III OSK 453/25

III OSK 453/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Hanna Knysiak - Sudyka
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
II SAB/Lu 113/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-10-22
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Poseniak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 113/24 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 27 lutego 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 113/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia [...]
(dalej także "skarżąca", "stowarzyszenie") na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] (dalej także "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z dnia 27 lutego 2024 r. stowarzyszenie zwróciło się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich opinii biegłego wydanych w sprawie [...], tj.: opinii pisemnej głównej, opinii pisemnej uzupełniającej, protokołu rozprawy z dnia 8 września 2023 r. zawierającego ustną opinię uzupełniającą. Skarżąca zwróciła się o przesłanie informacji pocztą tradycyjną lub na adres poczty elektronicznej.
Pismem z dnia 11 marca 2024 r. organ poinformował stronę, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Wskazano, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych opinia biegłego sporządzona na potrzeby postępowania sądowego nie jest dokumentem publicznym. Jest to dokument wytworzony dla potrzeb danej sprawy sądowej, w ramach określonej procedury sądowej i tylko na użytek tej procedury jest sporządzony. Nie jest to dokument dotyczący informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust.1 u.d.i.p. i nie mieści się w żadnej kategorii zakreślonej art. 6 tej ustawy (v. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn.. akt I OSK 967/19, z 1 marca 2022 r. sygn.. akt III OSK 1166/21, 1 lipca 2021 r. sygn.. akt III OSK 3104/21, z 29 marca 2023 r. sygn.. akt III OSK 2671/21).
Wskazane pismo zostało przesłane na adres skarżącej pocztą tradycyjną i po dwukrotnym awizowaniu w dniu 13 i 21 marca 2024 r. wróciło do nadawcy.
W dniu 7 maja 2024 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej z 4 maja 2024 r. stanowiące ponaglenie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 lutego 2024 r. wskazujące, że strona nie uzyskała wnioskowanej informacji.
W odpowiedzi na ponaglenie, pismem z dnia 9 maja 2024 r., organ poinformował stowarzyszenie, że odpowiedz na wniosek z dnia 27 lutego 2024 r. została przesłana w dniu 11 marca 2024 r. drogą pocztową na adres stowarzyszenia podany we wniosku. Ponownie wskazane pismo zostało przesłane na adres wnioskodawcy pocztą tradycyjną i po dwukrotnym awizowaniu w dniu 14 i 22 maja 2024 r. wróciło do nadawcy.
W dniu 29 lipca 2024 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność organu w przedmiocie
udzieleniu informacji na ww. wniosek, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 4 października 2024 r. skarżąca, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę wskazała, że:
I. podtrzymuje wszystkie wnioski zawarte w skardze na bezczynność z 29 lipca 2024 r., gdyż w odpowiedzi na skargę organ potwierdził jednoznacznie, że trwa w bezczynności - chociaż jednocześnie wyraził, błędne rozumienie stanu bezczynności;
II. wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych, na które organ powołał się w odpowiedzi na skargę nie dotyczą stanu faktycznego niniejszej sprawy;
III. nieśmiało sugeruje, aby sąd niniejszą sprawę skierował na rozprawę lub na posiedzenie jawne - ze względu skomplikowany (i niewyjaśniony dogłębnie) stan faktyczny, jak również z tego powodu, iż wokół kwestii udostępnienia opinii biegłych in genere narosło mnóstwo błędnych i niedopuszczalnych stereotypów orzeczniczych.
Oddalając skargę sąd pierwszej instancji wskazał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ale terminowo rozpoznał wniosek strony. Powody, dla których skarżąca nie odebrała awizowanej przesyłki pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości działania organu, który zachował obowiązujący go termin 14 dni na rozpoznanie wniosku z dnia 27 lutego 2024 r. Organ przesłał odpowiedź na prawidłowy adres wskazany we wniosku, który także został skierowany do organu pocztą tradycyjną.
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika
jednoznacznie, że w treści doręczonego stronie pisma z dnia 11 marca 2024 r. organ poinformował stronę o swoim stanowisku zachowując przy tym wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin. Z uwagi na powyższe organowi nie można zarzucić bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 27 lutego 2024 r. Przeciwnie, organ ten podjął działanie i udzielił stronie odpowiedzi prawidłowo przyjmując, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Sąd dodatkowo wskazał, na co także zwrócił uwagę organ, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że opinia biegłego sporządzona na potrzeby danego postępowania sądowego nie jest, co do zasady, dokumentem publicznym. Opinia biegłego jest szczególnym dokumentem mogącym wywołać określone skutki w sferze faktów pomiędzy stronami postępowania sądowego. Jest to dokument wytworzony dla potrzeb danej sprawy sądowej, czyli dokument, który ma walor prawnie istotny w ramach określonej procedury sądowej i tylko na użytek tej procedury jest sporządzony, co oznacza, że poza danym konkretnym postępowaniem sądowym nie ma racji bytu. Nie jest to zatem dokument, co do zasady, dotyczący informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Taką informacją publiczną jest jedynie sam fakt sporządzenia opinii biegłego w danym postępowaniu (por. wyroki NSA z dnia: 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 967/19; 1 marca 2022 r., sygn. akt sygn. III OSK 1166/21; 1 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3104/21). Opinia biegłego nie mieści się w żadnej z kategorii zakreślonej w art. 6 u.d.i.p. Zawarta w art.
6 ust. 2 definicja legalna dokumentu urzędowego powinna być odczytywana przez pryzmat art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., z których wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, a więc jedynie informacja o sprawach publicznych, mająca walor "danych publicznych", w tym takich, które przyjęły kształt "dokumentów urzędowych", a w szczególności obejmująca "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", a także "dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających". Prawodawca w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. definiując pojęcie dokumentu urzędowego stwierdza, że jest to treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. W definicji funkcjonariusza publicznego zawartej w art. 115 § 13 Kodeksu karnego nie wymienia się biegłego sądowego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, opinia biegłego sądowego, co do zasady, nie mieści się w pojęciu "danych publicznych" i z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że w pewnych sytuacjach opinia biegłego może być informacją o sprawach publicznych, jednak dotyczy to przypadków, gdy zawarte są w niej informacje związane ze sferą publiczną, jak na przykład działanie aparatu administracyjnego, czy podmiotów korzystających z mienia publicznego. Natomiast w przedmiotowej sprawie we wniosku strona zwróciła się o informację dotyczącą opinii biegłego w jednostkowej sprawie, co oznacza, że jej przedmiot nie dotyczył spraw publicznych. Wobec powyższego organ prawidłowo przyjął, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej i zgodnie z u.d.i.p. pismem z dnia 11 marca 2024 r. takie stanowisko przesłał do skarżącej. Jak wskazano wyżej okoliczność, że skarżąca nie zapoznała się z udzieloną na jego wniosek z dnia 27 lutego 2024 r. odpowiedzią, może być rozpatrywana jedynie jako fakt obciążający samego wnioskodawcę, nie zaś organ, który terminowo wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w zakresie warunkowanym przepisami ustawy u.d.i.p. W tych okolicznościach wywiedziona skarga jest niezasadna, bowiem organowi nie można zarzucić bezczynności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy sąd powinien był stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, bowiem wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej, w wyniku czego doszło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia;
2. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie argumentów, które podniesione zostały przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku III zawartego w piśmie procesowym z dnia 4 października 2024 r., a które były na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, w wyniku czego Sąd pierwszej instancji przyjął automatycznie ogólną konkluzję, że "opinia biegłego sądowego, co do zasady, nie mieści się w pojęciu danych publicznych", a taka ogólna konkluzja jest nieuprawniona, a tym samym świadczy o tym, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny stanu faktycznego poprzez pominięcie istotnych jego elementów;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnienia do podniesionych przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia 4 października 2024 r. argumentów, które miały istotne znaczenie dla oceny sprawy, a nawet nieprzywołanie w treści uzasadnienia wyroku w sposób komunikatywny stanowiska strony skarżącej, w wyniku czego uniemożliwiono stronom oraz sądowi odwoławczemu poznanie sposobu rozumowania Sądu pierwszej instancji;
4. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli stanu przewlekłości sprawy, co wyraża się w stwierdzeniu Sądu pierwszej instancji, że "organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż poinformował wnioskodawcę w terminie 14 dni, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej", podczas gdy ze stanem bezczynności mamy również do czynienia także wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu (w tym przypadku aktu udostępnienia informacji publicznej), w wyniku czego do obiegu prawnego "wkradło się" stanowisko Sądu, które nie może się ostać, gdyż jest zasadniczo błędne;
5. art. 122 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie - i chociaż skierowanie sprawy na rozprawę jest prawem, a nie obowiązkiem sądu, to jednak w sytuacji, gdy okazało się, że Sąd pierwszej instancji "nie uchwycił" wszystkim elementów stanu faktycznego, a postępowanie uproszczone okazało się wadliwe (skarżąca informowała, że stan faktyczny sprawy jest skomplikowany) - nieskierowanie sprawy na rozprawę doprowadziło do opóźnienia rozpatrzenia sprawy o kilka
lat (a w tym czasie różne sądy będą się prawdopodobnie powoływać na to nieprawidłowe rozstrzygnięcie);
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Została ona oparta na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., w ramach której podniesiono pięć zarzutów. Skonkretyzowane odniesienie się do każdego z nich wymaga wskazania na pewne ogólne wymogi formalne zarzutu skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą i powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Oparcie skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wiąże się co do zasady z budowaniem zarzutu procesowego o naruszenie przepisów materialnych, a zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. o naruszenie przepisów procesowych. Jest możliwe, a czasami konieczne posiłkowe budowanie zarzutu procesowego z użyciem przepisu materialnego, a zarzutu procesowego z posiłkowym użyciem przepisu materialnego, co jednakże nie może prowadzić do akceptacji dopuszczalności kwestionowania naruszenia prawa materialnego na podstawie zarzutu opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (i na odwrót), gdyż każda z podstaw zmierza do osiągnięcia innych celów: podstawa z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. do wytknięcia naruszeń materialnoprawnych, a podstawa z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. do wytknięcia naruszeń procesowoprawnych.
Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14). Z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynikają także sposoby naruszenia prawa, a są nimi błędna wykładani lub niewłaściwe zastosowanie prawa. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie nie tylko konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji, lecz także precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wskazanie tych samych naruszeń prawa procesowego połączone z wykazaniem istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Użycie w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi
słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały
lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 1545/21; wyrok NSA z 11 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2103/12).
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Naruszenie przepisów opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dokonywane jest w tych samych postaciach, a dodatkowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto należy mieć na uwadze, że skarga kasacyjna jest skonkretyzowanym środkiem zaskarżenia, a to oznacza, iż nie może być sformułowana w sposób abstrakcyjny, ani również nie może w sposób ogólny odwoływać się do wcześniejszych pism procesowych. W związku z tym, że każdy z zarzutów wyznacza precyzyjny
zakres kontroli instancyjnej, niedopuszczalne jest odsyłanie w skardze kasacyjnej do argumentacji i zarzutów zawartych w innych pismach wnoszonych w toku postępowania przed organem lub sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z 19.1.2009 r., I OSK 118/08).
Konstatując, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest określenie podstawy lub podstaw kasacyjnych, prawidłowe skonstruowanie zarzutów obejmujące wskazanie naruszonych przepisów prawa, sposobu ich naruszenia połączone z precyzyjnym oznaczeniem w jaki sposób prawidłowo winien został zinterpretowany lub
zastosowany każdy z przepisów, którego naruszenie zarzucono w uzasadnieniu, przy uwzględnieniu, iż naruszenia przepisów prawa materialnego winny być podniesione w ramach zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a naruszenia przepisów procesowych w ramach zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie spełnia wskazanych wyżej wymogów prawnych jakie ustawa p.p.s.a. wiąże z tym środkiem prawnym zaskarżenia wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. Żaden z zarzutów nie odpowiada zakreślonym wyżej przepisom procesowym statuującym wymogi formalnoprawne jakim musi odpowiadać skarga kasacyjna i podniesiony w jej ramach zarzut.
W pierwszym rzędzie należy jednak zwrócić uwagę, iż istota sprawy wiąże się
z prawną kwalifikacją opinii biegłego sądowego wydanych w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym [...] prowadzonej w sprawie [...]. Właściwe określenie natury prawnej tych opinii pozwala odpowiedzieć na takie pytania, jak to czy są one dokumentami urzędowymi, czy jedynie zawierają informację publiczną, czy też informacji takiej nie zawierają. Ich rozstrzygnięcie wymagałoby dokonania kompleksowej wykładni przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Te rudymentarne ustalenia i rozstrzygnięcia przesądzają kwestię ewentualnej bezczynności, która ma charakter pochodny względem problemu materialnego. Zauważyć przy tym należy, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do niego, lecz w odwrotnej do ważności kolejności
– po dywagacjach na temat istoty bezczynności. Podkreślić ponadto wypada, że z punktu widzenia ustawy o dostępie do informacji publicznej zagadnienie natury
prawnej opinii biegłego sporządzonej w danej sprawie sądowej ma charakter materialnoprawny, a w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie doszło do
sformułowania zarzutu naruszenia prawa materialnego i prawidłowego oparcia go na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Taki kształt skargi kasacyjnej nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na zajmowanie się tym zagadnieniem prawnym. Zauważyć należy, że w zarzucie naruszenia prawa procesowego numer 1. jest zawarty zarzut naruszenia przepisu materialnego art. 1 ust. 1 u.d.i.p., lecz sens tego zarzutu nie sprowadza się do zakwestionowania błędów materialnoprawnych Sądu pierwszej instancji, lecz do podniesienia naruszeń przepisów procesowych przez sąd pierwszej instancji polegających na oddaleniu skargi, tj. na naruszeniu art. 151 p.p.s.a., mimo że organ dopuścił się bezczynności, a zatem mimo że naruszył przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przy tak sformułowanym zarzucie nie jest prawnie możliwe badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodności zaskarżonego wyroku z prawem materialnym.
Odnosząc powyższej wskazane uwagi ogólne do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazać należy, iż jej autor sformułował je w sposób nieznany przepisom p.p.s.a., bądź nie wskazał w ogóle sposobu ich naruszenia. Z treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że sąd pierwszej instancji może naruszyć prawo przez błędną wykładnię lub przez niewłaściwe zastosowanie prawa. Brak określenia przez autora skargi kasacyjnej sposobu naruszenia prawa oznacza brak określenia zakresu kontroli przez sąd drugiej instancji, co a limine wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania zarzutów. Przypadek taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Ani treść zarzutów numer 1-5, ani treść ich uzasadnienia nie pozwalają na jakiekolwiek ustalenie, wykluczając w ten sposób, by było to ustalenie jednoznaczne, czy wskazane w zarzutach przepisy zostały naruszone przez błędną ich wykładnię, czy przez niewłaściwe zastosowanie oraz na czym te błędy miałyby polegać, jaka winna być prawidłowa ich wykładnia, czy prawidłowe ich zastosowanie.
Ustawodawca nie dopuścił również jako formy naruszenia prawa jego niezastosowania. Jest to zupełnie logiczny zabieg ustawodawcy, gdyż nie sposób naruszyć przepis prawa, który nie jest stosowany. Naruszyć zatem można tylko przepis, który sąd stosuje. Pogląd ten jest konsekwentnie prezentowany od lat w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uznaje się zgodnie, że nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA
z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, www.cbosa). Z orzecznictwa tego wynika również, że zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej zarzucając niezastosowanie określonego przepisu jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Ujmując to inaczej, autor skargi kasacyjnej musiałby wskazać, że niezastosowano określonego przepisu, gdyż w to miejsce błędnie zastosowano inny przepis. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia.
Powyżej określone naruszenia wymogów wynikających z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przesądzają o bezskuteczności skargi kasacyjnej, gdyż autor skargi kasacyjnej nie wyznaczył w sposób prawidłowy zakresu kontroli instancyjnej, której strona domaga się od Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc skargę
kasacyjną. W tej roli strona wnosząc skargę kasacyjną jest niezastępowalna.
W odniesieniu do większości zarzutów możliwe jest wskazanie na dodatkowe uchybienia obowiązkom formalnoprawnym wymaganym przez przepisy p.p.s.a. W odniesieniu do zarzutów nr 2. i 3. podnieść należy, iż uchybiono obowiązkowi pełnej konkretyzacji zarzutów przez odwołanie się do treści innych pism procesowych wniesionych w sprawie, w tym przypadku pisma procesowego z 4 października 2024
r. Biorąc pod uwagę powyższe wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie z art. 184 p.p.s.a. orzekł
o oddaleniu skargi kasacyjnej.