II SA/PO 789/23

II SA/Po 789/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2024 r. w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w C. z dnia 22 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostepnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. uchyla decyzję Dyrektora Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w C. z dnia 30 października 2023 r., nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w C. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2022 r. B. M. (dalej również jako "wnioskodawca" albo "skarżący"), działając na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022, poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p." albo "ustawa"), zwrócił się do Dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej między innymi: 1) przesłanie scanów: a) umów zawartych lub obowiązujących od stycznia 2021 (również kontynuacji) na wykonywanie badań patomorfologicznych z Diagnostyka "X" sp. z o.o. P. sp.k. b) załączników do powyższych umów, c) faktur wystawionych na rzecz Państwa z tytułu realizacji powyższych umów w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 23 maja 2022 r.
Decyzją z dnia 20 lipca 2022 r. Dyrektor Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w opisanym wyżej zakresie.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało utrzymane w mocy decyzją Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. z dnia 17 sierpnia 2022 r.
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję z dnia 17 sierpnia 2022 r.
Dyrektor zwrócił się w dniu 15 marca 2023 r. z pisemnym wnioskiem do Diagnostyka "X" sp. z o.o. o wyrażenie zgody na ujawnienie treści postanowień powyższej umowy wraz z załącznikami i innymi dokumentami związanymi z zawarciem i realizacją niniejszej umowy.
W dniu 20 marca 2023 r. Dyrektor otrzymał pisemną informację, iż w ocenie Diagnostyka "X" sp. z o.o. udostępnienie przedmiotowych dokumentów w oczywisty sposób naruszałoby tajemnicę przedsiębiorstwa tej spółki.
Dyrektor decyzją z dnia 23 marca 2023 r. ponownie odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie: 1) "przesłanie scanów: a) umów zawartych lub obowiązujących od stycznia 2021 (również kontynuacji) na wykonywanie badań patomorfologicznych z Diagnostyka "X" sp. z o.o. P. sp.k. b) załączników do powyższych umów, c) faktur wystawionych z tytułu realizacji powyższych umów w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 23 maja 2022 r.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzja z dnia 23 marca 2023 r. została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr [...]
Wyrokiem z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Dyrektora z dnia 23 marca 2023 r., nr [...]
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z dnia z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] uchylił decyzję Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. z dnia 17 sierpnia 2022 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję z dnia 20 lipca 2022 r. Sąd podniósł, iż niesie to ze sobą określone konsekwencje, gdyż sprawa wróciła do etapu rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia 20 lipca 2022 r. Tym samym od decyzji z dnia 23 marca 2023 r. nie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lecz skarga do sądu administracyjnego, co bezpośrednio przesądza o samej wadliwości decyzji z dnia 27 kwietnia 2023 r. oraz konieczności jej uchylenia.
W ocenie Sądu argumentacja Dyrektora mająca uzasadniać odmowę udostępnienia informacji była niewystarczająca. Sąd zwrócił uwagę, iż powoływanie się wyłącznie na zapis umowy wskazujący na klauzulę tajemnicy oraz brak zgody podmiotu prywatnego na udostępnienie wnioskowanej informacji razi nie tylko nadmierną ogólnikowością, ale także nieadekwatnością. Podobnie ocenić należy twierdzenia, że szczegółowe dane dotyczące treści zapisów umów zawieranych przez przedsiębiorcę, w tym treści załączników, funkcjonujących procedur oraz wysokości zobowiązań, nie mogą zostać udostępnione.
Sąd zaznaczył, iż mając na względzie prounijną wykładnię przepisów prawa, Dyrektor powinien zatem wykazać, w uzasadnieniu wydanej ewentualnie decyzji odmawiającej udostępnienia określonych informacji, w czym konkretnie przejawia się wartość handlowa poszczególnych zażądanych przez skarżącego informacji - czego dotychczas nie uczynił, a co przesądza o przedwczesnym wydaniu decyzji.
W dniu 9 października 2023 r. Dyrektor otrzymał pisemną informację, iż w ocenie Diagnostyka "X" sp. z o.o. udostępnienie przedmiotowych dokumentów w oczywisty sposób naruszałoby tajemnicę przedsiębiorstwa tej spółki.
Decyzją z dnia 30 października 2023 r. [...] Dyrektor odmówił udostępnienia informacji publicznej we wskazanym na wstępie zakresie.
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją z dnia 22 listopada 2023 r., [...] została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora z dnia 30 października 2023 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż, dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.oz.n.k., jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji.
W przedmiotowej sprawie zostały spełnione powyższe trzy przesłanki. Organ zwrócił uwagę na fakt, że w umowie łączącej strony zawarto klauzulę poufności, a Spółka konsekwentnie nie zgadza się na jej udostępnienie w powołaniu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Powyższe wynika w szczególności z faktu, iż treść przedmiotowej dokumentacji w sposób szczegółowy reguluje kwestie obowiązujących w Spółce procedur, które nie zostały ujawnione do publicznej wiadomości, zaś niewątpliwie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa o kluczowym dla Spółki znaczeniu, z bezpośrednim przełożeniem na jej sytuację ekonomiczną.
Organ podkreślił, iż ZZOZ w C. po raz kolejny dokonał samodzielnie analizy żądanych przez skarżącego informacji, w szczególności co do zapisów w treści przedmiotowej umowy i jej załączników, liczących ogółem 135 stron, zawierających liczne instrukcje i procedury dotyczące m.in. znakowania, kodowania, przekazywania, utrwalania materiału tkankowego, wzorów dokumentów oraz opisu sprzętu, osób w szczególności lekarzy uczestniczących w procesie i samodzielnie ocenił, iż zawarte w wyżej wymienionych dokumentach informacje kwalifikują się jako informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa o kluczowym znaczeniu dla Spółki.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. M. podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP i art. 1 ust. 1 w zw. art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem;
2) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie przepisów i wydanie decyzji odmownej odnośnie twierdzenia, iż udostępnienie związane jest z tajemnicą przedsiębiorstwa;
3) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ustawy;
4) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "K.p.a." poprzez twierdzenie, iż żądanie dotyczyło informacji publicznej stanowiącej tajemnicę przedsiębiorstwa;
5) art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez nierzetelne sporządzenie uzasadnienia, które nie wypełnia obowiązku podania i omówienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w C. oraz poprzedzającej ją decyzji.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, po obszernym opisie dotychczasowego postępowania, iż przesłanki formalna oraz materialna do uznania żądanej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa zostały spełnione. Diagnostyka "X" sp. z o.o odmówiła udostępnienia wnioskowanych informacji, co znajduje odzwierciedlenie w treści samej umowy. Tajemnicą objęto informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na sytuację ekonomiczną lub gospodarczą Diagnostyka "X" sp. z o.o. Nadto udostępnienie tych informacji umożliwiłoby zapoznanie się ze szczegółowymi danymi dotyczącymi treści zapisów umów zawieranych przez przedsiębiorcę, w tym treści załączników, funkcjonujących procedur oraz wysokości zobowiązań. Organ podkreślił, iż zawarta w umowie klauzula poufności chroni know-how przedsiębiorcy, a także techniki i procedury realizacji zawartej między stronami umowy.
Tajemnicą przedsiębiorstwa Spółki jest określony, szczególny zestaw danych, które jako zbiór nie są ogólnie znane ani dostępne. Organ podkreślił, iż naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, jest uznawane za czyn nieuczciwej konkurencji.
Organ zaznaczył, iż w związku z wnikliwą analizą dotyczącą wagi żądanych informacji, a także brakiem zgody Diagnostyka "X" sp. z o.o na ich udostępnienie z uwagi na fakt, iż dane te objęte są tajemnicą handlową przedsiębiorstwa nie ma możliwości ich udostępnienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia procedury administracyjnej tj. art. 8 kpa oraz art. 107 § 1 pkt 6 kpa w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. organ wyjaśnił, iż ZOZZ w C. starannie i wyczerpująco sporządził uzasadnione faktyczne i prawne przedmiotowych decyzji, z odniesieniem się do okoliczności rzeczonej sprawy. Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów wydającego decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez Skarżącego, a organ w odpowiedzi na skargę się powyższemu nie sprzeciwił.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. (dalej jako "Dyrektor" lub "organ") o utrzymaniu w mocy decyzji własnej odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawa z wniosku Skarżącego z dnia 25 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej była już przedmiotem orzecznictwa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P..
Wobec powyższego podnieść należy, iż wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił wyłącznie decyzję Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. z dnia 17 sierpnia 2022 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję z dnia 20 lipca 2022 r.
Tym samym na co zwrócono już uwagę w wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] po wyroku z dnia z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] sprawa wróciła do etapu rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji z dnia 20 lipca 2022 r.
Pomimo powyższego organ rozpoznając sprawę ponownie całkowicie zignorował okoliczność, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje decyzja z dnia 20 lipca 2022 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a organ po wyroku z dnia z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] rozpoznawał sprawę jako organ odwoławczy, a nie jako organ I instancji.
Tym samym organ ponownie powtórzył błąd, który został zauważony w wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] .
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż od decyzji z dnia z dnia 30 października 2023 r. [...], która winna być traktowana jako decyzja wydana po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 20 lipca 2022 r., nie przysługiwał kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lecz skarga do sądu administracyjnego. Już powyższa okoliczność wskazuje na wadliwość decyzji z dnia 22 listopada 2023 r., [...].
Warto również wskazać, iż zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym katalog rozstrzygnięć przewidzianych do wydania na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został określony w art. 138 K.p.a.
Przechodząc do istoty sprawy wskazać należy, iż w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia, że Dyrektor Zakładu Opieki Zdrowotnej jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ponadto poza sporem pozostaje kwestia, iż żądane informacje stanowią informację publiczną.
Analizując skargę i odpowiedź na skargę wskazać należy, iż przedmiotem sporu jest kwestia czy Dyrektor mógł odmówić udzielenia informacji publicznej w postaci scanów: a) umów zawartych lub obowiązujących od stycznia 2021 (również kontynuacji) na wykonywanie badań patomorfologicznych z Diagnostyka "X" sp. z o.o. P. sp.k. b) załączników do powyższych umów, c) faktur wystawionych z tytułu realizacji powyższych umów w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 23 maja 2022 r., z uwagi na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.
Wobec powyższego w tym miejscu wskazać należy, iż w wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, iż "przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa; konieczne jest wykazanie, że w istocie tę tajemnicę zawierają. Nie jest tu decydująca wyłącznie wola przedsiębiorcy, nadającego klauzulę poufności całemu pakietowi informacji. Istnienie tajemnicy przedsiębiorcy musi być rzeczywiste i niewątpliwe. Ta przesłanka ograniczająca zasadę jawności informacji publicznej musi być oceniana obiektywnie, niezależnie od woli danego przedsiębiorcy. Nie wystarczy, by żądana informacja odnosiła się do prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i by była wolą przedsiębiorcy objęta tajemnicą. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Zatem w sytuacji odmowy udostępnienia informacji w tym zakresie, istotną rolę spełnia uzasadnienie decyzji wydanej z powodu ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 2 u.d.i.p." (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 455/21, CBOSA).
Sąd we wskazanym wyżej wyroku podniósł, iż w przypadku kolizji prawa do tajemnicy przedsiębiorcy z prawem do informacji publicznej nie można a limine przyjąć, że prawo przedsiębiorcy do zachowania tajemnicy ma zawsze pierwszeństwo przed prawem do informacji publicznej. Tajemnica przedsiębiorcy z uwagi na ochronę innych zasad i wartości konstytucyjnych może być przedmiotem ingerencji, jednak wkraczanie w tę sferę musi być dokonywane w sposób ostrożny i wyważony, z należytą oceną racji, które przemawiają za taką ingerencją. Uzasadnienie odmowy winno umożliwiać sądowi weryfikację stanowiska, że ten określony interes gospodarczy może uzyskać pierwszeństwo przed prawem do informacji oraz winno wykazywać, że zachowanie tajemnicy przedsiębiorcy w korelacji do konstytucyjnej zasady jawności informacji publicznej ma większą doniosłość niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 232/21, CBOSA).
Sąd zaznaczył, iż powoływanie się wyłącznie na zapis umowy wskazujący na klauzulę tajemnicy oraz brak zgody podmiotu prywatnego na udostępnienie wnioskowanej informacji razi nie tylko nadmierną ogólnikowością, ale także nieadekwatnością. Podobnie ocenić należy twierdzenia, że szczegółowe dane dotyczące treści zapisów umów zawieranych przez przedsiębiorcę, w tym treści załączników, funkcjonujących procedur oraz wysokości zobowiązań, nie mogą zostać udostępnione.
Sąd zwrócił przy tym uwagę, że definicję legalną "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawiera również art. 2 pkt 1 lit. b Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem (Dz. Urz. UE. L 2016, Nr 157, str. 1), który to przepis stanowi, że: «tajemnica przedsiębiorstwa» oznacza informacje, które spełniają wszystkie następujące wymogi: a) są poufne w tym sensie, że jako całość lub w szczególnym zestawie i zbiorze ich elementów nie są ogólnie znane lub łatwo dostępne dla osób z kręgów, które zwykle zajmują się tym rodzajem informacji; b) mają wartość handlową dlatego, że są objęte tajemnicą; c) poddane zostały przez osobę, która zgodnie z prawem sprawuje nad nimi kontrolę, rozsądnym, w danych okolicznościach, działaniom dla utrzymania ich w tajemnicy. W świetle cytowanej definicji informacje składające się na "tajemnicę przedsiębiorstwa" mają wartość handlową dlatego, że są objęte tajemnicą (odmiennie zatem od krajowej regulacji, zgodnie z którą dobrem chronionym są określone rodzaje informacji posiadających wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania ich w poufności).
Podsumowując Sąd nakazał aby Dyrektor wykazał w uzasadnieniu wydanej ewentualnie decyzji odmawiającej udostępnienia określonych informacji, w czym konkretnie przejawia się wartość handlowa poszczególnych zażądanych przez skarżącego informacji - czego dotychczas nie uczynił, a co przesądza o przedwczesnym wydaniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu wskazać należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przepis ten w sposób wyczerpujący wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania", o których mowa w tym przepisie sformułowane zostają w uzasadnieniu orzeczenia, tak więc w tym zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Obowiązek zaś, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a. może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, jak również po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. W doktrynie (v. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, publ: LEX/el. 2021) podkreśla się, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2562/10 (ONSAiWSA 2013/1, poz. 8) stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.
Wobec powyższego rozpoznając niniejszą sprawę zarówno organ jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną wyrażoną w przytoczonym wyżej wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...].
W ocenie Sądu organ nie sprostał wytycznym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzasadniając decyzję odmowną wskazał, iż informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.o z.n.k., jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione powyższe trzy przesłanki. Organ zwrócił uwagę na fakt, że w umowie łączącej strony zawarto klauzulę poufności, a Spółka konsekwentnie nie zgadza się na jej udostępnienie w powołaniu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Powyższe wynika w szczególności z faktu, iż treść przedmiotowej dokumentacji w sposób szczegółowy reguluje kwestie obowiązujących w Spółce procedur, które nie zostały ujawnione do publicznej wiadomości, zaś niewątpliwie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa o kluczowym dla Spółki znaczeniu, z bezpośrednim przełożeniem na jej sytuację ekonomiczną.
Organ zaznaczył, iż ZZOZ w C. po raz kolejny dokonał samodzielnie analizy żądanych przez skarżącego informacji, w szczególności co do zapisów w treści przedmiotowej umowy i jej załączników, liczących ogółem 135 stron, zawierających liczne instrukcje i procedury dotyczące m.in. znakowania, kodowania, przekazywania, utrwalania materiału tkankowego, wzorów dokumentów oraz opisu sprzętu, osób w szczególności lekarzy uczestniczących w procesie i samodzielnie ocenił, iż zawarte w wyżej wymienionych dokumentach informacje kwalifikują się jako informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa o kluczowym znaczeniu dla Spółki.
W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie organu jest zbyt lakoniczna i nie spełnia wytycznych wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] w którym nakazano aby Dyrektor wykazał w uzasadnieniu wydanej ewentualnie decyzji odmawiającej udostępnienia określonych informacji, w czym konkretnie przejawia się wartość handlowa poszczególnych zażądanych przez skarżącego informacji.
Należy mieć na uwadze, iż po pierwsze organ de facto w ogóle nie odniósł się do kwestii udostępnienia faktur, gdyż uzasadnienie jednoznacznie odnosi się do umowy i jej załączników. Tym samym organ nie wykazał w żadnym stopniu, iż faktury wystawione z tytułu realizacji umów w okresie od stycznia 2021 r. do dnia 23 maja 2022 r. zawierają tajemnice przedsiębiorstwa.
Odnosząc się natomiast do samej umowy wskazać należy, iż ogólnikowe stwierdzenie, iż umowa i załączniki do niej zawierają liczne instrukcje i procedury dotyczące m.in. znakowania, kodowania, przekazywania, utrwalania materiału tkankowego, wzorów dokumentów oraz opisu sprzętu, osób w szczególności lekarzy uczestniczących w procesie nie jest wystarczające, w świetle wiążących wytycznych Sądu, dla uznania, że mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorstwa.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Nie wystarczy ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa; konieczne jest wykazanie, że w istocie tę tajemnicę zawierają.
Analiza dokumentów nadesłanych na wezwanie Sądu (które nie zostały udostępnione Skarżącemu, a wyłącznie do wzglądu składowi orzekającemu), a których udostępnienia odmówiono Skarżącemu, nie pozwala na jednoznaczne uznanie w świetle uzasadnienia decyzji, iż objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa.
O ile załącznik definiujący szczegółowe zasady współpracy, co do którego wyraźnie zastrzeżono, że stanowi wyłączna własność firmy i nie może być wykorzystywana do celów innych niż realizacja obowiązującej umowy, zawiera instrukcje i procedury dotyczące m.in. znakowania, kodowania, przekazywania, utrwalania materiału tkankowego i można je uznać za informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa, to powyższego w tak oczywisty sposób nie można odnieść do pozostałych załączników określających wzory dokumentów (zob. załącznik 1, 1A, 1B, 1C, 3A i 3B).
W odniesieniu do ustalonego cennika czy też samej zawartej umowy oraz aneksów do niej ciężko jest uznać, iż zawiera informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa. O ile Sąd nie przesądza, iż dokumenty te można traktować jako inne informacje posiadające wartość gospodarczą, to jednakże w świetle wytycznych wiążącego organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] powyższe powinno zostać szczegółowo wyjaśnione w czym konkretnie przejawia się wartość handlowa poszczególnych zażądanych przez Skarżącego informacji.
W tym miejscu podkreślić należy, iż rolą sądu administracyjnego jest kontrola działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem, która obejmuje swoim zakresem: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (zob. ibidem.),
Tym samym rolą sądu administracyjnego nie jest wyręczanie organu w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. To na organie spoczywa obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Tym samym to organ winien wykazać w uzasadnieniu decyzji, iż w sprawie ziściły się przesłanki do uznania żądanej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając wysokość poniesionego przez Skarżącego wpisu sądowego od skargi.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu pamiętając, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje decyzja z dnia 20 lipca 2022 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a na skutek niniejszego wyroku sprawa wraca do etapu rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. do etapu odwoławczego.
Ponadto organ mając na względzie prounijną wykładnię przepisów prawa, na którą zwrócił uwagę Sąd w wiążącym organ wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...], powinien zatem wykazać, w uzasadnieniu wydanej ewentualnie decyzji odmawiającej udostępnienia określonych informacji, w czym konkretnie przejawia się wartość handlowa poszczególnych, zażądanych przez skarżącego informacji. W tym zakresie nie będzie wystarczające stwierdzenie odnoszące się do wszystkich dokumentów. Organ winien dokładnie w odniesieniu do każdego z dokumentów wykazać ww. wartość handlową.