III OSK 4599/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-10
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaodprawazwolnienie ze służbyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneres iudicataskarga kasacyjnasłużba wojskowa

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby rozstrzygnął również kwestię prawa do odprawy, co wyklucza ponowne postępowanie w tej sprawie.

Funkcjonariusz Policji złożył skargę kasacyjną po tym, jak odmówiono mu wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia ze służby, argumentując, że bezpośrednio po odejściu podjął służbę w Żandarmerii Wojskowej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby rozstrzygnął już kwestię prawa do odprawy, co uniemożliwia ponowne postępowanie w tej sprawie z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej. NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, podkreślając błędy formalne w skardze kasacyjnej i potwierdzając, że kwestia odprawy została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji, W. W., od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji. Decyzja ta uchyliła wcześniejszą decyzję o odmowie wypłaty odprawy i umorzyła postępowanie, uznając, że funkcjonariusz nie nabył do niej prawa, ponieważ bezpośrednio po zwolnieniu ze służby w Policji podjął służbę w Żandarmerii Wojskowej, gdzie również przysługuje odprawa. Funkcjonariusz argumentował, że rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby nie zawierał rozstrzygnięcia w przedmiocie odprawy, a jedynie podstawę prawną zwolnienia. WSA w Warszawie oddalił skargę, powołując się na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), wskazując, że rozkaz personalny, mimo braku expressis verbis sformułowania odmowy, w swoim uzasadnieniu jednoznacznie przesądził o braku prawa do odprawy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na jej wadach formalnych. Stwierdził, że zarzut naruszenia prawa materialnego został oparty na błędnej podstawie, ponieważ skarżący w istocie kwestionował ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, co powinno być podstawą zarzutu naruszenia prawa procesowego. Ponadto, zarzut naruszenia prawa materialnego został sformułowany z powołaniem przepisów procesowych, co czyniło go nieskutecznym. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy i ich wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzonych uchybień formalnych, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tym samym zasadność rozstrzygnięcia sądu niższej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rozkaz personalny zawierający uzasadnienie wskazujące na brak prawa do odprawy z uwagi na podjęcie służby w innej formacji, stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa do odprawy, co skutkuje powagą rzeczy osądzonej i wyklucza ponowne postępowanie w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozkaz personalny, mimo braku expressis verbis sformułowania odmowy wypłaty odprawy, w swoim uzasadnieniu jednoznacznie przesądził o braku prawa do tego świadczenia, co wyczerpuje przesłanki zasady powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.Policji art. 114 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.Policji art. 118

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.Policji art. 41 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.Policji art. 45 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o.s.w.ż.z. art. 94 § 1-3

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, zawierający uzasadnienie wskazujące na brak prawa do odprawy z uwagi na podjęcie służby w innej formacji, stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa do odprawy, co skutkuje powagą rzeczy osądzonej. Skarga kasacyjna zawierała wady formalne uniemożliwiające jej merytoryczne rozpoznanie, w tym błędne oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego na przepisach procesowych oraz próbę kwestionowania ustaleń faktycznych sądu I instancji.

Odrzucone argumenty

Rozkaz personalny nr [...] z 20.01.2017 r. nie stanowił rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do odprawy, a jedynie podstawę prawną zwolnienia ze służby.

Godne uwagi sformułowania

zasada powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym próba zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd I instancji na podstawie wynikającej z przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest możliwe oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego o normę procesową

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście rozkazów personalnych i świadczeń związanych ze służbą, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji przechodzącego do służby wojskowej, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej i jak zasada powagi rzeczy osądzonej może zamykać drogę do dochodzenia świadczeń, nawet jeśli pierwotne rozstrzygnięcie budzi wątpliwości.

Czy rozkaz personalny zamyka drogę do odprawy? NSA wyjaśnia zasadę powagi rzeczy osądzonej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 4599/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 220/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174 pkt 1 i 2, art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 220/20 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 3 grudnia 2019 r., nr 25/SWA/BF/2019 w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. W. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 22 października 2020 r., II SA/Wa 220/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 3 grudnia 2019 r., nr 25/SWA/BF/2019, w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z 3 grudnia 2019 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."), uchylił decyzję Komendanta Stołecznego Policji z 19 kwietnia 2019 r. i umorzył postępowanie w I instancji w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji orzekł o odmowie wypłaty odprawy, o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.; dalej "ustawa o Policji"), w związku ze zwolnieniem mł. asp. (w stanie spoczynku) W. W. ze służby w Policji, rozkazem personalnym Komendanta Stołecznego Policji nr [...] z 20 stycznia 2017 r. Organ I instancji ustalił, że raportem z 11 stycznia 2017 r. funkcjonariusz wniósł o zwolnienie ze służby w Policji (z dniem 31 stycznia 2017 r.) w związku z nabyciem prawa do emerytury. W dniu 19 stycznia 2017 r. poinformował, że po zakończeniu służby w Policji będzie służył w Żandarmerii Wojskowej. W uzasadnieniu rozkazu personalnego nr [...] organ wskazał, że zgodnie z art. 118 ustawy o Policji odprawa nie przysługuje policjantowi, którego - bezpośrednio po zwolnieniu ze służby - przyjęto do zawodowej służby wojskowej lub do innej służby, w której przysługuje prawa do takich świadczeń, oraz orzeczono, że odprawa nie przysługuje. W dniu 1 lutego 2017 r. funkcjonariusz podpisał kontrakt z Komendantem Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie na okres: 1 lutego 2017 r. do 31 stycznia 2019 r. W dniu 2 lutego 2017 r. sporządzono zestawienie okresów nieprzerwanej służby - zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy funkcjonariusza zwalnianego ze służby w Policji - z zestawienia wynika, że na dzień zwolnienia wysługa lat wyniosła 16 lat, 2 miesiące i 11 dni, w uwagach znajduje się adnotacja, że funkcjonariusz przechodzi do innej służby. Decyzją nr 19 z 3 lutego 2017 r. Komendant Stołeczny Policji odmówił przyznania nagrody rocznej za 2017 rok - w związku ze zbyt krótkim okresem służby.
Pismem z 25 marca 2019 r. funkcjonariusz wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania odprawy, w związku z odmową wypłaty tego świadczenia przez Komendanta ŻW - do wniosku załączył kopię decyzji tego organu z 14 stycznia 2019 r., jako dokumentu przemawiającego za słusznością żądania. Decyzją z 19 kwietnia 2019 r. organ I instancji odmówił wypłaty odprawy.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, organ II instancji wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne dawały podstawę do odmowy wypłaty funkcjonariuszowi odprawy. Zwolniono go bowiem ze służby, na własną prośbę, z dniem 31 stycznia 2017 r., na podstawie rozkazu personalnego nr [...]. W dniu 1 lutego 2017 r., a więc bezpośrednio po zwolnieniu, przyjęto go do służby w Żandarmerii Wojskowej. W służbie tej przysługuje prawo do odprawy - na podstawie art. 94 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 330, ze. zm.) - jej wypłata następuje w drodze decyzji dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni służbę. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom odwołania, Komendant ŻW decyzją z 14 stycznia 2019 r. przyznał funkcjonariuszowi należności pieniężne, wynikające ze stosunku służby, w tym odprawę wynoszącą 100 % kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Decyzję tę - w następstwie zaskarżenia - utrzymano w mocy decyzją Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z 1 kwietnia 2019 r.; ma więc przymiot decyzji ostatecznej. Skoro funkcjonariusz otrzymał odprawę - w związku z zakończeniem służby w Żandarmerii Wojskowej - niedopuszczalnym byłoby jej przyznanie po raz kolejny przez Komendanta Stołecznego Policji. Przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby odprawa - tak samo jak emerytura - ma bowiem charakter jednorazowy, dlatego też - stosownie do brzmienia art. 118 ustawy o Policji - zasadnie odmówiono funkcjonariuszowi wypłaty danego świadczenia.
Zdaniem organu odwoławczego uwadze organu I instancji uszło jednakże, że uczynił to dwukrotnie. O braku uprawnień funkcjonariusza do otrzymania odprawy Komendant Stołeczny Policji rozstrzygnął po raz pierwszy już w rozkazie personalnym nr [...], co prawda może budzić wątpliwości sposób umieszczenia rozstrzygnięcia w tym zakresie - tylko w uzasadnieniu rozkazu. Nie mniej jednak zawiera on minimum elementów, pozwalających uznać go za decyzję administracyjną. Rozkaz zawiera rozstrzygnięcie - rozumiane jako wiążące ustalenie konsekwencji na podstawie zastosowanego przepisu prawa materialnego - zarówno w zakresie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji (dotyczący zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2017 r.), ale również w zakresie braku uprawnień do otrzymania odprawy w związku z planowanym przyjęciem do służby wojskowej. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wydał dwie decyzje administracyjne, gdzie rozstrzygnięto sprawę, co do jej istoty, w zakresie prawa funkcjonariusza do odprawy: rozkaz personalny nr [...] oraz decyzję z 19 kwietnia 2019 r. Występowanie w obrocie prawnym rozkazu personalnego nr [...] - wcześniejszej decyzji ostatecznej, zawierającej rozstrzygnięcie o braku prawa do przyznania odprawy, zamyka drogę do prowadzenia kolejnego postępowania zwykłego, którego przedmiotem będzie ustalenie wobec funkcjonariusza tego samego prawa. Zatem orzeczenie z 19 kwietnia 2019 r. obarczone jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 pkt 3 k.p.a. Weryfikacja decyzji z 19 kwietnia 2019 r. w ramach postępowania odwoławczego stwarza możliwość naprawienia ewentualnych wadliwości postępowania, prowadzonego przed organem I instancji. W tej sytuacji organ uchylił kwestionowaną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, sąd I instancji wskazał, że rozkaz personalny stanowi w istocie jeden z rodzajów decyzji administracyjnej i znajdują doń zastosowanie wszelkie reguły dotyczące tych aktów. Wprawdzie w komparycji rozkazu personalnego nr [...] nie zawarto wprost rozstrzygnięcia dotyczącego expressis verbis roszczeń funkcjonariusza dotyczących odprawy - w formie odmowy jego wypłaty (podkreślano to w skardze).
Z treści uzasadnienia tego aktu wynika jednak wprost, że orzeczenie to wydano także w przedmiocie tego uprawnienia – związanego z odejściem ze służby. Wskazano wprost, że dane świadczenie funkcjonariuszowi nie przysługuje. Określając w sposób pozytywny przysługujące mu uprawnienie – opuszczenie służby z określonym dniem, jednoznacznie przesądzono o braku prawa do jednego z nich - odprawy. Spójna z taką koncepcją jest treść uzasadnienia. W ocenie sądu I instancji przeszkodą dla ponownego rozstrzygania jego sprawy w powyższym zakresie była więc zasada powagi rzeczy osadzonej (res iudicata). Wobec powyższych uwarunkowań, trafnie skonstatował organ brak możliwości ponownego procedowania w przedmiocie wniosku funkcjonariusza o wypłatę danego świadczenia. Skoro postępowanie przed organem I instancji wszczęto bezpodstawnie, należało je umorzyć.
Zdaniem sądu w takiej sytuacji bezzasadne były zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego aktu rozważań, czy funkcjonariuszowi przysługuje odprawa wobec odejścia z Policji. Nie miało to bowiem znaczenia dla treści rozstrzygnięcia - w postaci umorzenia postępowania. Uchybienie przepisom postępowania, wobec bezzasadnego zamieszczenia w treści uzasadnienia rozważań, które nie miały znacznie do meritum sprawy (naruszenie art. 107 § 3, w zw. z art. 8 § 1 i art. 11, k.p.a.), nie mogło mieć w danym przypadku istotnego wpływu na jej wynik. Jego dostrzeżenie nie mogło więc skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu. Wynika to - przy rozumowaniu a contrario - z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
W takiej sytuacji chybione są zarzuty skargi, co do naruszenia przepisów procedury. Postępowanie umorzono bowiem zasadnie, zaś istotne okoliczności sprawy nie wymagały dalszych ustaleń. Nie są też trafne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślających ramy uprawnienia do odprawy dla osób zwalnianych z Policji - w tym konstytucyjnej zasady równości. Powołane przepisy w danym postępowaniu nie mogły znaleźć zastosowania. Organ nie mógł bowiem ponownie procedować w przedmiocie tej samej kwestii - przesądzonej już decyzją ostateczną – choć bezzasadnie zamieścił rozważania w danym zakresie, bez ich wydzielenia jako nieistotnych dla meritum sprawy.
Na marginesie sąd ten odnotował, że gdyby nawet przyjąć, jakoby rozkazem personalnym nr [...] nie orzeczono w przedmiocie praw funkcjonariusza do odprawy po odejściu z Policji, to kwestię tę rozważano w istocie w dwu instancjach - najpierw w decyzji z 19 kwietnia 2019 r., a następnie w zaskarżonej, gdzie organ zajął w tym przedmiocie stanowisko w uzasadnieniu, co do meritum, choć orzeczeniu nadano formę umorzenia podstępowania, zamiast utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji. Z perspektywy praw strony nie ma jednak żadnego znaczenia, gdyż prowadzi do identycznego skutku – brak uzyskania uprawnienia o które wnosił.
Zdaniem sądu zaskarżony akt jest zgodny z prawem i skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając wyrok
w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: art 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a w zw. z art 104 § 2 w zw. z art 107 § 1 pkt 5) i nast. k.p.a. przez błędną wykładnię art. 104 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wydany wobec skarżącego rozkaz personalny Nr [...] Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z 20.01.2017r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z dniem 31.01.2017 r. - należało uznać jako res iudicata w zakresie rozstrzygnięcia, co do prawa do odprawy przysługującej zwalnianemu funkcjonariuszowi Policji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1) i nast. ustawy o Policji, gdy tymczasem ww. rozkaz personalny w osnowie zawiera wyłącznie powołanie podstawy prawnej zwolnienia ze służby, a tym samym nie mógł wywierać skutku prawnego w zakresie uprawnienia do wypłaty odprawy, ponieważ dla poprawności decyzji administracyjnej niezbędnym jest, aby pomiędzy takimi elementami jak podstawą prawną, rozstrzygnięciem, czyli osnową, oraz uzasadnieniem prawnym i faktycznym istniała wewnętrzna spójność. Tylko wtedy można o takiej decyzji powiedzieć, iż zgodnie z art. 104 k.p.a. decyzja jest aktem rozstrzygającym konkretną sprawę. - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 1999 r., III SA 5191/98.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (por. postanowienie NSA z 8 września 2004 r., FSK 363/04, publ. ONSAiWSA 2005/2/41). Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych z art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a., jest wskazanie właściwych przepisów, które zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało (tj. jasne określenie, czy zarzuca się błąd wykładni, czy błąd niewłaściwego zastosowania), powiązanie zarzutu ich naruszenia z właściwą podstawą kasacyjną (tzn. naruszenia przepisów prawa materialnego na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a przepisów procesowych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jak również wskazanie jaki mogło mieć wpływ ich naruszenie na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy - treść orzeczenia (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2012 r., I FSK 1560/11, opubl. CBOSA). Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom uniemożliwia zasadniczo a limine Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności.
Zarzut oparty na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. jest nieuzasadniony, co jest następstwem trzech błędów popełnionych przez autora skargi kasacyjnej. Po pierwsze, niezasadność zarzutu wynika z tego, iż strona podjęła próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd I instancji za podstawę wyrokowania na podstawie wynikającej z przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Po drugie, brak zasadności zarzutu jest zaś konsekwencją sformułowania zarzutu naruszenia prawa procesowego w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Po trzecie, w zarzucie wskazano, iż sąd orzekający w I instancji naruszył przepisy szczegółowo określone w zarzucie przez błędną ich wykładnię.
Przechodząc w szczegółach do kwestii pierwszej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje w pierwszym rzędzie, iż w niniejszym postępowaniu podstawą rozstrzygnięcia jest stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej w przedmiocie żądania zgłoszonego przez skarżącego. W kontrolowanej sprawie zagadnienie to jest kwestią ustaleń faktycznych. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego w sprawie była analiza treści rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z 20.01.2017 r. Ustalenie tej okoliczności przesądziło o treści decyzji Komendanta Głównego Policji z 3.12.2019 r., a następnie poddanego kontroli instancyjnej wyroku sądu I instancji.
Z treści zarzutu wynika zaś jednoznacznie, iż skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu oraz sądu I instancji w zakresie przyjętego jako podstawa orzekania stanu faktycznego. Organ II instancji, a następnie sąd administracyjny ustaliły i przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia, że w rozkazie personalnym nr [...] doszło do rozstrzygnięcia sprawy odprawy w związku z odejściem ze służby skarżącego w Policji i przejściem do służby w wojsku polskim. Skarżący nie podziela tego stanowiska. Oznacza to, iż w takiej sytuacji jego powinnością procesową było podniesienie zarzutu na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Wykładnia przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz jednolita linia orzecznictwa sądowoadministracyjnego wypracowana na gruncie tych przepisów wskazuje, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może zatem następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r.,
II GSK 2327/1), a ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Wynika to z tego, iż norma prawa materialnego określa zakres przesłanek materialnych, tj. okoliczności faktycznych, których wystąpienie uzasadnia orzekanie przez organ w danej sprawie. Przepisy prawa materialnego wytyczają zakres postępowania wyjaśniającego organu, wskazują okoliczność prawnie relewantne, które muszą zostać ustalone w sprawie, aby możliwe stało się zastosowanie kompetencji orzeczniczej organu i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej lub dyscyplinarnej. Ustalenie podstawy faktycznej następuje jednak w oparciu o normy procesowe regulujące zakres, rodzaj i sekwencje czynności procesowych, które mają doprowadzić organ do rozstrzygnięcia. Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie ustalono w sprawie stan faktyczny, że rozkaz personalny z 20.1.2017 r. nr [...] rozstrzygnął sprawę odprawy w związku z odejściem ze służby w Policji, to zarzut naruszenia prawa materialnego ewentualnie przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć żadnego skutku.
Odnosząc się do kwestii drugiej, wskazać należy, iż z przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wywieść należy wymóg oparcia zarzutu naruszenia prawa materialnego na przepisach prawa materialnego. W odniesieniu do zarzutu wynikającego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymóg ten obowiązuje także, choć możliwe jest powiązanie zarzutu naruszenia prawa procesowego również z przepisami prawa materialnego, lecz pomocniczo, w zakresie określającym zakres postępowania wyjaśniającego. Nie jest jednakże możliwe oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego o normę procesową, gdyż norma materialna nie reguluje przebiegu czynności postępowania wyjaśniającego, a skontrolowaniu poprawności tych czynności służą zarzuty wywodzone z podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut zawiera w swej treści przepis art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. odnoszący się do naruszenia prawa materialnego, lecz dalsza jego konstrukcja została oparta o przepisy procesowe. Taki bowiem charakter mają wskazane art. 104 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepisy te, a w szczególności przepis art. 104 § 2 k.p.a., który jest traktowany jako naruszony, mają bez wątpienia charakter procesowy, z czego wywieść należy a limine brak ich skuteczności w przypadku postawienia zarzutu ich naruszenia na podstawie materialnej, gdyż w przypadku naruszenia norm procesowych zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest uprawdopodobnienie przez wnoszącego skargę kasacyjną "istotnego wpływu na wynik postępowania", czego w skardze kasacyjnej nie uczyniono.
Wskazanie w treści zarzutu przepisu art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. wskazuje wyraźnie na wolę postawienia zarzutu naruszenia prawa materialnego. Powołanie w dalszej części zarzutu przepisów procesowych wskazuje na błędną i nieskuteczną konstrukcję zarzutu. Nie jest możliwe podjęcie próby konwalidowania tego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż z jego treści oraz treści uzasadnienia wynika jednoznaczna wola autora skargi kasacyjnej w tym przedmiocie, zaś "wplecenie" w treść zarzutu przepisów materialnych nie pozostaje z chęcią postawienia zarzutu ich naruszenia, a raczej służy wsparciu zarzutu naruszenia przepisów procesowych. Dodać należy także, iż stawiając zarzut błędnej wykładni autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest wskazać istotę błędu oraz podać prawidłową wykładnię określonego przepisu, a następnie uzasadnić swoje stanowisko. Tylko skarga kasacyjna spełniająca tego rodzaju wymogi formalne nadaje się do merytorycznego rozpoznania, bowiem stwarza Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przedmiot orzekania. Ograniczenie zarzutu do blankietowego zarzucenia błędu wykładni bez jego sprecyzowania, czyni zarzut nieskutecznie postawiony.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, zarzut uznać należało za pozbawiony podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postepowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI