Orzeczenie · 2024-10-18

III OSK 4387/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-10-18

NSAochrona środowiskaŚredniansa

gospodarka opakowaniamiodpady opakowanioweorganizacja odzyskudokument DPRunieważnienie dokumentówopłata produktowainteres prawnyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneochrona środowiska

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółka B. S.A. zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 153, art. 170, art. 171 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 34 ust. 2, art. 23 ust. 3, art. 54 ust. 4b u.g.o.o. w zw. z art. 7, 7a k.p.a. i art. 42, 64 ust. 2, art. 2 Konstytucji). Głównym zarzutem było to, że WSA w uzasadnieniu wyroku wykroczył poza przedmiot sprawy, interpretując przepisy dotyczące odpowiedzialności majątkowej organizacji odzysku za współpracę z nierzetelnym recyklerem, co zdaniem spółki było nie tylko zbędne, ale i błędne, naruszając zasady państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne, a WSA nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie było wystarczające do kontroli instancyjnej. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zastąpić zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (przekroczenie granic orzekania). NSA stwierdził również, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego (art. 53 ust. 4b, art. 34 ust. 2, art. 23 ust. 3 u.g.o.o.) w celu wykazania, że spółka B. S.A. posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o unieważnienie dokumentów DPR. Sąd podkreślił, że to sama spółka powołała się na te przepisy, wywodząc, że unieważnienie dokumentów skutkowałoby nałożeniem na nią opłaty produktowej. NSA odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że odpowiedzialność administracyjna oparta jest na zasadzie winy obiektywnej i nie wymaga przypisania winy podmiotowi. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych (art. 42, 64 Konstytucji) nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że WSA nie przesądził o odpowiedzialności majątkowej spółki, a jedynie wskazał na ryzyko jej poniesienia, co było uzasadnieniem dla przyznania jej statusu strony postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących interesu prawnego strony w postępowaniu administracyjnym oraz zasady odpowiedzialności administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z gospodarką opakowaniami i odpadami, ale ogólne zasady odpowiedzialności administracyjnej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, uzasadniając wyrok uchylający decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, może interpretować przepisy prawa materialnego dotyczące odpowiedzialności majątkowej organizacji odzysku, nawet jeśli nie stanowi to bezpośredniego przedmiotu sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może interpretować przepisy prawa materialnego w uzasadnieniu wyroku, jeśli jest to niezbędne do wykazania interesu prawnego strony w postępowaniu, nawet jeśli sama kwestia materialnoprawna nie była przedmiotem rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że interpretacja przepisów prawa materialnego przez WSA była konieczna do wykazania interesu prawnego spółki B. S.A. do bycia stroną w postępowaniu o unieważnienie dokumentów DPR. Spółka sama powołała się na te przepisy, wskazując na potencjalne konsekwencje majątkowe.

Czy odpowiedzialność organizacji odzysku opakowań za działania nierzetelnego recyklera, z którym nawiązała współpracę, powinna być oparta na zasadzie winy, czy też wystarczające jest obiektywne naruszenie obowiązków administracyjnoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność administracyjna w tym zakresie oparta jest na zasadzie winy obiektywnej; wystarczający jest sam fakt obiektywnego naruszenia obowiązków, bez względu na przyczynę czy zawinienie.

Uzasadnienie

NSA powołał się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym odpowiedzialność administracyjna ma charakter represyjno-porządkowy i opiera się na winie obiektywnej, nie stosując zasad odpowiedzialności karnej (art. 42 Konstytucji).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

u.g.o.o. art. 34 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia opłaty produktowej na wprowadzającego produkty w opakowaniach oraz organizację odzysku opakowań, którzy nie wykonali obowiązku określonego w art. 17 ust. 1.

u.g.o.o. art. 23 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Przepis ten określa, że masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi oraz zastosowany proces odzysku ustala się na podstawie dokumentu DPR.

u.g.o.o. art. 53 § ust. 4b

Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Przepis ten stanowi, że unieważnienie dokumentów DPR wystawionych na rzecz spółki skutkuje obowiązkiem prawnym w postaci skorygowania złożonego sprawozdania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o unieważnieniu stała się ostateczna.

p.p.s.a. art. 141 § § 4