III OSK 455/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa Prokuratorii Generalnej, potwierdzając, że wyrok sądu arbitrażowego nie podlega tajemnicy Prokuratorii Generalnej i powinien być udostępniony jako informacja publiczna.
Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia przez Prezesa Prokuratorii Generalnej RP orzeczenia trybunału arbitrażowego w sprawie Ojeocan przeciwko Polsce, powołując się na tajemnicę Prokuratorii. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając, że wyrok sądu arbitrażowego nie jest objęty tajemnicą. NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa, potwierdzając, że wyrok sądu arbitrażowego, nawet przed upływem terminu do jego zaskarżenia, nie stanowi podstawy czynności Prokuratorii i podlega udostępnieniu jako informacja publiczna.
Prezes Prokuratorii Generalnej RP odmówił udostępnienia orzeczenia trybunału arbitrażowego w sprawie Ojeocan przeciwko Polsce, uznając je za objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej, ponieważ nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi o jego uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że wyrok sądu arbitrażowego nie jest czynnością Prokuratorii ani dokumentem stanowiącym podstawę jej czynności, a zatem nie podlega tajemnicy. Sąd I instancji podkreślił, że tajemnica Prokuratorii ma na celu zapewnienie równości stron w toku postępowania, a nie utajnianie samych orzeczeń. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Prezesa Prokuratorii, oddalił ją. Sąd podkreślił, że wyrok sądu arbitrażowego nie jest objęty tajemnicą Prokuratorii Generalnej, nawet jeśli może być zaskarżony, ponieważ nie stanowi on podstawy czynności Prokuratorii, a jedynie jej przedmiot w postępowaniu o uchylenie. NSA potwierdził, że orzeczenia sądów arbitrażowych, po zakończeniu postępowania, podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie sądu arbitrażowego nie podlega tajemnicy Prokuratorii Generalnej, nawet jeśli nie upłynął jeszcze termin do jego zaskarżenia.
Uzasadnienie
Wyrok sądu arbitrażowego nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej ani dokumentem stanowiącym podstawę jej czynności. Tajemnica Prokuratorii ma na celu zapewnienie równości stron w toku postępowania, a nie utajnianie samych orzeczeń. Wyrok jest przedmiotem postępowania o jego uchylenie, a nie jego podstawą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
ustawa o Prokuratorii Generalnej art. 38 § 1
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Tajemnicą objęte są tylko informacje i dokumenty stanowiące podstawę czynności dokonanych przez Prokuratorię Generalną związane z wykonywaniem zastępstwa przed organem międzynarodowym. Wyrok sądu arbitrażowego nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej ani dokumentem stanowiącym podstawę jej czynności.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
ustawa o Prokuratorii Generalnej art. 1 § 2
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o Prokuratorii Generalnej art. 38 § 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten odnosi się do tych samych dokumentów, o których mowa w pozostałych ustępach art. 38 ustawy o Prokuratorii Generalnej i nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do uznania, że wyrok trybunału arbitrażowego jest objęty tajemnicą.
ustawa o Prokuratorii Generalnej art. 39 § 1
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu arbitrażowego nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej ani dokumentem stanowiącym podstawę jej czynności. Tajemnica Prokuratorii Generalnej ma na celu zapewnienie równości stron w toku postępowania, a nie utajnianie samych orzeczeń. Wyrok sądu arbitrażowego, nawet przed upływem terminu do jego zaskarżenia, podlega udostępnieniu jako informacja publiczna.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie sądu arbitrażowego jest objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej na podstawie art. 38 ust. 1 lub 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej, ponieważ nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi o jego uchylenie.
Godne uwagi sformułowania
Wyrok sądu arbitrażowego nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej. Informacja i dokument w postaci wyroku sądu arbitrażowego nie są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej. Tajemnica ta obejmuje tylko czynności w toku postępowań. Natomiast nie obejmuje już wydanych w tych postępowaniach orzeczeń kończących te postępowania, ponieważ dla upublicznienia takiego orzeczenia nie ma już znaczenia przesłanka zapewnienia Prokuratorii Generalnej "równości broni". Wyrok trybunału arbitrażowego pozostaje zatem poza hipotezą normy z art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii także wówczas, gdy został lub może zostać zaskarżony.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska, że orzeczenia sądów arbitrażowych, nawet przed upływem terminu do ich zaskarżenia, podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna i nie są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzeczenia sądu arbitrażowego i tajemnicy Prokuratorii Generalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście orzeczeń międzynarodowych i tajemnicy państwowej/zawodowej, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością.
“Czy wyrok sądu arbitrażowego może być ukryty przed opinią publiczną? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 455/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SA/Wa 237/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-06 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 762 art. 38 UST 1 I3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 237/22 w sprawie ze skargi F.B. na decyzję Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 grudnia 2021 r. nr KR-023-78/21/MMA w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 237/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie" lub "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi F.B. (dalej "skarżący") na decyzję Prezesa Prokuratorii Generalnej RP (dalej "Prezes" albo "organ") z dnia 9 grudnia 2021 r. nr KR-023-78/21/MMA w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej: 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa z dnia 25 października 2021 r., nr KR-023-78/21/MMA; 2. zasądził od Prezesa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 25 października 2021 r. nr KR-023-78/21/MMA, działając na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 16 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2261) i na podstawie art. 38 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej w zw. z art. 1 ust. 2 oraz 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 7 października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej "w zakresie orzeczenia trybunału arbitrażowego wydanego w sprawie Ojeocan przeciwko Polsce (SCC Case No V 2017/200)" – Prezes odmówił udostępnienia żadnej informacji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał w szczególności, że objęte wnioskiem orzeczenie trybunału zostało wydane w dniu 29 września 2021 r. i nie upłynął trzymiesięczny termin na wniesienie skargi o uchylenie tego orzeczenia do Sądu Apelacyjnego w Sztokholmie. Zgodnie z przepisem art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej czynności Prokuratorii Generalnej związane z wykonywaniem zastępstwa, wydawaniem opinii, sporządzaniem raportów, analiz i stanowisk, udziałem w negocjacjach i mediacjach oraz w postępowaniach przed organami międzynarodowymi, a także informacje i dokumenty stanowiące podstawę dokonania takich czynności są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej. Sprawa z powództwa spółki Ojeocan Management Limited nie może zostać uznana za zakończoną do czasu bezskutecznego upływu terminu wniesienia skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego. Do czasu upływu tego terminu wyrok trybunału arbitrażowego może stanowić podstawę do dalszych czynności PGRP w postępowaniu postarbitrażowym, co przesądza o konieczności objęcia go tajemnicą Prokuratorii Generalnej. Z tego względu orzeczenie trybunału arbitrażowego podlega ochronie jako tajemnica Prokuratorii Generalnej i jako takie nie może zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej Polskiej (jej organy czy pracowników). Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r., nr KR-023-78/21/MMA, działając na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 16 ust 1 u.d.i.p. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 38 ust. 1, art. 38 ust. 3, art. 39 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej w zw. art. 1 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 u.d.i.p. – Prezes ponownie odmówił udostępnienia żądanej informacji. W uzasadnieniu tej decyzji organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżącego we wniosku, uznając je za niezasadne. Skarżący wywiódł skargę powyższą decyzję do WSA w Warszawie, w której zarzucił naruszenie: 1) art. 2 i 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez brak zastosowania oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku, 2) art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 10 oraz 13 u.d.i.p., poprzez brak zastosowania oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku, 3) art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 38 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Prokuratorii, poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku, 4) art. 127 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – o utrzymaniu w mocy lub uchyleniu uprzedniego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Prezes wniósł o jej oddalenie. W dniu 6 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok opisany na wstępie, którym uwzględnił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że poza sporem pozostawało to, że żądana informacja stanowiła informację publiczną, zaś Prezes był podmiotem obowiązanym do udostępnienia tego rodzaju informacji. Różnica stanowisk dotyczyła tego, czy informacja w postaci treści orzeczenia nie podlega udostępnieniu przed wyekspirowaniem przewidzianych prawem międzynarodowym środków zaskarżenia, z uwagi na objęcie określonych dokumentów tajemnicą Prokuratorii, w myśl art. 38 ust. 1 bądź 3 ustawy o Prokuratorii wobec treści art. 5 ust. 1 u.d.i.p. (ograniczenie w udostępnieniu wobec tajemnicy prawnie chronionej). Zdaniem Sądu I instancji zasadnie w tym kontekście wywieziono w skardze, że wprawdzie organ trafnie przywołał brzmienie stosownych regulacji, to jednak mylnie skonstatował, jakoby z ich brzmienia wynikały ograniczenia co do ujawniania treści zapadających w postępowaniach przed trybunałem orzeczeń. Sąd I instancji uznał, że trafnie przywołano w skardze stanowisko judykatury, gdzie wskazuje się w kontekście art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii, że: "(...) Tajemnicą objęte są tylko informacje i dokumenty stanowiące podstawę czynności dokonanych przez Prokuratorię Generalną związane z wykonywaniem zastępstwa przed organem międzynarodowym. Natomiast wyrok sądu arbitrażowego (organu międzynarodowego) nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej. Dlatego informacja i dokument w postaci wyroku sądu arbitrażowego nie są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej". Odnosząc się do możliwości objęcia tajemnicą Prokuratorii Generalnej treści orzeczeń w kończących się sprawach – wobec treści art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii – Sąd I instancji wskazał, że także w myśl wskazanej regulacji nie sposób uznać, aby tego rodzaju dokument był objęty tajemnicą Prokuratorii. Otóż – z woli prawodawcy – ograniczenie w dostępie do dokumentów zakreślone art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej dotyczy wyłącznie etapu "przed zakończeniem sprawy" (tak art. 38 ust. 2). Skoro z kolei – w myśl tego przepisu – tajemnicą Prokuratorii nie są co do zasady objęte orzeczenia trybunału w toku postępowań (tak powołane stanowisko judykatury), nie sposób przyjąć, aby te same dokumenty miały być nią objęte już po zakończeniu postępowania. Także w tym przypadku nie ma racjonalnych przesłanek dla utajnienia rozstrzygnięcia w kontekście celu ustanowienia tajemnicy – np. realizacji zasady równości broni między stronami sporu. Treść orzeczeń (ich uzasadnień) jest wszak im znana. W ocenie Sądu I instancji nie może mieć więc istotnego znaczenia to, czy – w rozpatrywanym przypadku – sprawę postępowania przed trybunałem, gdy istniały jeszcze środki zaskarżenia przed sądem krajowym, kwalifikować jako będącą w toku bądź zakończoną. Mimo sformułowania w skardze analogicznej argumentacji, organ nawet w odpowiedzi na nią nie przywołał żadnych przesłanek, przemawiających za objęciem tajemnicą tego rodzaju dokumentu. Poprzestał na wywodach co do kwalifikacji sprawy jako będącej jeszcze w toku. W ocenie Sądu I instancji, trafne były wywody Prezesa, że ogólne reguły ochrony tajemnicy Prokuratorii, w związku z wykonywaniem jej zadań – w tym dotyczące gromadzonych przezeń dokumentów – muszą obejmować także okres po wydaniu orzeczeń przez trybunał – aż do wyekspirowania terminu wniesienia przewidzianych prawem zwykłych środków zaskarżenia. Organ właściwie zauważył, że odmienne rozumienie treści normatywnej art. 38 ust. 1 i 3 wobec ust. 2 ustawy o Prokuratorii nie byłoby racjonalne – oczywiście przeczyłoby celom danej regulacji. Zasada obejmowania dokumentów tajemnicą Prokuratorii nie dotyczy jednak samych orzeczeń sądowych wobec obu stron sporu. Sąd I instancji dodał, że nie mógł mieć natomiast znaczenia w sprawie zarzut skargi dotyczący błędnego skonstruowania sentencji rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowo formułując sentencję rozstrzygnięcia nie naruszono przepisów postępowania tak, aby mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Pismem z dnia 2 lutego 2023 r. Prezes wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 237/22, zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjne Prezes na podstawie art. 174 pkt 1 zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego: 1) art. 38 ust. 1 i art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię tych przepisów, 2) art. 5 ust. 1 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz oddalenie skargi wniesionej przez skarżącego, zaś na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku skarżący kasacyjnie organ wniósł o 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej; sformułował też wnioski alternatywne na wypadek nieuwzględnienia wniosku o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Ponieważ skarga kasacyjna oparta jest na podstawie opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., wypada przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Zarzuty sformułowane w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie spełniają powyższych wymagań, gdyż ograniczają się do przytoczenia określonych przepisów i wskazania, że – zdaniem skarżącego kasacyjnie – zostały one naruszone przez błędną wykładnię (zarzut pierwszy) i przez niewłaściwe zastosowanie (zarzut drugi). Skarżący kasacyjnie ani w jednym, ani w drugim przypadku nie sprecyzował, na czym to naruszenie polegało – co samo przez się w dużej mierze przesądza o bezskuteczności zarzutów. Zakładając jednak, że intencją skarżącego kasacyjnie było zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji, w myśl którego orzeczenie trybunału arbitrażowego nie jest objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej i co do zasady podlega udostępnieniu jako informacja publiczna także w przypadku, gdy nie wyekspirował jeszcze termin do wniesienia przewidzianych prawem zwykłych środków zaskarżenia – zauważyć wpierw należy, iż wedle poglądów prezentowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej definiuje zakres tajemnicy Prokuratorii Generalnej. Z przepisu tego w sposób oczywisty wynika, że tajemnicą objęte są tylko informacje i dokumenty stanowiące podstawę czynności dokonanych przez Prokuratorię Generalną związanych z wykonywaniem zastępstwa przed organem międzynarodowym. Natomiast wyrok sądu arbitrażowego (organu międzynarodowego) nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej. Dlatego informacja i dokument w postaci wyroku sądu arbitrażowego nie są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej. Z uzasadnienia do projektu ustawy o Prokuratorii Generalnej (druk sejmowy nr 1055) wynika, że tajemnicę Prokuratorii Generalnej, zawartą w art. 38 ust. 1 tej ustawy, przyjęto przede wszystkim dla zapobieżenia problemom związanym z potencjalną "nierównością broni" w postępowaniach sądowych, w których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna. Zatem tajemnica ta obejmuje tylko czynności w toku postępowań. Natomiast nie obejmuje już wydanych w tych postępowaniach orzeczeń kończących te postępowania, ponieważ dla upublicznienia takiego orzeczenia nie ma już znaczenia przesłanka zapewnienia Prokuratorii Generalnej "równości broni". Wówczas mają zastosowanie zasady udostępniania informacji publicznej wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., I OSK 3285/18). W niniejszej sprawie eksponowana jest dodatkowa niejako okoliczność, polegająca tym, że chodzi o wyrok trybunału arbitrażowego, który może być zaskarżony, gdyż nie upłynął termin do wniesienia skargi o jego uchylenie. Ta okoliczność powoduje – zdaniem skarżącego kasacyjnie – że do wspomnianego wyroku ma zastosowanie art. 38 ust. 1 względnie art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej i w konsekwencji nie podlega on udostępnieniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącego kasacyjnie nie jest zasadne. Art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej traktuje o dokumentach stanowiących podstawę dokonania czynności Prokuratorii Generalnej, do których – jak już wyżej zaznaczono – co do zasady nie zalicza się wyroków trybunału arbitrażowego tudzież innych orzeczeń kończących postępowanie jurysdykcyjne. Wyroku trybunału arbitrażowego nie sposób uznać za "dokument stanowiący podstawę dokonania czynności Prokuratorii" także wówczas, gdy przed właściwym sądem zostało względnie może zostać wszczęte postępowanie ze skargi o jego uchylenie. Jeżeli bowiem przez Prokuratorię Generalną (także we współpracy z innym podmiotem) wnoszona jest skarga o uchylenie wyroku trybunału arbitrażowego, to wyrok ten nie jest podstawą tej skargi, lecz jej przedmiotem – co stanowi zasadniczą różnicę. Wyrok, w tym wyrok trybunału arbitrażowego, może być postrzegany jako podstawa czynności zmierzających do jego wykonania, natomiast nie jest podstawą czynności zmierzających do jego zaskarżenia i wzruszenia (w relacji do nich jest przedmiotem). Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że "wydany wyrok arbitrażowy może być następnie dokumentem stanowiącym podstawę czynności z zakresu zastępstwa procesowego dokonywanych w innym postępowaniu, np. w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego". W takim postępowaniu czynność Prokuratorii Generalnej polega na złożeniu skargi, której przedmiotem, a nie podstawą, jest zaskarżony wyrok. Wyrok trybunału arbitrażowego pozostaje zatem poza hipotezą normy z art. 38 ust. 1 ustawy o Prokuratorii także wówczas, gdy został lub może zostać zaskarżony. Art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej stanowi, że w przypadku gdy dokumenty zakończonej sprawy są związane z inną sprawą prowadzoną przez Prokuratorię Generalną, podmiot reprezentujący Skarb Państwa, organ lub osobę zastępowaną mogą być one udostępnione po zakończeniu tej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisu tego nie można odczytywać w oderwaniu od szerszego kontekstu, w którym się znajduje. Przepis ten odnosi się do tych samych dokumentów, o których mowa w pozostałych ustępach art. 38 ustawy o Prokuratorii Generalnej (nie tworzy nowej kategorii dokumentów podlegających ochronie), a jego normatywny sens sprowadza się do przesądzenia, że dokumenty te nie podlegają udostępnieniu, mimo że dana sprawa została zakończona, jeżeli są związane z inną sprawą prowadzoną przez Prokuratorię Generalną, podmiot reprezentujący Skarb Państwa, organ lub osobę zastępowaną. W doktrynie przyjmuje się, że art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej należy postrzegać jako modyfikację dyspozycji art. 38 ust. 2: "(...) Zagadnieniem mogącym budzić wątpliwości jest zakres znaczeniowy »dokumentów zakończonej sprawy«. Literalne odczytanie może sugerować, że idzie tu o wszystkie dokumenty związane ze sprawą objęte tajemnicą Prokuratorii (czyli te z art. 38 ust. 1), jednak już z usytuowania przepisu płyną odmienne wnioski. Przepis ust. 3 stanowi rozwinięcie (wyjątek) regulacji zawartej w ust. 2, w konsekwencji trzeba więc uznać, że "»dokumenty zakończonej sprawy« to dokumenty wytworzone w związku ze sprawą przez PGRP lub podmiot współdziałający" (P. Dobroczek, M. Wild, w: Prokuratoria Generalna RP. Komentarz, red. L. Bosek, M. Dziurda, Warszawa 2019, s. 299). Art. 32 ust. 2 ustawy o Prokuratorii Generalnej dotyczy "dokumentów sporządzonych w związku z czynnościami, o których mowa w ust. 1, przez Prokuratorię Generalną, podmiot reprezentujący Skarb Państwa, organ lub osobę zastępowaną" i jest adresowany do "jednostek" i "osób prawnych". Art. 38 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej, jako przepis modyfikujący dyspozycję art. 38 ust. 2 tej ustawy, nie mógł zatem – wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie – stanowić samodzielnej podstawy prawnej do uznania, że wyrok trybunału arbitrażowego jest objęty tajemnicą i nie podlega udostępnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok nie narusza przepisów prawa materialnego powołanych w zarzutach skargi kasacyjnej. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI