III OSK 428/22

III OSK 428/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1295/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-21
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. P. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1295/21 w sprawie ze skargi Gminy S. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 26 stycznia 2021 r., nr DWST-WOOS.4021.153.2020.DC w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 października 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1295/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Gminy S. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z 26 stycznia 2021 r., w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły, i uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane w nim w mocy postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 12 listopada 2020 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł uczestnik postępowania P. P..
Pismem z 12 września 2022 r. skarżący kasacyjnie wniósł o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z uwagi na złożenie przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. do złożenia skargi na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przed WSA w Krakowie. W skardze tej P. P. zarzucił uchwale naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 559; dalej "u.s.g.") poprzez podjęcie jej po terminie wynikającym z tego przepisu. Zdaniem skarżącego uchwała z 27 czerwca 2022 r. została podjęta nie dość, że po wniesieniu skargi w przedmiotowej sprawie, to dodatkowo po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Powyższe okoliczności przemawiają w ocenie skarżącego kasacyjnie o konieczności zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329,: "p.p.s.a.").
W odpowiedzi na powyższy wniosek Gmina S. wniosła o jego oddalenie.
W piśmie z 2 listopada 2022 r. uczestnicy postępowania M. D., M. Z. i J. D. poparli wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 192 p.p.s.a., z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron.
W myśl art. 125 § 1 p.p.s.a sąd może zawiesić postępowanie jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (np. w postanowieniach NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12; a także w wyrokach NSA: z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt I GSK 613/17; z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 1560/20).
Również w doktrynie podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania (kwestia prejudycjalna). Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., musi być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2015 r., str. 541-542).
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, a celowość jego zastosowania została pozostawiona ocenie Sądu. Należało więc rozważyć, czy rozstrzygnięcie wywołanej przez skarżącego kasacyjnie sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie jest niezbędne do rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak nie jest.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że sam fakt wywiedzenia przez P. P. skargi na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. do złożenia skargi na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie oznacza jeszcze, że skutecznie zaskarżył on ten akt, tj. skutecznie wywołał kontrolę sądową ww. uchwały pod względem jej zgodności z prawem. Skarga ta podlegać będzie jeszcze kontroli formalnej sądu administracyjnego m.in. pod kątem jej dopuszczalności, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie będzie badał legitymację skarżącego do jej złożenia przez pryzmat art. 101 ust. 1 u.s.g., która to wcale nie wydaje się oczywista.
Po drugie, istota zarzutów podniesionych przez skarżącego kasacyjnie w skardze na uchwałę Rady Miejskiej w S. z 27 czerwca 2022 r. w sprawie upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. do złożenia skargi na zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie podlega badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli zaskarżonego przedmiotową skargą kasacyjną wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej P. P. doszukuje się nieważności uchwały, bowiem jego zdaniem została ona podjęta po wniesieniu skargi w przedmiotowej sprawie i co więcej po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (a więc jego zdaniem po prostu za późno). Należy zwrócić uwagę, że okoliczność podjęcia uchwały z 27 czerwca 2022 r. już po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji będzie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach badania przesłanek nieważności postępowania, co sąd ten czyni z urzędu. Zarzuty skargi złożonej do WSA w Krakowie sprowadzają się bowiem w swej istocie do podważenia prawidłowości umocowania Burmistrza do reprezentowania Gminy w niniejszym postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotowy wniosek doszedł do przekonania, że na obecnym etapie postępowania sądowego brak jest podstaw z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a pozwalających na zawieszenie postępowania z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę kasacyjną będzie mógł dojść do odmiennego wniosku, że w sprawie jednak zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 192 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji