III OSK 4284/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-11-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejinformacja publicznadom pomocy społecznejzwolnienia lekarskiebezczynność organuskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora DPS, potwierdzając, że informacje o zwolnieniach lekarskich pracowników DPS stanowią informację publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Domu Pomocy Społecznej (DPS) od wyroku WSA, który zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zwolnień lekarskich pracowników. Dyrektor DPS twierdził, że żądane dane nie mają charakteru informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że informacje o zwolnieniach lekarskich pracowników DPS są informacją publiczną, a organ dopuścił się bezczynności.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Domu Pomocy Społecznej (DPS) w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA zobowiązał Dyrektora DPS do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zwolnień lekarskich pracowników, stwierdzając bezczynność organu. Dyrektor DPS argumentował, że żądane informacje nie są informacją publiczną, ponieważ nie dotyczą bezpośrednio realizacji zadań publicznych. Skarga kasacyjna zarzucała WSA błędną wykładnię art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na wadliwe sformułowanie zarzutów i brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych oraz wykładni prawa przez Sąd I instancji. Sąd podkreślił, że informacje o zwolnieniach lekarskich pracowników DPS, jako jednostki publicznej, co do zasady stanowią informację publiczną. NSA uznał, że Dyrektor DPS dopuścił się bezczynności, a skarga kasacyjna nie zawierała podstaw do jej uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje dotyczące zwolnień lekarskich pracowników Domu Pomocy Społecznej, jako jednostki publicznej, co do zasady stanowią informację publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskowane informacje są danymi dotyczącymi funkcjonowania instytucji publicznej, a zatem mają charakter informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacje dotyczące funkcjonowania instytucji publicznej, w tym dane o zwolnieniach lekarskich pracowników, stanowią informację publiczną.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1-3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd I instancji nie miał podstaw do stosowania tego przepisu w sprawie ze skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy właściwe dla spraw ze skarg na bezczynność organu.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje o zwolnieniach lekarskich pracowników DPS stanowią informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga kasacyjna była wadliwie sformułowana i nie wykazała naruszenia prawa przez Sąd I instancji.

Odrzucone argumenty

Żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

informacja na temat zwolnień lekarskich pracowników zatrudnionych w Domu Pomocy Społecznej [...] stanowi – co do zasady – informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ wnioskowane informacje są danymi dotyczącymi funkcjonowania instytucji publicznej. organ dopuścił się bezczynności. Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny, sporządzana przez profesjonalnego pełnomocnika, winna cechować się wysokim stopniem szczegółowości nie tylko w zakresie wskazania numerów poszczególnych przepisów aktów prawnych, które potencjalne zostały naruszone, ale również co do uzasadnienia podnoszonych uchybień.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Tamara Dziełakowska

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dane dotyczące zwolnień lekarskich pracowników jednostek publicznych są informacją publiczną oraz analiza wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji DPS i rodzaju żądanych informacji; analiza formalna skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście danych o pracownikach instytucji publicznych, a także analizuje formalne wymogi skargi kasacyjnej.

Czy dane o zwolnieniach lekarskich pracowników DPS to informacja publiczna? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 4284/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Tamara Dziełakowska
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 190/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-23
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Domu Pomocy Społecznej [..] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt: II SAB/Wa 190/20 w sprawie ze skargi [..] z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi [..] z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie pierwszym zobowiązał Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w W. do rozpatrzenia wniosku [..] z siedzibą w W. z dnia 21 stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; w punkcie drugim stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie trzecim zasądził od Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w W. na rzecz [..] z siedzibą w W. zwrot kosztów postępowania.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia 21 stycznia 2020 r. [..] z siedzibą w W. zwróciła się do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej [..] w W. z wnioskiem o udzielenie następujących informacji:
1) ilu pracowników w okresie od 1 stycznia 2019 r. do dnia 21 stycznia 2020 r. było na zwolnieniach lekarskich w placówce?
2) ile było zwolnień lekarskich w wymienionym okresie?
3) ilu pracowników było więcej niż jeden raz na zwolnieniu lekarskim w wymienionym okresie?
4) wobec ilu pracowników pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS dla osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w wymienionym okresie?
5) czy były sytuacje, że pracodawca występował o ww. kontrolę więcej niż jeden raz wobec tego samego pracownika? Jeśli tak, to ile było takich sytuacji? Ile razy maksymalnie i minimalnie występował o kontrolę wobec jednego pracownika?
Dyrektor DPS pismem z dnia 4 lutego 2020 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia 21 stycznia 2020 r. wskazał, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w tej ustawie.
W związku z powyższym [..] z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej oraz wskazał, że nie dysponuje informacjami, o które wnosi skarżący. Organ stwierdził, że nie prowadzi zbiorczej ewidencji zwolnień lekarskich, a tym samym udzielenie żądanych informacji wymagałoby analizy posiadanej dokumentacji osobowej i płacowej, mającej na celu, w pierwszej kolejności, ustalenie liczby zwolnień w odniesieniu do każdego z niemal stu pracowników DPS, a następnie opracowanie informacji zbiorczej. W odniesieniu do żądania wskazania "wobec ilu pracowników pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS dla osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w wymienionym okresie?" oraz "czy były sytuacje, że pracodawca występował o ww. kontrole więcej niż jeden raz wobec tego samego pracownika? Jeśli tak, to ile było takich sytuacji? Ile razy maksymalnie i minimalnie występował o kontrolę wobec jednego pracownika?", organ wskazał, że udzielenie informacji nie jest możliwe, bowiem DPS nie dysponuje wskazanymi informacjami. Zdaniem organu, hipotetyczne przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem skarżącego, stanowią informację publiczną, prowadzi do wniosku, że będą to informacje przetworzone, których udzielenie odbywa się w innym trybie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, informacja na temat zwolnień lekarskich pracowników zatrudnionych w Domu Pomocy Społecznej [..] w W. - jednostce organizacyjnej [..], a więc pracowników samorządowych o szczególnym statusie, zatrudnionych przez podmiot publiczny – pracodawcę samorządowego, stanowi – co do zasady – informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ wnioskowane informacje są danymi dotyczącymi funkcjonowania instytucji publicznej. Sąd podkreślił, że Dyrektor DPS do dnia wniesienia skargi nie udostępnił stronie skarżącej informacji publicznej ani nie wydał decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ nie zastosował także trybu właściwego w przypadku uznania, że informacja stanowi informację przetworzoną. Skoro zatem sprawa żądania zawartego we wniosku nie została do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd załatwiona w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, to należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. Z tego względu Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wyjaśniając, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [..] zaskarżając ten wyrok w całości, zrzekając się rozpoznania sprawy na rozprawie, wnosząc o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, ponowne rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i uchylenie zaskarżonego wyroku ze względu na oczywiście usprawiedliwione podstawy skargi kasacyjnej, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, bądź w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W skardze kasacyjnej zarzucono rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1-3 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że informacje żądane przez [..] z siedzibą w W. mają charakter informacji publicznej.
Uzasadniając postawiony zarzut skarżący kasacyjnie wyjaśnił, że pomijając nawet, że osoby zatrudnione w Domu Pomocy Społecznej (poza ścisłym "kierownictwem") nie są "pracownikami samorządowymi o szczególnym statusie" przyjęte przez Sąd rozumienie charakteru żądanej informacji publicznej jest niezgodne z obowiązującymi w tej materii uregulowaniami prawnymi odnoszącymi się do kwestii związanych z udzielaniem informacji publicznej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie żądane informacje nie spełniają kryterium informacji publicznej. Istotne jest bowiem, aby żądane informacje dotyczyły realizowania zadań publicznych i odnosiły się do nich bezpośrednio. Przywołując szereg rozstrzygnięć NSA dotyczących spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej, skarżący kasacyjnie podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz dodatkowo podniósł, że Sąd ten w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. w sprawie II SAB/Wa 576/17 w sprawie ze skargi [..] na bezczynność Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [..] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej poprzez przekazanie, między innymi, "kopii nagrania na nośniku CD oraz protokołu, jeżeli został sporządzony z zebrania [...] z pracownikami Domu Pomocy Społecznej, stwierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w obecnej sprawie, wniosek także nie dotyczył informacji o charakterze publicznym.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak określonych granicach, stwierdzić należy, że nie mogła ona odnieść zamierzonego skutku.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została oparta na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w związku z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) zwanej dalej u.d.i.p. - przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że informacje żądane przez [..] z siedzibą w W. mają charakter informacji publicznej.
W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych wyżej regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).
Skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny, sporządzany przez profesjonalnego pełnomocnika, winna cechować się wysokim stopniem szczegółowości nie tylko w zakresie wskazania numerów poszczególnych przepisów aktów prawnych, które potencjalne zostały naruszone, ale również co do uzasadnienia podnoszonych uchybień. Wymóg uzasadnienia podstaw kasacyjnych wynika wprost z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym konkretnie polegało naruszenie wskazanych w zarzutach przepisów, a także wykazanie wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy.
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne wobec wystąpienia uchybień w konstrukcji skargi kasacyjnej, zarówno w sposobie sformułowania, jak i uzasadnienia zarzutu, które w rezultacie ograniczyły możliwość dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku.
W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy na nieprecyzyjne i wadliwe sformułowanie treści zarzutu wskazującego na naruszenie art. 6 ust. 1-3 u.d.i.p. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że przepis art. 6 u.d.i.p. składa się z 2 ustępów, zatem zarzut naruszenia art. 6 ust. 3 u.d.i.p. nie mógł być rozpoznany. Co więcej, art. 6 ust. 1 zawiera szereg punktów (5) podzielonych na litery, w których zawarto podstawowy - otwarty katalog informacji podlegającej udostępnieniu. Ustęp drugi art. 6 u.d.i.p. wyjaśnia natomiast przyjęte na gruncie u.d.i.p. rozumienie pojęcia dokumentu urzędowego. Brak szczegółowego wskazania w skardze kasacyjnej istoty zarzutu naruszenia art. 6 u.d.i.p. w zaskarżonym wyroku zasadniczo czynił ten zarzut nieskutecznym. Autor skargi kasacyjnej nie dopełnił staranności w zakresie dokładnego wskazania przepisu, który uznał za błędnie przez Sąd zrozumiany. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12). Z powyższych względów nie mógł być skuteczny zarzut naruszenia art. 6 ust. 1- 3 u.d.i.p. powiązany z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazać należy, że Sąd I instancji nie miał podstaw do stosowania i nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zawarta w tym przepisie norma określa kompetencję Sądu w fazie orzekania w sprawach ze skarg na decyzje i postanowienia, tymczasem przedmiotem rozpoznania przez Sąd I instancji była sprawa ze skargi na bezczynność organu, co skutkowało stosowaniem norm wynikających z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., których naruszenia w skardze kasacyjnej nie zarzucono. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, niewykluczający dopuszczalności rekonstruowania zarzutu skargi kasacyjnej, jeśli pozwala na to treść uzasadnienia tej skargi. Mając to na uwadze i po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w istocie zarzut skargi kasacyjnej koncentruje się na wskazaniu naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przy czym nawet i w tym zakresie zarzut ten nie jest poprawnie skonstruowany.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ustanowiony przez art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymóg uzasadnienia podstaw kasacyjnych powoduje, że strona skarżąca kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa powinna wykazać nie tylko błąd w odczytaniu przez Sąd treści norm zawartych w tych przepisach, lecz również wskazać, jaka w ocenie strony skarżącej kasacyjnie powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, a także wykazać dlaczego zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia jest prawidłowa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest niewystarczające i nie odpowiada wymogom uzasadnienia podstaw kasacyjnych stosownie do art. 176 p.p.s.a., a dodatkowo sam zarzut skonstruowany jest także wadliwie.
Skarżący kasacyjnie upatruje błędnej wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w "przyjęciu, że informacje żądane przez [..] z siedzibą w W. mają charakter informacji publicznej", a zatem w wadliwym przyjęciu, że treść wniosku z dnia 21 stycznia 2020 r. dotyczy informacji publicznej, tj. że konkretne okoliczności wskazane w tym wniosku odnoszone do konkretnie wskazanego przedziału czasowego i związane z działalnością konkretnego adresata, tj. Domu Pomocy Społecznej przy ul. [..] w W. stanowią informację publiczną. Treść powyższego zarzutu wskazuje zatem, że strona skarżąca kasacyjnie podnosząc ten zarzut kwestionuje prawidłowość kwalifikacji i oceny przez Sąd I instancji treści wniosku z punktu widzenia jej podpadania pod zakres pojęcia informacji publicznej. W istocie zatem zakwestionowano prawidłowość oceny stanu faktycznego sprawy, a nie przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie wskazanego w zarzucie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zakwestionowano przyjętego przez Sąd I instancji rozumienia pojęcia informacji publicznej, a tym bardziej nie wykazano, na czym polega błędne rozumienia przez Sąd I instancji przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, ani też jaka powinna być prawidłowa ich wykładnia. Na stronie 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej wyraźnie wskazano, że "Nie kwestionując, że zawarty w przywołanym przepisie katalog informacji publicznych ma charakter otwarty a pojęcie "informacji publicznej", o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy powinno być interpretowane w możliwie szerokim zakresie (...), podnieść należy, że żądane informacje nie spełniają kryterium informacji publicznej". Strona skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazuje, na czym polega błędne rozumienie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez Sąd I instancji, ani też jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Uzasadnienie skargi kasacyjnej skupia się na przywołaniu kilku orzeczeń sądów administracyjnych, dotyczących tematyki dostępu do informacji publicznej, jednakże brak jest w nim zasadniczej konkluzji, a więc wskazania z jakich przyczyn strona skarżąca kasacyjnie uznaje, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest wadliwa. Powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzeczenia NSA wyjaśniające, że rozstrzygające dla kwalifikacji informacji publicznej jest to, aby dotyczyła ona "sprawy publicznej" oraz potwierdzające, że informacją o sprawie publicznej jest informacja o podmiotach (...) oraz zasadach ich funkcjonowania, ale jedynie takiej aktywności, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowania określonych interesów i celów publicznych - nie mogą stanowić w realiach niniejszej sprawy wyłącznej argumentacji zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnię. Zarzutu tego nie wspiera także powołany w skardze kasacyjnej wyrok WSA, wydany w sprawie zawisłej pomiędzy tymi samymi stronami, a dotyczący bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w którym to wyroku Sąd oceniał skuteczność żądania udostępnienia w oparciu o u.d.i.p. "kopii nagrania na nośniku CD oraz protokołu, jeżeli został sporządzony z zebrania [...] z pracownikami Domu Pomocy Społecznej". Stan faktyczny tej sprawy w sposób oczywisty nie jest zbieżny ze sprawą rozpatrywaną przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca kasacyjnie przytaczając orzeczenia dotyczące rozumienia pojęcia informacji publicznej, kwestionuje w istocie sposób zastosowania art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w świetle ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, które są w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nieprawidłowe. Zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie podniesiono jednak w skardze kasacyjnej.
W związku z powyższym należy przypomnieć, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć skutku, a zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie – gdyby nawet istniały podstawy do jego zrekonstruowania - jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), a wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej i podlegający ocenie w tym postępowaniu wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy strona skarżąca kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy czyli nie podważa ich w ramach drugiej podstawy kasacyjnej lecz czyni w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego – jak to miało miejsce w realiach niniejszej sprawy – to tak skonstruowane zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły odnieść skutku (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
Skoro strona skarżąca kasacyjnie w ramach podstaw kasacyjnych nie zakwestionowała wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej, nie podważyła też skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, że okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli sposobu zastosowania prawa materialnego przez Sąd I instancji – gdyby nawet istniały podstawy do zrekonstruowania zarzutu naruszenia prawa materialnego w takiej właśnie postaci – obowiązany jest wziąć pod uwagę wykładnię prawa materialnego i stan faktyczny sprawy przyjęte przez Sąd I instancji. Skoro zatem Sąd I instancji przyjął, że w stanie faktycznym sprawy złożono wniosek obejmujący informację publiczną, to stanowisko Sądu, według którego wadliwy jest pogląd organu o braku podstaw do zareagowania na wniosek w formach przewidzianych dla załatwienia sprawy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, jest stanowiskiem prawidłowym w realiach niniejszej sprawy.
W sytuacji, w której w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie stanowiska Sądu, który uznał, że informacja na temat zwolnień lekarskich pracowników zatrudnionych w Domu Pomocy Społecznej stanowi – co do zasady – informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tym samym nie podważono w realiach niniejszej sprawy także stanowiska Sądu o bezczynności organu w zakresie prawidłowej reakcji na zgłoszony wniosek. Podkreślić także należy, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji zdeterminowane było oceną reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zarzutu wadliwego uznania przez Sąd, że organ popadł w bezczynność w związku ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w skardze kasacyjnej w ogóle nie sformułowano. Skarga kasacyjna, która nie zawierała podstaw umożliwiających kontrolę instancyjną dokonanej przez Sąd oceny zaistnienia bezczynności, nie mogła być skuteczna.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny wniesioną skargę kasacyjną oddalił, w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI