I SAB/OP 75/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej procedury "Niebieskie Karty", uznając sprawę za niepodlegającą jurysdykcji sądów administracyjnych.
Skarżący R. K. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie rozpatrzenia jego skargi dotyczącej procedury "Niebieskie Karty" oraz nieprawidłowości w działaniu Zespołu Interdyscyplinarnego. Sąd uznał, że czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" oraz działania Zespołu Interdyscyplinarnego nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie kształtują bezpośrednio uprawnień ani obowiązków obywatela. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Skarżący R. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając bezczynność Wójta Gminy w rozpatrzeniu jego skargi dotyczącej procedury "Niebieskie Karty" oraz nieprawidłowości w działaniu Zespołu Interdyscyplinarnego. Skarżący kwestionował zasadność wszczęcia procedury "Niebieskie Karty" i zarzucał naruszenie jego praw przez pracowników Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Wójt Gminy odniósł się do zarzutów, stwierdzając brak naruszenia prawa, a Zespół Interdyscyplinarny uznał skargę skarżącego za bezzasadną. Sąd, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, stwierdził, że czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" oraz działania Zespołu Interdyscyplinarnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Procedura ta nie kreuje bezpośrednich uprawnień ani obowiązków obywatela, a jej celem jest koordynacja działań różnych służb. Sąd podkreślił, że prawa skarżącego mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi. W związku z brakiem jurysdykcji sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" oraz działania Zespołu Interdyscyplinarnego nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków obywatela i nie mieszczą się w katalogu spraw określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że procedura "Niebieskie Karty" ma charakter koordynacyjny i nie władczy, a Zespół Interdyscyplinarny nie jest organem wydającym rozstrzygnięcia o charakterze władczym. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1-9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.d. art. 9d § ust. 1-4
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
u.p.p.d. art. 9a § ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 7h
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
u.p.p.d. art. 9b § ust. 2
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Pomocnicze
u.p.s. art. 126 § pkt 1-5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 130
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 131
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Działania Zespołu Interdyscyplinarnego nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Skarga na bezczynność organu w sprawach niepodlegających jurysdykcji sądów administracyjnych jest niedopuszczalna.
Godne uwagi sformułowania
Czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy. Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" nie kreuje zatem żadnego stosunku administracyjnego. Zespół interdyscyplinarny nie stanowi zatem wyodrębnionego organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym.
Skład orzekający
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących procedury \"Niebieskie Karty\" i działań zespołów interdyscyplinarnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jurysdykcji sądu administracyjnego dla procedury "Niebieskie Karty". Nie przesądza o możliwości zaskarżenia innych aktów lub czynności związanych z przeciwdziałaniem przemocy domowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej społecznie procedury "Niebieskie Karty" i wyjaśnia granice kontroli sądów administracyjnych nad działaniami organów w tym zakresie, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Czy sąd administracyjny rozpozna skargę na "Niebieską Kartę"? Wyrok WSA w Opolu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Op 75/24 - Postanowienie WSA w Opolu Data orzeczenia 2024-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 658 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 par. 2, par. 2a i par. 3, art. 58 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 424 art. 9d ust. 1-4, art. 9a ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 7h, art. 9b ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 7 ust. 2, art. 7 ust. 3 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej Dz.U. 2023 poz 1165 Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej Dz.U. 2024 poz 1283 art. 126 pkt 1-5, art. 128 ust. 1, art. 130 -131 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi postanawia odrzucić skargę. Uzasadnienie R. K. pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o stwierdzenie bezczynności Wójta Gminy [...]. Zarzucił temu organowi nierozpoznanie skargi w sprawie nieuzasadnionego - jego zdaniem - wszczęcia wobec niego procedury "Niebieskiej Karty" z powodu podejrzenia stosowania przemocy wobec [...] [...] skarżącego. W ocenie R. K. (zwanego dalej skarżącym) brak było podstaw do wszczęcia powyższej procedury, czemu dał wyraz w piśmie z dnia 26 czerwca 2024 r., skierowanym do Wójta Gminy [...] (zwanym dalej organem, Wójtem). W przedmiotowym piśmie skarżący wezwał Wójta do natychmiastowego zaprzestania łamania jego praw obywatelskich, także przez podległe Wójtowi jednostki organizacyjne Gminy. Zarzucił pracownikom Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] stosowanie czynności, które naruszyły nietykalność cielesną dziecka skarżącego. W odpowiedzi na powyższe, Wójt w piśmie z dnia 15 lipca 2024 r. odniósł się do zarzutów skarżącego stwierdzając, że w niniejszym przypadku w procedurze wprowadzenia "Niebieskiej Karty" nie wystąpiło naruszenie przepisów prawa. W skardze do sądu administracyjnego, skarżący zarzucił także nieprawidłowe działanie Zespołu Interdyscyplinarnego w [...], który uchwałą z dnia 22 lipca 2024 r., nr [...], rozpoznał skargę R. K. na działalność grupy diagnostyczno-pomocowej powołanej do przeprowadzenia procedury "Niebieskie Karty" wszczętej przez szkołę, do której uczęszcza [...] skarżącego. Zespół ten w ww. uchwale uznał skargę na działalność grupy diagnostyczno-pomocowej za bezzasadną oraz wyraził zgodę skarżącemu na dostęp do dokumentacji wytworzonej w ramach prowadzonej procedury "Niebieskie Karty". Z akt sprawy wynika także, że opisaną sprawą zajmowały się inne organy i instytucje państwowe, które rozpoznawając skargi R. K. ustosunkowywały się do jego zarzutów. I tak, Wojewoda Opolski w ramach uprawnień kontrolnych wynikających z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 424) - dalej zwanej u.p.p.d., pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. ustosunkował się do sposobu realizacji zadań przez pracowników oświaty Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] w związku z przeciwdziałaniem przemocy domowej wobec dziecka (por. karta 7 do 9 akt sądowych). Natomiast Kurator Oświaty w Opolu pismem z dnia 24 lipca 2024 r. odniósł się do skargi R. K. skierowanej do Wojewody Opolskiego w części dotyczącej uprawnień tego Kuratora (por. karta 23-24 akt). W odpowiedzi na skargę, Wójt wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", jako niepodlegającej właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej zwanej K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a P.p.s.a.). Przepisy te określają bowiem przedmiot zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień bądź do dokonania określonej czynności, z tego ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że warunkiem prawidłowego rozpoznania skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, co jest przedmiotem złożonej przez stronę skargi na nie działanie organu administracji publicznej. Ustalenie przedmiotu żądania strony determinuje bowiem odpowiedź na pytanie, czy żądaniu temu po stronie organu administracji odpowiada prawnie określony obowiązek działania. W celu oceny dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie do tut. Sądu, w pierwszej kolejności należy zbadać jej przedmiot. Wprawdzie skarga została określona przez skarżącego jako skarga na bezczynność Wójta Gminy [...], jednakże zdaniem Sądu, cechuje ją wielowątkowość związana z jedną tematyką odnoszącą się do wszczęcia wobec skarżącego procedury "Niebieskie Karty", z czym skarżący nie zgadza się. Podniesione w skardze zarzuty, można sklasyfikować na następujące kwestie, tj.: - zarzut bezczynności Wójta Gminy [...], związany z pismem Wójta z dnia 15 lipca 2024 r. W tym zakresie skarżący nie zgadza się z udzieloną w tym piśmie odpowiedzią na jego pismo (skargę) z dnia 26 czerwca 2024 r. i zarzuca Wójtowi brak działań (bezczynność) zmierzających do wyjaśnienia sprawy m.in. przemocy pracowników Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] - jaka zdaniem skarżącego - miała nastąpić wobec jego [...]. Nie zgadza się również ze wszczęciem w stosunku do niego procedury "Niebieskie Karty" i zarzuca nieprawidłowości jakich dopuściły się organy w jej toku, - zarzut pod adresem Zespołu Interdyscyplinarnego w [...] co do niezasadności podjętych przez ten Zespół w stosunku do skarżącego czynności, w zakresie procedury "Niebieskie Karty". W szczególności skarżący zwrócił się o ocenę podjętej przez ten Zespół uchwały z dnia 22 lipca 2024 r. nr [...], którą uznano za niezasadną jego skargę z dnia 26 czerwca 2024 r. na działania grupy diagnostyczno-pomocowej. Mając na względzie zakres przedmiotowy skargi, Sąd uznał, że nie podlega ona kognicji sądów administracyjnych, a pogląd taki przyjął na podstawie przepisów u.p.p.d., szczegółowo regulujących zasady zastosowania procedury "Niebieskie Karty". Zgodnie z art. 9d ust. 1 u.p.p.d., podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywa się w oparciu o procedurę "Niebieskie Karty" i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie (ust. 1). Procedura "Niebieskie Karty" obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie (ust. 2). Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w ust. 2, realizują procedurę "Niebieskie Karty" w oparciu o zasadę współpracy i przekazują informacje o podjętych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego (ust. 3). Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" następuje przez wypełnienie formularza "Niebieska Karta" w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie (ust. 4). Zgodnie z art. 9a ust. 1 u.p.p.d., gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 2). W świetle art. 9a ust. 7h u.p.p.d., skargę na działalność zespołu interdyscyplinarnego lub członka zespołu interdyscyplinarnego może wnieść osoba objęta procedurą "Niebieskie Karty". Skargę rozpatruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który powołał zespół, w trybie przepisów K.p.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących tego zespołu, stwierdzić należy, że zespół ten stanowi kolegialny organ administracyjny w znaczeniu funkcjonalnym. Został on powołany na podstawie art. 9a ust. 1 u.p.p.d. Dokładna analiza kompetencji powierzonych zespołowi interdyscyplinarnemu, wynikających z powyższych przepisów wskazuje, że ograniczają się one wyłącznie do funkcji integrujących, koordynacyjnych i organizujących współdziałanie podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 u.p.p.d. oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9b ust. 2 u.p.d.d.). Ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych – w szczególności prawa do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Wszystkie działania podejmowane przez zespół interdyscyplinarny należą do sfery działań prawnych niewładczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych. Nie mogą być wprowadzane w życie za pomocą przymusu bezpośredniego (por. K. Ziemski w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Prawne formy działania administracji, System Prawa Administracyjnego, t. 5, INPr PAN 2013, s. 21, nb 56-61; A. Błaś – tamże, s. 218, nb 251; s. 226, nb 276; Z. Niewiadomski w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Instytucje prawa administracyjnego, System Prawa Administracyjnego, t. 1, INPr PAN 2015, s. 57-59, nb 139-140, 142, 145). Zespół interdyscyplinarny nie stanowi zatem wyodrębnionego organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym. Stwarza on płaszczyznę współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a działających w zakresie właściwych im obowiązków zawodowych lub służbowych. W takiej sytuacji uprawnione jest przyjęcie stanowiska, że gdyby ustawodawca zamierzał przyznać temu podmiotowi prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej zwanego NSA, z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 45/24, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Wobec powyższego stwierdzić należy, że ogół czynności podejmowanych przez Zespół Interdyscyplinarny w [...], związany z założeniem, prowadzeniem oraz zakończeniem procedury "Niebieskie Karty", nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy. Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" nie kreuje zatem żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powoduje powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Tym samym czynności w ramach tej procedury nie mogą być również kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Powyższa ocena charakteru procedury "Niebieskie Karty" była przedmiotem oceny orzecznictwa w postanowieniach NSA: z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2896/15; z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 137/20, z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1714/20 oraz z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 45/24 (dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko w nich zaprezentowane Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Mając na uwadze przywołane regulacje, uznać należy, że wskazane w skardze zarzuty dotyczące działalności Zespołu Interdyscyplinarnego w [...] nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, a więc nie mieszczą się w katalogu właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a. Sąd zważył także, że również pozostałe zarzuty skargi nie odnoszą się bezpośrednio do aktów, czynności, względnie bezczynności organu jednostki samorządowego, lecz stanowią wyraz niezadowolenia skarżącego ze sposobu wykonywania czynności przez organy stosujące procedurę "Niebieskie Karty". Warto więc mieć na względzie aspekt, że Zespół Interdyscyplinarny jest elementem systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Z kolei procedura "Niebieskie Karty" służy w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie, zatem została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Nie pozbawia to jednakże skarżącego prawa do sądu, bowiem jego prawa i obowiązki mogą być kształtowane w ramach postępowań regulowanych odrębnymi ustawami – przed sądem powszechnym, w tym rodzinnym, a także prokuratorem (art. 207 Kodeksu karnego). W każdym z tych postępowań skarżący będzie mógł korzystać z prawa do obrony. Dostrzeżenia dodatkowo wymaga, że w opisywanej sprawie podjęte zostały działania kontrolne i nadzorcze przez organy państwowe, właściwe w sprawie. Na podstawie art. 7 ust. 1 u.p.p.r., który jest przepisem kompetencyjnym, zawierającym otwarty katalog zadań, które należą do wojewody w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, mieści się nadzór nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie realizowanych przez samorząd gminny, powiatowy i województwa (art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.r.). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 2 u.p.p.r. do nadzoru i kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 126-133 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283). Jednocześnie z rozporządzenia wykonawczego Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1165), wydanego na podstawie 7 ust. 3 u.p.p.r., wynika, że w ramach nadzoru nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie wojewoda monitoruje, wspomaga i kontroluje ich wykonywanie. Z powołanych przepisów jasno wynika, że relacje pomiędzy wojewodą a samorządem gminnym, w tym zespołami interdyscyplinarnymi do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie, mają charakter wewnętrzny, ponieważ sprowadzają się do sfery nadzoru i kontroli terenowego organu administracji rządowej nad jednostkami samorządu gminnego. Również z odpowiednio stosowanych do nadzoru wojewody nad samorządem gminnym w sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie przepisów art. 126-133 ustawy o pomocy społecznej wynika wyraźnie, że czynności podejmowane przez wojewodę mają znaczenie jedynie w sferze funkcjonowania aparatu administracyjnego. W ramach tych działań wojewoda może m.in. żądać informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania nadzoru i kontroli; przeprowadzać oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym standardem, żądać od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli, wzywać i przesłuchiwać świadków (art. 126 pkt 1-5 ustawy o pomocy społecznej). W wyniku powyższych czynności wojewoda może następnie wydać kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne (art. 128 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku zaś nierealizowania zaleceń pokontrolnych wojewoda może w drodze decyzji na daną jednostkę nałożyć karę pieniężną (art. 130-131 ustawy o pomocy społecznej). W ocenie Sądu również z powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, które znajdują odpowiednie zastosowanie do nadzoru Wojewody Opolskiego nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie realizowanych przez m.in. samorząd gminny wynika, że w stosunku do Zespołu Interdyscyplinarnego w [...] Wojewoda Opolski występuje w roli jedynie organu nadzoru i kontroli, które to stosunki mają wewnętrzny charakter. Nie obejmują one bowiem sfery praw i obowiązków obywatela. Tym samym ewentualnie podejmowane przez Wojewodę Opolskiego czynności nie dotyczą bezpośrednio uprawnień lub obowiązków skarżącego i nie mogą stanowić przedmiotu skargi do sądu administracyjnego. Reasumując, skoro czynności w ramach procedury "Niebieskie Karty" nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to również niniejsza skarga dotycząca procedury "Niebieskie Karty", w tym skargi na Zespół Interdyscyplinarny w [...] - jest niedopuszczalna. Dotyczy to zwłaszcza bezczynności Wójta [...] w zakresie rozpoznania skargi na ten Zespół. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii, podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z tych względów skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI