III OSK 4384/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i orzeczenia organów niższych instancji w sprawie ustalenia zdolności do służby, wskazując na wadliwość uzasadnień orzeczeń lekarskich.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej X.Y. na wyrok WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu (CKL AW) o zdolności do służby z ograniczeniami. NSA uchylił wyrok WSA i orzeczenia organów niższych instancji, uznając, że uzasadnienia orzeczeń lekarskich były wadliwe i nie pozwalały na przeprowadzenie kontroli sądowej. Sąd podkreślił, że nawet jeśli przepisy szczególne nie odsyłają do K.p.a., to orzeczenia organów administracji muszą być tak sporządzone, aby umożliwić kontrolę sądową, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną X.Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu (CKL AW) dotyczące jego zdolności do służby. Orzeczenia organów lekarskich stwierdzały, że skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniami i trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku, powołując się na przewlekłe schorzenia. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a sąd administracyjny nie bada kwestii medycznych. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. (w tym art. 107 § 3 k.p.a. dotyczącego uzasadnienia decyzji) oraz przepisów ustrojowych i Konstytucji RP, wskazując na wadliwość uzasadnienia orzeczenia CKL AW, które nie pozwalało na weryfikację podstaw faktycznych i prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do tych zarzutów. Sąd uznał, że nawet jeśli rozporządzenie dotyczące oceny zdolności do służby w AW nie zawiera bezpośredniego odesłania do K.p.a., to przepisy K.p.a. powinny być stosowane uzupełniająco, gdyż komisje lekarskie są organami administracji publicznej. Podkreślono, że uzasadnienie orzeczenia musi być na tyle szczegółowe, aby umożliwić realną kontrolę sądową. W tej sprawie uzasadnienia orzeczeń lekarskich były lakoniczne, nie wskazywały konkretnych schorzeń ani podstaw ich ustalenia, a brakowało też dokumentacji medycznej w aktach. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz orzeczenia organów niższych instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli przepisy szczególne nie zawierają wyraźnego odesłania do K.p.a., to w sprawach nieuregulowanych przepisy te stosuje się uzupełniająco, ponieważ komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje administracyjne.
Uzasadnienie
Komisje lekarskie Agencji Wywiadu są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach. W związku z tym, w sprawach nieuregulowanych w przepisach szczególnych (rozporządzeniu), znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące wymogów uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 203 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 1 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. art. 23 § 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu
rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. art. 23 § 3
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu
rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. art. 12
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu
rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. art. 11 § 3 pkt 3
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu
rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. art. 11 § 1 pkt 2
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie orzeczenia CKL AW nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. i nie pozwala na zweryfikowanie podstaw faktycznych i prawnych. Orzeczenia komisji lekarskich Agencji Wywiadu podlegają przepisom K.p.a. w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi. Brak wystarczających informacji w uzasadnieniach orzeczeń lekarskich uniemożliwia realną kontrolę sądową zgodności z prawem.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy o AW i rozporządzenia stanowią kompleksowe uregulowanie i nie nakładają obowiązku szczegółowego uzasadnienia orzeczenia. Przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. nie stanowią samodzielnej podstawy kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku WSA było zwarte, ale klarowne, a sąd nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie orzeczenia nie realizuje wymogów przewidzianych art. 107 § 3 k.p.a. nie pozwala na zweryfikowanie, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej orzeczenie to zostało wydane nie ma przeszkód do stosowania, w postępowaniu kończącym się wydaniem orzeczenia w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w takim zakresie, w jakim przepisy rozporządzenia [...] nie stanowią inaczej orzeczenie o niezdolności do służby musi zawierać uzasadnienie, które powinno jasno wskazywać na przyczyny dokonanych przez komisję ustaleń, co do stanu zdrowia funkcjonariusza Kontrola sądowa musi być kontrolą realną Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest nieweryfikowalne, niepoddające się w istocie kontroli sądowej rozstrzygnięcie i uzasadnienie orzeczeń komisji lekarskich obydwu instancji, pozostaje w sprzeczności z gwarantowanym przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawem do sądu
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Mariusz Kotulski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń organów administracji publicznej, w tym komisji lekarskich, oraz zakres kontroli sądowej nad takimi orzeczeniami."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań przed komisjami lekarskimi Agencji Wywiadu, ale zasady dotyczące uzasadnienia i kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pracowniczych i proceduralnych – prawa do rzetelnego uzasadnienia decyzji administracyjnych, szczególnie w kontekście oceny zdolności do służby, co ma znaczenie dla wielu funkcjonariuszy i pracowników służb.
“Czy Twoje orzeczenie lekarskie ma uzasadnienie? NSA przypomina o prawie do sądu i rzetelnej ocenie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 4384/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski Mirosław Wincenciak Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6199 Inne o symbolu podstawowym 619 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Wa 339/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-13 Skarżony organ Agencja Mienia Wojskowego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 188 i art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X.Y od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 339/20 w sprawie ze skargi X.Y. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu w Warszawie z [...] września 2019 r., nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu na rzecz X.Y. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 października 2020 r., II SA/Wa 339/20 oddalił skargę X. Y. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu z [...] października 2019 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia zdolności do służby. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Regionalna Komisja Lekarska Agencji Wywiadu w Warszawie, (dalej: "RKL AW"), w orzeczeniu z [...] września 2019 r., nr [...] stwierdziła, że X.Y. (dalej: "skarżący") jest zdolny do służby z ograniczeniami - kat. "[...]" oraz trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku. Uzasadniając swoje stanowisko RKL AW wskazała, że u skarżącego stwierdzono istnienie przewlekłych schorzeń, w tym schorzenia ograniczającego zdolność do służby i przeciwwskazana jest służba o charakterze operacyjnym. Rozpoznane schorzenie obniża również zdolność do służby na zajmowanym stanowisku. Centralna Komisja Lekarska (dalej: "CKL" lub "organ odwoławczy"), na podstawie § 22 i § 23 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 października 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 187, poz. 1824 ze zm. dalej: "rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r.") [...] października 2019 r. wydała orzeczenie nr [...], którym utrzymała w mocy orzeczenie RKL AW, stwierdzając że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem istotnych okoliczności faktycznych, zawiera również prawidłową kwalifikację orzeczniczą rozpoznanych patologii. Na powyższą decyzję skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie cytowanym powyżej wyrokiem z 13 października 2020 r., nie uwzględnił skargi, oddalając ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. dalej: "p.p.s.a."). Uzasadniając swoje stanowisko, WSA w Warszawie w pierwszej kolejności wskazał, że sąd administracyjny nie dokonuje własnej oceny stanu zdrowia orzekanego i nie rozważa sam kwestii medycznych. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie zbadanie, czy ustalenia stanu faktycznego, na podstawie których komisje lekarskie wydały orzeczenie, były wyczerpujące i pozwalały na dokonanie właściwej kwalifikacji zdolności do służby w rozumieniu przepisów orzeczniczych, na podstawie których działają te komisje. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji, przytoczył procedurę jaka zgodnie z rozporządzeniem z dnia 23 października 2003 r. obowiązuje przy ocenie stanu zdrowia funkcjonariuszy Agencji Wywiadu. W świetle powyższego rozporządzenia Centralna Komisja Lekarska ABW orzeka w dwóch trybach – rozpatruje odwołania od orzeczeń regionalnych komisji lekarskich ABW oraz wydaje orzeczenia w trybie nadzoru. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało podjęte na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, a Centralna Komisja Lekarska działała zgodnie z § 23 ust. 3 ww. przepisu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji protokół badania lekarskiego skarżącego spełnia wymogi wynikające z § 12 rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. W oparciu o niego dokonano oceny stanu zdrowia skarżącego, jak również trzyosobowy skład komisji orzekającej, w tym przewodniczący i 2 członków tej komisji, był zgodny z wymogami zawartymi w załączniku nr 7 do powołanego rozporządzenia. Pod orzeczeniem widnieją podpisy członków Komisji. Kategoria zdrowia - C, do której zaliczony został skarżący, przez określająca jego zdolność do służby – zdolny do służby z ograniczeniami. Trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku – znajduje podstawę w § 11 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, WSA w Warszawie podkreślił, że w zasadniczej części odnoszą się one do naruszenia przepisów rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r. W ocenie Sądu organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest całkowicie chybiony, albowiem przedmiotowe rozporządzenie stanowi kompleksowe uregulowanie dotyczące oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu i nie zawiera w żadnym zakresie odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, zaskarżył go w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu naruszenie: 1. art. 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego pominięcie skutkujące błędnym uznaniem, że w sprawach rozpoznawanych przez komisje lekarskie Agencji Wywiadu nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego; 2. art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. skutkujące błędnym uznanie, że skarżone orzeczenie CKL AW odpowiada prawu, podczas gdy jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w naruszonym przepisie, a w szczególności odniesienia do znajdującej się w aktach postępowania ekspertyzy Psychologa Diagnosty M.X; 3. art. 1 § 1 oraz art. 2 p.u.s.a. w zw. z art. 45 § 1 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie, że skarżone orzeczenie odpowiada prawu, podczas gdy jego treść w sposób rażący narusza prawo skarżącego do sprawiedliwego i jawnego, rozpoznania jego sprawy w ten sposób, że uzasadnienie orzeczenia CKL AW ogólnikowo odnosi się do materiału zgromadzonego w toku postępowania, a do niektórych nie odnosi się w ogólne, przez co nie sposób jest zweryfikować na jakiej podstawie faktycznej i prawnej wydane zostało orzeczenie CKL AW z [...] października 2019 r.; 4. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, czego wynikiem było jedynie lakoniczne odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku do zarzutu skarżącego dotyczącego zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez zaskarżone orzeczenie CKL AW. Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie skarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Istota zarzutów skargi kasacyjnej koncentruje się wokół zagadnienia poprawności uzasadnienia orzeczenia CKL AW. Skarżący kasacyjnie twierdzi, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie realizuje wymogów przewidzianych art. 107 § 3 k.p.a. i nie pozwala na zweryfikowanie, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej orzeczenie to zostało wydane. Organ stoi na stanowisku, że przepisy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu stanowią kompleksowe uregulowania dotyczące oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Wywiadu. Przepisy te zaś nie nakładają na CKL AW obowiązku szczegółowego uzasadnienia swojego orzeczenia, jak czynią to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W istocie, z przepisów przywołanych aktów prawnych nie wynika, jakie warunki powinno spełnić uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej podległej Szefowi Agencji Wywiadu. Nie ma także, w zakresie trybu postępowania przed Komisją, wyraźnego odesłania do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócić jednakże należy uwagę, że zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że wspólną cechą postępowań, do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jest to, że dotyczą one sposobu procedowania organów administracji publicznej (podmiotów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej) w sprawach indywidualnych z zakresu prawa administracyjnego (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 1). W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że komisje lekarskie, orzekające o zdolności do służby ze względu na stan zdrowia, stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach (por. uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., OPS 8/97; uchwała NSA z 6 listopada 2000 r., OSA 1/00; wyroki NSA z: 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97; 13 lutego 2007 r., II OSK 317/06; 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10). Przyjąć zatem należy, iż nie ma przeszkód do stosowania, w postępowaniu kończącym się wydaniem orzeczenia w przedmiocie ustalenia zdolności do służby, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w takim zakresie, w jakim przepisy rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r., nie stanowią inaczej. Przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do służby w Agencji Wywiadu, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Skoro bowiem Komisje Lekarskie Agencji Wywiadu, są organami administracji publicznej i podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, to tym samym, w przypadku braku stosownych regulacji zawartych w przepisach szczególnych, winny one stosować uzupełniająco zasady postępowania administracyjnego. Tym bardziej, że rozporządzenie z dnia 23 października 2003 r. w swej treści nie zawiera unormowania, z którego wprost wynikałoby wyłączenie stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu podkreślić należy, że kwestia konieczności stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez komisje lekarskie, w przypadku braku bezpośredniego odesłania do nich w przepisach szczególnych, była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyroku z 26 maja 2015 r., I OSK 851/14 oraz w wyroku z 14 grudnia 2017 r., I OSK 1361/17, które to Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela. W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, iż postępowanie w zakresie zdolności do służby, regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne wydanego na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego rozporządzenia stanowią inaczej. Zauważenia wymaga, że wprawdzie orzecznictwo to odnosiło się do wojskowych komisji lekarskich, to można je jednak odnieść do niniejszej sprawy, bowiem w przepisach szczególnych w zakresie postępowania przed wojskowymi komisji lekarskimi, analogicznie jak w rozporządzeniu z 23 października 2003 r., brak jest bezpośredniego odesłania do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego. Nawet jednak, gdyby podzielić stanowisko organu o braku zastosowania w sprawie ustalania zdolności do służby w Agencji Wywiadu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to i tak należałoby przyjąć, że skoro orzeczenie CKL AW podlega kontroli sądu administracyjnego, to musi być on tak sporządzone, aby możliwe było przeprowadzenie sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń. Wzór orzeczenia Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu (załącznik nr 8 do ww. rozporządzenia), jako jeden z jego elementów przewiduje uzasadnienie. Uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej nie może być jednak arbitralne, a także podjęte w takich warunkach, które nie pozwalają na weryfikację toku rozumowania właściwej komisji lekarskiej, która o zdolności do służby orzeka. Innymi słowy, orzeczenie o niezdolności do służby musi zawierać uzasadnienie, które powinno jasno wskazywać na przyczyny dokonanych przez komisję ustaleń, co do stanu zdrowia funkcjonariusza. Kontrola sądowa musi być bowiem kontrola realną. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich służb mundurowych dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do służby była słuszna. Sąd administracyjny natomiast nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Nie pozostaje w jego kognicji badanie prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia (por. np. wyroki NSA z 10 maja 2019 r., I OSK 1650/17; z 17 września 2020 r., I OSK 391/20). Ustalenia pozwalające na przeprowadzenie właściwej kontroli sądowej muszą znajdować się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, już choćby z racji tego, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych, tylko kontroluje te dokonane przez organ. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest nieweryfikowalne, niepoddające się w istocie kontroli sądowej. Takie jest też orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu w [...]. Orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu w [...] nr [...], poza orzeczeniem zdolny do służby z ograniczeniem (kat. [...]), w uzasadnieniu stwierdza jedynie (na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej w sprawie), istnienie przewlekłych schorzeń, w tym schorzeń ograniczających zdolność do służby, z zaznaczeniem, że przeciwskazana jest służba o charakterze operacyjnym (§ 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). W dalszej części uzasadnienia wskazano, że rozpoznane schorzenie obniża zdolność do służby na zajmowanym przez orzekanego stanowisku, w związku z czym ustalono określenie uzupełniające " trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku" (§ 11 ust. 3 p 3 rozporządzenia). Z orzeczenia tego nie wynika, o jakie schorzenie chodzi, na podstawie jakich badań i ustaleń zostało stwierdzone oraz jaką pozycję wykazu stanowiącego załącznik nr 6 do rozporządzenia z 23 października 2003 r. można mu przypisać. Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW, utrzymujące w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, nie wnosi natomiast nic nowego do sprawy, bowiem stwierdza jedynie, że "po analizie całości dokumentacji medycznej zgromadzonej przez RKL AW do zaskarżonego orzeczenia oraz wyniku zleconej przez siebie konsultacji specjalistycznej stwierdza, iż orzeczenie to zostało wydane w sposób prawidłowy, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i zawiera prawidłową kwalifikację orzeczniczą rozpoznanych patologii". W aktach administracyjnych nadesłanych do Sądu brak jest natomiast Protokołu Badania Komisji Lekarskiej Agencji Wywiadu, jak i dokumentu konsultacji specjalistycznej, czy innej dokumentacji medycznej. Takie, jak w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie i uzasadnienie orzeczeń komisji lekarskich obydwu instancji, pozostaje w sprzeczności z gwarantowanym przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawem do sądu, bowiem ze względu na swoją arbitralność i nieweryfikowalność, w tym przez brak wyjaśnienia przypisanego skarżącemu kasacyjnie schorzenia, które stanowiło podstawę do uznania go za zdolnego do służby z ograniczeniem, nie jest możliwa sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń, zwłaszcza w świetle wykazu chorób zamieszczonego w załączniku do rozporządzenia. Wszystko to powoduje, że za usprawiedliwione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej odwołujące się do art. 107 § 3 k.p.a. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Chybione są natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Przepis art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyroki NSA z: 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10). Ponadto, skoro przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. jako przepis ustrojowy, a nie procesowy wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). Na żaden z tych sposobów naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w skargach kasacyjnych nie wskazano. Przepis art. 2 p.u.s.a. określa strukturę sądów administracyjnych, która w rozpoznawanej sprawie została zachowana. Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Przepis ten naruszony zostaje wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Skutkiem tego wydany wyrok sądu pierwszej instancji nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Przypadek taki zachodzi, gdy w uzasadnieniu brakuje którejkolwiek wymaganych prawem części, a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera tego typu uchybień. W istocie jest ono dość zwarte, ale wyrażony w nim pogląd Sądu jest klarowny, choć niepogłębiony. Możliwa była jednak kontrola stanowiska Sądu, którego nie można było podzielić. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną i wytyczne wynikające z powyższych rozważań, w zakresie wymagań, jakie powinno spełniać uzasadnienie orzeczenia orzekającego o zdolności funkcjonariusza do służby w AW oraz sposobu opisu rozpoznania ewentualnych schorzeń. Mając to na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI