III OSK 4542/21

III OSK 4542/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
IV SA/Po 1177/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-11-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.153, art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp.j. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1177/20 w sprawie ze skarg Stowarzyszenia P. z siedzibą we W. i Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2020 r., nr SKO.OŚ.405.16.2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Po 1177/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia P. (dalej: Stowarzyszenie) i Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: RPO) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej: SKO) z 27 kwietnia 2020 r., nr SKO.OŚ.405.16.2020 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, w pkt 1. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchylił poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. (dalej: Burmistrz) z 30 grudnia 2019 r. nr WGA.6220.4.2017; a w pkt 2. zasądził od SKO na rzecz Stowarzyszenia kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku P. spółka jawna z siedzibą w C. (dalej: inwestor, spółka, skarżąca kasacyjnie) o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu o łącznej obsadzie 1 028 000 sztuk w K. na części dz. nr [...], Burmistrz wydał decyzję z 27 sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Na skutek wniesionego od tej decyzji odwołania, SKO w Poznaniu decyzją z 4 listopada 2019 r. nr SKO.OŚ.405.299.2019 uchyliło w całości decyzję Burmistrza z 27 sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Pismem sporządzonym dnia 11 grudnia 2019 r. Stowarzyszenie P. (które postanowieniem Burmistrza z 5 kwietnia 2017 r. zostało dopuszczone do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) wniosło sprzeciw od decyzji SKO w Poznaniu z 4 listopada 2019 r. nr SKO.OŚ.405.299.2019 domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
Pismem z 16 stycznia 2020 r. swój udział w postępowaniu zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie jej w części dotyczącej wskazanych fragmentów jej uzasadnienia.
Kolejnym pismem, z 22 stycznia 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że kierując się wytycznymi zawartymi w zaskarżonej decyzji Kolegium, Burmistrz wydał decyzję z 30 grudnia 2019 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla spornej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 4 listopada 2019 r., nr SKO.OŚ.405.299.2019 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z 6 kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie uzupełniło odwołanie od decyzji Burmistrza z 30 grudnia 2019 r. i przekazało do SKO w Poznaniu uchwałę Rady Miejskiej we W. z [...] r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...].
SKO w Poznaniu decyzją z 27 kwietnia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z 30 grudnia 2019 r. Kolegium wskazało, że nie stwierdzono żadnych uchybień organu I instancji w zakresie dokonanych uzgodnień - cały bowiem raport wraz z uzupełnieniami i wyjaśnieniami podlegał analizie zarówno właściwego RDOŚ, jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, którzy wydali odpowiednie uzgodnienia i opinie. Kolegium wskazało, że zbadało sprawę pod kątem nie tylko podniesionych zarzutów, ale zbadało również cały materiał zebrany w sprawie, prawidłowość samego postępowania i zgodność przeprowadzonych przez organ I instancji ustaleń i wyników z obowiązującym prawem. Kolegium nie podzieliło zatem stanowiska odwołujących i uznało, że decyzja nie narusza prawa.
Skargi na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie, a także RPO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 15 W.a 2020 r. na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył sprawy ze skarg Stowarzyszenia oraz Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję SKO z 27 kwietnia 2020 r., w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik uczestnika postępowania – inwestora, wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do momentu rozstrzygnięcia skargi na uchwałę [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...].
Strony skarżące wniosły o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego.
Sąd I instancji stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchylając poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z 30 grudnia 2019 r. nr WGA.6220.4.2017 w uzasadnieniu wyroku wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji SKO w Poznaniu z 27 kwietnia 2020 r., nr SKO.OŚ.405.16.2020, utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z 30 grudnia 2019 r., nr WGA.6220.4.2017 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Sąd I instancji wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wydając decyzję z 27 kwietnia 2020 r. rażąco naruszyło art. 153 p.p.s.a., ponieważ całkowicie zignorowało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19. W powyższym wyroku Sąd uchylił na skutek sprzeciwu Stowarzyszenia decyzję SKO w Poznaniu z 4 listopada 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Kolegium. Sąd w przywołanym wyroku wskazał, że: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien przede wszystkim wziąć pod uwagę, że zarówno postępowanie pierwszej, jak i drugiej instancji mają w pełni charakter merytoryczny. Jeżeli Kolegium ponownie badając sprawę stwierdzi (jak wynika to wprost z zaskarżonej decyzji), że zebrany w sprawie materiał pozwala na rozstrzygnięcie sprawy, to będzie zobowiązane do wydania rozstrzygnięcia in meriti. Jeżeli Kolegium uzna, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia, to mając na uwadze aktualną zawartość akt sprawy, podejmie stosowne czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Kolegium będzie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku".
Zdaniem Sądu I instancji, powyższy wyrok nigdy nie został przez Kolegium wykonany. W zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Kolegium w ogóle nie uwzględniło wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19, a wręcz pominęło milczeniem jego istnienie. Decyzja Kolegium jest bardzo lakoniczna i w sposób szczątkowy i niepełny opisuje stan faktyczny sprawy.
Sąd I instancji wskazał, że naruszenia Kolegium mają w świetle okoliczności niniejszej sprawy cechę rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W odniesieniu do decyzji organu I instancji Sąd wskazuje, że Burmistrz wydał decyzję z 30 grudnia 2019 r., mimo tego, że miał wiedzę, że wniesiono do WSA w Poznaniu sprzeciw (w dniu 11 grudnia 2019 r.) od decyzji Kolegium z 4 listopada 2019 r. uchylającej w całości decyzję Burmistrza z 27 sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Sąd I instancji wyjaśnił, że po stwierdzeniu nieważności decyzji SKO z 27 kwietnia 2020 r. oraz po uchyleniu decyzji Burmistrza z 30 grudnia 2019 r., a także po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19 decyzji SKO w Poznaniu z 4 listopada 2019 r., w obrocie prawnym pozostaje aktualnie decyzja Burmistrza z 27 sierpnia 2019 r. odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu jest zobowiązane do wykonania zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19.
Sąd I instancji podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę, że aktualnie obowiązuje uchwała [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...].
W skardze kasacyjnej spółka, reprezentowana przez adw., na podstawie art. 173 § 1, art. 174, art. 175 § 1, art. 177 § 1 p.p.s.a. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
I. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie polegające na oddaleniu przez Sąd I instancji wniosku skarżącej kasacyjnie dot. zawieszenia postępowania do momentu rozstrzygnięcia przez WSA w Poznaniu skargi złożonej przez skarżącą kasacyjnie na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej we W. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach [...] (sygn. akt IV SA/Po 1176/20), w wyniku błędnego uznania, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest uzasadnione i konieczne bez względu na wynik postępowania o sygn. akt IV SA/Po 1176/20, podczas gdy w ocenie Spółki wynik postępowania w ww. sprawie ma w istocie duży wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, z uwagi na fakt, iż może doprowadzić do wyeliminowania negatywnej przesłanki wydania decyzji o określającej środowiskowe uwarunkowania w stosunku do przedmiotowej inwestycji, która stanowiła w ocenie Sądu I instancji argument przemawiający za stwierdzeniem nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 kwietnia 2020 r., w związku z czym odmowa zawieszenia przedmiotowego postępowania mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji powinien był zawiesić postępowanie do czasu przez WSA w Poznaniu sprzeciwu złożonego przez Stowarzyszenie (sygn. akt IV SA/Po 1132/19), a tym samym konieczne było uchylenie decyzji Burmistrza z 30 grudnia 2019 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, podczas gdy nie istnieją obecnie przepisy prawne które nakładałyby na organy administracji obowiązek wstrzymania się od postępowania (i zawieszenia go) w związku ze złożonym sprzeciwem od decyzji kasatoryjnej, a jednocześnie sprzeciw złożony od decyzji kasatoryjnej nie stanowi zagadnienia wstępnego wskazanego w art. 97 §1 pkt 4) k.p.a., w zw. z czym zasadnym było utrzymanie ww. decyzji organu I instancji w mocy, z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej kasacyjnie będącej wnioskodawcą decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania;
II. na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i art. 7 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Sąd I instancji, że wydanie przez SKO w Poznaniu decyzji z 27 kwietnia 2020 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w związku z wydaniem jej bez uwzględnienia wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19, a tym samym konieczne było stwierdzenie nieważności ww. decyzji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do istotnej zmiany stanu faktycznego i prawnego, czyniącej wskazania wyrażone w ww. wyroku nieaktualne, w konsekwencji czego zaskarżona decyzja urzeczywistniała co do rezultatu wskazania zawarte w ww. wyroku, w związku z czym zasadnym było utrzymanie jej w mocy, z słusznego interesu skarżącej kasacyjnie będącej wnioskodawcą decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania;
2. art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.u.i.ś) oraz art. 7 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Sąd I instancji, że wydanie przez SKO w Poznaniu decyzji z 27 kwietnia 2020 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w związku z wydaniem jej pomimo obowiązującego już w momencie rozstrzygnięcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu, a tym samym konieczne było stwierdzenie nieważności ww. decyzji, podczas gdy decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia nie jest decyzją wykonalną bez uprzedniego uzyskania kolejnych decyzji administracyjnych o charakterze inwestycyjnym, a jednocześnie jej uzyskanie zostało poprzedzone wieloletnim postępowaniem wymagającym ze strony skarżącej kasacyjnie znacznych nakładów, w związku z czym zasadnym było utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej kasacyjnie będącej wnioskodawcą decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania.
Naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowały bezzasadnym uwzględnieniem skarg Stowarzyszenia oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, skutkującym w konsekwencji:
- stwierdzeniem przez Sąd I instancji nieważności zaskarżonej decyzji SKO z 27 kwietnia 2020 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z 30 grudnia 2019 r., oraz
- uchyleniem przez Sąd I instancji poprzedzającej decyzji Burmistrza z 30 grudnia 2019 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu; odpowiednio w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zamiast oddaleniem obu skarg w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a., zgodnie z wnioskami skarżącej kasacyjnie.
W związku powyższym, wniesiono o: 1. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, 2. na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skarg Stowarzyszenia i Rzecznika Praw Obywatelskich – i o oddalenie skarg ww. podmiotów całości, ewentualnie 3. na podstawie 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniesiono również o: 4. zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, 5. zawieszenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., ze względu na fakt, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania - postępowania sądowego toczącego się przed WSA w Poznaniu ze skargi Spółki z 8 czerwca 2020 r. na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach [...] (sygn. akt IV SA/Po 1176/20) - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia ww. postępowania, 6. rozpoznanie na podstawie art. 191 p.p.s.a. niezaskarżalnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20 listopada 2020 r. w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącej kasacyjnie o zawieszenie postępowania, 7. przeprowadzenie na podstawie "art. 106 § 3 k.p.a." w zw. z art. 193 p.p.s.a. dowodu z dokumentów: - kopii pierwszej strony skargi skierowanej przez skarżącą kasacyjnie do "Sądu Administracyjnego w Poznaniu" (za pośrednictwem Rady Miejskiej we W.) na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach [...] (sygn. akt IV SA/Po 1176/20), wraz z asygnatą złożenia w Urzędzie Miasta i Gminy, - kopii pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z 9 listopada 2020 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1176/20, informującego Spółkę o stwierdzeniu braku podstaw do rozpoznania sprawy poza kolejnością; albowiem jest to niezbędne dla udowodnienia istotnych okoliczności sprawy, a także w celu uzasadnienia wniosku wskazanego w pkt 6 powyżej, i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W piśmie z 19 października 2022 r. Stowarzyszenie poinformowało o wydaniu wyroków w sprawach II OSK 1434/21 oraz II OSK 1144/21 dotyczących legalności uchwały nr [...] Rady Miejskiej we W. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie polegające na oddaleniu przez Sąd I instancji wniosku skarżącej kasacyjnie dotyczącego zawieszenia postępowania do momentu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargi złożonej przez skarżącą kasacyjnie na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej we W. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach [...] (sygn. akt IV SA/Po 1176/20).
Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że jeśli chodzi o naruszenie art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a., podkreślenia wymaga, że zawieszenie postępowania, o którym mowa w tym przepisie ma charakter fakultatywny. Stanowi on bowiem, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w sprawie celowe jest wstrzymywanie jej biegu. Fakultatywność zawieszenia ma skutek taki, że nie można mówić o naruszeniu prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy sąd administracyjny nie zawiesi postępowania sądowego mimo wystąpienia przesłanki określonej przywołanym przepisem (zob. wyroki NSA: z 19.04.2023 r., III OSK 3891/21, LEX nr 3580707 oraz z 19.01.2022 r., I GSK 2165/18, LEX nr 3330950). Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który prawidłowo wskazał, że wniosek uczestnika postępowania – skarżącej kasacyjnie o zawieszenie postępowania sądowego do momentu rozstrzygnięcia skargi na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...] jest bezzasadny i podlega oddaleniu. Ma rację Sąd I instancji, że błędy proceduralne popełnione przez organy w niniejszym postępowaniu powodują, że stwierdzenie nieważności decyzji, a także uchylenie decyzji organu I instancji jest uzasadnione i konieczne bez względu na wynik postępowania ze skargi na ww. uchwałę. Ponadto należy wskazać, że ww. akt prawa miejscowego obowiązuje do momentu jego wyeliminowania z obrotu prawnego, co w chwili orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Nawet jeśli ww. uchwała zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, to nie determinuje to automatycznie sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie powoduje wyeliminowanie jednej z negatywnych przesłanek wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań (art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt I.2. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. w zw. z art. 110 §1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji powinien był zawiesić postępowanie do czasu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sprzeciwu złożonego przez Stowarzyszenie (sygn. akt IV SA/Po 1132/19), a tym samym konieczne było uchylenie decyzji Burmistrza z 30 grudnia 2019 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że należy zgodzić się z Sądem I instancji, który zasadnie wskazał, że Burmistrz wydał decyzję z 30 grudnia 2019 r., mimo tego, że miał wiedzę, że wniesiono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw (w dniu 11 grudnia 2019 r.) od decyzji Kolegium z 4 listopada 2019 r. uchylającej w całości decyzję Burmistrza z 27 sierpnia 2019 r. odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Obydwie decyzje, tj. z 27 sierpnia 2019 r. oraz z 30 grudnia 2019 r. wydał ten sam organ (Burmistrz). Ma rację Sąd I instancji, że Burmistrz wydając decyzję z 30 grudnia 2019 r. powinien mieć świadomość, że w obrocie prawnym w razie uwzględnienia przez WSA w Poznaniu sprzeciwu od decyzji Kolegium z 4 listopada 2019r. uchylającej w całości decyzję z 27 sierpnia 2019 r. (co istotnie później nastąpiło) znajdą się dwie decyzje dotyczące tego samego postępowania i to o odmiennych rozstrzygnięciach.
Organ I instancji naruszył w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ w zaistniałej sytuacji powinien był postępowanie zawiesić do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że nie było podstaw prawnych do takiego działania organu I instancji. Podstawę prawną taką w postaci art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku. W trafnej ocenie Sądu I instancji, organ I instancji powinien mieć świadomość, że w sytuacji uchylenia przez Sąd zaskarżonej w wyniku sprzeciwu decyzji w mocy pozostanie uprzednia decyzja organu I instancji. Organ I instancji postanowił nie czekać na to szczególnie istotne rozstrzygnięcie i wydając decyzję z 30 grudnia 2019 r. naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czym w efekcie doprowadził do sytuacji współistnienia w obrocie prawnym dwóch decyzji tego samego organu, w tym samym przedmiocie, lecz o różnych rozstrzygnięciach. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organ I instancji doprowadził również, do naruszenia art. 110 § 1 k.p.a., zgodnie z którym: "Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej". Z uregulowanej w art. 110 k.p.a. zasady związania organu wydawanymi przez siebie w sprawie decyzjami wynika także obowiązek powstrzymania się przez organ od formułowania w tożsamym stanie faktycznym i prawnym odmiennych poglądów niż uprzednio przez niego przyjęte. W demokratycznym państwie prawnym jednostka ma prawo oczekiwać od organu administracji publicznej, działającego wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stałości formułowanych na tle określonego stanu faktyczno-prawnego poglądów (zob. wyrok NSA z 8.09.2023 r., I OSK 1717/22, LEX nr 3630276).
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i art. 7 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Sąd I instancji, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzji z 27 kwietnia 2020 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w związku z wydaniem jej bez uwzględnienia wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 marca 2020 r. (sygn. akt IV SA/Po 1132/19), a tym samym konieczne było stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Odnosząc się do tego zarzutu zgodzić należy się z Sądem I instancji, że SKO w Poznaniu wydając decyzję z 27 kwietnia 2020 r., znak SKO.OŚ.405.16.2020 rażąco naruszyło art. 153 p.p.s.a., ponieważ całkowicie zignorowało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19. W powyższym wyroku Sąd uchylił na skutek sprzeciwu Stowarzyszenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 4 listopada 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Kolegium. Powyższy wyrok nigdy nie został przez Kolegium wykonany. Ma rację Sąd I instancji, że w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Kolegium w ogóle nie uwzględniło wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 marca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1132/19, a wręcz pominęło milczeniem jego istnienie. Decyzja Kolegium jest bardzo lakoniczna i w sposób szczątkowy i niepełny opisuje stan faktyczny sprawy.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt II.2. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 7 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania przez Sąd I instancji, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzji z 27 kwietnia 2020 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do tego zarzutu zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Kolegium powinno zauważyć, że wskutek uchylenia przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 4 listopada 2019 r. w obrocie prawnym wciąż pozostawała decyzja Burmistrza z 27 sierpnia 2019 r. odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ odwoławczy nie uwzględnił tej istotnej kwestii podczas ustalania stanu faktycznego sprawy i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 30 grudnia 2019 r., pomimo istnienia w obrocie prawnym decyzji organu I instancji z 27 sierpnia 2019 r., powodując tym samym równoczesne funkcjonowanie dwóch decyzji tego samego organu w tym samym przedmiocie, jednak o różnych rozstrzygnięciach (decyzja z 30 grudnia 2019 r. określa środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji, a decyzja z 27 sierpnia 2019 r. odmawia ich określenia). Kolegium nie wzięło również pod uwagę i pominęło milczeniem istnienie uchwały nr [...] Rady Miejskiej we W. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...] (Dz. Urz. Woj. [...]), co w świetle art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej dla rozstrzygnięcia sprawy powinno być szczególnie istotne.
Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W niniejszej sprawie Kolegium ignorując istnienie wyroku o sygn. IV SA/Po 1132/19, a także uchwały nr [...] Rady Miejskiej we W. z [...] w sposób jasny i niedwuznaczny wydało rozstrzygnięcie o treści sprzecznej z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 8, art. 77 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ma rację Sąd I instancji, że wobec zaskarżonej decyzji zrealizowała się przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy rażąco naruszył prawo. W trafnej ocenie Sądu I instancji, Naruszenia Kolegium mają w świetle okoliczności niniejszej sprawy cechę rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę również treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1434/21 oraz z 17 sierpnia 2022 r. II OSK 1144/21.
Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również wniosek skarżącej Spółki o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, bowiem postępowania dowodowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dokonującym kontroli orzeczeń sądów wojewódzkich, w zasadzie nie jest dopuszczalne, gdyż orzeczenia sądów administracyjnych zapadają na podstawie akt sprawy. Wskazany w art. 106 § 3 p.p.s.a. oznaczony w skardze kasacyjnej jako "art. 106 § 3 k.p.a." wyjątek dotyczy jedynie możliwości uzupełniającego dowodu z dokumentu niezbędnego dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i to pod warunkiem, że nie przedłuży nadmiernie postępowania w sprawie. Dokumenty wskazane w skardze kasacyjnej nie są niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.