III OSK 439/23

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-20
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo ochrony środowiskadecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachbudowa chlewnidoręczeniaobwieszczenieKodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiudział społeczeństwa

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla budowy chlewni, uznając prawidłowość doręczeń w trybie obwieszczenia.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy chlewni. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące sposobu doręczania zawiadomień o postępowaniu. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość doręczeń w trybie publicznego obwieszczenia zgodnie z art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., co nie pozbawiło skarżącej możliwości udziału w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.B. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla budowy chlewni. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brała w nim udziału bez własnej winy, ponieważ nie została skutecznie powiadomiona o jego przebiegu. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że skarżąca uprawdopodobniła datę dowiedzenia się o decyzji, ale nie wykazała braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu. Sąd podkreślił, że organ prawidłowo zastosował tryb obwieszczenia zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, który w przypadku więcej niż 10 stron postępowania odsyła do art. 49 k.p.a. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, odrzucając zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd wskazał, że organ nie miał obowiązku informowania stron o zastosowaniu art. 49 k.p.a. ani o treści decyzji w obwieszczeniu, a jedynie o jej wydaniu. Podkreślono, że art. 49b k.p.a. umożliwia zapoznanie się z treścią decyzji po zawiadomieniu. NSA uznał, że skarżąca miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 72 ust. 6, art. 85 ust. 3 i art. 3 pkt 11 lit. c u.u.i.ś. nie mogły wpłynąć na pozbawienie strony udziału w postępowaniu, gdyż dotyczą one społeczeństwa, a nie stron postępowania. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie w trybie obwieszczenia jest skuteczne, jeśli spełnia wymogi art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., a organ nie ma obowiązku informowania o zastosowaniu tego trybu ani o treści decyzji w obwieszczeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował tryb obwieszczenia, który jest dopuszczalny, gdy liczba stron przekracza 10. Organ nie ma obowiązku informowania o zastosowaniu art. 49 k.p.a. ani o treści decyzji w obwieszczeniu. Skarżąca miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji na podstawie art. 49b k.p.a. i nie wykazała braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.u.i.ś. art. 74 § ust. 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

W przypadku, gdy liczba stron postępowania przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa formy zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organu, w tym publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie w BIP.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Pomocnicze

u.u.i.ś. art. 72 § ust. 6

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji, ale odnosi się do społeczeństwa, a nie stron postępowania, i nie przewiduje upublicznienia treści decyzji.

u.u.i.ś. art. 85 § ust. 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji, ale odnosi się do społeczeństwa, a nie stron postępowania, i nie przewiduje upublicznienia treści decyzji.

u.u.i.ś. art. 3 § pkt 11 lit. c

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definiuje pojęcie 'podanie informacji do publicznej wiadomości', odnosząc się do sposobów realizacji obowiązku zapewnienia udziału społeczeństwa, a nie uprawnień stron postępowania.

k.p.a. art. 49b

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia stronom, po zawiadomieniu w trybie art. 49 § 1 k.p.a., wnioskowanie o udostępnienie odpisu decyzji.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania, gdy strona została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) polegające na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) oraz art. 151 p.p.s.a.) polegające na nieuchyleniu zaskarżonych orzeczeń. Naruszenie prawa materialnego (art. 72 ust. 6 w związku z art. 85 ust. 3 u.u.i.ś.) polegające na jego niezastosowaniu. Naruszenie prawa materialnego (art. 3 pkt 11 c) u.u.i.ś.) polegające na jego niezastosowaniu. Naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na jego wadliwym zastosowaniu przez organy i akceptacji przez WSA. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na jego wadliwym zastosowaniu przez SKO. Naruszenie art. 9 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie ma obowiązku informowania stron o tym, że w postępowaniu administracyjnym będzie wykorzystany tryb 'doręczeń' z art. 49 k.p.a. Przewidziane w treści tego przepisu 'zawiadomienie strony o decyzji' nie oznacza upublicznienia jej treści, lecz wyłącznie informacji o tym, że została wydana. Przepisy te regulują uprawnienia społeczeństwa, a nie stron postępowania.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Maciej Kobak

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowość stosowania trybu obwieszczenia w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w sprawach środowiskowych, gdy liczba stron przekracza 10. Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń i udziału stron w postępowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ale zasady dotyczące doręczeń w trybie art. 49 k.p.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury administracyjnej – sposobu doręczania zawiadomień, co ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Interpretacja przepisów dotyczących obwieszczeń jest istotna dla praktyków.

Czy obwieszczenie na tablicy ogłoszeń wystarczy? NSA wyjaśnia zasady doręczeń w sprawach środowiskowych.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 439/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Po 542/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-12-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art. 74 ust. 3, art. 72 ust. 6 w zw. z art. 85 ust. 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 49
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Maciej Kobak (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 542/22 w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 22 czerwca 2022 r. nr SKO-4220A/22/22 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 542/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T.B. (dalej: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej: "organ") z dnia 22 czerwca 2022 r., nr SKO-4220A/22/22 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wójt Gminy [...] (dalej: "organ I instancji") decyzją z 13 listopada 2020 r., GK.6220.2.2020, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 2 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.; dalej "u.u.i.ś."), po rozpoznaniu wniosku inwestora K.R. (dalej: "inwestor"), ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnię, na działce [...] w miejscowości N. w gminie R. w powicie krotoszyńskim. Decyzję doręczono stronom w drodze obwieszczenia zgodnie z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. w zw. z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Pismem z 12 lutego 2021 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją wyjaśniając, że obszar oddziaływania przedsięwzięcia objętego postępowaniem obejmuje jej działkę nr [...].
Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r., GK.6220.2.2020, organ I instancji, działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 i art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania
W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącej, organ postanowieniem z 24 czerwca 2021 r., SKO-4213/160/21, utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. Jednakże, w wyniku rozpoznania skargi skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r., II SA/Po 616/21, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie.
W konsekwencji, postanowieniem z dnia 18 lutego 2022 r., nr GK.6220.2.2020, organ I instancji wznowił postępowanie, a następnie decyzją z 5 kwietnia 2022 r., nr GK.6220.2.2020, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1, art. 147 i art. 150 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 13 listopada 2020 r., nr GK.6220.2.2020, ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni i adaptacji części istniejącego magazynu maszyn na chlewnie, działka nr [...], obręb N., gmina R.
W odwołaniu z 7 kwietnia 2022 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Organ decyzją z 22 czerwca 2022 r., nr SKO-4220A/22/22, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze z 30 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro skarżąca zachowała formalne wymogi podania o wznowienie postępowania, trafnym było wydanie przez organ I instancji w dniu 18 lutego 2022 r. postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 13 listopada 2020 r., nr GK.6220.2.2020 i następnie przejście do rzeczywistej oceny przyczyn wznowienia (podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) w ramach już wznowionego postępowania.
Sąd pierwszej instancji w całości podzielił stanowisko organu że skarżąca uprawdopodobniła, że o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 10 lutego 2021 r. oraz że nie wykazała, aby bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W ocenie składu orzekającego organ I instancji zasadnie o wszczęciu postępowania, o zebranych dokumentach i materiałach przed wydaniem decyzji oraz o wydaniu decyzji zawiadomił strony poprzez obwieszczenia, które znajdowały się zarówno na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy [...] i Sołectwa [...], jak i na stronie internetowej BIP urzędu. Akta sprawy wskazują, że w tym zakresie nie doszło do żadnych uchybień ze strony organu (k. nienumerowane oznaczone jako "zał. 3 zał. 4", "zał. 5", zał. 14 zał. 15", "zał. 16", "zał. 18" i k. bez nazwy - w aktach GK.6220.2.2020, tom I). Materiał dowodowy nie pozostawiał wątpliwości zarówno co do samego faktu dokonania obwieszczeń i ich skuteczności, jak i do formy i czasu ich dokonania. Skarżąca pomimo wezwania do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dowodów nie wykazała natomiast zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wskazanej we wniosku, tj. że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z 13 listopada 2020 r. Wezwanie z 22 lutego 2022 r. (k. 42 akt GK.6220.2.2020, tom III) pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji skarżąca nie wskazała żadnej szczególnej okoliczności, która uniemożliwiała jej zapoznanie się z treścią obwieszczeń związanych z przedsięwzięciem oddziałującym na jej interesy, natomiast brak bezpośredniego (tj. za pośrednictwem poczty na adres domowy) doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym czy doręczenia decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji, wobec prawnie dopuszczonej możliwości zastosowania zawiadomienia w trybie obwieszczenia nie może świadczyć o pozbawieniu strony możliwości udziału w postępowaniu i ziszczeniu się przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że skarżąca błędnie utożsamia dwa odrębne postępowania toczące się w wyniku złożenia dwóch odmiennych pod względem daty ich wniesienia wniosków inwestora w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W konsekwencji część zawartych w odwołaniu i skardze zarzutów dotyczyło postępowania, które nie podlegało kontroli Sądu. Odnoszą się one bowiem do postępowania wszczętego na wniosek K.R. z 22 lipca 2019 r.
Zdaniem WSA skarżąca błędnie wskazała, że organ winien poinformować ją, że kolejne postępowanie będzie toczyć się w trybie art. 49 k.p.a. Stałoby to w sprzeczności z celem, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu możliwości zastosowania art. 49 k.p.a. w postępowaniach w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy stron postępowania jest więcej niż 10 (zmiana z dotychczasowego progu 20 stron). W uzasadnieniu do ustawy wprowadzającej te rozwiązania wskazano, iż są one motywowane odformalizowaniem postępowania oraz skróceniem czasu jego prowadzenia.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut, że organ nie dostosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r., II SA/Po 616/21. W wyroku tym Sąd kontrolował postanowienia organu I i II instancji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego i wypowiedział się wyłącznie w zakresie dochowania przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Odnośnie kwestii braku ustalenia następców prawnych zmarłego w dniu 9 czerwca 2020 r. W.S. Sąd wskazał, że to, czy innym stronom postępowania zapewniono możliwość uczestnictwa w postępowaniu nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości postępowania w stosunku do skarżącej. Skarżąca niewątpliwie miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Inne osoby, jeśli były stronami, a zostały pozbawione możliwości uczestnictwa w postępowaniu mogą same bronić swoich praw, jeśli uznają, że jest to konieczne. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Powyższy wyrok w całości zakwestionowała skarżąca zarzucając naruszenie:
1. przepisów postepowania:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego oraz jego ocenie, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na nie uchyleniu zaskarżonych orzeczeń (organu I i II instancji) tj. na nie uwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenia te nie odpowiadają prawu.
2. prawa materialnego:
a) art. 72 ust. 6 w związku z art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. polegające na jego niezastosowaniu;
b) art. 3 pkt 11 c) u.u.i.ś. polegające na jego niezastosowaniu;
c) art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. traktowanego jak przepis prawa materialnego polegające jego wadliwym zastosowaniu przez organy i akceptację tego stanu rzeczy przez WSA w Poznaniu.
d) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. traktowanego jak przepis prawa materialnego polegające jego wadliwym zastosowaniu przez SKO [...].
e) art. 9 k.p.a. traktowanego jak przepis prawa materialnego polegające na jego niezastosowaniu.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 440 zł [wynagrodzenia pełnomocnika – 240 zł, kosztów sądowych - wpisu od skargi kasacyjnej 100 zł, opłaty kancelaryjnej - 100 zł]. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Odniesienie się do poszczególnych zarzutów wymaga przedstawienia tła normatywnego sprawy.
Na etapie postępowania kasacyjnego nie jest kwestionowane ustalenie, że sprawa, w której wydano objętą wnioskiem wznowieniowym decyzję z 13 listopada 2020 roku została zainicjowana wnioskiem inwestora z 29 lipca 2020 roku. Nie jest również kwestionowane, że organ ustalił krąg stron postępowania, których było 12,
w tym skarżąca. Zgodnie z treścią art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. w brzemieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania i wydania decyzji z 13 listopada 2020 roku "[j]eżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego." Zgodnie zaś z art. 49 § 1 k.p.a. "[j]eżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej". Co istotne, organ nie ma obowiązku informowania stron o tym, że w postępowaniu administracyjnym będzie wykorzystany tryb "doręczeń" z art. 49 k.p.a. – wyrok NSA
z 9 kwietnia 2024 r., III OSK 5881/21.
Należy podkreślić, że w trybie art. 49 § 1 k.p.a. organ zawiadamia strony
o wszystkich istotnych czynnościach procesowych, które zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego wpływają lub mogą wpływać na prawa stron. Istotne jest przy tym, że przewidziane w treści tego przepisu "zawiadomienie strony o decyzji" nie oznacza upublicznienia jej treści, lecz wyłącznie informacji
o tym, że została wydana. Potwierdza to wprost art. 49b k.p.a., który umożliwia stronom, po zawiadomieniu o wydaniu decyzji w trybie art. 49 § 1 k.p.a., wnioskowanie o udostępnienie jej odpisu. Korzystając z przewidzianego w treści
art. 49 § 1 k.p.a. trybu zawiadamiania o decyzji i czynnościach procesowych, organ nie musi działać we wszystkich trzech przewidzianych w niej formach, tj.:
1) publicznego obwieszczenia; 2) w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości; 3) przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.
W art. 49 § 1 k.p.a. ustawodawca wskazał na trzy rodzaje zawiadomienia. Dokonał tego przy użyciu alternatywy nierozłącznej "lub", która oznacza możliwość wystąpienia tylko jednego z elementów alternatywy lub tylko drugiego, ale także możliwość wystąpienia ich obu. W konsekwencji art. 49 § 1 k.p.a. należy interpretować nie jako wymagający zastosowania wyłącznie jednej ze wskazanych
w nim form publicznego ogłoszenia, ale jako wymagający zastosowania takich wymienionych w nim rodzajów zawiadomienia (wszystkich lub tylko niektórych), które zrealizują cel przepisu, czyli skuteczne poinformowanie stron o wydaniu decyzji. Wymaga to uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy. Trzeba również odnotować, że wprawdzie art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. odsyła wyłącznie do art. 49 k.p.a., nie oznacza to jednak, że w sprawie nie stosuje się art. 49b k.p.a. Prawodawca w art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. odesłał bowiem do stosowania art. 49 k.p.a. wprost, a nie w formule mutatis mutandis. Realizując rygory przewidziane w tym przepisie organ nie może ich modyfikować. Jeżeli więc art. 49 § 1 k.p.a. stanowi, że w trybie publicznego obwieszczenia zawiadamia się o wydaniu decyzji, to organ nie może upublicznić treści tej decyzji. Gdyby założyć, że w takim układzie art. 49b k.p.a. nie ma zastosowania, to po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach strona byłaby pozbawiona możliwości zapoznania się z jej treścią. Uprawnienie takie przewiduje bowiem wyłącznie art. 49b k.p.a., nie da się go zrekonstruować na podstawie przepisów u.u.i.ś. Z tych względów treść art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. należy wykładać przy uwzględnieniu dyrektyw funkcjonalnych
i systemowych, co pozwala przyjąć, że odsyła on bezpośrednio do art. 49 k.p.a. a pośrednio również do art. 49b k.p.a. Jedynie takie rozumienie jego treści pozwoli zagwarantować stronom postępowania w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia czynnego udziału w tym postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie o wszczęciu postępowania, o zebranych dokumentach
i materiałach przed wydaniem decyzji oraz o wydaniu decyzji organ zawiadomił strony poprzez obwieszczenia, które znajdowały się zarówno na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy [...] i Sołectwa [...], jak i na stronie internetowej BIP urzędu. Potwierdzenie dokonania tych czynności znajduje się w aktach sprawy - k. nienumerowane oznaczone jako "zał. 3 zał. 4", "zał. 5", zał. 14 zał. 15", "zał. 16", "zał. 18" i k. bez nazwy - w aktach GK.6220.2.2020, tom I). Organ wykorzystał więc każdą z form "doręczenia" przewidzianą w art. 49 § 1 k.p.a.
Uwzględniając powyższe trzeba zaznaczyć, że realizując rygory przewidziane w treści art. 74 ust. 3 u.u.i.ś w zw. z 49 § 1 k.p.a. organ nie miał obowiązku zamieszczać w publicznym obwieszczeniu treści decyzji z 13 listopada 2020 roku. Organ miał jedynie zawiadomić o jej wydaniu. Podnoszone w skardze zarzuty koncentrujące się na braku ustalenia, czy w Biuletynie Informacji Publicznej zamieszczono treść decyzji i czy organ w obwieszczeniu wskazał dzień jej udostępnienia nie mogą zatem odnieść oczekiwanych skutków procesowych – zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 72 ust. 6 w związku z art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. Powoływane w zarzutach art. 72 ust. 6 i art. 85 ust. 3 u.u.i.ś nie miały w sprawie zastosowania. Skarżąca kasacyjnie nie zauważa, że kwestia doręczeń decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy stron postępowania jest więcej niż 10 została uregulowana całościowo w art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. i art. 49 k.p.a. Podanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do publicznej wiadomości na podstawie art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. jest elementem realizacji wymogu informowania społeczeństwa o środowisku (art. 4 u.u.i.ś.) oraz zapewnienia udziału społeczeństwa
w postępowania, które tego wymagają (art. 5 u.u.i.ś.). Treść art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. nie odnosi się do stron postępowania, lecz do społeczeństwa. Na jego podstawie stronie nie przysługują żadne uprawnienia procesowe. Naruszenie art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. nie może zatem świadczyć o braku udziału strony w postępowaniu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niezależnie od powyższego trzeba dodać, że art. 85 ust. 3 u.u.i.ś. również nie przewiduje możliwości upublicznienia decyzji środowiskowej, lecz wyłącznie informacji o jej wydaniu. W sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 72 ust. 6 u.u.i.ś. Przedmiotowy przepis przewiduje obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji wymienionych w ustępie pierwszym artykułu 72 u.u.i.ś. Po pierwsze, art. 72 ust. 6 u.u.i.ś. również reguluje uprawnienia społeczeństwa, a nie stron postępowania, a po drugie odnosi się on wyłącznie do decyzji administracyjnych wydanych po decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie do samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Po trzecie wreszcie,
i ten przepis nie przewiduje upublicznienia treści decyzji, lecz wyłącznie informacji
o jej wydaniu.
Z analogicznych względów w sprawie nie miał znaczenia art. 3 pkt 11 lit. c u.u.i.ś. Powołany przepis definiuje pojęcie "podanie informacji do publicznej wiadomości" i przesądza, że obejmuje ono swoim zakresem "ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu". Poprzez zdefiniowanie pojęcia "podanie informacji do publicznej wiadomości" prawodawca de facto rozstrzygnął o sposobach realizacji obowiązku zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest m.in. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia – tak również NSA w wyroku z 12 grudnia 2017 r., II OSK 974/16. Oznacza to, że art. 3 pkt 11 lit. a-c u.u.i.ś. nie odnosi się do uprawnień stron postępowania, lecz do uprawnień społeczeństwa. Naruszenie rygorów przewidzianych w art. 3 pkt 11 lit. c u.u.i.ś. nie może zatem wpływać na pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu
i uzasadniać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Artykuł 72 ust. 6 u.u.i.ś. stanowi, że Organ właściwy do wydania decyzji, o których mowa w ust. 1, dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy.
Konsekwencją negatywnej weryfikacji omówionych zarzutów jest bezzasadność pozostałych zarzutów kasacyjnych, tj.: art. 151 § 1 pkt 1 w związku
z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) i art. 151 p.p.s.a. Mają one charakter wynikowy, to znaczy ich uwzględnienie byłoby możliwe wyłącznie przy potwierdzeniu, że skarżąca była pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy, co nie zostało wykazane. Nie można się w szczególności zgodzić ze skarżącą kasacyjnie, że organ i inwestor działali podstępnie, gdyż wykorzystali nowelizację przepisów, która umożliwiała zawiadamianie stron o czynnościach procesowych w drodze publicznego obwieszczenia. Organ administracji publicznej działał w sprawie na podstawie i w granicach prawa. Zarówno organ, jak i inwestor nie podejmowali żadnych działań, aby utrudnić skarżącej możliwość pozyskania wiedzy o zmienia przepisów prawa.
Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę