III OSK 4447/21

III OSK 4447/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 447/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2020-12-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 447/20 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. z dnia 16 września 2020 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 447/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi K. N. na decyzję Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w C. z 16 września 2020 r. (bez numeru), w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej: I. uchylił zaskarżoną decyzję; II. zasądził od Dyrektora Regionalnego Centrum Kultury
w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 16 września 2020 r., po rozpatrzeniu wniosku K. N.
o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej obsługi prawnej Regionalnego Centrum Kultury w C., Dyrektor RCK odmówił udostępnienia informacji publicznej. Jako podstawę prawną podał art. 104 § 1 i art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.; dalej: u.d.i.p.).
Zdaniem organu w rozpoznawanym przypadku prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., tj. ze względu na prywatność osoby fizycznej, gdyż radca prawny (wymieniony w decyzji z imienia i nazwiska) nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, jak również z uwagi na nadużywanie prawa do informacji publicznej. Podkreślił, że radca prawny wykonuje wyłącznie czynności usługowe (świadczy pomoc prawną), a realizowana przez niego usługa jest wyłączona spod zakresu wydawania wiążących decyzji i nie ma charakteru władczego a jedynie usługowy i doradczy. Ujawnienie żądanych przez wnioskodawcę informacji i dokumentów może naruszyć jego dobra osobiste.
Dyrektor RCK zauważył, że zgodnie z ustawą informacji publicznej można żądać w sytuacji kiedy spełnione są cele, dla których ustawa przewidziała możliwość jej pozyskiwania, tzn. powinna ona stwarzać realną możliwość wykorzystania informacji do poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Ocenił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony przez wnioskodawcę nie z uwagi na troskę o dobro publiczne (czemu zasadniczo ma służyć prawo do informacji publicznej), ale ze względu na chęć realizacji własnych celów (redagowania materiałów prasowych na jego prywatnej stronie internetowej). Wskazał, że wnioskodawca wystąpił w 2019 r. do Gminy C. i jej jednostek z kilkudziesięcioma wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, zawierającymi około 120 indywidualnych zapytań w różnych sprawach. Podsumował, że powyższe okoliczności dowodzą, że wnioskodawca nadużywa prawa do uzyskania dostępu do informacji publicznej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
we Wrocławiu wniósł skarżący.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor RCK wniósł o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie należało rozstrzygnąć, czy Dyrektor RCK zasadnie odmówił skarżącemu udostępnienia następującej informacji publicznej: czy RCK opłaca i/lub posiada obsługę prawną; jaka kancelaria prawna/radca prawny/firma (pełna nazwa) prowadzi na rzecz RCK abonament prawny i/lub obsługę prawną; skanów rachunków wystawionych przez kancelarię prawną/radcę prawnego/firmę, prowadzącą dla/na rzecz RCK obsługę prawną i/lub abonament prawny, począwszy od 1 stycznia 2020 r. do dnia odpowiedzi na informację publiczną; skanów umów zawartych przez kancelarię prawną/radcę prawnego/firmę, prowadzącą dla/na rzecz RCK obsługę prawną i/lub abonament prawny, począwszy od 1 stycznia 2020 r. do dnia odpowiedzi na informację publiczną; skanów faktur wystawionych przez kancelarię prawną/radcę prawnego/firmę, prowadzącą dla/na rzecz RCK obsługę prawną i/lub abonament prawny, począwszy od 1 stycznia 2020 r. do dnia odpowiedzi na informację publiczną. Na wstępie należy zaakcentować (o czym stanowi sam fakt wydania zaskarżonej decyzji odmownej), że będąc podmiotem wykonującym zadania publiczne w zakresie kultury i dysponującym majątkiem publicznym, Dyrektor RCK był - co do zasady - obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Powyższe nie jest także sporne między stronami.
W zbliżonym do przyjętego w rozpoznawanej sprawie stanie faktycznym orzekał już tamtejszy Sąd w wyroku z 30 lipca 2019 r. (IV SA/Wr 215/19; CBOSA). Sąd - w składzie orzekającym w tej sprawie - podzielił w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w tym wyroku.
Sąd pierwszej instancji przytoczył art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz omówił orzecznictwo dotyczące pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną, czy też mającej związek
z pełnieniem takiej funkcji. Sąd stwierdził, że osoba wykonująca obsługę prawną podmiotu realizującego zadania publiczne z zakresu kultury - niezależnie od tego, czy wykonuje ją w charakterze pracownika, czy też zleceniobiorcy, ma rzeczywisty związek z realizowaniem zadań publicznych i nie zajmuje jedynie stanowiska pomocniczego. Zakres uprawnień przysługujących osobie wykonującej obsługę prawną instytucji zajmującej się ww. obszarem działań, polegający na specjalistycznym doradztwie prawnym, warunkującym i często poprzedzającym sam proces decyzyjny, ma zatem istotny wpływ na kształtowanie treści zadań realizowanych w sferze publicznej. Stąd dane na temat takiej osoby, czy też środków przeznaczonych na realizację umowy z nią zawartej, nie podlegają ochronie prawnej przewidzianej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W szczególności taki walor będą zaś posiadały informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Stąd też jakiekolwiek zadysponowanie tym majątkiem będzie stanowiło informację publiczną, niezależnie nawet od przeznaczenia wydatkowanych środków publicznych i celu, jaki mają one zaspokoić. To nie przeznaczenie środków publicznych decyduje bowiem o tym, czy konkretna informacja ma walor informacji publicznej. Już bowiem sam fakt ich wydatkowania sprawia, że informacje na ten temat mają publiczny charakter i winny podlegać ujawnieniu w trybie i na zasadach określonych ustawą (por. wyrok WSA w Łodzi z 30 sierpnia 2016 r., II SAB/Łd 171/16 i WSA we Wrocławiu z 2 lutego 2016 r., IV SAB/Wr 323/15; CBOSA). Dotyczy to w szczególności umów cywilnoprawnych z podmiotami trzecimi i obejmujących m.in. kwestię obsługi prawnej danej instytucji publicznej (po. wyrok WSA w Opolu z 10 października 2016 r., II SAB/Op 70/16 wraz z szeroko w nim powołanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym; CBOSA).
Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych tej sprawy na kwestię ujawnienia informacji publicznej związanej z obsługą prawną należało zatem spojrzeć nie tyle z punktu widzenia danych dotyczących konkretnej osoby fizycznej, co z perspektywy środków publicznych wydatkowych z majątku komunalnego. Wówczas problem ochrony prywatności osoby fizycznej nie będzie miał istotnego znaczenia przy udostępnieniu żądanych skanów umów i faktur, stanowiących - co przecież niesporne - informację publiczną. Powyższy wniosek odnosi się również do kwestii zastosowania w sprawie regulacji rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (w skrócie: RODO). Zgodnie bowiem z art. 86 tego aktu prawnego dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia. W polskich realiach takim prawem jest zaś ustawa (u.d.i.p.), która w art. 5 ust. 2 stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy m.in. informacji o osobach pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem tych funkcji. Skoro zaś z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w sprawie, to regulacje dotyczące ochrony danych osobowych nie znajdowały w niej zastosowania w takim stopniu, w jakim przedstawiał to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, żądane w sprawie dane o podmiocie realizującym obsługę prawną podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej winny być udostępnione jako informacja publiczna i nie powinny podlegać wyłączeniu z uwagi na prywatność osób tę obsługę realizujących, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Przy kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej, zważywszy, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Z tego względu podmiot (w tym osoba fizyczna) zawierając umowę cywilnoprawną z podmiotem publicznym, z którą wiąże się wydatkowanie środków publicznych nie może oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko lub firma, przedmiot umowy, wysokość wynagrodzenia, zachowa on prawo do prywatności.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszone przez Dyrektora RCK nadużycie prawa do informacji. Sąd nie dostrzegł bowiem tego problemu w działalności strony skarżącej, która w toku postępowania realizowała przysługujące jej konstytucyjne prawo do informacji.
Mając na uwadze powyższe - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") - Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ww. ustawy. Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia tego wyroku i sprowadzają się do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów ustawy (u.d.i.p.) w odniesieniu do sytuacji faktycznej ustalonej w sprawie. Następnie Dyrektor RCK zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonego wniosku, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów ustawy (u.d.i.p.), z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia "zgodnego z prawem", a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1 ) "art. 2 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 734 kc (w związku z art. 751 kc)" - poprzez ich niezastosowanie co doprowadziło do nieprawidłowej konstatacji Sądu pierwszej instancji co do wskazania, iż radca prawny nie świadczy usług na rzecz podmiotu (usługi pomocy prawnej), lecz pełni funkcje publiczne - w sytuacji gdy zadaniem radcy prawnego, zarówno ustawowym, jak i umownym, jest jedynie świadczenie stosownej usługi (a nie wykonywanie funkcji publicznych);
2) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na wskazaniu, iż żądane dokumenty nie stanowią określonej tajemnicy przedsiębiorcy – w sytuacji gdy dokumenty te są zaliczane do takiego rodzaju tajemnicy, a strony umowy nie zrezygnowały z stosowania tej tajemnicy (uchylenia tej tajemnicy);
3) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - poprzez jego błędną wykładnię i wskazanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaszła konieczność tzw. anonimizacji dokumentów i w konsekwencji nie doszło do przetworzenia informacji - w sytuacji gdy zaszła konieczność anonimizacji danych osób (pracowników, współpracowników) występujących na żądanych dokumentach (fakturach, umowach) - przetworzenia informacji, a wnioskodawca nie udowodnił i nie wykazał, iż przeznaczy przedmiotowe informacji do potrzeb innych niż własne (prywatne).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ odniósł się do powyższych zarzutów.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Zarządzeniem z 19 kwietnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t.: Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi z 27 kwietnia 2022 r. skarżący wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, natomiast w piśmie z 20 maja 2022 r. Dyrektor nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej.
Zarządzeniem z 25 sierpnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ww. ustawy z 2 marca 2020 r., skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Nie zachodzi także żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Merytoryczne rozpoznanie podniesionych zarzutów musi zostać jednakże poprzedzone uwagami odnoszącymi się co do jakości sporządzonej skargi kasacyjnej.
W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (por. postanowienie NSA z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt FSK 363/04, publ. ONSAiWSA 2005/2/41). Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych, jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy - treść orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1560/11, opubl. CBOSA). Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2011 r. sygn. akt II OSK 151/12; z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, opubl. CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna dotknięta jest szeregiem niedociągnięć. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, na której podstawie, spośród podstaw wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., opiera swoje zarzuty. Następnie, konstruując zarzuty, pominął przepisy p.p.s.a., które były podstawą działania Sądu pierwszej instancji. Stanowią one tzw. normy odniesienia. Przepisy prawa materialnego i przepisy normujące postępowanie przed organami administracji publicznej, tworzące z kolei tzw. normy dopełnienia (wyrok NSA z 12.01.2012 r., I FSK 199/11). Naruszenie norm odniesienia przez sąd polega na niedostrzeżeniu naruszenia przez organ norm dopełnienia. Winno to znaleźć swoje odbicie w odpowiednim połączeniu norm odniesienia i dopełnienia w zarzutach. Istotne jest również i to, że treść zarzutów jest mało precyzyjna i ustalenie ich istoty i rzeczywistej woli autora skargi kasacyjnej możliwe jest dopiero po gruntownej analizie uzasadnienia skargi kasacyjnej.
W związku z tym, iż treść uzasadnienia rozpoznawanej skargi kasacyjnej pozwala na określenie, jakie przepisy (które ich części) i jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny mógł przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Uznał bowiem, że wadliwości zarzutów można usunąć w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego. Nie naruszyło to ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., gdyż wola autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu wyrażona została w sposób jasny i czytelny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż mimo uchybienia swoim obowiązkom zawodowym przez autora skargi kasacyjnej, zrealizuje zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. swój obowiązek względem strony postępowania i odniesie się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 776/10; z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 32/12, opubl. CBOSA).
Najdalej idącym zarzutem podniesionym w skardze kasacyjnej jest zarzut drugi - naruszenia przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na wskazaniu, iż żądane dokumenty nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy – w sytuacji gdy dokumenty te są zaliczane do takiego rodzaju tajemnicy, a strony umowy nie zrezygnowały z stosowania tej tajemnicy. Zarzut ten jest nieuzasadniony.
Ograniczenie prawa do informacji publicznej w oparciu o przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. następuje ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnice przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy jednak informacji o osobach pełniących funkcję publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzania i wykonywania funkcji.
Zaskarżoną decyzją z 16 września 2020 r. organ odmówił udostępnienia informacji publicznych żądanych przez skarżącego na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z koniecznością ochrony prawa do prywatności radcy prawnego, który nie jest zdaniem organu osobą pełniącą funkcję publiczną. Podstawą jej wydania nie była konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, stąd też Sąd pierwszej instancji nie dokonał jej kontroli przez pryzmat tej przesłanki prawnej odmowy udostępnienia informacji publicznej. W takiej sytuacji, powoływanie się na etapie skargi kasacyjnej na istnienie tajemnicy przedsiębiorcy oraz fakt, że przedsiębiorca "z całą pewnością nie zrezygnował z ochrony tajemnicy przedsiębiorcy" jako na okoliczność wadliwie ocenioną przez Sąd nie mogło odnieść skutku w niniejszej sprawie. Czyni to powyższy zarzut bezpodstawny.
Zwrócić należy również uwagę, iż konstrukcja zarzutu wskazuje, iż nie dotyczy on błędnej wykładni wskazanych w treści zarzutu przepisów, lecz ustaleń faktycznych i ich oceny przez pryzmat oznaczonych przepisów prawa. Autor zarzutu nie zgadza się z oceną, iż wnioskowane dokumenty nie stanowią wskazywanej przez niego tajemnicy ("żądane dokumenty nie stanowią określonej tajemnicy przedsiębiorcy, w sytuacji, gdy dokumenty te są zaliczane do takiego rodzaju tajemnicy, a strony umowy nie zrezygnowały ze stosowania tej tajemnicy (uchylenia tej tajemnicy)". Prowadzi to do wniosku, iż w swej istocie zarzut naruszenia prawa materialnego służy do zakwestionowania stanowiska organu i Sądu pierwszej instancji co do przyjętych za podstawę orzekania ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/1). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego, ustalonego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć skutku, gdyż do kwestionowania ustaleń faktycznych służy podniesienie zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego. Z tych przyczyn zarzut drugi nie mógł okazać się skuteczny.
Zarzut pierwszy jest nieuzasadniony. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, www.cbosa). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej zarzucając niezastosowanie określonego przepisu jednocześnie wskazała przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia.
Zarzut trzeci jest nieuzasadniony. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji, gdyż nie był on podstawa prawną orzekania, podobnie zresztą nie był on podstawa prawną wydania zaskarżonej decyzji przez organ. Podstawą materialnoprawną decyzji odmownej organu był przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w części dotyczącej ochrony prawa do prywatności. Zarzut naruszenia przepisu, który w rzeczywistości nie był podstawą orzekania jest a limine nieskuteczny.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 21 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1988/21, dotyczące zbliżonej pod względem prawnym sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.