Orzeczenie · 2024-11-06

III OSK 4270/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
stosunki wodneprawo wodnepostępowanie administracyjnenaruszenie prawadowodyopinie biegłychgospodarka wodnanieruchomościgmina

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzje administracyjne dotyczące odmowy wydania decyzji stwierdzającej naruszenie stosunków wodnych. Gmina zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 KPA) poprzez błędne uznanie, że organy administracji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego. NSA podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której w tej sprawie nie stwierdzono. Zaznaczył, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów. W tej sprawie zarzut naruszenia art. 77 KPA nie wskazywał konkretnej jednostki redakcyjnej, jednak NSA przyjął, że dotyczy on § 1 tego przepisu, odnoszącego się do obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd uznał, że argumentacja Gminy stanowi polemikę ze stanowiskiem WSA, ale nie podważa go skutecznie. Stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie wywiązały się z ciążących na nich obowiązków w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego, co jest kluczowe dla zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 KPA). Organy miały obowiązek dokonać wszechstronnej oceny sprawy i podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co jest podstawą do prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Sprawa dotyczyła naruszenia stosunków wodnych na podstawie art. 29 Prawa wodnego, co wymaga wiadomości specjalnych. NSA wskazał, że organy administracji nie mogą wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ale są zobowiązane do oceny jej wartości dowodowej, kompletności i przydatności. W tej sprawie organy administracji, w tym Kolegium, bezkrytycznie zaaprobowały stanowisko biegłego i nie odniosły się do wszystkich zarzutów stron. Opinia biegłego nie zawierała samodzielnych ustaleń faktycznych, a jedynie ocenę przez pryzmat wiadomości specjalnych, co nie było wystarczające. Organy nie wyjaśniły wątpliwości i nie ustaliły okoliczności związanych ze zgłaszanymi przez strony twierdzeniami o zalewaniu ich działek. Wobec powyższego, NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił naruszenia przepisów procesowych (art. 7, 77 § 1, 80, 84 § 1, 107 § 3 KPA) przez organy obu instancji, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna została oddalona, a Gmina została obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi dotyczące postępowania dowodowego w sprawach stosunków wodnych, ocena opinii biegłych przez organy administracji, zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki spraw wodnoprawnych i wymogów proceduralnych w kontekście opinii biegłych. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji publicznej przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie naruszenia stosunków wodnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji publicznej nie przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowania dowodowego i nie dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy administracji nie wywiązały się z obowiązku wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, co jest kluczowe dla zasady prawdy obiektywnej. Organy miały obowiązek dokonać wszechstronnej oceny sprawy i podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co jest podstawą do prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Opinia biegłego nie była wystarczająca, a organy nie wyjaśniły wątpliwości i nie ustaliły okoliczności związanych ze zgłaszanymi przez strony twierdzeniami.

Czy naruszenie stosunków wodnych przez właściciela gruntu, które szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostanie ustalone, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, zmiany te szkodliwie wpływają na grunt sąsiedni oraz istnieje związek przyczynowy między zmianą a szkodliwym wpływem.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu stosunków wodnych wymagają wiadomości specjalnych. Organy muszą ustalić zmianę stanu wody, szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie oraz związek przyczynowy. Opinia biegłego jest kluczowa, ale organ musi ją ocenić pod kątem kompletności, rzetelności i logiczności, a także ustosunkować się do zarzutów stron. W tej sprawie organy nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy i wszechstronnie go rozpatrzyć.

Prawo wodne art. 29 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej lub ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Prawo wodne art. 29 § 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ administracji.

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zadawanie pytań biegłemu.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. • Sąd I instancji prawidłowo ocenił naruszenia przepisów procesowych przez organy obu instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzut Gminy B. o naruszeniu art. 7 i 77 KPA przez WSA, twierdząc, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy też domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjnej sformułowane przez stronę postępowania. • W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji stanowią w zasadzie powielenie treści opinii biegłego, nie zawierają natomiast samodzielnie poczynionych ustaleń faktycznych. • Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają każdorazowo obowiązek dokonać wszechstronnej oceny konkretnej sprawy, jak i podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

sędzia

Arkadiusz Windak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące postępowania dowodowego w sprawach stosunków wodnych, ocena opinii biegłych przez organy administracji, zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw wodnoprawnych i wymogów proceduralnych w kontekście opinii biegłych. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące zbierania dowodów i oceny opinii biegłych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.

Błędy w postępowaniu dowodowym: Jak organy administracji przegrały sprawę o stosunki wodne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst