III OSK 436/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej obowiązku usunięcia odpadów, uznając, że przepisy ustawy o odpadach mogą mieć zastosowanie do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia odpadów z terenu zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów o odpadach. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że WSA prawidłowo uznał możliwość zastosowania art. 26 ustawy o odpadach z 2012 r. do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie, co było zgodne z wcześniejszą wiążącą oceną prawną NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.K. i A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia odpadów z terenu zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (udział sędziego podlegającego wyłączeniu), art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak wskazań co do dalszego postępowania, brak podstawy prawnej, brak odniesienia do zarzutów) oraz art. 153 p.p.s.a. (uchylenie się od wiążącej oceny prawnej NSA). Podnosili również naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 76 k.p.a. (pominięcie dowodów), art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach z 2012 r. (błędna wykładnia) oraz art. 37 ustawy o odpadach z 1997 r. (błędna wykładnia). Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że nie zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego WSA, gdyż sprawa rozstrzygana przez WSA dotyczyła innej kwestii niż wcześniejszy wyrok, w którym sędzia brała udział. NSA stwierdził również, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując, że wiążąca ocena prawna NSA co do możliwości zastosowania art. 26 ustawy o odpadach z 2012 r. stanowiła wystarczające wskazanie co do dalszego postępowania. Sąd podkreślił, że WSA nie naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej NSA. NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia art. 76 k.p.a. i przepisów prawa materialnego, wskazując, że WSA nie stosował tych przepisów bezpośrednio, a jedynie odniósł się do stanowiska organów administracji i wiążącej oceny prawnej NSA. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy o odpadach, w tym art. 26, mogą mieć zastosowanie do stanów faktycznych sprzed ich wejścia w życie, o ile nie sprzeciwia się temu wykładnia historyczna lub cel ustawy.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wiążącej ocenie prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 1007/15, zgodnie z którą art. 26 ustawy o odpadach z 2012 r. może mieć zastosowanie do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie. Sąd wskazał, że brak jest analogicznej regulacji zakazującej takiego zastosowania, a wykładnia historyczna również wspiera tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.o. art. 26 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 par 1 pkt 6a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 par 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o. art. 37
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach
u.o. art. 34
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach
p.o.ś. art. 102 ust. 1-3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 102
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 101h
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
u.o. art. 21
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska art. 54
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uznał możliwość zastosowania art. 26 ustawy o odpadach z 2012 r. do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie, zgodnie z wiążącą oceną prawną NSA. Nie zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego WSA. Uzasadnienie wyroku WSA zawierało wystarczające wskazania co do dalszego postępowania.
Odrzucone argumenty
Sędzia WSA podlegał wyłączeniu. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (brak wskazań co do dalszego postępowania, brak podstawy prawnej, brak odniesienia do zarzutów). Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 76 k.p.a., art. 26 ust. 2 i 3 u.o. z 2012 r., art. 37 u.o. z 1997 r.). WSA uchylił się od wiążącej oceny prawnej NSA.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżacy kasacyjnie wadliwie przyjmuje, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera wytycznych co do dalszego postępowania. Wiążąca ocena prawna co do tego, iż nie można przyjąć bezprzedmiotowości prawnej postępowania, z uwagi na niedopuszczalność stosowania art. 26 ustawy o odpadach. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 76 k.p.a., albowiem nie jest uprawniony do jego stosowania. Powołany przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odpadach w kontekście zdarzeń historycznych i zasady niedziałania prawa wstecz, a także stosowanie art. 153 p.p.s.a. i zasady związania oceną prawną sądu wyższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznego składowania odpadów i zastosowania przepisów o odpadach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego problemu z odpadami w zabytkowym parku i interpretacji przepisów prawnych w kontekście historycznym, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i administracyjnym.
“Zabytkowy park zasypany odpadami: NSA rozstrzyga, czy prawo działa wstecz.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 436/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś /przewodniczący/ Maciej Kobak /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Kr 1007/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-07-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 18 par 1 pkt 6a, art. 141 par 4, art. 153, art. 106 par 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 76 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2013 poz 21 art. 26 ust. 2 i 3 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach Dz.U. 1997 nr 96 poz 592 art. 37 Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.K. i A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1007/21 w sprawie ze skargi D.K. i A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2021 r. znak SKO.Oś/4170/147/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1007/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A.K. i D.K. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: "organ") z dnia 30 czerwca 2021 r. znak SKO.OŚ/4170.147/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia odpadów uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził zwrot kosztów. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W piśmie z dnia 10.07.2013 r. D.K. zwróciła się do Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: "organ I instancji") o "informację, co zdziałano w sprawie zasypania odpadami olbrzymiego stawu o powierzchni około 2 hektarów i głębokiego do 6 metrów, znajdującego się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego w osiedlu Ł. (...)". W piśmie tym odwołano się do wcześniejszego pisma z dnia 02.08.2011 r. przesłanego w toku innego postępowania, gdzie wspomniano o "zasypaniu stawu znajdującego się w zabytkowym parku w Ł. setkami ton szkodliwych dla zdrowia środowiska odpadów przemysłowych z kombinatu N., w tym beczek z różnymi chemikaliami". W wyniku rozpatrzenia ww. pisma organ I instancji postanowieniem z 29 listopada 2013 r., znak: WS-06.6236.1.143.2013.MK odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia częściowo zasypanego stawu południowego znajdującego się na działce nr [...] położonej na terenie zespołu dworsko-pałacowego w Ł. Organ postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. znak: SKO.OŚ/4170/409/2013 utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Ww. rozstrzygnięcia zostały utrzymane w mocy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24.09.2014 r., sygn. akt II SA/Kr 909/14. Następnie wyrokiem z dnia 13.01.2017 r., sygn. akt II OSK 1007/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29.11.2013 r. Wypełniając zalecenia określone w wyroku NSA w zakresie badania interesu prawnego wnioskodawcy w toku postępowania, organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów składowanych w rejonie działki o nr [...] zlokalizowanej w K. przy ul. [...]. Do akt sprawy włączono dowody w postaci akt o sygnaturach: WS-06.6236.1.143.2013.MK oraz WS-06.6236.142.2017.MK. Znajduje się w nich dokumentacja potwierdzająca, że działka o [...] poprzednio stanowiła działkę o nr [...]. W dniu 28.08.2013 r. przeprowadzona została wizja lokalna na terenie zespołu dworsko-pałacowego w Ł. Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 4 marca 2021 r., znak: WS-06.6236.233.2020.MK, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej k.p.a., wskazując, że działa z urzędu, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem stron: A.K., D.K. oraz M.S. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów składowanych w rejonie działki o nr [...] zlokalizowanej w K. przy ul. [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A.K., reprezentowany przez D.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 30.06.2021 r., znak: SKO.Oś/4170/147/2021, na podstawie 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Skargę na opisaną wyżej decyzję organu wnieśli A.K. i D.K.. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie. W dalszej części pisma organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 28 października 2021 r. uczestnik M.S. wniosła o oddalenie skargi. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie uwzględnił skargę. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 1007/15. W uzasadnieniu wyroku zwrócono uwagę, że cytowany przepis art. 26a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2021.779) zakazał jedynie – w stosunku do odpadów składowanych w miejscu, w którym przed dniem 1 października 2001 r. były składowane odpady – zastosowania przewidzianego w nim trybu. Skoro zatem przepis art. 26 ustawy nie zawiera analogicznej regulacji, ma on zastosowanie również do odpadów nawiezionych na nieruchomość przed dniem 1 października 2001 r. Wniosek taki wypływa również z wykładni historycznej przepisów o odpadach. W myśl art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U.2001.62.628) wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazywał posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Zgodnie z art.12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2001 r. nr 100 poz. 1085) władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, był obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r.; w tym przypadku nie stosowało się przepisów art. 102 ust. 1-3 Prawa ochrony środowiska. W razie zaniechania tego obowiązku stosownie do art. 102 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2001.62.627) władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, był obowiązany do przeprowadzenia ich rekultywacji. W myśl zaś art. 101h ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska władający powierzchnią ziemi, na której wystąpiło historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi, był obowiązany do przeprowadzenia remediacji. Wskazać także należy, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz.U.1997.96.592) składowanie odpadów, co do zasady, mogło się odbywać wyłącznie w miejscu do tego wyznaczonym. Wcześniej kwestia ta była uregulowana w art. 54 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U.1980.3.6), zgodnie z którym odpady można było gromadzić tylko w miejscach wyznaczonych na ten cel w planach zagospodarowania przestrzennego; we wszystkich innych miejscach obowiązywał zakaz gromadzenia odpadów. Tak więc stanowisko organów, że nie ma możliwości zastosowania art. 26 ustawy z dnia 14.12.2012 r. o odpadach do zdarzeń sprzed wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21.04.2001 r. o odpadach jest wadliwe, a przede wszystkim w sposób ewidentny sprzeczne z przedstawioną wiążącą oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Świadczy to o naruszeniu przez organ orzekający przepisu art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") co w ocenie WSA samo w sobie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1) art. 183 § 2 pkt 4 w związku z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. - gdyż w rozpoznaniu sprawy brała udział sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel podlegająca wyłączeniu z mocy ustawy, ponieważ brała udział w wydaniu wyroku w tej samej sprawie w dniu 24 września 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 909/14, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. - gdyż: a) brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania po uchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Krakowa o umorzeniu postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia wszystkich odpadów, którymi został zasypany samowolnie staw południowy o powierzchni ponad jeden hektar, znajdujący się na terenie zabytkowego zespołu pałacowo - parkowego, będącego w czasie jego zasypywania w całości mieniem Gminy Miasta Kraków, tj. wykonania wyroku NSA z dnia 13.01.2017 r., sygn. akt: II OSK 1007/15 - po uprzednim przekazaniu akt sprawy Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w związku z przepisem art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U. Z 2022r. Nr 699 poz.1250 ), zgodnie z którym: "nakaz usunięcia odpadów z nieruchomości, którymi Gmina włada, jako władający powierzchnią ziemi a nie będących w posiadaniu innego podmiotu - wydaje właściwy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania po uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Krakowa o umorzeniu postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ brak tych wskazań uniemożliwia ww. organom administracji podjęcie czynności w sprawie wykonania wyżej opisanego wyroku NSA. Zgodnie z orzecznictwem NSA - "obowiązkiem sądu jest precyzyjne określenie czynności, jakie powinien przeprowadzić organ administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, tak aby przy ewentualnym kolejnym rozpatrywaniu skargi na postanowienie ( ewentualnie decyzję ) w tej sprawie zapobiec błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny i nie narazić się na zarzut naruszenia przepisów postępowania" wyr. NSA z 20 lipca 2005r., OSK 1772/04 (LEX 186599 ); b) brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - podstawy prawnej rozstrzygnięcia skargi wniesionej przez Skarżących dokonanego przez Sąd, tj. podstawy prawnej wybiorczego wykonania wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA; c) brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się Sądu do zarzutów podniesionych przez skarżących w ich skardze; d) organy administracji I i II instancji "nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego" niniejszej sprawy - jak nakazuje art. 7 kpa - nie zapoznały się w szczególności z dokumentami dotyczącymi działań podjętych przez stosowne służby publiczne w związku z bezprawnym zasypywaniem stawu południowego w tym zabytkowym zespole pałacowo - parkowym, które znajdują się w Archiwum Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie a Sąd przedstawiając stan faktyczny niniejszej sprawy w zaskarżonym wyroku po raz kolejny pominął kserokopie tych dokumentów przedłożone przez Skarżących do akt niniejszej sprawy i w konsekwencji przedstawienie tej sprawy przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest rażąco niezgodne ze stanem rzeczywistym wynikającym z wymienionych dokumentów urzędowych a ponadto świadczy o tym, że Sąd w pełni zaakceptował dokonaną przez organy administracji I i II instancji rażąco błędną wykładnię ustaw o odpadach z lat: 2001 oraz 2012 - a to na skutek pominięcia okoliczności, że stosowaniu zasady niedziałania prawa wstecz w przypadku tych ustaw sprzeciwia się cel tych ustaw, którym jest ochrona środowiska a także zaakceptował rażąco błędną wykładnię przepisu art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach, co znajduje potwierdzenie w doktrynie prawa (por. Wojciech Radecki: "Ustawa o odpadach" Komentarz Wydanie II, Warszawa 2008; 3) art. 153 p.p.s.a. - ponieważ Sąd bezpodstawnie uchylił się od wiążącej go w pełni oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku NSA;" Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Przedmiotem takiej oceny mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i postępowania. Granicą obowiązywania tego związania jest tożsamość istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz brak zmiany stanu prawnego" Wyrok NSA z 2007-10-19, II FSK 128/06, opubl: Legalis. W szczególności Sąd nie zobowiązał organów administracji I i II instancji, by ponownie rozpatrując niniejszą sprawę niezwłocznie przekazały akta niniejszej sprawy Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Krakowie - zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. - by ten wydał Prezydentowi J. Majchrowskiemu nakaz usunięcia wszystkich odpadów z wyżej opisanego stawu południowego oraz z małego fragmentu terenu parku położonego pomiędzy tym stawem a działkami Skarżącego o numerach: [...] oraz 103/1, [...] (zasypanego odpadami z rozpędu albo - co bardziej prawdopodobne - ze złośliwości) - w rozsądnym terminie. Sąd nie zamieszczając w zaskarżonym wyroku wskazań odnośnie dalszego postępowania organów administracji I i II instancji - po uchyleniu wydanych przez te organy decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia wszystkich odpadów znajdujących się w ww. stawie południowym uznał sprawę samowolnego zasypania tego stawu zlokalizowanego na terenie objętym ochroną konserwatorską a więc na terenie, który z całą pewnością nie jest przeznaczony do składowania odpadów - za definitywnie zakończoną. Zgodnie z art. 45 Konstytucji RP każdy ma prawo do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez sąd kompetentny i niezależny od wszelkich władz. II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie: 1) art. 76 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu w przedstawionym przez Sąd stanie faktycznym niniejszej sprawy dowodów urzędowych przedłożonych przez skarżących, które pozwalają w sposób zgodny z prawdą stan ten ustalić; 2) art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. Nr 699 , poz. 1250 ) a także art. 34 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. z 2000 r. z poźn. zm. Nr 109, poz. 1157) przez ich błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że przepisy te nie nadają się do zastosowania w niniejszej sprawie; 3) art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz..U. z 1997.r. Nr. 96, poz. 592) przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że za składowanie odpadów w miejscu do tego nie wyznaczonym przepis ten przewiduje wyłącznie karę pieniężną, podczas gdy z treści ust. 6 i ust. 7 tego przepisu wyraźnie wynika, że przepis ten ma na celu spowodowanie usunięcia tych odpadów. 4) art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w jego nieuzasadnionym pominięciu. Podano nadto, że rażąco błędna wykładnia ww. przepisów prawa materialnego przyjęta przez organy I i II instancji miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez te organy tj. wydane przez te organy decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia wszystkich odpadów ze stawu południowego mającego powierzchnię ponad jeden hektar, znajdującego się w zabytkowym zespole pałacowo - parkowym w osiedlu Ł., zasypanego samowolnie w około 85%, głównie odpadami pochodzącymi z budowy kanalizacji prowadzonej wtedy w osiedlach: G., Ł. oraz W. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu poza Krakowem do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Treść skargi kasacyjnej dowodzi tego, że jej autor nie przeanalizował uważnie uzasadnienia wyroku WSA. Po pierwsze w sprawie nie zachodziły podstawy do wyłączenia sędzi WSA Agnieszki Nawary – Dubiel. Owszem sędzia brała udział w wydaniu wyroku WSA z 24 września 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 909/14, jednakże sprawa rozstrzygana przez sąd w tym postepowania dotyczyła postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany wyrok WSA, podobnie jak i postanowienia organów obu instancji zostały usunięte z obrotu prawnego wyrokiem NSA z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1007/15. Na obecnym etapie, przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna umarzająca postępowania w przedmiocie usunięcia odpadów. Nie można się zatem zgodzić, że w sprawie zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego, przewidziane treścią art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Powołany w zarzucie przepis dotyczy układu, w którym sędzia kontroluje decyzje wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym i jednocześnie wcześniej brał udział w sądowoadmiinstracyjnej kontroli decyzji wydanej w postepowaniu zwyczajnym. Takie skonfigurowanie w sposób oczywisty nie odpowiada realiom sprawy. Po drugie, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie wadliwie przyjmuje, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera wytycznych co do dalszego postępowania. Jakkolwiek postanowienia powołanego przepisu wymagają sformułowania wskazań co do dalszego postępowania w razie uwzględnienia skargi, to jednak ich zakres i treść jest in casu determinowana charakterem i przedmiotem danej sprawy. Zaskarżoną decyzją organ umorzył postępowanie w przedmiocie usunięcia odpadów przyjmując, iż przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, a w szczególności jej art. 26, nie mogą znaleźć zastosowania, do stanów faktycznych sprzed wejścia jej w życie. Sąd pierwszej instancji się z tym stanowiskiem nie zgodził i podał jednoznacznie, że art. 26 ustawy o odpadach z 2012 roku może mieć zastosowanie w sprawie. Wyrażone w tym przedmiocie stanowisko jest jednocześnie oceną prawną i wskazaniem co do dalszego postępowania. Organ jest bowiem związany oceną co do tego, iż nie można przyjąć bezprzedmiotowości prawnej postępowania, z uwagi na niedopuszczalność stosowania art. 26 ustawy o odpadach. Kwestie merytoryczne, odnoszące się stricte zasadności wydania nakazu usunięcia odpadów nie były i nie mogły być objęte decyzją umarzającą postępowanie, stąd wydawanie w tym przedmiocie wskazań w trybie art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie było dopuszczalne. Po trzecie, nie można podzielić też zarzutu skargi kasacyjnej, że wyrok WSA nie zwiera podstawy prawnej. W końcowej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji wprost wskazał, że organy nie uwzględniły wiążącej oceny NSA wyrażonej w wyroku z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1007/15, co do możliwości zastosowania w sprawie art. 26 ustawy o odpadach z 2012 roku. Tym samym doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. co uzasadniało uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Po czwarte, WSA odniósł się do stanowiska skarżących w zakresie wyznaczonych granicami skargi, a zatem – jak wyżej podano – wyłącznie co do tego, co było istotne z perspektywy legalnościowej kontroli decyzji umarzającej postępowanie w sprawie usunięcia odpadów. Zagadnienia odnoszące się do merytorycznej zasadności wydania nakazu usunięcia odpadów były dla sprawy irrelewantne. Po piąte, wydając wyrok uwzględniający skargę WSA nie mógł w sentencji zobowiązywać organów obu instancji do niezwłocznego przekazania akt Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Krakowie, gdyż takiej formuły rozstrzygnięcia nie przewidują przepisy ustawy o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po szóste, Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 76 k.p.a., albowiem nie jest uprawniony do jego stosowania. Powołany przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczalność przeprowadzania dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym reguluje art. 106 § 3 p.p.s.a., który jednak nie został powołany w skardze kasacyjnej. Po siódme, zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 i ust. 3 ustawy o odpadach z 2012 roku, poprzez przyjęcie, że nie może on mieć zastosowania w sprawie (ust. 2) i przez pominięcie (ust. 3). WSA właśnie z tej przyczyny uchylił decyzje organów obu instancji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania nakazu usunięcia odpadów, że uznał – będąc związany oceną prawną NSA wyrażoną wyrokiem z 13 stycznia 2017 r., II OSK 1007/15 – że art. 26 ustawy o odpadach z 2012 roku może mieć zastosowanie w sprawie. Po ósme, WSA nie dokonał błędnej wykładni art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach, albowiem w ogóle go nie stosował. Przedmiotowy przepis został w uzasadnieniu powołany wyłącznie raz (s. 3 uzasadnienia), w części sprawozdawczej, odnoszącej się do stanowiska organu I instancji wyrażonego w uzasadnieniu decyzji z 4 marca 2021 roku. Sąd nie wyrażał więc własnych preferencji interpretacyjnych art. 37 ustawy o odpadach z 1997 roku, lecz referował oceny jakie w tym zakresie sformułował organ I instancji. Szeroko poruszane w skardze kasacyjnej okoliczności odnoszące się do planowanego przeznaczenia terenu, którego dotyczy postępowanie, nie mają żadnego znaczenia na obecnym etapie sprawy. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI