III OSK 4437/21

III OSK 4437/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Ireneusz Dukiel
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Po 621/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-01-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Po 621/20 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 10/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. C. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Po 621/20 oddalił skargę D. C. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. (dalej także jako: organ) z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 10/2020 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z dnia 8 marca 2020 r. skarżący, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w K. (dalej także jako: organ I instancji) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej środków budżetowych przekazanych przez Dyrektora na działalność kulturalno-oświatową w 2018 roku.
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ I instancji pismem z dnia 31 marca 2020 r., powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji, o których mowa we wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem jak ustalono w trakcie postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego, żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, gdyż jej przygotowanie wymaga przeanalizowania i przeliczenia szeregu dokumentów finansowych oraz intelektualnego zaangażowania funkcjonariuszy Służby Więziennej i pracowników tutejszej jednostki. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że niewykazanie przez niego w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma, że uzyskanie informacji objętej wnioskiem jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, spowoduje wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Decyzją z dnia 21 kwietnia 2020 r., nr 5/2020 Dyrektor Zakładu Karnego w K., na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 § 1 i art. 107 k.p.a. odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanej formie wskazując w uzasadnieniu, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie z dnia 31 marca 2020 r. i tym samym nie wykazał przesłanki uzasadniającej udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, jak i nie wykazał w jaki sposób uzyskanie żądanej informacji miałoby realnie przełożyć się na poprawę funkcjonowania organów państwowych, tj. Zakładu Karnego w K.
W piśmie z dnia 8 maja 2020 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji zaskarżając ją w całości jako niezgodną z prawem i zażądał jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 10/2020 Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia 21 kwietnia 2020 r., nr 5/2020 o odmowie udostępnienia informacji publicznej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 261/17, czy wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 639/16 wskazał, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona, jeżeli powstały w wyniku działań organu zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ podzielił zatem stanowisko Dyrektora Zakładu Karnego w K. w zakresie uznania wnioskowanych przez skarżącego informacji za informacje publiczne przetworzone.
Organ wyjaśnił, że w chwili złożenia wniosku przez skarżącego informacja w kształcie objętym jego żądaniem nie istniała, a więc warunkiem jej wytworzenia byłoby przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste, co wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych i wiązałoby się z koniecznością zaangażowania personelu więziennego, odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej. Organ wskazał, że udostępnienie skarżącemu informacji w zakresie wskazania środków budżetowych przekazanych przez Dyrektora Zakładu Karnego w K. na działalność kulturalno-oświatową w roku 2018 wiązałoby się bowiem z koniecznością wytworzenia nowej informacji, poprzedzonej dokonaniem analizy znacznej ilości dokumentów, co z kolei oznaczałoby zaangażowanie do tych czynności kilku osób, a zatem wymagałoby to od organu administracji znacznego nakładu pracy.
Organ podkreślił, że nie ma odrębnego paragrafu poświęconego wydatkom na działalność kulturalno-oświatową, a zatem ustalenie środków przekazanych tylko na ten obszar funkcjonowania jednostki wymagałoby od personelu przeanalizowania setek dokumentów prawnych i finansowych (faktur, umów, porozumień) oraz wyodrębnienia spośród nich tylko tych dokumentów, które dotyczyły wydatkowania środków na działalność kulturalno-oświatową jednostki, przy czym dokumentacja, którą należałoby przejrzeć i przeanalizować jest obszerna (dotyczy okresu roku kalendarzowego), zatem realizacja tych czynności oraz sporządzenie stosownego zestawienia oznaczałaby poniesienie pewnych kosztów czasowych i osobowych, co z kolei nie pozostałoby bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez komórki organizacyjne uczestniczące w tych czynnościach. Zdaniem organu przedstawiony ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy o przetworzonym charakterze żądanej informacji.
W związku z powyższym Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. uznał, że organ I instancji słusznie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do jej uzyskania, a jego działanie miało oparcie w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zasadnie również, zdaniem organu, oceniono, że skarżący nie wykazał, że uzyskanie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a spełnienia ustawowego warunku do uzyskania wnioskowanej informacji organ nie zidentyfikował również w toku przeprowadzonych czynności w postępowaniu odwoławczym.
Skarżący w piśmie z dnia 24 lipca 2020 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 10/2020 o odmowie udostępnienia informacji publicznej zaskarżając ją w całości jako niezgodną z prawem i wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wywodząc jak w jej uzasadnieniu.
W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2020 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości twierdzenia i wnioski skargi złożonej przez D. C. i podniósł, że wbrew twierdzeniom organów obu instancji w jego ocenie informacja, której udzielenia domaga się skarżący, dotycząca środków budżetowych przekazanych przez Dyrektora Zakładu Karnego w K. na działalność kulturalno-oświatową w 2018 roku nie ma charakteru informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż ewidencja księgowa prowadzona przez Zakład Karny winna zawierać szczegółowe informacje na temat celu, na który przeznaczane są poszczególne środki, którymi dysponuje Zakład Karny, w szczególności dokumentacja księgowa powinna zawierać wyszczególnienie wydatków przeznaczonych na działalność Zakładu Karnego, w tym między innymi na działalność kulturalno-oświatową.
Niezależnie od powyższego, pełnomocnik skarżącego podniósł, że nawet jeżeli uznać, iż żądana informacja ma charakter przetworzony, to brak jest podstaw do uznania, że jej udzielenie nie jest istotne dla interesu publicznego, czego zresztą organy obu instancji w żaden sposób nie wykazały. Co więcej, pełnomocnik skarżącego, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 795/05 wskazał, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego i to podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej w przypadku wydania decyzji odmownej. Tymczasem w niniejszej sprawie ani Dyrektor Zakładu Karnego w K., ani Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. nie wskazały jakichkolwiek powodów wskazujących na to, iż żądana informacja jest nieistotna z punktu widzenia interesu publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Po 621/20 oddalił skargę D. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 10/2020 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie to, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem Dyrektor Zakładu Karnego w K. jako organ Służby Więziennej na mocy art. 7 pkt 3 ustawy o Służby Więziennej, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, zaś informacje, o których udostępnienie wystąpił skarżący stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy, gdyż obejmują informacje o sprawach publicznych, tj. o wewnętrznym funkcjonowaniu zakładu karnego. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, istotą sporu w niniejszej sprawie jest zaś rozstrzygnięcie czy informacje publiczne żądane przez skarżącego są informacjami publicznymi przetworzonymi, a w konsekwencji czy organ mógł odmówić ich udostępnienia z powodu niewykazania przez skarżącego, że udzielenie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W związku z powyższym Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, jednak w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazano, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. WSA w Poznaniu wyjaśnił więc, że z powyższego wynika, że o ile dostęp do informacji "prostej" ma właściwie nieograniczony charakter, co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Następnie Sąd I instancji podał, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem, zaś "informacją przetworzoną" jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że wprowadzenie dodatkowego wymogu udostępnienia informacji przetworzonej spowodowane jest więc założeniem, że materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków specjalnie dla wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie indywidualnym interesom wnioskodawcy, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącego większej społeczności (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 126115).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że Dyrektor Zakładu Karnego w K. wyjaśnił w sposób przekonujący dlaczego uznał informacje żądane przez wnioskodawcę za informacje przetworzone. W ocenie Sądu I instancji rozstrzygnięcie organów obu instancji w tej kwestii jest prawidłowe. Zakład Karny nie jest bowiem zobowiązany do sporządzania informacji zbiorczej dotyczącej obliczeń w zakresie środków wydatkowanych na działalność kulturalno-oświatową, a więc żądana przez skarżącego informacja wymaga sięgnięcia do dokumentacji źródłowej obejmującej faktury oraz zawarte umowy i porozumienia i wymaga stworzenia nowego zestawienia, które nie jest dokumentem wytworzonym automatycznie przez Zakład Karny w ramach wydatków objętych zasadami prowadzonej rachunkowości. Sąd I instancji wskazał, że niewątpliwie więc do wytworzenia żądanej informacji publicznej niezbędne byłoby przetworzenie pewnej sumy informacji prostych, tj. przeanalizowanie znacznej ilości dokumentów, co wiązałoby się z koniecznością zaangażowania do tych czynności personelu, który na co dzień wykonuje inne zadania zlecone przez jednostkę, wobec tego nie pozostałoby to bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez tę komórkę organizacyjną.
W konkluzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że skoro organ I instancji prawidłowo uznał, że objęte wnioskiem informacje stanowią informacje przetworzone, to zasadnie odmówił ich udzielenia z uwagi na niewykazanie przez skarżącego – po uprzednim wezwaniu – że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Konsekwentnie również zaskarżona decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zdaniem WSA w Poznaniu odpowiada prawu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 10/2020, zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że jej zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż zdaniem skarżącego kasacyjnie ustalenie czy dana informacja ma charakter przetworzony, czy też nie winno zostać poczynione w oparciu o obiektywne przesłanki dotyczące danego rodzaju informacji, a nie w oparciu o sposób gromadzenia informacji przez daną instytucję.
Strona skarżąca kasacyjnie powtórzyła, że ewidencja księgowa prowadzona przez Zakład Karny winna zawierać szczegółowe informacje na temat celu, na który przeznaczane są poszczególne środki, którymi zakład ten dysponuje, w szczególności dokumentacja księgowa powinna zawierać wyszczególnienie wydatków przeznaczonych na działalność Zakładu Karnego, w tym między innymi na działalność kulturalno-oświatową, a fakt, że dany Zakład Karny ewidencji poszczególnych wydatków nie prowadzi nie może powodować, że takie informacje uznać należy za przetworzone. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, Zakład Karny winien bowiem obiektywnie tego typu informacje posiadać jako nieprzetworzone.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 p.p.s.a. od skarżącego na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi zarzucane przez skarżącego kasacyjnie naruszenie przepisów prawa, gdyż nie ma racji skarżący kasacyjnie, że wymagana informacja ma charakter prosty, a organy w sposób wystarczający wykazały, zaś Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że informacja objęta wnioskiem skarżącego jest informacją publiczną przetworzoną. Dlatego w związku z tym, że skarżący nie wykazał, że uzyskanie żądanej przez niego informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a same organy także takiego interesu się nie dopatrzyły, to należało odmówić udostępnienia informacji publicznej. Na marginesie organ dodał, że skarżący jest autorem licznych wniosków o udzielenie informacji publicznej w różnym temacie i w żadnej ze wszczętych spraw nie wykazał istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji. Jak wskazał organ, skarżący będąc osobą osadzoną, składa liczne wnioski o udostępnienie informacji skierowane do zakładów karnych, czy sądów powszechnych i to nie tylko w województwie wielkopolskim, a następnie, gdy tylko żądanej informacji nie otrzyma albo jest ona niesatysfakcjonująca, natychmiast - z reguły bez próby żadnych wyjaśnień - kieruje skargi na decyzje odmowne lub skargi na bezczynność. Organ zaznaczył, że nie neguje prawa skarżącego do informacji publicznej, ale zauważył jednocześnie, że w jego ocenie skarżący prawa tego rażąco nadużywa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została wyłącznie o pierwszą z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. o zarzut naruszenia prawa materialnego. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Na podstawie zarzutu sformułowanego w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie wskazała na dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu błędnej w jej ocenie wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p., polegającej na uznaniu, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej.
W związku z oparciem skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia prawa materialnego należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
W związku z powyższym wskazać należy, że skoro strona skarżąca kasacyjnie podnosi zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, to konieczne było wykazanie przez nią, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu mylnie zrozumiał treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tymczasem strona skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała, na czym polega błędne rozumienie wskazanego przez nią w zarzucie przepisu przez Sąd I instancji, ani też jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lecz w ogóle nie odnosiła się do kwestii jego rozumienia przyjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, co świadczy o nieskuteczności omawianego zarzutu.
Niezależnie jednak od powyższego, zarzut ten nie może odnieść skutku również dlatego, że jego treść dotyczy w istocie ustaleń i ocen dokonanych przez Sąd I instancji w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ramach omawianego zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię, strona skarżąca kasacyjnie wytyka bowiem WSA w Poznaniu błędne uznanie, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji przetworzonej.
W związku z powyższym uznać należało, że treść omawianego zarzutu nie tylko nie pozwala odczytać, w czym strona skarżąca kasacyjnie upatruje błędnego rozumienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, ani jaka jej zdaniem powinna być prawidłowa wykładnia ww. przepisu, lecz przede wszystkim prowadzi do wniosku, że strona skarżąca kasacyjnie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w rzeczywistości kwestionuje ustalenia odnoszące się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Z treści zarzutu wynika bowiem, że strona skarżąca kasacyjnie nawiązuje bezpośrednio do treści złożonego przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 marca 2020 r., kwestionując tym samym prawidłowość oceny istotnego elementu stanu faktycznego sprawy, jakim jest treść tego wniosku. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, a zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się w niniejszej sprawie nieskuteczny.
Skoro więc podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut okazał się nieskuteczny, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stosowny wniosek w tym przedmiocie.