III OSK 424/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dowódcy wojskowym, potwierdzając prawo żołnierza do zwrotu kosztów dojazdu na praktyki zawodowe, nawet jeśli udokumentowano je wydrukami z karty paliwowej.
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, który domagał się zwrotu kosztów dojazdu na praktyki zawodowe. Organ odmówił zwrotu, powołując się na brak imiennych faktur za paliwo. WSA uznał skargę za zasadną, uznając wydruki z karty płatniczej za wystarczający dowód poniesienia kosztów. NSA oddalił skargę kasacyjną dowódcy, potwierdzając, że przedłożone dokumenty (wydruki z transakcji paliwowych) są wystarczające do udokumentowania wydatków na dojazd, a organ powinien ustalić zwrot w ramach ustawowych limitów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał za zasadną skargę żołnierza zawodowego X.X. na czynność Dowódcy [...] odmawiającą zwrotu kosztów dojazdu na praktyki zawodowe. Żołnierz odbył praktyki na odległość 200 km od miejsca zamieszkania i domagał się zwrotu kosztów dojazdu własnym samochodem, dokumentując wydatki wydrukami z karty paliwowej. Organ odmówił zwrotu, wymagając imiennych faktur. WSA uznał, że wydruki z transakcji paliwowych są wystarczającym dowodem poniesienia kosztów, a organ powinien ustalić zwrot w ramach limitów. Dowódca wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi przyjęcie "kultury oświadczeń" zamiast "kultury zaświadczeń" i naruszenie przepisów dotyczących dokumentowania kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. NSA potwierdził stanowisko WSA, że przedłożone wydruki z rachunku bankowego potwierdzające zakup paliwa są wystarczające do udokumentowania wydatków na dojazd, a organ ma obowiązek ustalić wysokość zwrotu w ramach ustawowych limitów. Sąd podkreślił, że przepisy nie wymagają przedkładania imiennych faktur za paliwo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wydruki z rachunku bankowego potwierdzające zakup paliwa są wystarczające do udokumentowania wydatków na dojazd, nawet jeśli nie są to imienne faktury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy nie wymagają imiennych faktur, a przedłożone wydruki z karty płatniczej potwierdzają poniesienie wydatków związanych z dojazdem, co jest zgodne z celem przepisów o pomocy rekonwersyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych art. 7 § ust. 2 pkt 1
Wydruki z rachunku bankowego potwierdzające zakup paliwa są wystarczające do udokumentowania wydatków na dojazd.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny art. 236 § ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny art. 236 § ust. 9 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydruki z karty paliwowej stanowią wystarczający dowód poniesienia kosztów dojazdu. Przepisy nie wymagają przedkładania imiennych faktur za paliwo. Organ ma obowiązek ustalić zwrot kosztów w ramach ustawowych limitów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej były nieprecyzyjne i nie powiązano ich z konkretnymi podstawami kasacyjnymi. Przepisy ustrojowe (p.u.s.a.) nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej bez powiązania z przepisami procesowymi lub wskazania innego kryterium kontroli.
Godne uwagi sformułowania
przyjęcie "kultury oświadczeń" uzupełnionej potwierdzeniem, zamiast "kultury zaświadczeń" uzupełnionej oświadczeniem Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku domyślania się intencji skarżącego kasacyjnie oraz samodzielnego "dopasowywania" podniesionych zarzutów do ustawowych podstaw kasacyjnych.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Udokumentowanie kosztów dojazdu na praktyki zawodowe przez żołnierzy zawodowych za pomocą wydruków z karty paliwowej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy rekonwersyjnej dla żołnierzy zawodowych. Wymaga analizy limitów zwrotu kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy z dokumentowaniem wydatków i interpretacją przepisów przez organy, co jest interesujące dla prawników procesowych i osób związanych z prawem wojskowym.
“Czy wydruk z terminala paliwowego wystarczy do zwrotu kosztów dojazdu? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 424/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Olga Żurawska - Matusiak Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Sygn. powiązane II SA/Sz 448/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-10-26 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 137 art. 1 § 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 3 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2014 poz 1622 § 7 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dowódcy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 448/23 w sprawie ze skargi X.X. na czynność Dowódcy [...] z dnia 8 września 2022 r. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu na praktyki zawodowe oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 448/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi X.X. na czynność Dowódcy [...] z dnia 8 września 2022 r. w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu na praktyki zawodowe, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 29 września 2022 r. X.X. (dalej: "skarżący") złożył skargę, uzupełnioną dnia 1 lutego 2023 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zakwestionował czynność Dowódcy [...] z dnia 8 września 2022 r. polegającą na odmowie skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu na praktyki zawodowe. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo opisał przebieg postępowania. Wskazał, że będąc żołnierzem zawodowym służby czynnej na podstawie decyzji Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON nr 291/DSS z dnia 27 stycznia 2022 r. został skierowany na praktykę zawodową do P. [...] w terminie od 16 lutego 2022 r. do 17 czerwca 2022 r. W rozstrzygnięciu wskazano, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje zwrot kosztów dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia praktyki zawodowej, jeżeli przejazd odbywa się na odległość powyżej 50 km. Jednocześnie zaznaczył, że odległość od A. do B. wynosi 200 km. Na praktyki wyraził zgodę bezpośredni przełożony skarżącego, Dowódca [...], wydając skarżącemu polecenie wyjazdu służbowego nr 1233/2022 po trasie "A.-B.A.", środkami lokomocji PKP II klasy lub PKS". Skarżący wyjaśnił, że odbywał przejazdy na praktyki zawodowe do B. własnym środkiem transportu, samochodem osobowym, w dni zgodne z "Harmonogramem praktyk zawodowych". Dokonywał zakupów paliwa w celu dojazdu z miejsca zamieszkania, tj. Inowrocławia, do miejsca praktyk zawodowych w B. i z powrotem. Wskazał, że posiada dowody na opłacenie tankowania paliwa do samochodu prywatnego przy użyciu karty VISA nr [...], w postaci wydruków z własnego konta bankowego nr: [...]. W sumie w terminie od 16 lutego 2022 r. do 17 czerwca 2022 r. skarżący wykonał 20 transakcji kartą VISA na łączną kwotę [...] złotych. Po zakończeniu praktyk zawodowych w dniu 17 czerwca 2022 r. zwrócił się do swojego płatnika - Dowódcy [...] o zwrot kosztów dojazdów na praktyki zawodowe. Uwzględniając koszt najtańszego przejazdu siecią PKP, II klasą pociągu osobowego wynoszącą 92 zł pomnożoną przez 20 (liczbę przejazdów) wyliczył kwotę 1840 złotych, której domagał się od swojego płatnika tytułem zwrotu kosztów za przejazdy. W dniu 29 czerwca 2022 r. złożył do Dowódcy [...] oświadczenie o faktycznie poniesionych kosztach dojazdów na praktyki. Dnia 15 września 2022 r. otrzymał odmowną odpowiedź ww. Dowódcy wynikającą z pisma z dnia 8 września 2022 r. nr 4157/22, której powodem był brak okazania przez stronę imiennych faktur na zakup paliwa. Końcowo skarżący oświadczył, że w dniu 30 czerwca 2022 r. zakończył zawodową służbę wojskową, tym samym w jego ocenie wszelkie należności wobec niego organ powinien wypłacić do tego terminu. W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] wniósł o oddalenie skargi w całości. Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia 8 września 2022 r. nr 4157/22 organ poinformował skarżącego, iż koszty przejazdów z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania praktyki pokrywa dowódca jednostki na podstawie złożonego przez uprawnionego oświadczenia o wysokości faktycznie poniesionych kosztów, potwierdzonych oryginałami dowodów wpłaty, rachunków, biletów. Według organu skarżący takich dokumentów, potwierdzających deklarowane jako poniesione koszty przejazdów, nie przedłożył. W tym stanie rzeczy, wobec braku właściwego udokumentowania poniesionych kosztów, organ uznał brak podstaw do ich zwrotu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. wydanym w sprawie II SA/Bd 1236/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie według właściwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie przedłożone przez skarżącego wydruki potwierdzające płatność kartą na stacjach benzynowych należy uznać za dowody wpłat, potwierdzające poniesienie kosztów, o których mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 978, zwane dalej: "rozporządzenie"). Okoliczność, że z przedłożonych wydruków nie wynika wprost zakup paliwa do prywatnego samochodu skarżącego, wbrew odmiennemu stanowisku organu wyrażonemu w odpowiedzi na skargę nie oznacza, że wydruków tych nie można uznać za dowód wydatków poniesionych na dojazd do miejsca praktyki i z powrotem. Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie budzi wątpliwości, że skarżący musiał ponieść wydatki tytułem dojazdu z miejsca zamieszkania (A.) do miejsca wykonywania praktyk zawodowych (B.), która to odległość przekracza 50 km w jedną stronę. Nadto bezspornie skarżący taką praktykę zawodową na stanowisku sprzedawca-magazynier odbył w okresie od 16 lutego 2022 r. do 17 czerwca 2022 r., co wynika z polecenia wyjazdu służbowego nr 1233/2022 wydanego przez Dowódcę [...], zatwierdzonego harmonogramu praktyk z dnia 17 lutego 2022 r. oraz zaświadczenia o odbyciu praktyki zawodowej z dnia 17 czerwca 2022 r. Zdaniem WSA w Szczecinie w oświadczeniu z dnia 29 czerwca 2022 r. o faktycznie poniesionych kosztach skarżący podał, że przejazdy na trasie A.-B. i z powrotem odbył samochodem prywatnym - łącznie 20 przejazdów - i poniósł wydatek w łącznej wysokości 1840 zł. W piśmie z dnia 30 sierpnia 2022 r. uściślił, że kwota ta stanowiła iloczyn 20 przejazdów oraz ceny biletu na pociąg osobowy II klasy PKP wynoszącej 92 zł, natomiast kwota faktycznie poniesiona wynikająca z dowodów płatności kartą wynosiła 1861,29 zł. Dokumentując poniesione wydatki skarżący przedłożył wydruki ze swojego rachunku bankowego, potwierdzające dokonanie transakcji kartą płatniczą na stacji paliw, wskazał jednak, powołując się na treść rozporządzenia, że wnosi o zwrot kosztów dojazdów biorąc pod uwagę najtańsze przejazdy siecią PKP, II klasy, pociąg osobowy i kwota tak ustalona wynosi 1840 zł. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący dopełnił zatem wszelkich wymagań przewidzianych przepisami prawa, zaś czynność Dowódcy [...] z dnia 8 września 2022 r. naruszyła prawo, bowiem w istocie pozbawiła osobę uprawnioną możliwości realizacji jej praw wynikających z art. 236 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655, zwana dalej: "ustawa"). Bezskuteczna była zatem odmowa skarżącemu zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania praktyki. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd pierwszej instancji orzekł jak w wyroku na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę powinnością organu będzie ustalenie ceny biletu jednorazowego w 2 klasie pociągu pośpiesznego na trasie A.B., którą to wartość należy pomnożyć przez 20 – to kwota limitu. Jeżeli w rezultacie tego wyliczenia iloczyn będzie stanowił kwotę większą niż zadeklarowana przez skarżącego w oświadczeniu, wówczas organ winien zwrócić zadeklarowaną przez stronę kwotę (czyli kwotę wydatków faktycznie poniesionych). Dodatkowo należy doprecyzować kwotę wydatków poniesionych faktycznie zawartych w oświadczeniu i skonfrontować z kwotą uwidocznioną w skardze (1840 zł czy 1861,29 zł.). Jeżeli natomiast w wyniku wyliczeń iloczyn (czyli limit) będzie niższy, niż kwota zadeklarowana jako faktycznie poniesiona przez skarżącego, w tej sytuacji organ powinien zwrócić skarżącemu kwotę stanowiącą limit. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dowódca [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów, tj.: art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm., zwana dalej: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia polegające na przyjęciu "kultury oświadczeń" uzupełnionej potwierdzeniem, zamiast "kultury zaświadczeń" uzupełnionej oświadczeniem, podczas gdy przepis prawa jednoznacznie stawia przed ubiegającym się o zwrot kosztów żołnierzem obowiązek potwierdzenia oświadczenia oryginałami dowodów wpłaty, rachunków i biletów, a nie jak przyjął Sąd jedynie "uzupełnienia" oświadczenia. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego kasacyjnie wyroku w całości i jego zmianę poprzez oddalenie skargi w całości. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną X.X. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie naliczenia należnego zwrotu kosztów dojazdów za 10 przejazdów na trasie: A.-B. i 10 przejazdów na trasie: B.-A., według ceny biletów pociągu pośpiesznego II klasy, a także naliczenia ustawowych odsetek za zwłokę, począwszy od powstania należności tj. od 30 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a skarżący nie przedstawił odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej sformułowano jeden zarzut, niepowiązany z art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. Taka konstrukcja zarzutu nie jest prawidłowa. W skardze kasacyjnej należy wskazać, czy konkretny zarzut jest powiązany z pierwszą, czy z drugą podstawą skargi kasacyjnej. Jeśli zarzut obejmuje naruszenie prawa materialnego, to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Z kolei w przypadku zarzutu błędnej wykładni konieczne jest wskazanie, na czym polega wadliwe rozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisu. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku domyślania się intencji skarżącego kasacyjnie oraz samodzielnego "dopasowywania" podniesionych zarzutów do ustawowych podstaw kasacyjnych. Już z powyższych przyczyn sformułowany zarzut skargi kasacyjnej winien być uznany za bezzasadny. Nadto jednak należy podnieść, że powołany w podstawie kasacyjnej art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) jest przepisem ustrojowym, normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyroki NSA z: 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10). Ponadto, skoro przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., jako przepis ustrojowy, a nie procesowy, wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne niż legalność kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). Na żaden z tych sposobów naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w skardze kasacyjnej nie wskazano. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskazany przepis sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Podobna sytuacja wystąpiła – o czym była mowa wyżej - w przypadku zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Niewątpliwie taka sytuacja miała miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy. W podstawie kasacyjnej został powołany także § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 978), który stanowi, że koszty, o których mowa w art. 236 ust. 8 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 248), pokrywa dowódca jednostki wojskowej - uprawnionemu, o którym mowa w § 1 pkt 2 lit. a, na podstawie złożonego oświadczenia o faktycznie poniesionych kosztach potwierdzonych oryginałami dowodów wpłaty, rachunków i biletów według limitów określonych w art. 236 ust. 9 pkt 2 i 3 ustawy. W odniesieniu do zarzutu naruszenia powyższego przepisu należy podnieść, że trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż ustawodawca wskazał w art. 236 ust. 8 pkt 2 i ust. 9 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny, iż w ramach pomocy rekonwersyjnej mogą być pokrywane koszty przejazdów z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania praktyki zawodowej i z powrotem, do wysokości limitów. Przepisy wykonawcze zobowiązują natomiast organ do pokrycia kosztów dojazdu na podstawie oświadczenia o faktycznie poniesionych kosztach, potwierdzonych oryginałami dowodów wpłaty, rachunków i biletów wg limitów określonych w art. 236 ust. 9 pkt 2 i 3 ustawy o obronie Ojczyzny. Z żadnej ze znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji prawnej nie wynika natomiast obowiązek przedłożenia rachunków, dowodów wpłaty czy też biletów imiennych. Trafne jest spostrzeżenie poczynione przez Sąd pierwszej instancji, że skoro nie jest sporne, że skarżący musiał dojechać do miejsca praktyk, to oznacza, że musiał w ten czy inny sposób ponieść koszty związane z tymże dojazdem. Skarżący złożył oświadczenie, że podróże odbywał prywatnym samochodem i wniósł o zwrot kwoty w łącznej wysokości 1840 zł, która to kwota mieści się w ramach limitów, o których była mowa wyżej. Natomiast faktycznie poniesione koszty związane z dojazdem były wyższe i wynosiły 1861,29 zł, o czym świadczą przedłożone wydruki z rachunku bankowego skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji trafnie skonstatował, że w tej sytuacji skarżący dopełnił wymagań przewidzianych przepisami prawa w zakresie realizacji uprawnienia w zakresie zwrotu kosztów dojazdu w ramach pomocy rekonwersyjnej. Przedłożenie wydruków z rachunku bankowego wskazujące na wydatki skarżącego związane z zakupami na stacji benzynowej jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wystarczające dla realizacji przesłanek wskazanych w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych z przyczyn wskazanych przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ustalenie wysokości kosztów dojazdu w odniesieniu do ustawowych limitów jest natomiast powinnością organu, na co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji w ramach poczynionych wskazań co do dalszego postępowania. Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI