III OSK 4242/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-17
NSAAdministracyjneWysokansa
Prawo oświatowekonkurs na dyrektorakomisja konkursowaorgan prowadzącysamorząd terytorialnyzarządzeniestwierdzenie nieważnościnaruszenie prawapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy od wyroku WSA stwierdzającego nieważność zarządzenia o nie wyłonieniu kandydata na dyrektora szkoły, uznając istotne naruszenie prawa przez udział Wójta w pracach komisji konkursowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy o nie wyłonieniu kandydata na dyrektora szkoły, uznając, że udział Wójta i protokolanta spoza składu komisji konkursowej stanowił istotne naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wójta, podzielając stanowisko WSA co do niedopuszczalności udziału organu prowadzącego w pracach komisji jako obserwatora, choć dopuścił możliwość wyznaczenia protokolanta spoza składu komisji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wójta Gminy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził nieważność zarządzenia Wójta o nie wyłonieniu kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. WSA uznał, że obecność Wójta oraz pracownika urzędu gminy jako protokolanta na posiedzeniu komisji konkursowej stanowiła istotne naruszenie art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego, ponieważ przepisy te określają zamknięty katalog członków komisji i nie przewidują udziału osób trzecich, w tym obserwatorów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA co do niedopuszczalności udziału organu prowadzącego (Wójta) w pracach komisji w charakterze obserwatora, podkreślając, że organ ten sprawuje nadzór nad konkursem i zatwierdza go lub unieważnia po jego zakończeniu. NSA uznał, że obecność Wójta mogła wpływać na członków komisji, zwłaszcza delegowanych przez organ prowadzący. Jednocześnie NSA skorygował stanowisko WSA w kwestii protokolanta, wskazując, że wyznaczenie osoby spoza składu komisji do sporządzenia protokołu nie jest niedopuszczalne i nie stanowi podstawy do unieważnienia konkursu, o ile nie wpływa na wynik. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA, NSA uznał zaskarżony wyrok za odpowiadający prawu i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, udział organu prowadzącego w pracach komisji konkursowej w charakterze obserwatora stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ przepisy Prawa oświatowego określają zamknięty katalog członków komisji i nie przewidują takiej możliwości.

Uzasadnienie

Organ prowadzący sprawuje nadzór nad konkursem i zatwierdza go lub unieważnia po jego zakończeniu. Bezpośredni udział w pracach komisji, nawet jako obserwator, może wpływać na jej członków, zwłaszcza delegowanych przez ten sam organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.o. art. 63 § ust. 14

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Określa skład komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły i nie przewiduje udziału osób spoza tego składu, w tym organu prowadzącego w charakterze obserwatora.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje granice rozpoznania sprawy przez NSA i podstawy nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy możliwości zastosowania przepisów z urzędu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy.

u.s.g. art. 30 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa prawna zarządzenia Wójta.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej art. 8 § ust. 2

Określa przesłanki unieważnienia konkursu przez organ prowadzący.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej art. 2

Stanowi, że pracami komisji konkursowej kieruje jej przewodniczący.

p.o. art. 63 § ust. 10

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Stanowi, że kandydata na stanowisko dyrektora wyłania się w drodze konkursu.

p.o. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Określa, że w przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania organu prowadzącego wykonuje wójt.

p.o. art. 63 § ust. 15

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Reguluje proporcje składu komisji konkursowej.

p.o. art. 63 § ust. 20

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Określa zasady dotyczące regulaminu konkursu i nadzoru nad jego prawidłowością.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział organu prowadzącego (wójta) w pracach komisji konkursowej w charakterze obserwatora stanowi istotne naruszenie prawa. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik konkursu.

Odrzucone argumenty

Możliwość udziału osób spoza składu komisji (w tym obserwatorów) w posiedzeniu komisji konkursowej. Przewodniczący komisji jest uprawniony do wyznaczenia protokolanta spoza składu komisji i dopuszczenia obserwatorów.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Oddalono skargę kasacyjną. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. W świetle powyższego za błędne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż przepis art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe nie pozwala na rozszerzenie składu komisji o protokolanta, który powinien być wybrany ze składu komisji. Na aprobatę zasługuje natomiast pogląd WSA w Krakowie o braku możliwości udziału wójta gminy w pracach komisji konkursowej w charakterze obserwatora.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Paweł Mierzejewski

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących składu i trybu pracy komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły, w szczególności kwestii dopuszczalności udziału organu prowadzącego w pracach komisji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konkursu na dyrektora szkoły w jednostce samorządu terytorialnego. Kwestia protokolanta jest traktowana jako mniej istotna dla wyniku sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły, co jest istotne dla samorządów i placówek oświatowych. Interpretacja przepisów dotyczących składu komisji i roli organu prowadzącego ma praktyczne znaczenie.

Czy wójt może być obserwatorem na konkursie na dyrektora szkoły? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 4242/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Kr 200/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-07-23
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1148
art. 63 ust. 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 183 § 1 i 2, art. 174, art. 189, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. III SA/Kr 200/20 w sprawie ze skargi W.J. na zarządzenie Wójta Gminy R. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora placówki oświatowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 lipca 2020 r., wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Kr 200/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi W. J. (dalej jako "skarżąca"), na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
|o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019 poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.; dalej jako "u.s.g."):
1. stwierdził nieważność zarządzenia;
2. zasądził od Wójta Gminy R. na rzecz skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jak wynika z akt sprawy powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Zarządzeniem nr [...] z [...] lipca 2019 r. organ zatwierdził konkurs na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Rotmistrza Witolda
Pileckiego w J. Zgodnie z § 1 tego zarządzenia w przedmiotowym konkursie nie wyłoniono kandydata. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz.
506 ze zm.) oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1587, dalej jako: "rozporządzenie"). Z zarządzeniem tym nie zgodziła się skarżąca, zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W przywołanym na wstępie wyroku z 23 lipca 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy następuje wyłącznie w przypadku istotnego naruszenia prawa. Przez sprzeczność z prawem należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa to takiego rodzaju naruszenia prawa jak: wydanie zarządzenia przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia zarządzenia określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą wydania zarządzenia, czy też naruszenie procedury jego wydania. Jak uznał Sąd pierwszej instancji, podstawą stwierdzenia nieważności badanego zarządzenia jest naruszenie art. 63 ust. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.; dalej
jako "p.o."). Wskazano, że zgodnie z przepisami Prawa oświatowego, stanowisko dyrektora szkoły powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. W szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, co do zasady, wyłania się w drodze konkursu, o czym mowa w art. 63 ust. 10 p.o. Organ prowadzący szkołę ogłasza i przeprowadza konkurs oraz powołuje komisję konkursową. Skład komisji konkursowej został określony w art. 63 ust. 14 p.o., zaś szczegółowe uregulowania w zakresie przeprowadzania postępowania konkursowego określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 63 ust. 14 p.o., wskazując, że w skład komisji konkursowej wchodzi: 1) po trzech przedstawicieli: a) organu prowadzącego szkołę lub placówkę, b) organu sprawującego nadzór pedagogiczny, 2) po dwóch przedstawicieli: a) rady pedagogicznej, b) rady rodziców, 3) po jednym przedstawicielu organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, wyłonionym spośród członków ich jednostek organizacyjnych albo jednostek organizacyjnych organizacji związkowych wchodzących w skład reprezentatywnych organizacji związkowych, zrzeszających nauczycieli,
obejmujących swoim zakresem działania szkołę lub placówkę, w której konkurs się odbywa - z zastrzeżeniem ust. 15, który stanowi, że łączna liczba przedstawicieli organów, o których mowa w ust. 14 pkt 1, nie może być mniejsza niż łączna liczba przedstawicieli, o których mowa w ust. 14 pkt 2 i 3 (nie dotyczy kontrolowanej sprawy).
W ocenie WSA w Krakowie, analizując obowiązujące przepisy w zakresie organizacji i przeprowadzania postępowań konkursowych na stanowisko dyrektora szkoły należy zauważyć, że nie przewidują one możliwości udziału w tych postępowaniach innych osób, niż wymienione w art. 63 ust. 14 p.o., w tym obserwatorów biorących udział w pracach komisji konkursowej na którymkolwiek etapie postępowania konkursowego. Komisja konkursowa powołana jest przez organ prowadzący szkołę i działa we własnym imieniu, mając wyłączną kompetencję do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Jej działanie, stosownie do art. 63 ust. 20 p.o,. podlega nadzorowi organu prowadzącego szkołę, który posiada uprawnienia do: zatwierdzenia danego konkursu lub unieważnienia i ponownego jego przeprowadzenia, w razie stwierdzenia nieprawidłowości określonych przepisami § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu, tj. w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków, 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1, 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
W konsekwencji powyższego, jak zaznaczył Sąd meriti, skład Komisji był
zgodny z art. 63 ust. 14 p.o., a Przewodniczący Komisji stosownie do § 3 rozporządzenia wyznaczył termin posiedzenia Komisji na [...] lipca 2019 r., o czym zawiadomił w terminie 7 dni pozostałych członków Komisji oraz kandydatów. Niemniej jednak, jak wynika z protokołu posiedzenia Komisji konkursowej w dniu [...] lipca 2019 r., w jej pracach uczestniczył Wójt Gminy R. (bez prawa głosu) oraz B. T., pracownik Gminnego Zespołu Obsługi Szkół i Przedszkoli w R., jako protokolant. Osoby te, zgodnie z powołanym zarządzaniem nr [...] Wójta Gminy Rzezawa z [...] lipca 2019 r. o powołaniu komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu w przedmiotowej sprawie, nie były członkami tej Komisji, jak i nie mogły być
w jej składzie z powodu art. 63 ust. 14 p.o. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w tej sytuacji doszło do naruszenia przepisów prawa. Zawierają one bowiem zamknięty katalog osób będących członkami komisji, a w konsekwencji brak jest możliwości jej rozszerzenia o protokolanta, który powinien być wybrany ze składu komisji, jak i absolutnie nie dopuszczają możliwości udziału w jej pracach obserwatorów. Obecność Wójta Gminy R., jak i B. T., na posiedzeniu Komisji konkursowej w dniu [...] lipca 2019 r., w ocenie Sądu meriti, była sprzeczna z przepisem art. 63 ust. 14 p.o., a naruszenie to miało charakter istotny, realnie wpływający na procedurę wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego w J. Nadto zaznaczone zostało, iż obecność Wójta w pracach Komisji mogła również wpływać na pracę członków tej Komisji, którzy zasiadali w niej z ramienia organu prowadzącego. Obecność Wójta, ich pracodawcy, mogła powodować u nich przymus głosowania czy zgłaszania stosownych wniosków w sposób przez pracodawcę oczekiwany, lub jak im się mogło wydawać, oczekiwany.
Z wyrokiem tym nie zgodził się organ, zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 200/20 w całości oraz zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
1. art. 63 ust. 14 p.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że
w posiedzeniu komisji konkursowej nie mogą brać udział osoby spoza składu komisji, podczas gdy z treści tego przepisu taki wniosek nie wynika;
2. § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego
przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tym przepisem pracami komisji konkursowej kieruje jej przewodniczący, który może dopuścić do udziału obserwatorów bez prawa głosu jak, również wyznaczyć protokolanta spoza składu komisji konkursowej.
W oparciu o tak skonstruowane zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 63 ust. 14 p.o. wyprowadzając z niej wniosek, który nie wynika z treści powołanego przepisu prawa.
W ocenie skarżącego kasacyjnie brak jest podstaw do przyjęcia, że w posiedzeniu komisji konkursowej nie może brać udziału żadna inna osoba, która nie jest członkiem komisji. Zaznaczone zostało, że ani Wójt Gminy, ani protokolant nie brali udziału w czynnościach Komisji polegających na ocenie oferty i tajnym głosowaniu. Ponadto wskazano, iż twierdzenie jakoby obecność Wójta Gminy Rzezawa mogła wpłynąć na działania podległych mu przedstawicieli w Komisji jest nieuzasadniona, bowiem czynności decydujące o rozstrzygnięciu nie były dokonywane z udziałem Wójta, a o przebiegu prac Komisji Wójt jest powiadomiony skoro przedstawiony, jest mu protokół. Sąd dokonał błędnej interpretacji przepisu prawa materialnego, albowiem art. 63 ust. 14 p.o. nie zakazuje osobom trzecim obecności przy pracach komisji, a jedynie określa kto winien być członkiem komisji i kto może dokonywać czynności decydujących o wyniku konkursu. Wskazano także, iż w swoim uzasadnieniu Sąd pominął treść § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, który stanowi, że "Organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę wyznacza przewodniczącego komisji konkursowej, zwanej dalej "komisją", który kieruje jej pracami." Do kompetencji Przewodniczącego należy kierowanie pracami komisji w tym wskazanie protokolanta i dopuszczenie lub odmowa udziału obserwatorów. W ocenie skarżącego kasacyjnie Przewodniczący był uprawniony do wyznaczenia protokolanta także spoza składu Komisji i był uprawniony do wyrażenia zgody na udział obserwatora przy zachowaniu wyłączności kompetencji członków Komisji do dokonywania czynności decydujących
o wyniku konkursu.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została oddalona, albowiem zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – a więc niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania,
jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego konkretyzacji przez sformułowanie zarzutów kasacyjnych.
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowego, jak również nie zaistniały podstawy
do zastosowania z urzędu art. 189 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji zarzutów kasacyjnych.
Przechodząc do oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia z art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w posiedzeniu komisji konkursowej nie mogą brać udziału osoby
spoza składu komisji, wypada zauważyć, że zgodnie z art. 63 ust. 1 tej ustawy stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (art. 63 ust. 10 ustawy).
Z kolei przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego stanowi, że w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w m.in. w art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20
- wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa. Według zaś art. 63 ust. 14 ustawy, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w określonym tym przepisem składzie. W skład komisji wchodzi:
- trzech przedstawicieli wyznaczonych przez wójta,
- trzech przedstawicieli wyznaczonych przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny,
- dwóch przedstawicieli wyznaczonych przez radę pedagogiczną,
- dwóch przedstawicieli rady rodziców,
- po jednym przedstawicielu organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, wyłonionym spośród członków ich jednostek organizacyjnych albo jednostek organizacyjnych organizacji związkowych wchodzących w skład reprezentatywnych organizacji związkowych zrzeszających nauczycieli, obejmujących swoim zakresem działania szkołę lub placówkę, w której konkurs się odbywa.
Zgodnie z art. 63 ust. 15 Prawa oświatowego łączna liczba przedstawicieli rady pedagogicznej, rady rodziców i reprezentatywnych organizacji związkowych nie może być większa niż łączny skład przedstawicieli wójta i kuratora oświaty. W razie potrzeby liczbę przedstawicieli ww. organów zwiększa się proporcjonalnie tak, aby ich łączna liczba nie była mniejsza niż sumaryczna liczba przedstawicieli rady pedagogicznej, rady rodziców i organizacji związkowych. Zwiększenie proporcjonalne oznacza, że zarówno wójt, jak i kurator oświaty zwiększają o taką samą liczbę swoich przedstawicieli. Trafnie przy tym zauważono w doktrynie, że celem ww. regulacji jest zapewnienie ochrony reprezentacji tych organów i zapewnienie przez to decydującego wpływu "czynnika samorządowo-rządowego" na wynik konkursu (M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wydanie III, opublikowano: WKP 2022, s. 365).
Zasady, jakim powinien odpowiadać regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły oraz tryb pracy komisji konkursowej, w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym wydanym na podstawie art. 63 ust. 20 ustawy Prawo oświatowe. Jest nim powołane już wcześniej rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.
Z posiedzenia komisji konkursowej sporządza się protokół. Co istotne, za sporządzenie protokołu z posiedzenia komisji jest odpowiedziany jej przewodniczący. Protokół może sporządzać przewodniczący lub inna osoba ze składu komisji wyznaczona przez przewodniczącego. Odrębną kwestią pozostaje wyznaczenie przez przewodniczącego innej osoby (spoza składu komisji) do sporządzenia protokołu. Taka osoba nie wchodziłaby w skład komisji i nie brałaby udziału w pracach komisji. W piśmiennictwie wyrażony został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, w myśl którego, mimo że ani regulamin, ani też Prawo oświatowe nie regulują takiej sytuacji, to należałoby stwierdzić, że powołanie takiej osoby spoza komisji jako protokolanta nie jest niedopuszczalne i mogłoby nastąpić albo w akcie powołującym samą komisję, albo też w odrębnym zarządzeniu organu prowadzącego szkołę lub nawet taką osobę mógłby wyznaczyć przewodniczący komisji. Sama okoliczność sporządzenia protokołu przez osobę spoza członków komisji nie stanowiłoby podstawy do unieważnienia konkursu (K. Bandarzewski, Procedura wyboru dyrektora gminnej szkoły podstawowej w drodze konkursu, opublikowano: PPP 2021/5/75-88).
W świetle powyższego za błędne uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji,
iż przepis art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe nie pozwala na rozszerzenie składu komisji o protokolanta, który powinien być wybrany ze składu komisji.
Na aprobatę zasługuje natomiast pogląd WSA w Krakowie o braku możliwości udziału wójta gminy w pracach komisji konkursowej w charakterze obserwatora. Jak
już powyżej wskazano, organ prowadzący, którym jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, a mianowicie wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu, zarząd województwa, deleguje do składu komisji konkursowej swoich przedstawicieli. Przedstawiciele organu prowadzącego zapewniają udział w pracach komisji strony samorządowej.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jednocześnie sprawuje nadzór nad działaniem komisji konkursowej. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
11 sierpnia 2017 r., organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
W świetle powyższych regulacji zadaniem organu prowadzącego publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę jest wydanie zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, powołanie komisji konkursowej, a następnie - po otrzymaniu od komisji konkursowej dokumentacji - ocena konkursu i albo zatwierdzenie konkursu, albo unieważnienie konkursu wraz z zarządzeniem ponownego jego przeprowadzenia. Organ prowadzący nie bierze natomiast bezpośredniego udziału w pracach komisji konkursowej, nie jest też uprawniony do uczestniczenia w posiedzeniu komisji w jakimkolwiek charakterze, a w szczególności w charakterze obserwatora. Rozwiązanie takie, zważywszy że dokonuje on - po otrzymaniu od komisji konkursowej
dokumentacji - oceny konkursu, jest zrozumiałe. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, gdyby ustawodawca zdecydował się na udział w pracach komisji
konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły organu prowadzącego szkołę w charakterze obserwatora, to wprost by to uregulował. Naruszenie art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe miało charakter istotny, albowiem udział Wójta Gminy R. w pracach Komisji konkursowej w charakterze obserwatora mógł realnie wpływać na pracę członków przedmiotowej Komisji, szczególnie na pracę osób delegowanych do jej składu przez organ prowadzący szkołę, dla których wójt gminy jest pracodawcą. Zarzut naruszenia art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tym przepisem pracami komisji konkursowej kieruje jej przewodniczący. Zarzut ten jest niezrozumiały, gdyż kierowanie pracami Komisji konkursowej przez jej Przewodniczącego, a także jego status nie były kwestionowane w analizowanej sprawie. Ze wskazanego przez autora skargi kasacyjnej przepisu natomiast w żaden sposób nie wynika, że przewodniczący komisji konkursowej jest uprawniony do dopuszczenia do udziału w charakterze obserwatora w pracach komisji wójta gminy jako organu prowadzącego szkołę.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI