.
Dalej podkreślono, że rolą przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. jest umożliwienie radnemu skutecznego sprawowania funkcji. Odmowa wyrażenia zgody nie miała odniesienia do okoliczności powołanych przez pracodawcę, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały.
Podniesiono, że także w toku posiedzenia Rady Dzielnicy Ursynów z dnia 25 lutego 2020 r. nie zostały przedstawione okoliczności wskazujące na to, aby wypowiedzenie zmieniające miało związek z wykonywaniem przez M. M. mandatu radnego.
Na koniec Sąd I instancji podkreślił, że ochrona stosunku pracy radnego oparta na przesłankach nie wynikających z przepisów u.s.g., pomijająca istotne okoliczności warunkujące dokonanie przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego, wykracza poza cel wskazany w art. 25 ust. 2 u.s.g.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się Rada Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy i wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając ww. wyrok w całości zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. brak zastosowania art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. zgodnie z którym, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, polegającego na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, to jest niezasadnym przyjęciu że:
- rada ma obowiązek wyrażenia zgody na dokonanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy radnemu, jeżeli wypowiedzenie nie ma związku z wykonywaniem mandatu radnego, a odmowa wyrażenia zgody w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie prawa;
- odmowa wyrażenia zgody przez radę na dokonanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy radnemu jest dopuszczalna wyłącznie w sytuacji, gdy podstawą wypowiedzenia tych warunków są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu;
- wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu rady;
2) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na:
- niewyjaśnieniu i nierozważeniu wszystkich istotnych w sprawie okoliczności,
- uznaniu za niezasadne przywołanie w uzasadnieniu uchwały Rady Dzielnicy Ursynów wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy z dnia 26.11.2019 r. sygn. akt XXI Pa 48/19,
- uznaniu uzasadnienia uchwały Rady Dzielnicy Ursynów za pozbawione przekonującej argumentacji i oparciu się jedynie na argumentach strony przeciwnej, co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały, podczas, gdy uzasadnienie uchwały Rady Dzielnicy Ursynów zawierające odniesienie się do wniosku [...] (pracodawcy) jest logiczne i spójne, zaś przywołanie w/w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXI Wydział Pracy jest zasadne. Powołane przez Radę inne argumenty wskazują ponadto na okoliczności uzasadniające niewyrażenie zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnego, a ich rzetelne i obiektywne wyjaśnienie powinno spowodować oddalenie skargi.
Z uwagi na powyższe wniesiono o: uchylenie ww. wyroku w całości i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania; zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie zaś wniesiono o: uchylenie tego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów sądowych, a także zrzeczono się rozprawy w niniejszej sprawie.
Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach: naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Po pierwsze nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Fakt, iż w dniu 31 sierpnia 2020 r. doszło do rozwiązania umowy o pracę pomiędzy [...] i Panem M. M. nie stanowił przesłanki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli aktu administracyjnego uwzględniając stan faktyczny i prawny z daty jego wydania (tj. w przypadku kontrolowanej uchwały z dnia 25 lutego 2020 r.). W konsekwencji później zaistniałe okoliczności faktyczne nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości kontroli zaskarżonego aktu.
Po drugie bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Otóż sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. To nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Uchybienie przez sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. W konsekwencji zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie powinien powiązać je z naruszeniem przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynił. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsce postępowanie jurysdykcyjne, do którego ma zastosowanie kodeks postępowania administracyjnego, lecz było to typowe postępowanie uchwałodawcze. Ustawa o samorządzie gminnym nie określiła odrębnej procedury podejmowania przez radę gminy w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Należy zatem przyjąć, że zgoda lub odmowa jej wyrażenia przyjmuje postać uchwały, podejmowanej na zasadach ogólnych (art. 14 u.s.g.).
Po trzecie niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 25 ust. 2 u.s.g. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym powinien być wykładany w ten sposób, że rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy (na wypowiedzenie wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy) z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu oraz że w związku z tym rada gminy jest uprawniona do oceny zasadności podstaw rozwiązania z radnym stosunku pracy tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wykazania, że podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, zaś rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Podkreślić należy ewolucję wykładni tego przepisu przyjmowaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego od stanowiska, które się sprowadzało do tego, że wyrażenie zgody przez radę gminy na rozwiązanie z radnym stosunku pracy jest pozostawione do swobodnej decyzji rady, z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawą tego rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu (tak w uzasadnieniu uchwały SN z 24 listopada 1992 r., sygn. akt I PZP 55/92) do ostatnio przyjmowanego sposobu wykładni, w którym podnosi się, że jeżeli podstawą odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (wyrok NSA z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1445/17) oraz że jeżeli podstawą odmowy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę wyrażenia zgody z uwagi na status radnego i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (wyrok NSA z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16, a także wyroki NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. II OSK 3133/13).
W ocenie NSA rozpoznającego sprawę, art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w którym stanowi się, że po pierwsze, rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której radny jest członkiem, a po drugie, że rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, nie należy odczytywać w ten sposób, że w sytuacji opisanej w zdaniu drugim tego przepisu rada ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, zaś w innych przypadkach jest to pozostawione jej uznaniu. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę, prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem ich pracodawców, gdyż rada gminy mogłaby odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy, gdy to rozwiązanie nie ma żadnego związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. W związku z tym drugie zdanie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym należy odczytywać jako wskazanie okoliczności uzasadniających odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Taka wykładnia uwzględnia też to, że radny, jak każdy inny pracownik, będzie mógł przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym nie ma żadnych powodów, aby rada gminy wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego (zob. także wyroki NSA z 26 września 2018 r., sygn. II OSK 2196/17, z 7 czerwca 2018 r., sygn. II OSK 923/18, z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16).
Uwzględniając wskazane okoliczności NSA, na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), skargę kasacyjną oddalił.
Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku, którym uwzględniono skargę, NSA na mocy art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI